장음표시 사용
351쪽
318 Lib. VI. De Arte Voluntatis,
pondus si serte nequis, rei partes tolerabile erit, Occupat phitasephia in vita partes mortis. qucim leuissimam sibi facit minutim moriens. Quid mitum, grauissima mors si illi, cui multa moriuntur morte sua Vniustet aa tiaram gemimus, aut honoris, aut voluptatis, aut amici: quantus dolor erit uno omnia identi ictu,uno totam vitam amittenti momento Expedit se corpore, extricat sensibus anima sapientis , viseetim N eum Deo versam: experitur ratiocinari melisis, cum nec gustu, nec. dolore , nec auditu, nec visu turbatur : ipsas cupiditates, amores, naetus telum Obstare vetitati ; cutas corporis remotas esse inentis, abeundumque corpore esse, ut puram aliquam vetitatem aspiciat, de quantum potet , se his eximit neruis, se defuit carne, ut lucem veti libetam conspicetui ; emit se voluptatibus,quibus fgitur sensui, cuius contagio pollui tecusat. 1λutissima vetitas est, nee patebit, nisi Putis, non inquinatis. Totum itaque virtutis studium, sepatatio est anima: a corpote, de quam ploxime accedete
ad mortem, quam propterea, aut amat aut Optat ; ad minus non timet. Quomodo poterit timere mortem, qui moliendo vixit beate 3 quisbi etipuit pluta, quam mors rapiet 3 cuius iam
extenuauit ditionem 3 Quo toto vitae tempore aspirauit et ipi corpore ; iamne potiturus voto suo recedet i det tectabit 3 Ridiculum esset, si quo festinasti venite, de alius te portet celeraus de tranquillitis, indigneris ; si cum accedis, ita- statis : eiusdem amentiae est, illum, qui toto vitae tempore ad mortem accedere labolauit, aesthsette , cum aduenit. Nemo , qui alium quae-
iit, aut optat, non gaudet, si occurrat. Nor Odolebit, D peificiat alius , quod ipse coepit, nec
consummate licuit. Peificit natura per motistem, quod vitius in vita inchoat, cuius studium non petit, scd continuatur. via corpotis se vivendo interdicit,colpote interdicit mo racndo. Suamus est carete,quim non uti, quo
p. o. istud confinium mortis, de virtutis exhibui
mus, etiam ex honoris exhibitione. Quemadmodum vitius exemplo mortis componit maiestatem suam : ita de te vetentiam omnium exigit imitatione etiam mortis. Quid levetentius piosequimur, quam cuius leuetentia pessimi etiam, non putantur mali 3 Quemadstodum ob honorem virtutis, qui inali sunt, nolunt de se id credere,amantes propriam excellentiam, quam,
nili in vii tute, non piae sumunt, ne se viles patent ; gaudent falli putantes se non malos 1 ita. reuerentia mortis iis,qui mala fuerunt, iam non audemus detrahere, nec malos dicere imb nee licebit nominare sne commendatione defunctos, quos vel laudamus,vel precamur,& opta.
mus optima, velut eglegi E metitos. Tam venerabilis mois est, vi sua leuetentia etiam contemptibiles venerali faciat. Cui supet stiti inuidebas,mortuum collaudabis. Optime Mimnet
proni Iurmia Noti vitta mollem inuidia est, non citra mot-T U .. . tem honos libet de secutus: nemini non hono --.--rificus desunctus est. Praesensi Socrates, ad se r mutidari. latium cicutat, amulos se habiturum post mo im lata totus. Quam puta: venerationis cauissam 3 Tacita est quaedam Philosophia vulgi,
exemptos ex miseriis huius vitae putantis beatos : felicitas autem digna honore est. Itaque reia uetentia mortis meritum beatitudinis est.Quhds toges Aristotelem, non dillentiet. Lacedaemones Ol3mpionicarum praemia , & honores,
quos si quis adipisceret ut vivus, selicissimus
taedebattit. omnibus indulgebant mortuis,laureis redimentes sertis ; quemlibet rati destiniactum non minus felicem felicissimo viventium ; non minori honore dignum mortuum,
quam summo mortalium. Redundat quoque in mortis honorem , velle a motiuis honorari moribundorum iudicio. Apud veteres Romanos
honos viventium erat morientium sol sim memoria. Magno honori tribuebatur, cui moriturus iubetet legatum. Callistratus libro quaestionum primo, legato honorati dixit. Sufragium,
iudiciumque morientium captabant, iam mor tis vicinia sapientium, venerandotum. Nemo
magis honotati, quam ab honoratis putat. Nec istam gloi iam animae dumtaxat usui pes. Vide illam vermium annonam , sutile, fit uolumque
corpus, Philosophiae magistium suspectum, dehonotabile omnibus : neque conspectu Regis,
ita componimur, licut aspectu cadaueras. Quanta modestia iacet, quanto magisterio 3 Philosophus videtur, philosephali saciti de quod miteras,non tantum venerabile est, habetur sacrum: religionis pars est,sepulturae honos. Iam, si bonitatem ex utilitate metimur, boia Capnum est. quod proscit. Optima mors est,aliena prodest spectintibus, propria commemorantibus Lamae,saceidotes Tibetensium, istam docti Philosophiam, precatuit conctepant buccinis humanis ossibus , iosaria gestant ex iisdem, potant stequenter clanio. Rogditi causam ab Antonio Andiada . Societatis nostrae, & vineae Christi ardentissimo operatio, nuper post summos labores, Barbatos istos inueniente ; praecipuus quidam inter illos retulit, ad satorum mominiam, itid clangete tibiis defunctorum, vementionem properantis mollis udientibus sit sutiarent: oraria e globulis cadauetum,ad argumentum ; utilitatis ex nostrae conditionis commemoratione ratos non miniti, quam preces, profututam prasenti vitae comemoratam mCI-tem,manibus semper memoralia exitus gestate. vi continud eius recordatio adesset: tum cliniis ad potandum usos, ad intutiam voluptatum, vitetum huius vitae sustum imminuerent: denique hanc mortis i ii stantem admonitionem antidotum animae esse aduersus vitia carnisque pasiasones. Eodem pharmaco conita alia se muniebant scelera. Iutatuti mauus imponunt super imagunculas ossibus subactas cadauerum, ut meminillent posthumum iudicium,S Deo, cuius sunt imagines illae, post mortem redditurostationem. Cettε non barbara, sed culta Phil
sophia est, uniuersam vitam unius mortis com memoratione condite. Admitanda fuit memoria Mithridatis viginti duatum linguarum tenax:non miniis illa Themistoclis, quae tenacitati adiecit pertinaci latit ludicra Senecae,aut mi litatis Cyri. Certe nulla felicior memora a,quam miseriae nostrae. quam mortis. Quemadmodum Malacensis alboras radice qua parte ortum spoctant, sunt antidotum ; qua patie Occidentem, vitus de pestistita humana cogitationes,scilicet,
352쪽
Comparatio vitae,& mortis. 329
radices caelesta arboris . quibus xlo haeremus, σε is, in I HI. ubu A. Aia z- ιν ωψ ἔπις nam s inuersa planta, caelestis homo est,) qua parte
respiciunt occasum suum. sunt salutates,& the hiaca malorum. Caeterum, di in otiale mortis singulis natura momentis commendauit. Respitationem in signum regressus animae, Mercuriit, libro sacto putauit inculcat L Toties Oportet naeminisse mortis . quoties respiramus. Imagine agendae animae vivimus, emissione spicitus continemus ipsum : ad te cordationem enim exspuationis sui talpus : adeo escacis mors utilitatis est ut,cum nondum sit,agat non sutile aliquid sacit bonos. Ne malam putes,quae emittat tam a longinquo radios bonitatis Nulla bona vita est,quae non sit debitum mortis cuius respectu commissimur. Illud , quod in illa aegie serimus , certitudinem sui, an certitudinem modi , gratiosum no- his utique cli. int et cateia cnim diuinae pio ii dentiae inuenta , ad humanam gubernationem ist praeliantissimum inois ingeniosis me disposita, complexa in su nutu incertitudine aeq talem certitudinem. Semper nos Deus honos vult, similes, scilicet, sibi ; ideo semper incertos vult certissimae aliquando mortis. Itariouidit, ne icta spatium peccandi ccincederet ignatis morae eius , ne velox tui baret : sed 3 vitiusque Dii bilitas cautos, non consternatos detine et . lio sibilitas eclecitatis suae leuat labores vitae, dinculi tes vii tutis. I purot laborantibus e sis bor,s breui ct putetur: morae autem ii tertialium plures virtutes capit, quas dubitata incitabit velocitas , cuius incertitudine certius honi sumtis. Nans , qui fletet, qui soli citus eam. si unus dumtaxat mensis testat et
vitae, quomodo iidcbit, qudmodo negliget, qui
nescit, an restet votis dies. una hora ξ oculitur. incertatudine tarditas mortis. ne licentiam peccandi laxet. Nusque in Olbis foediot sui tiqua ni cum vita ongaeuior , cum expiari aquis natura Decelle fuit. 1 mustus Theopni sui questus de iratura ,duna dies btutis iti uidebat, vitta quingentesmum nonnullis vivacibus , cotuis, cornieabusque. Et rauit, voto,& ridicio; dc quod optaret an nos de quod iudicarct illis inen surali vitam . ore , non die aestimandam. Studios actionibu lorogariu breuitas annorum. Nunquam , nisi cuin vita saeculis numerabatur, innumera reccata ita compulete Deum ad ro Dalrntiam nominum non scenitentium: pcc- . cantibus per sduciam vita,restitit molle. Mundum humana vita immundum , pollutumque lustiavit interitu humano. Deinceps dAmna longamitatis tepatauit diligentia celetioris sati contraxit post ni dita vitam , ut vicinia mortis meliores fuissemus. Sic pi ei mois, siennium M , ρε- certam cile, sic inccitam : plura bus nos expediti mus erro: ibus ista incertitudo cerio moriens , qua cogi ui iesipere,qua compelli ut cauere, qua impellimur non malos esse Diuimam itaque inuentiana mors est, sapbes diuinae politiae institutum. Maxime illud si probauit Zaleucus , Promulgatutus ipse legem moriendi, si naturae essi Dis i ab tiis,' OOVniuertis publicatam non videret. Atque in . ., να- pro inio Legum Locrensbus latarum monet:
cunctoa continet. Omnes Respublicae se inutae uniuersi gubernationem , lego moriendi , --
Cette diuinae prouidentiae clauus praecipuus eualom in tegendis hominibus mors sibis: nunquam sine morte humanarum rerum utibernaculi
. sinit.: adhuc cum immortales eramus per mot- .mis moliatem tueri immortalitatem voluit : pio hulga- mὲ h. A. uit Adamo primogenitam ieiunii lege cum is ua cura interminatione moriendi r de indo notitis attificio continuit , ne miseriae atonae fuissent, se sceleia libera : lapsum ipse patientia mortis erexit ; restitialiique cum cumulo antiquis honotibus , reparaus origina, damnari recreata vita , pronailla immortalitare etiam colloris, mortem nihilominus seruauit aeque certam , aeque incolani. Adeo placuit diuinum illud mortis consultum , immutare noluit omnibus mutatis : ex misericordia Ttiit, quod tanta mis mordia non abrogauerit. Non itaque est , cur queramur de natura moltis omnino ad nos tun, cxcogitatae commodum, cum ipsa incultitudo exitus , qua plus nos dicat, salutatior iit. Praestituit ut certii in nascendi te 'rpus , unus piae cibit ut videt aelueis modust non est moriendi statuta caero . naono , sine tempore , sine modo , omne tempus. admittit, multos modos. Beneuolen- tiae nut plura pandere Ostia sugientibus .m la: vita tantum ianua introducimur in vitam, .niritus ediscin ut.'Sat est ad periclitandam una ε .via, multae patent rcfugio. Non est opiti ex pectare septem, aut nouem mensibus , ut moriatis istiuitas interuallis dilatetur. Quid manept victuros, ius infortunia vitae Mala qui tolloe non potest , to rate non audet,pIotelat. Mois Optima est, ideo si e lege morae. Ne contui uuat , ne satialis mala , quantum ne sacras. V Minni tempore bonus sis, mori omni tempore potes. Inuat quoque in- γeoni antia loci, & in odi, ne ullus situs, as 1lum peccandi si ; ne ulla occupatao, excussit in m Dendi.
Pr ptete ad gloriam mortis si octat sactu- cap. 1 .
tas sua compeniat uiae dissicultates vitae. Non .sne consilio , diuinoque priuilegio male hae Lentem animum corpori gestamus , , t facilὸ excidat ; tenaciora vitae sunt bima. Nullum debilius, nullum fragdius homine animal :l uillinus caditi imput ulms : stamia non benὸ conueniens corpus ponia. Palus dumtaxat spiritum Fabi j extudit a glanum vitae Anacreontis expectorauit an ire ani : tanioni an his . valuit mollitia pili, minutia grani , quantilara
in AEsculapio Ulixen. Coma tam iacit obiit, 'quam voluit ; Baptista Milandulus quam cogitauit. illius intra pectus clausa anima se foras triauit, sine ullo apparatu , sine mo: bo, sitie' serio , sine veneno , sine laqueo . sne pr&cipitio: iste iugato hoste cecidit illaesus Opinione, sola vulneris. Nulla motri clausa ianua est , petipsa vitae ossicia grassatui. N. . od mireris , petbeneficia, per gaudia sint se nulli, vi isentiolmina, quisi sui aliena inuadens, cum , quia tu Ec 3 4 cunditu
353쪽
Io Lib. VI. De Arte Voluntatis
cunctius vivitur, moritur. Ipsa sua plures vota Occiderunt: commodis suis vita peiditur. Honos Cli demum occidit, exultatio Diagoram, quies Platonem , usus Philemonem ; hemia iam notioidi gratiot homicida est . quae Sicialiam t3ranno leuauit. Fortas te & per uirtutes securissima subeunt pericula . subeunt satat ut Omittam Diodoti inter se iem, pudorern ma . item Secundi Philosophi verecundia extinxit. Caduca pollessio vita est: non opus est suo lapsui violentia, pet blandimenta concutitur. stulte nimio studio retinere volumus , quod ivndecunque dilabitur e stulte sugis id , quod,
quali et gigrediata Aia , veniet, aut quo u .nies. Sive petas , sue fugias mortem , aeque occurrct : tam viae , quam fiagae ter inus est. Vita est peregrinatio sine errore termini : li- .cet per maximos errores viae , quacumque αquocumque vadas cillite venies , quo tendas e non rescit hae , an aliae pergas ; quacumque incedas , incides in restrem. Tali arte excogitata mors est , ut undique propinqua sit; tantumdein senex & adolescens distantvi cum alij plsis , alij miniis vivant, omnes aque vicini sunt, omnes aeque expectat ossunt. Ignarus loci & viae patibuli, ad quod duae semitae
ducerent , tecta una , altera per circuitum, ecd m modo e diuersis intei uallis ex pectaret
accede: e : parum refert iuuenis , an senex iis: diuersis viis incedimus ; fortaste recta vadis, citids accedes sene pet ambages circumducto. Facile , peruium, vicinum viportebat cile.Om-Diu in malorum as*lum, bonorum vestibulum. Certin vitam discultet accipimus , dissiculter agimus, ditsculter retinemus . di alieno pendet arbitrio. Quivis vitam auferre tibi potest , nemo moriem : in vitam ius habent ii mines, non in mollem libera est etiam seruis, ingenua. Imperator Leo Iconomachus nasci tributarium iacit : nemo inoni immsuit us. Non licuit tunc vivere sine pretio;de singulis insantibus primam videntibus lucem exigebat tabulum: moti semper liberum sitit, sine
Anne istam libertatem moriendi accusas,
istam maturitatem moltis, ut omni aetate opportuna sit 3 Aecusas breuem vitam habere,aut
potui se habete 3 Non est, quod indigneris tot
annis,non placibus victurus mam nec dignaris naturae,quod tot te fecerit pondo,non octoginta,non centum. Sicut magnitudinem natura constituitata & tempus Nec minus maior inlinia erit: nalia
Laeta tument mitis tempora fata malis. Omnis mors tempestiua est omni aetata, vialis, Optanda: senium a viis a asserit, tuantur a malitia ; infantiam praeseruat ab utraque. Se Nes matulos carpit; iuuenum fiotem vetiit intactum ι infantiam per compendi iam maturat,ianuain Caeli gratis apetiens, via tectΞ, & sne obice diligens.
Adlice ad argumentum honitatis mortis, suille argumentum Diuinitatis. Donum Dei estneseientis , nisi bona dare. amulus Diab ius cultum salsum beneficio mortis sulciu, potentibus magnum donum , exiguam vitam a
Metans Tirimonio .. licta, aut Agamedi, de Argiar pro laberis. Quod esset optimum limmini postulauerat mater , de concessa Petilione accepit, qEod homini piliatur pessimum, mors. Tantum intercit videri, aut eise: opinio, aut iudiciuin: amb quam putamus peio-iem mortem, melior stare est , sestinam dico. Quid felicius Pompeio aceidisset , quam ante, aut in qua felicitate petite , cum sui deside-tium relinqueret , si non expectaret fastidium ituna i Diuina quoque beneuolentiae tributa video intempestiua infantium . puri rumque sata. Vt omittam Amphiaraum , sine sabula historiam eo memorabo , quam annis praeteritis haec Aula Phillippica mirata est. Diciacus vergua , adolescens, qui nostras ste quei cibat scholas , mire profecerat virtutiabus, quibus charias omnibus erat , & clarus. Quem putas Optimae vita stipendum nactum immaturam mortem in supcr rapi
dam ; ut nemini dubium suis let da uiniim ei te donum. Secellitius in lectum , ad sororem suam dixit : O qualis mihi nox manet 1 O
iucro . soror, relinquas mihi lampadem accensam. Mox sub' mediam noctem vociferatus excitauit omnes e illa nocte moriturum dicebat: postulat acciri Consissarium, etat is ex 'nostiis Gaspat Pedron: putabant omnes somniasse . praesertim adolescentis pater Lacdrcus nobilis, cum integros de pacatos notat et
Iulius : instanti tamen Didaco obsecuti sunt,
accito Coti satio , qui iam diuinitus nae 1 nsione quadam excitatus , piastoque erat, detexit laetum habuille nuntium e xaelo, petipsam eius Reginam , illa ipsa nocte procu-
Iatum , Sacramentis e vita excessurum. Accidit ita r nam qviedam honestassima Mati na nunquam hactenus nota, nee deinceps visa, se iis osciis vitio intrudens , praepar uat altate , fecit restantia adduci Sactamenta, quibus ille munitus selici si e expilauit. I - erat quesem minori strepitu excidere : sed casum putares , intempestiuam mortem, non consilium Dei , non donum. Oportuit insolentia aliqua argumentum diuini beneficii e hi ii o,q-m ttiertiriarque diligis Deus,
satis latum vivendi spatiu udunt pauci non perdenti illos matbii idem putes
diuinate. α vivere; non omnis qui dru suit,dis
Salutate quoque est illiad.cuius nonnulli ae- CV cusant mortem . repeti non posse , sperari:cs secunda morte reparari , si prima etiassent: falluntur: si secun db mors veniret, primam vi .ram liberalius perderemus, in secunda non miniis periclitatemur. Ad haec , quid lueti duplex ruors esset , cum necessitate , scilicet, duplicis vitae 3 ut, si ii bis mali, bis miserat,iles sutilemus. illud mirabile est, editi mois midabilis sit, ceni putatut mala , quia ili pii. qua putant , secundo optent ; di quod semel gustate nollent, velint geminare : climali qui si mors mala est, istud minus malum haberet, quia semel si Non ita vitanae sunt aliae
humanitatis titistrae miseriae; instant, redeunt, importunae sunt, tor , qualet, millies : mors non vult molesta elle ; quod minus potest, fati gat. Ne ini importuna est . bis non accedit. Quid adhue requiris Bonum tapetition H Ex- .perientia nolle quid mora se i Nec illud bonum
354쪽
Com paratio vitae,& mortis. 3 3I
est i indeniose excogitata sata sunt.1sortem
lic tiam agimus . non una agimus : expori possvnius, ranis experimur': per partes se in si nuat, reticulum sui exhibet: aut uterina . aut coaetanea mota est vitae:ex quo incipis esse, ine episti detinete ; ex quo uiuis . moreris dicam, antequam nasceteris , moti coepisti: infantia. - mois scelus est, deinde insantiae inins puerili- iis, puetilitatis pubertas, pubertatis Iuventus. iuuentutis virilitas,uiralitatis senectus. Deinde in ultimo in tet uallo debiti naturalis, cum non soluis, postulat natura,exigit,& tanquam quaestura instit, pignora petit, si unit, ab hoc audiis tum, ab illo visum . ab alio vitultique: si quis resistat, dilioluit, navitilat 3: minutim sibi satis. facit, donec ultimo fluctu mei gat. pendet ab telo exordio finis: nec extremum momentum aliud agit, qLam consummate, quod primum inchoauit. p.7 . .Quidni 3 Ea simulacro nosse mortem potes: quotidie expetitis, quotidie libas, nee unum diem agere potes sine gustu , de gustu mortis. Somnus quaedam eisgaes mouis, & praelibatio
est somnum oppetimus uomtion eaeamor, sim nus tequies laborum est, te paratio hominis, depositio cuiatum. Nunquam imago adaquatur exemplari: ii somnum cupimus , ne oderimus
ideam suam plastintissimam ; ne timeamus
moicem, quam non secit natura tamen gam, nec
Puta itit. Potius spem mortis sustentauit aliqua imagine ag subsidium conditionis nost x. Ne' tinpatientior mora tan boni solet, interim
consolati nos voluit s in Hacto suo: veluti qui absenti9dilecti praesentiam imaginibus saliunt.
Itaque expetiimntum mortis exhibetut,tum in sinulacio suo,tum in parte enis. Non est pars vitie sine mouis patre. Quemadmodum soninium non accidit, ius cum somno: ita vita nisi cum, morte. velut e m son: nus imago in otiis dicitur; ego puto somnium imaginem elle vitae: per imagines seductinuit cona per mortem suscite
mur,dolebimus non tam perdidisse gaudia vitae, quainutilis eo ulla. Dicebat quidam, malle se . somniare in Inserno quam in El3siis alui sinam xx pergefacturi gaudetet in mollitia lecti repeti
D, .non inter ignes cruciari: at, si iucundo iis soldinio falleretur, elapsa instaretur felicitate, quae non fuit,videbatur. Arsute Heraclitus aiebat, vitam, & mortem esse. & dum vivamus.& dura morimur: cum vivimus ,' mortuas esse nostias animas,sepultasque in nobis; tam motimur, vivax Itaque cita est mois anima ira corporis: mors veth vita animae est, mois corporis.
Nonne satis expetimui mortem in deteriore sui parte,& approbamus; cur re sibimus melio
cap. s. Redeo ad uni tem,ex qua mortem comine damus. Vnaca est,ne ab ira esset inala. Unica estuc omnis si optina Diligentius vilica solicitaniatur. Ille pauper, unius ouis dominus, in sinu mulcebat ad mensam,ad calicem admittebat tNathan exhibuit. Unigenitum integris patet curis prouidet;cuuis vitae tonus occupationem solicitudo chati filii consumit: ita totam nostram vitam debet occupate cura unius mortis.Quidquid rarum est . pretiosum est . quod unicum
est,incomparabile. Nahil optunae morta comparandum est: nihil pretiostiis. Caetetum, Primam' non dilatio facit; sed quod materis,contemptio,
perditio. Nullius mors pretiosor est, quis a
quo contemnimur. Ex se metitum noti est,
quippe naturie est debit,im, vel ab inuitis soluendum. Magna sapientia erit, sata teddete ossicia; necessitatem, utute; mortalitatem,ammortalitatem; di naturn debitum, ius & titulum o riae .Quid pretiosus, quam si debito mortis caelum nobis Aebeaturrit soluendo Obliramus3Aureos viros Clemens iure vocavit, qui ita occubuerunt, scilicet,cdm necesse fuit mecessitatem
secerunt voluiitatem,clim aut lex,aut ratio, aut
Deus vitam postula itit: licet enim mors debitum si naturae,ii taliter suum transmittit ipsa natura rus,linentet delegat pro se creditotes patriam, legem, virtutem. Si liis solvas, contenta manet anticipatione solutionis; quin ex rictes,
. quia condicto die exigat. Optimi debito tis est
ante tempus soluere. Dies communis pacto natura statutus,senectus est:optimi cuiusque est ante diem restituete. At, si on agitat nobilistas animi. impellat auaritia quaestus 1 dum
cititi soluis , obligas. Qui pro pro patita, proiuie , pro Numine, non dito pro nomine, m- tempestiuam tulit monem , & degito se liberat , de obstringit Deum , Obstringit omnes. Omnes debent benὲ morienti, Deus causam, homines essectum, qui ut minimam ea emplum est ; eausa autem , ut plurimum fides,
chalitas. Adiice tantum bonum hona moltis, id est, A. ante diem redditae,gratis esse; non actione,non
labore nostro eget:absque eo, udd aliquid agas;
hoc decus agitur. Mors ista Optudia N pietiosa aliena manu fit, non propcla ; tulisse mortem. no secilli gloriosum eu.Non est vinctis glotio. ira, non secutum , sed ad maiorem Ieatum, frangere vincula ita , qui superit pectus suum, claustrum animi;qui sciderit, persi egetltq; vincula corporis,damnabiliot fit at, si lire ipsa faciat alius,maximae est gloriae fetenti. Nullum vinctis decus fuit solui dumtaxat catenis; liberierant, non propterea gloriosi at,si non soluerentur, sed extrahetentur augusta concisis manu catenis; si vincula Iudex, si authocitas publica, si imperator dirumpetet, glolio sum olura suit. Illo hono te Vespasianus de Titus Iosephi innocentiam commendat unt: sesul iatro de ptobio soluetunt,dum fetrum perfregetunt.Tuus dixit: Erit tanquam nec initio vinctus, si non diss)1uerimu , sed inciderimus catenas .Hoc idem in 'terest inter mortem, quando natur nos dissoluit, aut cum vis , & utannicus sutot fiangit, triturat , laniat. Gloriosissimum est dirupto corpore liberari , non ita dissoluto. sane optimos omnium , innocente natura, quae tardὰ
illos diissolueret, pletumque violentia sustulit. In dedicatione mollis in Abele, ubi florem de
melius specimen sui praebuit, vis 3e insidiae dicantur iustis : mellatibus meliot consecratur mors: quos colit, veneratur, nec tangere audet
natura , violat inuidia: quos illa eximos edidit , haec male condidit. Et, ut omittam optiis mos , exhibeo maximos Alexandrum, Hecto
rem , Achilleniri Caesarem, Ponite ium. Fortissimum quemque vitileptia conium psit. Alius Alexander , Romanus , inquam , piaedicentisbi Thrassibulo Mathematico imminere satum violentum , latri se dixit, quia imperatoria ea mors ellet, nocilia summis plura de accidi D
355쪽
3; a Lib. VI. De Rrte Voluntatis.
sit. verum istis gloriosissimis non fuit gloriosa mors:solum propterea commemori ui,quod propitiam retinuerint gipii , etiam iniquis Pat-cis. Illa tamen clanissima est, quae suis agio pGreuntis opectatui, qua crescit illaesus etiam minutus capite. Quare hac contemptu suo oretiosissima mors,sape pct agnominias stolio si debet puliasse omni t; more lucellere cupiditatem. Omnia nostra soliciti sumus, ut meliora sint; cui mot-tem non curamus. non optamus Quid magis nostium quam mortalitas Mn primis titulo sun-plicitatis, quod mala non sit, nisi facientibus, qui dum saciunt mala, inalam mortςm faciunt, formidanda non est mors: nihil malum ex se habet, nisi turpi contaminetur vita e quidquid mali habet , a vita habet. Si conscius ccito esses optimae vitae , mortem non sormidates, potius ridetes . potius gauderes. itaque propter vitam times motura : quate , dum times mortem , potius times vitam. si non timeres vitam, ii non polluisset vita mollem' anne ita socmidai es exitum Non opinor. Igitur per se innocens mors est e sncera, sana, non terribili . Adiiciam,s postinatam vitam, non cot-iumperetur , imo si ipsus expiaret vitie mali gnitatem .& tam valentis bonitatis ellet, ut malitiae vitae, non solum resuetet, sed uin eret , num ista mors recusanda solet, an optanda a Petcupiquidem Aebuit. Hanc gloriam ha
het mo is, quam religio , quam virtus exigat: . tam assuentis bonitatis, ut exundet, vi optimo , ut suo tingat colore vitam : tam optima est , ut alienam vitae malitiam consumat. Mori vulgatis est res, communis : nam & mali m ti tui .& maxime moriuntur: at moti libenter , muti gloriose , ptiuilegium bonorum est. Praestat discedete I vita , quam selli: locumlit et expediamus nascitu sis. vitam notiaest mes causa sui sed operum : maximum aurem opus vitae. bona mors est. At, s pio bono opere perdenga vita est, quis haerebit moriatem lucrati perditione vitae 8 Nec est , cur timeamus inirintem triannum , imminentem gladium. Vb:que natura minatur, quotidie imminet. Cur contemnet hodie benὸ moti, qui male potest clas3 Cui setium potius times quam caltilagines , quam venas, quam placordia, quam mollissimas carnes Insitumenta ferrea, post decimum , aut vise sinum annum nullius usus , aut consuli pia sunt: tu debilibus attubus & cattilaginibus pollicetis iaculum. Ne promittas tibi vitam caducam, ubi morti
tuae promittit ut gloria aeterna. Demus autem , nullam honoris eam mot-tem . nullam h nam esse, omnem malam: cut, quam timemus, non curamus λ cut , quam non contemnimus , negligimus cur non prae- .
munii Lut, si mala est i P videmus p ula contingentia , praeuenimus damna solidataplastrui ut ad casus ; cui ad necessaria non praeparamur Mulltim interest uitet contem nere mortem, & negligere: nulli magis curant, quam qui contemnunt : nulli magis timent, quam qui negligunt i &, quod miretis, non ideo timent, quia negl. xetunt. sta coiti- . meant i negligunt. O ignauiam nostram i ad id, quod malum dicimus, non tantum impar ii venimus , sed inopnantes. Quid agimus, quid vacamus, solicita tortuna, ignaua natura nostra Restautemus mentem. icstiiugamus cupiditatem . pio mus vera, compleaanaut rhona , figamus nobis saudium , secuntatem .
356쪽
De tribus Gloriosis Martyribus e X eadem
Societate IEs V nuper in V rugat pro fide occisis; q uorum Martyr ij gloriam multa prodigia significa sunt.
cunctis. Quare bonum nuto tale immum licae
insanaetiit maiorum censu. de titulo: sine inuidia utique est, aut cum Regia,id est, sine aculeo, cum quadam aemulatione mansueta, augusta . atque laudationum prodiga purpurat enim aenaulus. Ndum exaggerat, suae spei si inulactu,re vototum imaginem inaugurat : nemo autem sibi parcus est. Aliquod huius periculum suauissima quadam , fle expiata inuidentia fominatissime feci, cum renunciata suit felicissima mois diuini Viti, loannis det Castillo, qui nupet in dolio mundi, cum aliis duobus sanctissimi, Christi Militibus, fidem Obsgnauit lui cruoris purpura, Augusto tum tuis. Tactus statim sui de caelo , quasi ptopitio fulgure,ut incessis nouo inuidiae ange
nio, per cuperem fortunam eius, quein non ces
sabam laudate i ampliauit affectum contubet-nium pristinum i coaevi fuimus , commilitones in inocinio Societatis,in studiorum eodem anno,eodein mense in militiam I a s v adscriptit conviximus Mattiti, conviximus Optae r inde auulsus ille, de dimidium antinae, vi candens sanctitatis suae iubat virgineo tubricaret sangui De. velum, quia spes, de mors, publica bona sunt, de extra iurisdictionem fortunae, non irritabant aemulationem mihi: nemo , quae certo sperat, inuidet a nemo, quae habet ; spes autem
vicatia possessionis est, de pixcox dominium t)sed egregiὸ moti, quod rarum , quod felix, me
perculit. Mori commune omnibus est , vitissamum multis : at, eleganter moti pro Deo, pro
lege,pro bonis, pro bono, selieissimi,ig est tari.
id est magni. Hoc mirum .de nescio, an dicam, iniuriosum vitis,quia tanta felicitas Opus mortis tu:quod alienum sit, non ploptium:cuius nec optimis aliud liceat, qua in aridum votum. H ius solius fortunae nemo sibi fabrum licet esse. Excogitaui proptetea artificium , ut emendato albitrio se licitatis latumdem penὸ gloriae adornatem mihi , dum alienam piadicarem petquandam aemulationis eoinitatem. Quodam pacto assectat laudis societatem, qui dictat'; de Optimis, quae non sicit dicendo iungitur riei-lius Capito, cum statuam exerit L. Siliani .im in talitati quoque suae pios xit , nec reputa
aes excellentium Virorum tantb acet biot superstitibus est, quanto vita iucundior, det utiliot fuit ; nee compensari, alio solatio potest, quam li-
- centia laudis et commendatio enim, tutus, de propius census de suo chorum
est eum iam per inuidiae sis , dc inantii nitatem
verecundiae, licet promulgate vittutes innocentes quae nec inuidum caedant,nec inuisum notum merito cruentent arcana pudoris plaga. Etenim,licet verba Omnia in anfractu sint de
quodam cum peticulo; maxime laudatio anceps est, de praeceps, de vix tuta, dc innocens etiam digno, etiam ab atmo pectore, nisi cum omnem
liuorem in reuerentiam trans ininiit absentia.
vitus inuidiae, licet valentissimum, non se vi-
btat, non magnum interuallum pergit, nec ultra vicinos, de pates: quare non transtendit mun
dum , 5e sato sibi libentissime litat, clam desunctos distantes vijeat, de quadam mortis veneratione, de ptiuilegio immunes mortalitatis conis ditione , in hoc iam superiores, de pene voeeat ut diuinos. Itaque nulla praestantissimorum vi totum gesta egregia pretium sui exigunt nu- metata pecunia; sed ad condictum diem, cum mitescit liuor aliorum, δc pudor abest ptoprius. Vitiamque impetrat funus. unum solum prae sentissimae commendationis opus est, egregi Emoti. Non excellentiae vitae, sed mortis, priuilegium habet impigrae, de instantis laudis ; ubi modestia dignissimi vulnerati nequit, ac inuidia decedit mortis reuerentiae; vel si pei stat, innocentissima est, de inuidenda sottai se. votum motiendi non ita est, aut vile, aut facile ; nee cum est, fit iniquum a nec perfidum voventietit : absinthium enim inuidentiae , penuria telum est, de supessivitas cupiditatum, com ei
piditates , aut cupientes excedunt cupita, quae, com non suffciant omnibus, acerbant carentes.
Hac alte bonum alienum in damnum eis at ut proprium, de mordet plura pectora, quod mulcet unum. Mors veto amplissimum bonum, sed inops voventibus, hanc tesseram maximotum bonorum scilicet, vetotum, habui patere
357쪽
' tum fuit magis decorum , 5: insgne, fatuam habere , qu in locare. Cette gloriosuiu est gloriam amate alienam , gloriosissimum facete. Quapropter hanc narrationem scitioii Ioannisti l Castillo, olfin amici , M scicis mei , nune Patroni destinaui , quae professione quondamanticitiae, modo reuerentiae, & innocentia san- inuidiae, laudata , aut excusata erit, Coni in datione mea ille non egebat, qui nec vita egebat ad gloriam nec gloria ad vitam quod non minus mitificum , nec ad gloriam morte, licet gloriosissima suillet: tam gloriosa, tam se-lix , tam sibi subs stetis virtus illius vita& rect- te fuit,ut nec gloria egeret tanta illi gloria vitae, ut nec indagetet gloria mortis : tanta illi gloria moltis,ut nec indigeret otia vitae: gloriosissimum suemque, aut mois, aut vita illius saceret. Mihi solum gloriosum ,& iucundum, gloriam suam dicere. Expiationem sortasse in emae meae merebitiat alienae vii tutis amor. Exordiat , ne Historiae corpus truncem, a passione duorum ultorum Christi Militum veteranorum, P.RCchi Conetalcet,& Alphonti Rodetici. Ttinitati laudem dieant hi tres sancti Viri, atque eos lauda tuto si litudo Trinitatis congruebat, ut pro tribus constaret. Haec maxima diuinae natutae maies has,ut pro trabus sit,itibus satis ampla pet- sonis r adeo est Trinitas honos , de nobilitas Diuinitatis. Vnus Deus noster , triplex persona est; nee tantum pro liabus est, sed pro miliale Diis. Hane excellentiam aemulati tui Dei fici
Viti, ut unus pio tribus multis:unus pro multis unus homo triplex calculatur. Tanti,di tot eranthi Paties: unusquisque tantumdem trium,V4 tius plurium t non uno labore,& penso conscidii sed ad plurima spatiati,ad Omniacira: itatis . de siligis amplissimi munera. Qui unus ipse adaequabo laudes trium triplicato tum , hoe est, diuinorum virorum ; At, mihi non est animus
excusato commendate sernaone omnes virtutes , quam unam patientiae memorare : nam
Latis est ardua.dara sustinere:
Nolim, & laetot non polle, obnuhele laciniosa
eloquentia frontem sincerie virtutis , nec exaggerantis imagine miti uete laudes. Laus est quaeiadam honoris exactio : honorem propita Opera impet alat,non aliena dicta: nemo honestior est,
quod alius dixerit benὸ ; sed , quod ipse secerit:
quare maxime laudatus est , qui inaximus est, cuius facta nesciunt este minora dictis; quorum honoti satis est sciti; nec amplius constent audi- tu,quam obtutu ;quorum narratio simplex crag-getatio sit. Quaedam iniuria est in ximorum Virotum affectata historia, cum argumentum minoris virtutis videatur,plocutatis magnificarivet his, Haud credi potest maxima. sacta esse,quae adduntur dictis : nec optima esse opera, quae emendat sermo. Nullum debet virius magna laborem sacelleie Oratoribus: ab illo,quem ex habuit operanti, laudantem redimit cum negligentia sermonis per se extollitur. Hac causata velim; nam parcus videbor verbis,& coloribus. Opus non etsi laudi, nisi narratione. Si libera Lot aliquando nonnulli iudicabor, v ciecit iniuriam fecisse amplissima virtuti. Hanc potius est animus, de La natrare , qu in aestimate.
Accedo iam sit propositum opus. Soci Er Aris I ES V uniuersum etiaritate complexae tantum patent labores , quantam Olbis; iste ius vitia. Nec tot est ausa caeca auri cupido stiperare Oceanos, tot rinandi proscindete novalia pro interitu hominum , quot illa pro salute. Inier alios mundi angulos nondum pollutos auaritia, nisi votis, quo ante trit Europa a arma, latissiman: Vtugai Pio uiti- ciam praegressa est. Ultra Bratiliam protendit ut haec regio vi mare aust tale : titillus adhuc ibi Hi banus , nec inde nisi fama exclusa uberem
barbariem dictabat. Impaticias ardor nollio tum maioris inora in tot nata ones exiliuit,nen expectato Hispanotimi piso scio Solitat ,& exetiales balbatos adiciunt felici temeritate. Sicubi magnus labor pio inuigandi Euangelium , hie suit. Ptius necelle eicit sacere homines, deinde Christianos. vagamur tu paces illi sei agros,per ne
nota , set alum istar, motibus, rore , tomitate, cogedi elatit in aliquem humanitatis decorem,
di erudiendi prius ad vitam, quam ad fidem.
Prior illatum regionum Apostolus, P. Rochus Gonetales , ausus redes, ex tria. is, soliis, ubi nec Hispona legio irrupit uim ta, expetiti seritatem hominia iv , num benesciis, num mansuetudine, di humilitate flecti si ne tet .l elicissime obtinuit. Non omnia potest potenta a, potentior patienti.
est. Maiota saepὸ impeti vim dissimulatio, quam
sit epitus. Brevi niti eiecit Balbatos; attraxi ciet asdiuinus hic Orpheus, de in Reipublicae digessi eho notem, quinque oppidis consti uetis: docui eli omines pilos vivere, deinde berie vivere vitae tuae pii ina victiora fuit, maxima exempli vis est.) mor henesceritiae, deinde patientiae,& labora Casas Baibaiotum manu sua saciebat,easdem docuit acete. Primam sabricam domum contemptio cali excogitauit. Primus parricida Ca ini,di sceleratorum Patriarcha primus mundi eius, non hospitem putauit se, ptior Omnium aedificauit ciuitatem, pessimorum more stabile huius saeculi domicilium putantium. Eiusdem
posteri . haeredes incogitantia mortis rartes inuenerunt ad ampliandas Opes, malorum armameta, sceletum pignota. Fere plurimus apparatus vitae inuentum fuit indigni immotum ipsa. Expiauit P. Rochus hanc infamiam.& semel amo te caeli tractauit teliena. plurimos Baibatos iam homines, iam Angelos latissimus videns. singulis piae eit oppidis Vtios nostrae Societatis fetu idos, & maturos; ipse reliqua se moleonerauit, solo laborum aibitrio iniustissimus, avidus quadam benefaciendi auaritia, nouas quaerebat piadas, noua Regna , non vi regnaret ipse,sed ut regnaret cum Cluisso victi humilitate , ecpatietia sua. Acuit sancti viri cupidinem nouus sociorum ex Hispanis aduentus,quibus adotnare voluit, plutilius reductis Barbarisae fide imbutis , oppida. Reductiones appellantur, quibbus rescerent i botum sitim , quae illos ex patria, ex late pepulit ad ignotos Oibes. Facit Econtraxit fortissmus hominum magnes beneficentia cum patientia esi pluits Indos,S ad p litiam, di fidem plerosque donitios ardoti, de diligentim mandauit eximii adolescentis, P. I Oanis det Castillo. cuius sancti inonia,de pudor O tinuerunt praeeligi ad labolemac pericula Multi adhuc erant in fideles , de inceita fidei. Progressus ipsc P. Rochus cum secto Alfons. Ro-o delico
358쪽
aetico ad aliam conciliandam Reductionem eodem anno, qui fuit Isas. Iam Daemon in stantem superstitionis ruinam no leuibus signi se attonibus,m damnis doctus,obesse omni mo litione patia , timuit P.Rochum indefessa petiatinaeia vitetici molientis; timuit socios quos inditionem suam introduxerat amot Christi ; ti nauit nouos , quos Hispania mittebat, cuius non tantum coloniae sunt Ocbes, sed Ecclesiae. . Nec unde plus ampliata Dei domus , nec unde plures suti datae Ecclesa in Oriente,in oecidente , in Orbibus indigiis: multb plus dedit Religioni in est. Aimis,de impetitis Hispanorum
Euangelii sonus in cimi, ira retiam iterum exivit. Xaueitumdiuinum, Andream Cui edum,
Thaumat uigum allum Iosephum Anchietam.
Diuidum Gonetalii in sylveiram , innumetos alios ex nostra Societate, expugnatores mundo-
tum Hispania ablegauis. Hispanica arma facem
Chiisti introduxetunt. Reseramus oculos in ptis tum tempora ; num aliqua sit natio, undepta, fides spatiata Ego ipsi tempote quo Vlimpone loluerant
Viti societatis, per cadauet allocutus DaemonN1stas suo, , de idololattiae Pioceres, nouos aduentatutos Patres ex Europa . ut illos licentia lasciuiae, de grege pellicum interdicerent, a ct pula auerterent, a voluptatibus, i legibus auo. immo maloiibus priscis proptere, alcendos omnes Euangeli j nuncios: tetauit saepe irrito con
tu:diuina causa fuit illis prouidisse, donec aget Cluisti exposcelet pluuiam , ut cruore sanctOIum, tiguus ubetior exultat et messe. Cun latus Deus cotonam Patris Rochi , donee matutis meritis radicatam Religionem sytet. Interim
culis. Incredibile est, quanta toletauit, samem, sitim, nuditatem , aestum , terram, caelum seras, homines: non minus potuit dolere,quam timere; no minus passus,quam periclitatus est, a Daemone,ab hominibus , a setis, quarum non leuis iis legionibus noxa.Vix tuto licet dormite. E twratiis Se casis raptant δε diripiunt horuines noti hactenus diuinitus tuti. Aecidit, ut casam, .bivnum ε nostris labore sessum sopor mulce bat, ingressa tigris iustaret quacumque r intactum illum illini sit signo peticuli relicto: Bie uiatij enim tabellas de omnia folia ungue peneriauit ; praeretea innocentissama abiit semelaca haec pernicies. saepe Deus seruum suum Rochum eripuit sitit, noluit seni per hominibus. Haec conditio telum, ut Auioi homo homitii pernicies sit, quam homini seta, quam ignis.
Quoties elementa, flamma, dc pelagus pepercerunt sanctis Mattrtibus ; quoties leo.tigiis, ut-sus Humana tandem manu oppressi. Quos Deus excepit omni natura violentia, noluit humana. Igitur irritatus Daemon timore noui auxilis, vires valentius resumpsit,ut des paratorum morte, omnes vltima periclitaret ut fiducia: saepe enim
felix fuit spei alea. Delegauit ad hanc Prouinciam instructissimum ambitione , de male sciis magicis hominem eius plagae Caetiquum. Nnexu illi nomen sitit . authotitate dolis qualita,
potentiique praecipuum e tamebant caeteri magnam sui venerationem maleficias redemetat. Ex consortio Daemonis mores eius, auferant su- peibiae virus, & Diuinitatis appetentiam. Deum te predicabat, Conditotem ieiuna omnium, Impetantem Soli, Lunae, astris, cui tigrides N Liae
Obtempeiatent. Reuerentiam, quam damnas meruit,minis alebat: interminabat ut sactutum
solas desectio nona , i nisuiu ira procellas, elementorum distidia, vastationem tigildum,nisit arerent omnes. Negotiata Dimidine quidquidibuit petsuasus:metus enim sicillimus credulitatis est proxeneta. luuit illam Dae sit : nam, licet supe ibissimus,sspei hos amat de iuuat cor latta ritum vitii. Nihil aegrius tolerat stipe ibia nostra quam collegam : non aliud magis odit quam aliam. Societas cupiditatis dissociat , peconcursus vototum Deit aemulos: non se sustinent, ne se impediant: verum, si se oderint iuperbi, nihil execrabilius alto ut ii vcuete possent,quina similitudinem sui, Ad hanc saepe instigant Daemones, nocentius nobis tali vitium suum quam pix nam , si nos videant cum merito suae noxae. Post te pullam primi voti,invidia, quae infelix supelbia est, secundum sit. prima superbi cupido est, maiorem esse, id est, displicentia sui: oportet enim se exuere, vi aliud si, quam est. Secunda auaritia, est alium minorem esse, ne sit id, quod est. Sic prius Daemonis votum fuit,Deum esse ille tum, ne Deus citct. Per
dere maiestatem,quam non inuenit; nolle alium
habete,quod non potuit ipse. Ideo ut reuerentia Diuinitatem sibi imposbilem multaret, non magni secit quod alius Diuinitatem simulatet. Fictum itaque Numera , Nners, in eo elat oppido, siue Reductione, quae fide,de diligentia P. ioannis dei Castillo proculabatur, in ani si diu exasperatum induxit sibi, ipsum Patrem arce tectiam e vita,quod praedicatione i t sv Christi .ueri Dei de hominis obstat et Diuinitati, a ipse flagitiis postulabat, easdem insidias molitus in omnes Viugia Praedicatotes , deinde in reliquos Paties Patanae, quae alia Piouincia est latior : at, saepὴ ampliora vota,re vitia selicitatem infelicia sunt. Misit nuncium ad Gai upen, sudicebatur caetiquus nobilior nouae Reductionis , quain tunc temporas P. Rochus Conaales cum P. Alsonso Roderico constitiebat,) iubens obliuncari duos illos Piaedicatores I E sv NὶuO Ω-cto , renunciaret fibi, vi tantumdem saeuit et in
P. Ioannem det Castillo. Adiecit, quod salsumsdes indotum exhibuit, in caeteris oppidis ida supplicium sustinendum,sic penitus abolendum
Chiisti nomen Garupes inductus aut deceptus, nunciis Nneetu obtemperauit : facillima est disciplina malorum. Condixetat P. Rochus conuenturis Indis decimam quintam Nouem
btis diem,ut solemnius eleuaret companam,
ius pulsu explicaret horam declaranda Chiis anae doctrinae : hunc diem obseruauit Caiupes homicidio commodum, postquam secisset Sacra P, Rochus Aommodiot ipsi Parii oppotiunitas extribendae animae , cum corpus sibi Christus suum exhibuit: corpore de Sanguine i a s v saginatus,cpi ima Chiisti hostia fuit. An dubitaret hausto Di: i cruore auaiu sui esseὶNutritus Sanguine Christi degenet esse non potuit,vi illiberalis proprii esset. An, oblato I a s v Corpore, suum negaret 3 Necessarius sacredoti, honos, amot I E s v est i necessatia amotis supellex, patientia. . Einutim ut sacerdotes Christi, licitatem xi Astia blattis, cuius amotes naturae de
aliae in diem conspiratiant, idem erat genitus
se, de saetor sui idem filius, de Deus. Sin ilia
359쪽
nituna sacerdotum amando Ixxv : consciunt
Corpus Finoris sui: s nullibi Christus suisset. liceat hoc comminisci,) s nullus Chii illi,
existeret, ad sacerdotalia adesset veiba mitifiea productione ; per repraesentationem suae motistis praesentat ut ad vitam. I a s v M diligere tenemur quas iure patrio , quasi opus & charissi- mum pignus nostrum t tanti vetitas Saceia tura Deo est,tanti Deus sacit , ne mendaces essemus , nullis parcetet omnipotentiae opibus.
Quis non probat, quod secit 3 Quis noti suorum operum cupido sibi est Hoc nomine diligendus nobis Christus , selicissimo conssuxu amorum, connaturali affectu quas nostii operis, supernaturali quoque , quia de Opiscis. Quis authot alti scia sua non ea aggerat 3 quis ratet hominem I se genitum non diligit 3 quis
non pendet in opus suum 3 quis conita non oppignerat factorum charitatem quis non obaeratur genitori vita Duplici hoc nexu obstringimur amando Irsv ; uno inclinationis, altero iustitiae ; vno crediti, altero debiti: sotiatasse ex illo capite dulcior. Plus benefactota mat, quam amatut a debitore. Plus patens diligit natum, quὶm diligitur. Ferae amant catu los cum expetamento animae. Ne sit sttipidiotSaeeidos felix spiritus sui perieulum pro lasu, cuius Corpus conficit, ut diuinus vit Ambi sus inquit, subite libentissime, de laetissimὰ de- . bet, adhuc illo amoris titulo, quo non videtor debere . quia noster Christus eli, non tantain, quia nos sumus Chiisti. Noscebat hoc dignans mus I 1su minister, P. Rochus ; & quoties Christi Sacra faciebat, se quoque sacrificabat,imilies quidem affectu , qui te catum imponsibilitatis est, de vicarius desperati meriti: tandem acceptare voluit Deus . de euentu uno in numera coronare vota, obsignando opere multas voluntates. Exiit enim laetissimus P. Rochus,
peracto facti scio, actis deuotissime gratus, ad Indos , & campanam adottiandam ; inchnauit se, vi senem obligaret lingulae ad aptitudinem pulsus ; dicebat: Filii, breuissime audietis citati vos ad doctrinam caeli. Ad haec charitatis verba , cum percommodum siluamisso capiti ictum aduerti stet Barbatus, cui stir sertim sa- cinus mandarat Garupes , effetens lapideam clavam, hoc est, saxo capitatam, imputat oinninisu in celebium sancti viti, de uno ictu extu dit medullas e cranio, de spiritum E pectore. Dissi actum caput, de velut sciatum proximus alius, tepetita clauae vibratione, totum dissoluit. strepitu audito gratulantium sibi scelus , de mutuo redimentium plausu conscientiam mali, socius Alphon sus Rodericus, qui se ad Sacraptae palato, prodiit. Iussit statim voce intenta Tyrannus Carupes invadi etiam, occidi, laniari r ille exemplo alieno instantem vitae exitum videns, cupidus illam eoiam tu reseci re, cuius amore plates, de ultimui unc pet- tulit laborem, procedebat ad Ecclesiam. Praeven te Balbati , duo piae sertim, qui pilas saxeas
sine alligatas exonerantes in sanctum Vitum,
paucis ictibus diligentissime exanimarunt. Oput Deo dignum o purpuratae nubes qui vestri coloris imi te agrum Christi taetitidasti, s oveth Cluisti dicipuli, quia patientes, qui natum tribututi s istas metitum gratiae , qui
et luendo obligastis, qui sociam per gloriam
obtinuistis , qui felicitatem aetetnae vitae pet licitatem mortis in etiasti; l Quid feliciti, quam mors , quae cateiis a poena , quod vo bi, suisset melces 3 Quda non sol dira intuta is hominum glotiosissimi sitis, sed natura 3 Quid lotiosus quam supplieium , de ignominiam sceletis naturae imputati , gloriae virtutis 3 quod
non tantoin metuistis vita, sed molle : non tantum voluntate, sed necessitate 3 Anne parua merita vestia tot votis , tot operibus , tot laboribus . tot periculis Cut opus erat, ita vos c
mulate a Non tantilan voluntarie, sed quasi necessai io placidioies sibi Christus vos amplexati
voluit. Vester ardor non contentus vita, progressus est, ut vellet molle etiam placere : non
contentus fuit, quibus potuistis sacere , sed quibus pati. Parum dixi; plus optastis pati pio
Iasu , quana potuistis ; non soluin quam potuistis pati, sed esse. Magnus amor non satisfit facultate : cam si potentisssimus Omnium terum , nunquam est potentia sua latus, in eo potentior, quod sem pee se doleat infimum; quod velit posse plus, quana omnia. posse aua- totum titu ; locupletiores plos habete cupiunt.
Nihil plus posse desiderat, quam quia omnia
potest, amor: ardor eius non possibilitate pacat ut , quanto minus euentu ρ Non est eximia charitas , quae compat vitae sit, cui non superfluatit desideria, quam posthuma vota non protrahant ; quae legata cupiditatum non relinquat,uemadmodum his sinctissimi, vitis sumistes bi patiendi auaritia satiata fuit Etenim largiter
saeuitum in cadauera ; nudata sunt, vulnerata, dilacitata, tracta; ignominioso circum Ecclesiam protraxerunt ambitu. Reliquit Althonsus Rodericus in loco martyri, frustum sui crus, set illi, lumbos ictu immani: Numque in corpore fortium Virorum Lam est amplior, amplior cicatrix. Corpus votum Martyris explicauir. Non satis et at cupiditati suae patientiae corpus unum mulinius esse voluit, ut multotum passio corporum explanatet particulam amotis , multiplicari
optauit, ut pro multis diligetet, ut pio multis cruciaretur. Mira stii ps amor est; stetitis, α secunda; duo facit virum , Se singulos mille retica patientiam hane set tilitatem habet; iri tot germinat, quot vota habet experiundae s- dei , exhibendae constantiae. In calum dentiaque , de Deum ipsum silluxit Balbatorum insania ; spoliauerunt Ecclesiam, exturbarunt Cru
cem, violatunt vestes sacras,contriuerunt alam,
perstegetunt calicem, diripuetunt sic ros libros, atque in mille conciderunt stusta eximiam, devenerandam intemeratae Virginis Mattia Dei estigiem, quam Patres Expugnatricem vocarunt. Rasetebat secum P. Rochus hanc Delia parae imaginem , quotiescumque nouam Re ductionem cogebat, illi inaugurabat; gloriam omnem illi deserens , cuius ope piae sumebat omnia. Nee segnior expugnatrix est contra Potestates tenebrarum alitia. Dei Paretis, quam contra potentiam humanam , sanctus nostet Rex perdinandus ad omnes expeditiones quocumque copias destinaret, confitebat secum Genitticis Dei eisgiem : omnes illi victolias imputabat, omnem gloriam. Capta H, Iari eamdem ιν rumpham s oeciae ornat simo feretiti impositam au templum, quod ι nomine alie -
360쪽
prae a ni bai sequente postremum Reg/,O Proce rtim comitatu in υrbem delatis, o in templo M D- caris est. Haec ex monumentis Ecclesia; Hispalensis. Mox Pietitissimila Rex Augusta Familia P. virginis cultum ampliauit, Resiis lipeodiis
splendida . cum iisdem octiemine in imperat ii cis Aula pelleuerant hactenus Ossaeia Regia Sed& Michael Paheologus induit tum comitem, ciligiem Veii citae , habuit, qu .uia solam triuiu ph tem de Hungatis introduxit Constantinoia polim inita. inaieitate, di pompa augi sta. Narrat triumphum Nicetas : Imperatorem quadriga
ιοι insignes pene sequebatur. Deinde ipse Imperator prodiit .equo feroci, rnameestii iaci tristia in i suis,es templum ingrestis, e e. scio etiam Alexau
gnasset militem oluisse in xibem pompa immittere, nisi triumphus I. virginis pia cederet, qua ipse imperatot pedes & invitilis securus cst. Prisci Cisnes aureae Fortunae limul actum secuin conser bant ad fidei uitionein selicitati, ierum omnium petiidissilia ae : veram & Ditissimam piorum in violiun fortunam, Matiem Dei colant Christiani principes. Sic Ferdinandus noster, se Manue sic Alexius. Ei , quemadmodum isti Augusti abnuerunt si ei triumphum praecipua otia disti ibuta conuiti ni MAici :pari tute non solus P. Rochus ignotuiniae,Amati iij triumphum occupauit: pa: ticeps quo que suit B. virgo sol cita sua in pallionis 1 o. iam in vicaria cili; it triumphus faci,pati ciuiae cit,
contemptio e si,di lanatici cu
Post vulneia, post ei uetatus, post necem, post
opi' bcia explicuit se diuina vitius. Patientiae sunt appendices miracula: ipsa namque noxi mutii ,& ut miraculo: om currus est. Hic facio lanctus litus prouidenti et,coinincti insed tuina in huimilis. Hae e lix i lutatis omnibus inaiestatem vii tutis celate patientiae Oppvi: unitate, ut optimi meton tui ; pio mulgate ui stola am, ad erudictioncm pessii noluim,ut v cantor quos damnatit . & rea mant conscientiam rudo. . Postquam emin omni iracuatae lasciuia iii iancta re sanctos viros sevitum fuit stiunt cremate cadaueia,& Eceleliain: inc datur pyra,
comici titit ut corpora : sapiens tamen ille ignis, reueritus mortuos immortalitatis citentissimos,
es natutae Oblitus, mito re Minio periit, cum pabulum intra in concludetet. Redeunt altero die
Barbata, nimia cad. eta intrantur, telo in ci-
Detes rogo tesoluto. Nee stetit hic admiratio: ecce attonitos alloquitur cadauei diuini Patris' Ochi: coi vocem edidit . ullum illi caput erat;
sed e secto e sentita veiba iaculati. P odigiosa
Vnaninaes hoc adeuerarunt oculati tes s ex Tytannis quinquagiota de ices, qui postea capti et titit. O admirandam citaritatem sacri viri, minusque ad mortem, sed post mortem ei; tillia quos in occisb: es. Sanguis Alius is dii est locutus est ad vindictae expostulationem , de imos attem: non cruor Rochi eloquitur, si acor ; non exquirit vitionem, etiam inimicorum;
amat Tyrannos.& :ilectus blandus si reice, illi silicia humanitatem; vindictam nolebat. dum admonuit. Amor feci ut sagittator sine oculis; iace: tii seloquens est irneo: e sinus vel bastitit;
sed tini a ; magnus tamen metus erudiuit aliquando mutos ad ea tulitatum. Cici ii illius no-Mit cor isternatus eloqui. Quod potuit abiecta, de vilissima timoris allectio, ubi ne poterit nobilissima amotis Sincet illimus ille vciisai
Apostolus saetia, di since citatem suae esuritatis
patesccit etiarratione cordis : non aliud langua,
aliud doue elocutus: virinque amo: em publicat, vicitique probat : scriptam amotis legeni in corde gestibat, cur non aliquando diceto Qui valuit scribere,cur pon loqui uod amoeibiculi sit,aut i ditiauit. Pectus sacerdotis Eua gelium animatum aestim rati. concludit ut illi e Sesti tuta faci i. iii id omnibus iuribus iurandis alij manu super Euangelium , aut i crum ii bium intenta luitant iidem tetit eli saeet
dori iusta rectus rectitiare. Cur hoc a Quia
augustius Euangelium latet saceidotali coitie, quam charta. in pictore tantiis sunt Rochi Euangelium pacis, de amotis, de scriptum ccat,& dictum.
tenta it diluete Rc am,ic d lita machina Romanis diruta est. Amani ipsa trabe sulpensus est,
laeta solitus Daemon saliete indos eadem ista astutia intercipitur pei cadauer liuinus Spiritus
iocutus aliquando veritatem barbaro; ita itauit: miraculi excellentia,& mole pessimorum, tanta: charitatis signa scationem tot Sele ad alimenta
initiatae: Adhuc unus audacior inquat 9 icqui- tui piae lagiator ille. Et dillecto medio pecto: e. ei ipuit cor. Quia eripuit, dico Accepit, quod dedit Rochus, quod piidem dederat, quod mil- .lios. vetissime Di itator I s s v, qui post cruciati in i minanisi ini ratibuli voluit omnem e periri patientiam. Vulnus lateris ad milit .vt pa-ic puctore praetentatui pientissimum cor. Rochus etiam extinctus pio Christo sustinuit plagam viscetum; te setatur pectus ; tradit piae-cotitia. Christus patefecit eoi, Rochus bibit. Tiaiecit mox Barbatus scisiit a suauit simu illud
Rochi mei tibi iam. Vulnus hoc antiquum ha biait transiit elat i cor eiebat diuini am iis telo Coniecit denique Diantius senetratum coi i igitta, in testagrante tu pytam iterum admirario , iteium m iaculum ciuilla diligentia exuris iacuit. Cuspis ridete potuit; illaesa tamen pet-