장음표시 사용
31쪽
non solum allati , sed etiam explanati.
GEN. 4. Colloeauit Dominus ante paradisum voluptatis Cherubin , & flammeum gladisi
atq; versatilem; ad custodiendain viam ligni vitae . sol. 29 I. v. Exod. 4. Non credent mihi,neq; audient voce mea ,sed dicent non apparuit tibi nominus .is.ss. De ut. s. Non iacies tibi sculptile, neq; omnem similitudinem quae est in caelo desuper. f. Is i. De ut. o. Mandatum hoe,quod ego praecipio tibi hodie,no supra te est, neq; procul positu. 136. Pal. ir. Saluum mesae Deus&e usq; in finem. 11. Pal. x8. In sole posuit Tabernaculum suum. I s. Eces. 1. Fili,I eccasune adiicias iteru, sed de praeteritis deprecare ut dimittantur tibi. 174. Etech r3. Si egerit impius penitentiam, omniu iniquitatii suarum non recordabitur. LIO. a I. Daniel. 2. Factus est mons masnus , ita ut impleret univcrsam faciem terrae . IS. Mat. s. Non porta Ciuitas vicondi supra montem posita. is. Mat. lx. Non remittetur ei, neq; in hoc seculo, neque in futuro . 298. Mi. . Tu es Pctrus,& supernane petram aedificabo Ecclesiam meani. t 3 o. I 3 r. Mat, i 6. Quodcunique ligaueris super terram &e. 13 s. Nath. Is . et itideumq; lotueri, supet terram Sc c. rh9. in fin & seq. Mat. i8 . Qui Ecclesiam non audierit, sit tanquam Et nicus, Sc publicanus. 8s. M. t. i8. uri marique alligaueritis Sc. 137. Mat.13. diri ceciderit super lapidem ista, costingetur, super que vero ceciderit coleret eu. 63. N ith 16. Hoe est colpus meum . 367. Math 16. Cum illud bibam nouum, in regno patris mei . 4I . Mar. t 4. Mandueantibus illis, acceeit Ieius panem . dcc. 37o. Mar. 24. Cum illud bibam nouum in regno DCI. &c. I . Luc. lo. Ecce ego mitto vos, sicut agnos inter lupos . 469. Lue. 38. Verumtamen filius hominis veniens putas inueniet fidem . 46. Luc. 21 . Et accepto pane gratias egit Sce. 37o. Luc. xx. Ex hoc non manducabo illud donec impleatur in regno Dei. 4 6. Lue. 11. Et accepto calice gratias mit, & dixit, Accipite, 3c diuidite inter vos, non bibam degeneratione vitis, donec re3num Dei veniat . 4 6. Lue. 11. Desiderio desidera iii, hoc Pascha manducare vobiscum antequam patiar. 4 is. Io. 3. Quod natum in ex earne, caro est. Im. Io. 4. Ita iritu, & veritate opportet adorare. 3 s . Io. s. Erat autem Hierosolymis probatica piscina quinque poticus habens. Iro. & I t. Io. s. Panis que ego dabo caro mea est. Quomodo pol hic nobis earne sua dare ad madurandis δIo. it. Collegerunt Pontifices,& Pharisei concillum aduersus Iesum Sce. I I x. 3 73. Io. r; Et coena, facta surgit a coena,& coepit lauare pedes discipulorum. 4r1. & seq.Io. I 6. Ille vox docebit omnem veritatem . 82. .
Io. 1 o. Aecipite Spiritum sanctum , quorum remiseritis peccata remittuntur eis. 138. Act. t 3. Ministrantibus autem illis domino. 13. Roma. s. Lex propter transgressionem posita est. I 88 . Rom. s. Lex intrauit ut abondaret delictam . I 88. Primae Cor. 3 Si quis superaedificat furer fundamentum hoe, aurum & argentu, & lapides pretiosos,ligna, stinum, si ipulam, uniuscuiusq; opus manifestu in erit: dies enim domini deel rabit, quia in igne reuelabitur, & uniuscuiusq; opus quale sit, ignis probabit: si euius opus manserit, quod superaedificauit, mercedem accipiet: si cuius opus arserit,detrimentum patietur: ipse autem saluus erit; sic tamen quafi per ignem . 296. Primae Cor.l o. Petr a autem erat Christus . 377. I. Cor. Ir. Ego enim accepi a Domino, quod & tradi vobis &e. 37r. . Cor. tr. Si dixerit auris, 'in iisi sum oculus,no stim de corpore: nunquid no est eorpore ro3. Phil. 2. In nomine Iesu omne genu flectatur; caelestium, terrestrium, & infernorum . xν . in fi. Colos . r. Gaudeo in passionibus meis pro vobis, Sc adimpleo quae desunt passionum Christupro corpore eius, quod est Eeclesiae. 176. i. Thim. a. Deus vult omnes homines saluos fieri. xt .
Heb. ε. Impossibile est eos, qui iemel prolapsi sunt, iterum per poenitentiam renotiati . tu.
32쪽
DisCEPTATIONUM :F. FRANCIS CI PANI GAROLAE EPISCOPI HAS TENSIS
IN DOGMATA, PAR TlS PRIMAE Disceptatio Prima. Qua probatur, meram Ecclesiam, qua ina Z, esse non iustorum, seu praedestinatorum tantum, sed elium congregatione: eamsnee esse, nec fieri inuisibilem e suam posse. Et ad eam digno-sendam non certa esse signa doctrina puritatem, cus meram Sacramentorum adminin rationem. induersem Caluinum duar Institutio. cap. I. Se&'. p. 6.Sect. I o.
Et Epistola nuncupatoria ad Galliarum regem eiusdem libri. VAM vellem, Serenissime Princeps,uosq; caeteri auditores, vel essent superuacanea omni bus de superiore loco dicentibus, quae ego disceptatione hac, nonnullisq; alijs allaturus sum: vel, si tanta optare non licet in in hac urbe, nonnullorum caussa, qui me audiunt, non essent omnino necessaria: certe munus hoc disteptandi s dato,planeq; libenti animo suscepissem . gratiores enim mihi essent ij labores, quibus ain pectoribus vestris inserenda esset pietas; quam quibus plantanda est fides: libentiusq; hoc uterer suggesto ad tradenda agendi praecepta, quam credendi. Attamen, cum,peccatorum nostrorum caussa, in haec miserrima tempora inciderimus, quibus ob multorum audaciam,& temeritatem non solum omne bonum opus impeditur, &omnis catholica fides in dubium reuocatur , sed Ecclesia Ris. A mana
33쪽
mana accusatur, doctrina Apostolica postulatur,Summo Chtisti vicario falsa crimina obijciuntur, Christus ipse, si fas est
dicere) constituitur reus,& in iudicium arcessitur; quid ego possum amplius, vel quid conuenit magis, quam ubi finis a me factus fuerit, tum conquerendi de alijs, tum mei ipsius miserendi, ut tandem ad defensionem tam iustae caussae me conis
uertam 3 pro qua, non dicam, si verbis contendendum, quod fieri facile videtur; sed si sanguis profundendus, vitaq; ipsa ponenda sit, Deum testor in praeclare mecum actum putem. Et quidem aequissimum videtur, si Christus huic meae voci, &linguae aliquando vim ullam addidit squantulacumq; ea fuerit in qua possem, ubi sese offerret occasio, alicuius patrocinium suscipere, ut hodierno die, partes illius defendere incipiam,
qui vim ipsam alienae tuendae cause largitus est: atq; si unquam antea Catholica usus sum doctrina, ut quibus possem, amplectenda esse bona opera suaderem, hodie sacro hoc concionandi opere in doctrina Catholica firmare plurimorum animos enitar. Ea vero doctrina, Auditores, quamuis in hac urbe,&inter vos incolas Dei munere satis illaesa , de intacta in hunc usq; diem conseruata sit; illud tamen inficiari non possumus, ubi vos ad finitimas prouincias infectas transire cotingat; quod quidem fit sannus aliquanto, quam velim , nullum esse conuitium, quo affici illam non intelligatis: nullum vitii genus,quod obijci non videatis: nullum opprobrium, nullum tam perditum, tamq; turpe nomen, quibus eam miserrime lacerari aures ipsae vestrae quotidie non audiant. Praeterea de urbis huius situs, de amplitudo ditionis, Be celsitudo ipsius Principis,aulaeq,
ipsius eiusmodi sunt, ut magnam exterarum gentium multitudinem huc consuere necesse sit,& apud vos commorari: utq; nunc permulti adsint, de in hocce templo , attente me dicentem audiant: quos ego tamen & malitia carere, & bona
34쪽
s mente esse existimo; sed iam so scelus;) errorem imbibita v
reor, deceptos ab hominibus, summo odio in veram Ecclesiam Romanam aestuantibus, nouarum rerum cupidissimis: quorum quies est seditio, & tumultus ipse; qui priuatis perturbationibus obcaecati, cum salutem propriam negligiint; tum alienam perditum ire, auidissime cupiunt. itaq; ut catholicos corrobois remus, & ab oculis eorum, quos errorum magistri fefellerunt, caliginem excutiamus, si qua in orbis terrarum parte utile foriret, in hac sine dubio per necessarium est, suasiones in defensio nem, consilia in patrocinium ; & in Apologias encomta co-
mutare. Et quamuis , o deceptae animae, non me latear, aduersarios nostros multis malis artibus suis hanc addidissie , ut non contenti ijs, quibus acerrime in nostram iustam caussa minu cti sunt, omnem etiam operam dederint, quo defensores eiu- siem caussae varijs calumniarum generibus in suspicionem vocarent, atq; ut diutius mentes vestras tenebris inuolutas detine rent, multis criminationibus conati sint, verbis nostris, qui lucem ad vos afferre cupimus , & enitimur, omnem fidem adimere ; non tamen formidamus: quoniam nos praeceptoris illius
distipulos esse, non obliti sumus; qui summos honores, summamq; dignitatem in iniuriis ferendis collocauit. neque m gni aestimamus, quoties fama nostra falsis accusationibus obisscuratur, vel ea bona per vim nobis eripiuntur, quibus modesse, parceq; vitam nostram sustentamus. immo paratissimi si mus , dum prodeste vobis possimus, quod alias etiam tot locis sepenumero factum est, & nuda pectora, & iugulum constanter, intrepideq; , inimicis nostris dare,quoad eorum nostrosa guine gladiorum acies hebetentur, & nostris caedibus illorum rabies efferata satietur. Ego vero vos adeo prudentes puto, Vt confidam, unde oriri iniurias,augeriq; indies videritis, inde i stitiam procul abesse, omnemq; ibi deficere rationem existim
35쪽
turos. Et quamuis nos ab ipsis appellemur, modo deceptores,& hypochritae; modo superbi, & auari ; modo inertes, & desides; vos tamen non perinissuros, ut animi vestri in odium, vel inuidiam, vel contemptum nostri rapiantur: sed mentis vestrae candorem pristinum retinentes, integros reservaturos ; non ad examinandos defensorum mores, sed ad caussae iustitiam cognoscendam. itaq; uti contumeliarum, & iniuriarum auctores
improbabitis; ita, qui patienter illas ferunt, ut spero, & opto, vobis digni commendatione videbuntur . hoc quidem unum, quod illi a firmant, verum esse comperietis ; nos & rudes esse,& barbare loqui, & eloquentia, praeceptisq; dicendi, & arte linsa carere . sed illud forte fit, quoniam veritas arte non indiget: &quominus polite eloqui didicimus; eo magis, quae verissima sunt, afferimus: in quibus si exordia, & insinuationes,& ornamenda omittantur, non multum resert. nam quod ad me pertinet, eccum me continuo ad ipsam caussam: in qua nonnullis disceptationibus me vobis clarissime, breuissimeq; d monstraturum spero , qu. e ab aduersarijsobi jciuntur, falsissina a esse omnia: contra vero fieri non posse, ut ulla verior, fi miorq; doctrina reperiatur, quam ea, quae iam inde ab ipsis Apostolis originem habens, & ad nos rectissimo semper tramite deducta, a nobis concionatoribus catholicis, & Romanis, hoc tempore affertur. Atque in primis ego vehementer hetor, quod & si dubitari potuit, ne defensio nostra ob earum rerum multitudinem, quae ab aduetiarijs ob ij ciuntur, sutura esset longissima,propeq; in infinitum trahenda,tamen animaduerterim,
caput unum esse, virtute,ac vi ipsa alia omnia continens: nam
eo probato, quod etiam paucissimis fiet, nihil iam superesse, quod amplius probandum sit, vos ipsi fatebimini. res veto sic se habet. Omnes controuersiae, quae inter nos, & Calum istas sunt, exiguum est quod dixi immo omnes controuersiae, quae
36쪽
unquam fuerunt, quae sunt, quaeue ullis temporibus suturae sunt, ad fidem catholicam pertinentes, ad hoc unum rediguntur, ut reperiatur, quaenam sit vera Ecclesia . nam, cum una tantum sit vera Ecclesia, quod passim ab omnibus conceditur, eademq; columna veritatis, quae errare nequeat ; ubi veram
Ecclesiam inuenero, quidnam dubij superesse potest amplius Znam virum inuocandi sint Sancti, percumstabor, quid Ecclesia sentiat. an iuuandi sint se stragijs mortui, aduertam, quid faciat Ecclesia. pariter caeteris de rebus, quae mihi dubia proponentur, Ecclesiam consillam. inueniamus modo veram Ecclesiam : & iacta hac firmissima anchora, fremat postea mare, aether mugiat, tumescant undae, venti insurgant, naui iam periculum nullum imminet; ea secura est, in tuti stimo portu quiescit. Ecclesiam unam tantum esse, sine ulla controuersia certissimum est. Una est sponsa mea, una e fi Columba mea , legitur in Canticis. Sacramentum hoc magnum eri in Christo, in Ecclesia: non in Christo,& in Ecclesijs, quoniam una est Ecclesia. Eripe de manu canis, non dixit multas meas, sed υmcam meam: quia Ecclesia est una. Neque autem dicat aliqui
Ego sum Paulli, ego sum Cepha: propterea quod una est Eccl lia. Sine ossensione estote Ecclesia. non Ecclesiis: Ecclesia enim
Vna est. In domo comedetur: non in domibus multis; nam
Ecclesia una est. Et haec una tantum est Christi Ecclesia, extra quam nemo appellari Christianus potest. uis quis iste est, qualisiumq; iste est, Christianus non es, qui in Ecclesia Chrisi nos, ait Augustinus.& haec una illa est, in qua membrum esse oportet, qui caput habere vult Christum . quoniam habere caput Christum nemo poterit, nisi qui in eius corpore fuerit, quod est Ecclesia , dicit idem. & haec una illa est, quam habere matrem necesse est, quicumq; Deum habere vult patrem. non habebit Deum patrem, qui Ecclesiam noluerit habere matrem,
37쪽
scribit Cyprianus. &haeeuna illa est, in qua reperiri salus,&vita potest ; quia qui in aedibus Raab non est, interficitur: qui
domum Simonis non intrat, non sanatur e qui in nauicula Petri non est , naufragio perit . est igitur certissimum, Ecclesiam esse unam: qua reperta , continuo probatur, reliquas omnes esse conuenticula seditioserum, errorum scholas, stabella haer sum, domus Baal, vitiorum fomenta, serdium receptacula,
Moschaeas, quas vocant, asyla, ac si quid dici peius, aut excogitari potest. Sed in tot,tantisq; Ecclesijs, quae Christi Ecclesiae dici volunt, scire quaenam sit vera Christi Ecclesia, magnae admodum dissicultatis est . qua in re tria meo iudicio quaerenda sunt . primum, quid sibi velit, quidq; sit Ecclesia Christi. alterum, an Christi Ecclesia esse possit inuisibilis, adeoq; occulta, ut discerni nequeat. tertium, cum Ecclesia Christi se per debeat esse visibilis, vii probabimus,inter multas visibiles, quae omnes Christi dicuntur; quaenam vera,certaq; signa sint, quibus a falsis vera Christi Ecclesia disternatur. Neque vero nunc nomen hoc Ecclesiae sic accipimus, ut sepissime alias, pro templis manu, & opera constructis, quomodo legitur in
Iudith. Ter totam noctem intra Ecclesiam orauerunt, petentes auxilium a Domino Deo Israel: sed accipientes, ut etiam ethiis
mologia Graeca significat , pro congregatione ; in primis diciamus, Ecclesia Christi signi hcare, &esse congregationem illam hominum,quae coniuncta,& cogregata,& colligata in Christo est. tum incipientes quaerere,quisnam sit is nodus,& vinculum quo hominum multitudo colligetur in Christo, ut Ecclesia diacatur; hinc dissicultas, hinc opinionum varietates oriuntur. at tendite, auditores,diligenter. Ecclesia Christi,est multitudo illa hominum,qui omnes referuntur ad Christum,&omnes eode, quodam vinculo congregati in Christo sunt. Sed quodnam est hoc vinculum, & haec relatio 3 ego vobis hodie tres afferam
38쪽
sententias primam , Anabaptistarum nostri temporis: alteram , Caluin istarum ; tertiam, nostram, quae catholica sententia est. Anabaptistae credunt, iustitiam esse vinculum congregationis huius: & Ecclesiam esse eorum tantummodo, qui
iusti sunt, atque in gratia; & simul ac quis in lethale peccatum
inciderit, uti iustitiam,& gratiam amittit; ita continuo ex hac congregatione excidere, neque amplius Ecclesiae Dei esse. Caluinus aliter docet. nempe, Vinculum, de quo qnaerimus, esse occultam Dei electionem. de Ecclesia item Christi non esse, nisi tantummodo praedestinatos, fi quantumuis iustus, & b inus sit quispiam Christianus ; si tamen ex eorum numero si si
ui postremo damnabuntur, de Christi Ecclesia ne illo uuiem tempore esse medio, quo iustus est; quoniam praedestinatus non sit. Nos autem iustitiam, & praedestinationem, hoc loco omittentes; Ecclesiae vinculum, veram esse fidem aD firmamus . nam aduersus Anabaptistas dicimus, si quis prauis sivis operibus maximus peccator lit, eundemq; contra Calumisentem iam uti praescirum contingat, ut in peccatis moriatur,& damnetur; donec tamen veram fidem retinet, & quousq; illud credit, quod vere credere debet, semper posse, omni dubio remoto,verae Christi Ecclesiς membrum appellari: neque aliud quicquam nos ab Ecclesia Christi seiungere, quam errorem in fide. Duas confregationes, & duo vincula in Christo statuimus nos quaeso quantam claritatem, quantamq; lucem secum veritas asserat, auditores, aduertite ὶ alteram eorum, qui cum Christo coniuncti sunt per firmatam, & irrevocabilem iustitiam; alteram eorum, qui per veram fidem. & ambas affirmamus, illas esse,vel, ut verius dicamus, partes illas duas ei in sdem Ecclesiae, quamuis duas Ecclesias nominemus, non quas
biduo ante somniauit Calui nus, sed quas sanctiores patres, &grauiores auctores a Christi temporibus in hunc usqque diem
39쪽
praedicarunt: Ecclesiam nempe triumphantem, & Ecclesiam militantem. quoniam nonnulli homines iam salui sunt, iam ingratia firmati, iam ita iusti, ut immutari nequeant; atque hi cum Christo, iustitia non reuocabili coniuncti, triumphantem Ecclesiam constituunt: alij sunt non in gratia firmati, quia quotidie acquirere eam possunt, & amittere: non iusti imm tabili iustitia, quoniam in dies peccare possunt, Vel etiam peccant; ted qui omnia credunt, quae credi a Christianis hominiis bus desient:&ideo, vinculo verae fidei colligati, alteram E clesiam, militantem scilicet, essiciunt; solam, & unicam in ter ra. hinc pulcherrimat illae distinctiones oriuntur, tot locis a a facris doctoribus relatae . harum duarum Ecclesiarum,unam
esse totam in patria,alteram vero totam in via. illam totam in triumpho, hanc totam in bello. alteram totam beatorum, im tam viatorum alteram . priorem totam, quae peccare non pintest, totam posteriorem , quae potest . unam totam stabilem, alteram nutantem. priorem totam fruentem, posteriorem totam anhelantem. denique alteram totam in caeso, alteram totam in terra. Et haec quidem perspicuitas, & lux maxime est opposita densissimis,&obscuri stimis tenebris, quas postea coperietis in fatua quadam,falsaq; distinctione Caluini interim, quod ad nos spectat, catholicam sententiam hanc esse asserimus, ut Ecclesia Dei sit hominum illorum multitudo in ter.
ra ; non qui iusti tantum,quiq; praedestinati, sed qui vere fide.
les sunt. quod, Vt clarius appareat, veritatem opinionis huius,
aliarum opinionum falsitati comparemus . in quibus siue de Ana baptistis loquamur, siue de nonnullis Lutheranis, vel de Ioanne Hus, vel de Uuitclessio, seu de Circumcellionibus, seu de Circensibus, aut de Rogat ianis, aut de Donatistis, nam omnes in hoc errore fuerunt in&, ut ait A ugustinus, de cloacis istis, haustum est, unde hydria impleretur ; quid dici aut cogitari
40쪽
gitari potest absurdius, quam in Ecclesia Christi iustos tan
tum modo contineri Christus ipse, quod certum est, de Ecclesia loquebatur, quando eam comparauit agro, in quo esset frumentum,& etiZania simul. quando item assi milauit areae, grana, paleasq; continenti. Et quando similem dixit esse reti, quo capti essent boni pisces, & mali. Ecclesia sine dubio vianea est, uuis,& labruscis reserta. est agnorum, & hedoru grex. est domus, in qua diuersis generis vasa sunt. numerus est virginum partim fatuarum, partim prudentium. est demum spo
sa, formosa quidem, sed etiam nigra. Nigra sum, staformosia. Ex quibus intelligere Ana baptistae possunt, sicut ea , quae dixtimus, omnia usq; ad terminum quendam manent sine discrimine commixta, sic in militanti Ecclesia, usque ad extremu m mni iudicij diem inter veros fideles fore multitudinem iusto- rum , &iniustorum simul, ex quibus omnibus constat Ecclesia. In congregatione fidelium Paulli temporibus Corinthi contentiones oriebantur, & rixae. Significatum est mihi, quia
contentiones sunt inter os . erant carnales. adhuc enim carnales
eHis. ijs viiijs laborabant, quae ipsis etiam infidelibus grauiLsima videbantur. uditur inter mos talu fornificatio ; qualis nee inter gentes. inserebantur iniuriae, neque doli aberant, aut fraudes; Vos iniuriam facitis,Vfraudati . nomen ipsius Paulli lacerabatur. Nonne sum e Volus denique in sexcenta peccata delabebantur. quare si,ut vos, o Anabaptistae, sentitis, ubi peccatum est, ibi non est Ecclesia ; nonne grauiter errasser,quicumque congregationem huiusmodi Ecclesiam appellasset certe omnino. atqui in hunc errorrem incidit Paullus ipse, qui in eadem Epistola ; qua tot Corinthiorum vitia reprehendit, nihilominus Corinthiorum Ecclesiam agnoscens, ait; Ecclesia
vel , qua eri Corinthi. idem facit Epistola ad Galathas. Idem B facit