장음표시 사용
421쪽
talem pastorum. Pariter agit Ecclesia, quando MatrΤ-monium ratum dissoluit occasione ingressust cligionis approbat aer tollit enim nomine Dei vinculum Mais trimonii; de tali vinculo ablato, ille qui antea coniuga ns erat, icligionem approbatam suscipere potest. Porro sciendum est, quod licet aliqu* legis naturae praecepta non obligent in certis quibusdam circum. stantiis, ut vidimus , sunt tamen aliqua quae immuta. hi liter obligant, quibus contradicere nunquam licet , di illa sunt, mendacium, periurium, odium Dei dc ido. lolatria .
PP aeter legem naturalem , quam Deus impressit ita
fortiter meati hominum , ut nulla virtute cxpungi valcat : suppetaddidit multa praecepta posititia, quae diuersa fuerunt pro diuersia testatuum, in quibus ver sati fuerunt homines . In statu innocentiae praeceptum fuit Adae, Euae, de utriusque posteris, ne manducarent de fructu vetito . In statu legis naturae viguit praeceptum de usu remedii contra peccatum originale , & de non comedenda earne eum sanguine, Genes. 9 postea praecepit Circumcisione familiae Abrahami. Deinde
seligens filios Iacob , seu Israelitas in populum suum
tulit illis certam praeceptorum congeriem , quae vocata fuit Lex vetus. Tandem per Filium suum , Legem nouam , seu gratiae condidit. Diuina merito dicitur vitaque, quia nomine Dei data cst: ptima Ministerio Angelorum , dc per ipsum Deum hominem iactum i noluit secunda . De qualibet dicemus.
CONCLUSIO PRIMA.L Ex vetus fuit bona, sancta , dc iusta: eontra Ma
nichaeos, volentes ipsam esse malam , non abo no Dco , sed a malo conditam. Nostra conclusio habetur ad Roman . . Lex Τuidem sancta, mandatum fanctum, iustum bonum. Vbi dieitursancta , propter Placepta caetcmonialia; rulya , propter iudicialia; de fora , propter moralia. Tripi cx ergo fuit lex vetus; nemph moralis, curus Praecepta generatim contineniar in Decalogo ue ea remonialis, quae determinabat ri-
422쪽
etiri de caeremonias, qaibus Deus esset colendus ide tuis dicialis , quae dictabat quomodo iustitia esset rc d denis da proximo . Si contra conclusionem habeat ut Ezech. io. Dedit illis legem non bonam . hoc cst comparath ad legem Euangelii. si x. Corinth I. vocatur lex vetus, Ministratio mortir ω damnationis: hoc est per acci.
dens in quantum praebebat Occasionem peccati: non
per se di sed ex peruersa hominum inclinatione r qui concupiscentiam legi praeferebant,dc ob hoc dicit Pau-
Ius Rom. . Lex i,am operatur : quod ipsemet explicat pad Roman. r. ubi babet, occasone accepta, Si ad Hebr. in Graeco idio inate habet ut . Vetur Testamentum nom Darasse culpae', hoc est, non vacasse defectu; licet: enim illa lex fuerit bona & sancta dc utilis r , quia nos, tanquam paedagogus, conduccba ad cognitionem facien- eorum , non fuit tamen perfecta, quia non conferebat gratiam ex opere operato r vade Paulus ad Galat . . vocat ceromonias legis, nfirma O vacua clem nta . Si di eand lanichaei , Deum permississe usuram saltem cum Gen- ilibus , Deu teri r s. Non faeneraberis fratri suo,sed alienor D. Thomas rc spondet 2.a. quae ih. 8. Permissam fuisse usuram , non quoad forum internum , quali caruisse vreccato : sed quo ad forum externum , in quantum non
puniebatur: Alii respondent et posita illa permissione D. Iudaeos potuin e acciper c aliquid supra sortem, non ratione mutui, in quo eo usistit viata, sed ratione donationis diuinae , quatenus Deus dabat tuis tale auctuarium, cum sit supremus omnium Dominus ι & hoe ita fecit Deus , ne Indaei fratres suos per usuram exhauri rent. sic permisit libellum repudii ,,ne suas uxures . quas repudiare non possent , Occiderent : fuit tam ea talis libellus licitus , quia Deus suprema aut horit let potuit soluere vinculum Matrimoni j , ut habetur ii quaest. piccedenti. si addant Manichaei, talem legem fuisse tyrannicam , ob hoc quod habetur Exod. 3 r. Ceutum pro oculo , dentem pro dente, manum pro manu : eae
hoc concludi tam lim pote it ; quod fuerit seruilis ecaccomodata statui Iudaeorum . quicum essent serui , debebant deterreri a peccatis metu poenarum Ss de nique Matth. ry deelaret Deus se odio habete sacrificia illorum: hoc non erat ratione sacrificii: talia enim Praecipiebat: sed ratione offerentium , qai nolebant a peccato abstinere. Lex vetus , sicut & noua Deum agnoscit autho
423쪽
Mosaica voeatur mandatum Dei, Irritum fecistis mau datum Deipropter traditioner vestras. Ratio est quia
I ex Euangelica est finis legis Mosaicae; lc lex Mosaicacit medium ad testem Euangelieam disponens , lan- quam minus perfectum ad persectius , de tanquam figura a ductitatem: eiusdem autem est proponere
media & finem di ergo idem Deus qui dedit legem
Tu augelicam , dedit & veterem. Neutram tamcn
Deus promulgauit per se , sed primam per Angelos ad Galat. Lex ordinata est per Angelos iu manu mediatoris id est,Moysis: & secundam pei Christum suum, ad He-hr. I. Multi feriam, multi que modis Olim Deus loqueus patribus in Prophetis, notisspmὰ diebus istis locutus est nobis in Filio. Lex vetus data fuit in monte Sinai die so. ab
egressu filiorum Israel ex aegypto. Et hoc lath describitur Lcuitici 26. Sed notandum est , quod in illo die
data fuerit lex vetus quantum ad praecepta morali contenta in Decalogo, & hoc in summitate moniis Symai e praecepta vero iudicialia di ceremonialia dat ita fuerunt in radice montis, successu e per varios dies. Lex vetus quantum ad obligationem diuersimode considerari potest, in quantum enim continebat praecepta moralia, ceremonialia , & iudicialia, obliga-hat solos Iudaeos , Deuter . . siue est alia ge vrsic inet ea, me hoόear ceremoniari iustaque judicia O et niuersam tegem Ffal. etiam 1, 7. Nonfetit taliter omni nationi iudicia sua non manifestauit eis . poterat tamen quilibet gentilisse adiungere populo Dei per Circumcisionem,quet cratianua veteris legis , sicut Baptismus ianua nouae : &yro tunc obligatur legi vcteri. Exod. Si quisper rianorum in vestram voluerit transre coloniam , circumcidet r prius omne masculinum et O tune erilsicut indigena tetra .
Si aut cm lex vetus sumatur praecise quantum ad praecepta moralia , obligat etiam Gentiles, quia talia Praecepta erant legis naturae , & qui liber ad legem na- ur* tenetur. Lex vetus obligabat Iudaeos ex genere suo sub peccato mortali, non tantum quoad praecepta moralia r sed de quoad ceremonialia dc iudicialia: qm a horum materia erat satis grauis, ut de se obligationem
induceret : addunt tamen Doctores communiter, illam non obligasset cum periculo mortis regulariter nis quoad praecepta moralia negativa e quae continenis
tur in Decalogo , oc quae prohibent aliquid intrinsech malum . Dixi, regulariter , ut significetur quod si obseruatio legis ceremonialis iudicialis esset nece G
424쪽
arta εa v I iandum contemptum Dei, vel teli cnis, peis friculum mortis non excusaret; unde 2. Machab. e. s. dc 's. Eleazarus, de septem fratres cum matre sua aio rip o. tius elegerunt, quam porcinas carnes manducare-
Lex vetus abrogata est de iacto, non quidem quanto, tum ad praecepta moralia , quae adhuc perseuerant: sed quavium ad cete monialia de iudicialia, quidquid dicatit Cerinthiam , Ebionitati Nazaraei. Hoc probatur pluribus ex locis, scd praesertim ad Galatas Lex
Pedagogur noster fuit in Christo , ut ubi venit fides, iam
uoni unius Ius Pedagogo. Fuit autem ab togata , non per
Ioannem , sed pet Christum, fuit emi in umbra cessare non dcbeat, nisi adueniente lumine, quod est Christus. unde si habeator Luc. t 6. Lex Propheta que ad Ioannem : non eli quod pro tunc cessauerit, scd quasi moram. i inceperit ; Inchoatio enim Praedicationis Eli angelii, fuit initium motiis legis veteris. Non est abrogata
ante mortem Christi , ipse enim ii Iam obseuauit rcessauit eius ob igatio in ipsius morte , ubi dixit christus , Consummatum es , dc ubi scissum est vel una
templiit ad cenotandum nullam potica deberi tem- 'plo Icuerentiam , &omnia esse commutila inter Iu-Haeos& Genii Ies. Quod si dicant aliqui , non cessa Dia iliam legem , nisi in promulgatione Euangeli j , fa cta ei e Pentecostes t Resp. quod sicut rex satis pro mulgare censetur legem, quando illam in palatio suis . . proceribus ea ponit ; sie Christus in nocte ecenae satis visus est promulgare Euanetelium , dum illud proposuit Apostolis ; unde in tali tempore obligabat Euaa- gelium , eos qui illud audierant: de promulgatio quae
facta fuit iis die rentecostes, non erat de essentia legis,ied tantum conditio sine qua Euangelium non obligabat illos , qui de eo nihil audierant ue se Augu-1iinus , Hieronymus , de multi alii , contra nonnullos . Aliqui putant, veterem legem non cessasse a morte Cinisti quoad utilitatem , licet tessaueri quoad obligationem ; sed verisimilius est veteret augem cessasse quoad utrumque ; extinctum enim fuit sacerdotium Aaronicum ad praesentiam sacri n. cij Christi, quod euaeuauit omnem c meaciam saetificiorum antiquorum, quod intes ligendum est respectu eorum, quibus Euangelium promulgatum erat, qualeἡ
erant Apostoli. Hieronymo ereditur ab eo tempDre
mortifera' prohibita sub peccato, ac fuit mortua
425쪽
ita quod si euta morte Christi. vel, ut dicunt alii, Pent costes , fuit mo Nua . seu cessauit sita ab illo tem- rore fuit mortifcra , de prohibita sub peceato mortali is
Augustinus eo cir rarium docet, assi tanans quod lieitus adhuc csset usus legalium paulo post publicationem Euangelii, tioo animo ostendendi talem usum esse ne cessarium aut viilem; sed ut ostenderetur, talescere nionias fuisse bonas de a Deo institutas. non vero a daemonibus , ut crant Gentilium ceremoniae; &hoc est quod dici ur communiter , Sun gogam cum honore
debuisse sepcliri; & hoe ad disseientiam Gencilium
cerae moniae ritin quam toleratae fuerunt post eorun cona casionemr uoi ceremoniae ludaeorum fuerunt aliis
quamdiu perinissae , ut synagoga lepeliretur cum honore. Augustinum sequuntur passim Seolasti ei,& iure merito, quia Paulus circumcidit Timotheum A a. gas oc cum Iudaeis purifieatus est Actat. Nec respondeat Hieronymus Paulum hoc fecisse animo simulandi, simulatio caim est species mendacis, de mendacium est intrinsece malum , unde nunquam licitum cst . Quod si paulus reprehenderit Petrum , quia tales ce-xemonias obsctuabat, vude dixit ad Gaiat t. Cum au-sem venisset Cephas Antiochiam , in faciem restiti ei , quua
represervibilis erat: hoc eit , quia Petrus volebat, ut Gentiles, antequam Euangelium susciperent, oblat
uerent cercmonias Iudaeorum; addit enim, Dixi Cephae eoram omn Lus. Ouomodo sentes cogis Iudai Σανε λ de
in hoc potuit Petrus inconsiderate agere , & peccare mortaliter, lic Et non potuerit peccare mortaliter , quia erat consit malus m gratia: inconsiderate, inquam, egit , quia licet essent adhuc li est a Legalia pro Iudaeis, ut Synagoga cum honore sepeliretur eo modo quo diximus, non tamen ipsis legalibus uti debebant Gentiles, qui immediath transiebant de lage naturali ad Euangelium ; unde paulus Timotheum couuersum
et rcumcidit, quia erat ex matre Iudaea; non Titum qui ex Gentilibus erator urs. Hoc habetur in Concia ero soli mi iano , ubi super quaestionem factam , an Gentiles conuersi deberent citcumcidi, te obseruare legaliat Patrcs responderunt , Visum est Spirituisancto. 6 noris, non vltra vobis imponere oneris, quam Me netes I ria. it a tineatis vor ab immolatissimulachroνum, famune, edis Oea , O fornieatione. Haec prima aut eiu non proli: bebantur absolu e , quasi tetenta eL '
tim de lege Mosaica, sed vi facit ius Gentiles eoalesce
426쪽
rent eum Iudaeis, qui propter antiquatam suam legem abominabamur sanguinear, & suffoea a ; ne et latri manducando earnes immolatas idolis, darent occasionem iudicandi,quod vellent ad sua idola redire. Por-rb, si Gentilibus conuersis prohibeatur specialiter fornicario; hoc est, quia non credebaut illam esse pec
Lex vetus Synagogam eontinebat, quae licet aliquando sumatur in Scriptura pro conueu tu mal 1gnan tium, aliquando pro aedificiis, in quibus Iudaei sole bant legere, & explicare scriptura: sumitur tamen communiter pio tota congregatione lan EeeIesia Iadaeorum. Moises aedificauit synagogam, sicut Clitistiis Ecclesiam; illa tamen erat ancilla , &ista libera, ad
Galat . . Non fumus filii ancilist , sed liberet . sinagogae
continebat ministi os ordinar ios . nempe Levitas, sacea dotes,& summam pontificem: continebat ministros extraordinarios, nempe Propi et as e continebat certos
quosdam religiosos: continebat denique sectarios, sci- Iicet Phariseos, Saducaeos ,& Esse nos i de his omnibus dicendiam est aliquid. Primo, Levitae Sacerdotibus ministrabani; sacerdotes offetcbant victimas super altare holocauiti, nutriebant ignem perpetuum , subministrando ligna, ad Olcbant incensum super altare Thitniamatis, concionabant lucernas iuxta illud exi- sentes, singulis sabbatis ponebam panes duodecim calidos super mensem propositionis , aufeieba at
veteres, quos comedcbant; admitabant ini lieres in
ea u Zelotypiae, disce incbant inter leptam Sc lepram, mundabam leprosos sentini fluos, oc puerperas , c men struatas, denique Iegem Dei inter pietabantur . Q Oad Pontificetu, qui erat cx sola familia Aaronis consecrabat Levitas , 5c sacerdotes in controuersiis lcgalibus agebat supremum iudicem, di illius sententiae tencbamur omnes aequiescere sub paena mortis rin solemni die Expiationis Sanctuarium introibat, de publicam expiationem nitituebat super onmia peccata legalia populi, 3c immunditias toto anno contra ctas; denique in Iebus magni momenti Deum consulebat, oc ab eo accipiebat rc sponsum: Aliqui dicunt Pera Angelum quasi voce humana loquentem , alii per occultam Spiritus sancti reuelationem, ev Iosephas cum alijs per geminarum splendorem in rationali existentium supra pellus Potrii scis ; ita quod si gemmae plus lolito splenderent, signum erat fetieis iuccessus. O a si mis
427쪽
si minus solito, signum erat mortalit si more naturali , nec magis, nee minns ; signum Erat Deum non vella respondere. Seeundo erant in synagoga Ministri extraordinariti, nempe Prophetae , qui erant certi quidam homines, vel ex sacerdotibus, vel aliunde assumpti a Deo , quorum officium erat docere popu lum di reformare in cultu veri Dei , illosque augere qui a tali culta de religione recedcbant ; ipsorum etiam erat praedicere futura, siue ad consolationem .sue ad teriorem populi a denique occulta reuelaba Reordinarie , probantque se osse a Deo missos ad refutanandum populum , & hoc per miracula veras praedictioncs. Tettio , duae species erant rei igiosorum, qui a communi populo distinguebanturi, nimirum Nazaraei ci Rechabitae r quorum illi ex utroque sex aerant qui se Deo consecrabant voto , sue in perpetuum . siue ad tempus, ut erant sanison , de Samuci, des miles. Dicebεntur Nazaraei, quia erant reparati, de novacula non ascendes at super capita eorum , nisi quando cessabat illorum votum di abstinebant se ab omni potu inebriante , ab aceto, de , quibuscumque uuis: illo tum institutum deseriptum cst Numer. 6. Rechabitae sie dicti sunt a Rechab patre Ionadab , qui 'ptae cepit filiis & filiabus de cunctis posteris suis , ut
non biberent vinum , ut haberent in tabernaculis, nzedumos edificare ut e ut deniquo nec seminarent, nec meterent,r quod exacte obseruarent . Quarto denique, erant in synagoga Sectari i, nimi tum Pharisaei, Seducaei , & Essent. Phirisaei se dicti sunt a verba Hebraico Pharase , quod signifieat diuidete ; veste enim de modo vivendi ab alii diuid chatur illorum secta. Sic orti sunt Pharisaei. Moises in monte Sinai nedum accepit Icgem quam scripsit , scd dc intel- rigentiam legis quam non scripsit: illam autem tradi dit Iosue successoris suo viva voce : Io E senioribus
populi qui eum sequuti sunt , hi prophetis , isti viris
magnis Synagogae , ex quibusorti sunt Pharisaei Dogmata zharisaeorum quae accc perant a lege & Prophetis, alia erant vera is de de illis dixit Christus ,
eumque dixerint vobis . facite r alia verberant fallata, re erronea , unde etiam dixit , Cauete a fermento Phariseorum. Doccbant omnia lato euenire, traditiones antiquorum praeferebant praceptis legis , animas iustorum volebant trasmigrate de corpore in corpus. vade dicebant Christum .ine Heliani, Ieremiam ,
428쪽
aut unum ex Ptophelis , putates aninum alicuius istorum migrasse in corpus Christi . In hoc disti neu bantur a Scribis quod Scribae non constituerent sectam particularem, licet utique essent legit petiit. Saducaei et ani haletici quidam, sie d:cti a Sadoch e
Ium alii re et solum Pentat heu cum pro ucra script Ia admittebant, & nullam volebant traditionem , nca intor pretationem factam a Moise, vel Prophetia. 1 ut Doctoribus . In omnibus erant eontrarii Christo dc aduersabantur Pharisaeis in hoc , quod aec immortalitatem animarum , nec mortuorum resurrectionem , nec spiritum , aut Angelos cederent . Essent denisque componcbam sectam omnino si mi lem coetui te ligiosorum : manebant enim caelibes , bona habebant communia, alibila utebantur vestibus,siae viatico incedcbat , accurat E seruet bant si intium , nouitios
probabant qua dii enato , di similia faciebant pictai L
CONCLvs Io SECUNDA LEa noua , quae lex Euangelii voeatur , Christo
Domino est instituta. iuxta i a quod habetur ca- . OD. 23. Si q*is dixerit , Christ m Ies- ὰ Deo hominil datumsuisse ut redemptorem, cui Mant , non etiam ut le- ,r1tatorem , etii obediant , Anar hemast. Illam instituit non tant lina pro Iudaeis , sed pro toto si iurῆo, Marc. vult. Euhtes in munJum vnιu rsim , prcdicate Exangelicra omni creatura; Et r&tio est, ut qui erat omnitum redςmptos , legem institueret pro omnibus, perquam ad salutem peruenire possent. Quod si Ioan . r. habeatur rQ ex ker Mopsin data es , O gratia per Christum: per hoe non est intelligendum quod Christus sit tantum collator gratiae r di non institutor legis et sed quod Moises dederit solum legem & non gratiam, Christus velo deIegem dederit d. gratiam, per quam lex obseruari posest: per sacramenta scilicet, quae it tam conferunt ea
Lex noua triplicia continet praecepta et nempe Mo ratia , Sacramentalia 3c Theologalia. Dedit,inquaria, moralia, ut patet ea Matth. s. s. &τ. ubi praecepta Decalogi renouat de perficit, prohibetque diuortium, qu gomnia sectant ad mores . Dc dii lac Indo praecepta sacramentalia , de Sacramentis scilicet administrandis
di accipiendis; v. g. de Baptismo, Io 3. Nisquirrenatui
429쪽
i fuerit; de poenitentia, suorum rem seritis νυ- cata , e,c. de Eucharistia Ioa 6 iris manducaueritis , Tertio, dedit praecep ra Theologalia, quae respi-: Giunt actus virtutum Theologicarum, Marci 16. si crediderit, O baptizatur fuerit. Diuus rit; qui vero credideris, condemnabitur e & Luc. io. Duiles Dominum Deum tuum . praecepta Sacramentalia absolute luctanta Christo instituta ; de nostris enim sacramentis nihil fuit praeceptum in lege naturae, aut veteri. Praecepta moralia , quae sunt praecepta Decalogi , vel ad illucria redue utitur, non sunt tam instituta a Christo , qua inexplicata ; quoniam erant de lege naturae . Praeceptum Theologale de fide fuit auctum e nam Christi Nativitas, Mors, Passio,&eius mysteria obscure, di implicii Etantum credebantur a Iudaeis; nune autem distincte, de explicite eredi debent a Christianis. Licet ad haec tria praeceptorum genera teneantur Christiani, non minus tamen libertatem Christianam,quim introduxit Chr: stus , conseruant; non consistit enam in hoc. qu bd liberi sumus ad obseruatione mandatorum Dei, set in duobus principaliter posita est :nimirum in libertate a se tuiti peccato. Ioann. g. Omnir, qui facit peccatum , seruus es peceati: ferro mymiur Me et . verr liberi eritis: dc ad Roman. 6. Liberati aperis in cato, ferui facti estis iustitia posita est etiam i' l the itate a fugo lcgis veteris , quantum ad caeremonialia , de
Iudicalia, ad Galat. 4. . Vuomodo irorum conuortimini ad
infirma ιγ egena elementa, quibus de b sieruire viatis rLicet ergo i aulus ad Rom. 6'dicat, non estissub lege, non minus tamen sumus in lege: immo ipsemct r. Corinth st dicit, Se noe: esubtege, sed in lege, v nee est differcncia , inquit Augui inus io Psali P. r. inter esse sita lege,-iu lege . Iudaei erant sub lege, quia tanqua in seiui subdm cravi poenis legalibus ; nos vero sumus in lege quia iam quam filii obs eruamus legcm ex amo- gratiam scilicet, quam confert ipsa rex Christi,ci quam non coiisetcbat lex Mosaica ; sic Augustinus
lib. de Contine litia cap I. Sicut diximus cx mente patrum, legem veteren
cessasti in morte Christi, sic lex Euangelica pro tune incoepit obligar c uniuersum Orbem , quod aut horitatem di vim obligandi ; non tamen obligauit quoad reatum, seu sub peccato, nisi post sussicientem Euange-' Iii promulgationem , quae in communi facta cst in die
Penineusico, ec Particulatii et dum Apostoli illud pii
430쪽
blieauerunt per totum mundum, tu Xya id, InoninmMrram caesus onus eor in . Quod vim habuerit obliga
di in ipsa morae Christi, constat per hoc, quod desinente lege veters,lex uoua debuerit incipere,& alias sine lege postiua iemansissent homines . In coepit, ici- quam , illa lex Euangelica obligare illos,quibias innois uir,non alios, quibus non fuit Promulgata, sed in die Pentecostes iussieienter publicata fuit, maxime respectu I udaeorum, quorum aliqui ex qualibet tribu,& na
Itone conuenerant Ieru talem ; respectu vero Gentilium , expectari debuit praedicatio Enangelii, ut posset obligare eos sub reatu peccati. Lices lex noua sit e
ratu Ia in aeternum, ut Patet ad Hobr. a 3. di ex cons
cratione Calicis , ubi regnum Christi & testamenis tum eius dicitur aeternum; tamen abrogari potest autholitate Dei, quia sicut illam non dare potuit , ita de illam ab . ogare valet, demptis praeceptis,quae sunt de iure natura: Abrogari tamen non potest authoritate humana ε, in illis enim quae sunt a Deo, inferiores non possunt dispensate , nisi specialem habeant concessionem , quod non apparet de dispensatione Euangelii ;vnde dictum Matth, Quodcumque tigauerissuper terram, intelligi debet de iunidictione accommodata suo statui , non de potestate uniuersali. Porro, lic Et Laenoua explicationem patiatur, non patitur tamen Epij-Niam . Ratio primi est, quia lex positiva non est menti hominum inscripta quoad omnes eius circumstat
tias; vade potest sensus legis verbis explicari . Ralio secundi petitur ex hoe, quod Epii Ria est emendatio
legis generalis tu aliquo ea tu, quem legislator iii dicatus non fuisse comprehensurum, si illum praevidisset , Deus autem omnes casus Praevidit: ergo in lege Dei non debet ad mitii EpijKia. In multis dex vetus& noua disterunt: primo, ratione causae, quia illa fuit data ministerio Angelorum , ista ex ore fili j pto diuit. Secundo, differunt in malcria;quia mysteria, quorum fides praecipiebatur inveteri, erant imperfecte tantu cognita; in noua autem sunt aperte reuelaia, di sacrifici js veteribus successir dmirabile sacrifieium eiu eis & altaris. Tertio differunt in forma; illa enim gratiam non includcbat ad obseruationem mandatorum. bene ista. Quatio differunt in fine; quia noua erat finis veteris, dc consummatio eius. Quinto , lex vetus erat seruorum, unde