장음표시 사용
451쪽
pra Prohibetur uniuersa M., peruersio
nes , quot sentiunt piscibu , .ihild RVRm,e quia licet iri ,1 ita Ridiculi sunt, inis Per illum qui tulit testem' --nt superiorem ueeos . . '. ρς , aut illius
rogat praecedens' ga cai generali subsequenti, Hoc determiuauia
452쪽
nuntiat, statuta & constitutiones speciales non reuocari per legem generalem: nisi de illis fiat specialis
mentio. Hoc notandum est contra Privilegiorum impugnatores. ' . . . Tertio, per consuetudinem eontrariam irritantur leges; consuetudo enim habet vim legis, tib s. lege 33. Hur anaeo uetudo pro iure lege Obseruari lit: sicat ei go lex pulte Iioc priorem abrogax , si onsuetudo legem 4 Hoc tamen i mellige det legibus humanis; si erit m fuerit eonsuetud o contraria deo natural i aut diuinae , est potius corruptela . quam consuetudo , dc tanto peior, quanto antiquior. V catur autem consuetudo ius quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur, cum deficit lex, in , quit Isidorus apud Gratianum . Vel secundiam alios , est ius non ieri pium . quod ex longo & continuo via
receptum est. Tria facere poteli consuetndo ; nimiis Iarn vel elem Iegem abrogare' nouam instituere, dubiam interpretari. Vt haec omnia faciat debet esse rationabilis, antiqua de aliquo modo obtinere eo n- sensum principis. Debet primb esse iusta, c. sinali, de consuetudine ; quia habet vim legis de lex iussa cile debet, sed quomodo iusta esse potest, cum abroget legem principis, quae iusta est Responaeo , utramque
posse censeti iustam, proptet diuersas rationcsPI babiles; dcinde lex potuit esse iusta ab initio, de posteri
Propter varias mutationes soluit aendere esse iussa de utilis. unde iustor aliquando sequitur eonsuetudo,quet: etiamsi inceperit eum peecato, excusat tamen a peccato, qua do legitim E & iuste introducta est: ista aqxem censetur & rationalis, quando eη una parte est utilis Communitati, di cx alia nop est contra Iegem natu ratem aut diuinam. Qitantum ad tempus quo comisuetudo vim aequirit, distinguendum cst e si intiooducatur a populo cum consensu expressis principis , nullum tempus requi litur, quia lassicientem vim dat illi voluntas plincipis. Si introducatur de consensu tantum tacito vel praesumpto principis , iura ea igunt regulariter decem annos contra legem ciuile . requadraginta contra Ecclesiasticam . Non tamen loe se intellige, quod subditi peccent toto illo tempore quod antecedit illos deeem vel quadraginta an ops, si μdmittant actus eo utra legem, & consuetudo non si e
453쪽
exierno , quod scicilicet subditi subiicetentui poenis, si
ante decem vel quadraginta annos violarent legem 1acet in foro interno non peccarent , quando consuetudo ita inualuit, ut plerique viri iusti , docti, di prudentes illam sequamur. Porro, lax prohibens consuetudinem, abrogari potest per consuetudio em ; nisi illa consuetudo quae tollibetur per legem, Q reproba, is a lege, tanquam iniqua di irrationabilis , inquiunu, alias illa clausula quam addit legislator .n om tante v conscietudine , intelligenda est de praee-Σisi ea te consuetudiue : quod si loquatur de subsequciati , in hoc casu ica non prohibet consiletudine in . nisi quamdiu principi placet , & non amplius illi placer quando eonsuetudo contra a introducta est: quia ce detur illam approbare tacit E , vel expressE .', Pes dispensationem legis obligatio cessat , μι spen latio enim est actus iurisdictionis , quo aliquis eximitur ab obligatione legis, pei seuerante adhuc Obis lagatione rc spectu alio inni: in quo dispensatio differva tellia reuocatione, in qua obligatio des nil auialium ad omnes. Dispensatio aliquando fit ad tempus de tunc habes rationem suspennonis legis r aliquando iri Perpetuum, d nccxcxceptio lig s. Aliquando fit
an totum , vI Prando alicui relanatus culpa ac poenae aliquando nium in Fartem, ut cum unum solum rC-
mittitur, di retinetur aliud, Quod rationabilis possit 'ri legis dispensario , patet ex prax i continua Ecclesiae , quae regulariter dispensat : oc ex vulgati usui principum , qui respecta malia cum suarum legum obligation ' suipendunt patet denique ex Concit. se . 2 s. cap.r 8. de Reformat. ubi docet expedire , quod tegis vinculum aliquando relaxetur. Soli SVeriotes habentes iurisdictionem in foro externo dilpeniar Possunt uti sunt papae, . Episcopi saltem regularium , immbdc ipsorum. Fonr 1l tri , ex Ipeciali priuilcgia, & Pi incipes saecu- Dies : non autem patochi seculariter, nisi excommis-lioue et quia non sunt Praelati, nec habent iurisdictionem in foro externo: possunt tamen aliquando decla rate suas citus esse legitime dispensaias propter necensitatem,lere ieiuni j, auditionis facti, α vacationis a seruili opeie in die festo. Ad dispensationem requia ritur rotuntas interior dispensantis, quia actus agentium motalium uos operantur vltra inientionem ea-
454쪽
diisensatum, non potest uti dispensatione, antequam, Ienovetur serio ia Requii tur postea , qu bd voluntat, interior dispensantis manifestetur exterius: non posset enim quis exercere actum prohibitum, nisis aret se dispensatum esse a lege pruibente. Dispen satio tacita a petiolis aliquando lassicit i ut si ponti,
sex Maecipiat irregulari ut Missam celebret, corosce te dispensate, iubendo actionem quae non sce dispe alatione & ablatione impedimenta . Visu perior liesi Edispenset, iusta causa requiritur,ex CTrid Naa. Reso mat. I sat m. ubi ordinat , dispentaliones Matrim ij non nisi eκ causa debere . de cap. 1 rcsess. al. docet, dispensationes eo n.
cedere sine iusta eausa, nil aliud. . ad leges transgredienda piaebete adisum:fundenoret
dissipatio . Ratio huius est, quia dispensat.' talis sine causa vergit in contemptum legis: in disciplinae Ecclesiasticae ruinam , dirum: distribuendo onera imparia, unde hoc est nocere bono communit Causae quae iustae censentur ad eo Tredendam dispensationem , sunt gloria Dei, commune vel plogi mi , reparati' honoris , va tritas Oriuala animae eccorpori illius qui dispensamur, eiusAdem Barilitas & similes , quae tuitae censetur prude tum aibitrio : ubi attendendum est ad commune axioma uod melius de nimia pietate , quam deseueritate re a sti. Addunt Doctores pro causa extrinseca , impost onem alicuius maioris pecuniae pio Ραο communi Ecclesiae distribuendae. d: haec causa vulgo locum habet in dispensationibus circae Μ Immon in m. a minuis illicita sit dispeensatio quae datat sine causa, α si .
ne cognitione causae , tamen valida est , quando fit 1
lege humana , a se lata , vel ab habeate rurisdictionem aequalem i sicut enim lex a legislatore peadet in sieri , se&in consei uari : &sicue illum non.candete yotuit, sic de deissa dispensate valet. Quia tamen hoc
licite facete non potest, non debet quis ab talo talem. dispensationem exigere, ne ad peccatum proximus
suum. inducat . Quantum ad potestatem dispeu lau-
455쪽
xi Or. Dixi, superior Hi iurisdictione . ruri L A ' Archiepiscopi non sunt sili4 ' .
p ssunt illi dispensare vitum p. b. I 'IN
upe totum : λOe nequeunt res, itarito. As enim
qui eueniunt Λl ri f Q Nequentes casus
telligi de Episcopis, quia fauores Stant anapirandi quando occurrit gravis necessitas, ut pauperieT. Deri:
lum hostium honoris pericli ite in C Iida '.
c. Nec in his casibus tenentur Episcopi orocurare suis sumytibus aispensationem et unde
sinthan possit alienisen ac dispensare in suo icrritorio distin'ui debet, hoc posse qaidem facere In legibus communis oc municipalibus, id Θ.---
456쪽
iuramenti , voti, irregularitatis, ista eniim- minia quas pei sonalia videntiu , dc supcr exterorum personas Episcopi non habent iurisdictionem . Pet priuilegi uni denique fessare videntur leges, ut patet per et imo logiam nominis et priuilegium enim ita dicitur , quia priuat lege, vel quia est lex niuata , a lege c*mmuni dispensans . priuilegium differt a lege in his r qobd lex ex sua natura sit perpetua , conceda-
aut Communitati perfectae , solemniter promulgari debeat, vergat in bonum commune, dc subditum obli geti priuilegium vero ad tempus concedi valeat, .n
cedatur Commanitati imperscctae, v. g. religionibus νnon sit pioru gandum , vergat in bonum priuatum sti priuilegia tum n qn obliget quia est gratia, noruonus) nisi in hoc praecipiatur in priuilegio, aut nisi per illud ptiuilegia ius habilis fiat ad actum lege praescriptum ; dc sic Regulares per priuilegium exempti a communi inici dicto , teneo tur vii illo, ut missa in audiam die festo. Aliud eth priuilegium contra ius , quod se ilicet dispensat ut a lege imposiar ut quando quis dispensa iur a lege ieiuna di: aliud vero est non contia, sed praeter ius quod permittit aliquid quod non erat ex iure concessum r ut facultas praedicandi , absoluendi, dispensandi, deci priuilegium ergo datius patet dispensatione di quia Dispensatio est contra ius, seu contra legem dispensatio enim fit a lege obligante et fle Privilegium se extendit tum ad quae sunt praeterius: itim ad ea quae sunt contra ius. Forma inferna priuilegii est inientio concedentis, exteIna velo reg-lariter.est scripta . unde vocatur aliquando Rescriptum , vel Indulium, aut Breue, aut BuDa: hoc tame a
non impedit quin concedi possint priuilegia vel bonus,quibus uti possint priuilegiati in foro 'nscientiq.Piiuilegium est personale, quod immediate concedituraecisonae ratione sui, v. g. Pe ro, Paulo, dic. v cyreale quod confertur irecte alicui domo , templo. dignitali Episcopali, ossicio particalari, personae fictae, qWalis est i eligio & 1 eligiosi , aut pupilli; pro tunc aen in priuilegia conceduntur non tam personis NM qne sui. , quam ratione qualitatis de conditionis in qui unt . ba in forma prim legii apponatur dignitas, tino satamentio personae , ut quando dicit sedes Apostolica, , concedo Episcopo Baioceno talemaratiana. , illud priuile-z um cenietur reale , di transit ad su essores; si vero
uiri e tur cXprcs1E ad Pellanam , vel si innotescat, ad
457쪽
illam , per ali inas circumstantias praeeedentes. mes subsequentes, vi si habeatur , tuam diligentiam agnoscentes, tiai Episceto Baiocens concedimurm priuilegi uiri est personale ex ipso in ortuo moritur. QEod L hoe dignosci nequeat, Doctores respondem, priuilegi uim debei e cenicii tale , si non sit in praeiudicium teitii , nec sit eo ni Ia ius commune: quia tune est bene sciuia, ampliandum: si velo sit conualus commune maut tertio noceat. censeri debet personale de exspirans in morte priuilegiati et quia est pii uilegium odiosum , quod resti ingi deber. Priuilenium ille solus conce cete valet, qui aut horitatem obtinet publicam: &4Ile solus potest. Ulud accipere, qui ei uperiori subditus; pro tunc autem Potest vii priuilegio extra tei ιit Ostium concedentisi, ut ratet de illo qui liceri: iam habet audiendi Confessiones in Dioecesi Baioceas, o
Poeteli audire quoscumqne huius Diaec sis extra illam :int et Age hoc , modo non trinitetur priu ilegium ad talem Iocum , Dupliciter concediti it priuilegium: nimi tum ad initantiam, 6 ex mota proprio . rs immo i stoici cit ex narratione supplicationis, quae solet praecedete secundum patet ea his vcrbis. motu proprio , ex meran6tia liberalite', non ad in tantiam , quae si non eXPetimuntur: pituit esum ceu se ut datum ad instan iam mando datur motu Ioprib , febre piitium nunquas censendam cst et sed ut ale potest haberi si detur ad instantiam , quia porest sub filia enuntiatione postulati .. 2ciuilegia non cessant per mortem coaeedentis , via sum gi alia di gratia semel accepta non dependet in conseruam ab innuxu douantis , nisi hoc ex pii matur in concessione. Non cessant etiam pe cessationem caulae, sicut nec aliae donationes t unde donatio De cimatum alicui monasterio ob paupertatem , non cescat , cessante pauperie illius . sed cessant priuilegia prim is per te nunciationem exterius factam & accertatam: unde si quis renantiauelit tantum animo, vel non acceptet ut renuntiatio cxterna , potest adhuc priuilcgiosi ut, si velit': quod si priuilegium sit in commodam alicuiu vitatus N, non potest priuata persona a renuntiare iub priuilegio , unde qui perculei et Clericum consciitientem, non minus excommunicationen, incurrere e . pimi lenia in nota cc Tal pet nons sum priuatiuum, quia liabetis priuriegrum non icnetur eo uti, nee vlli conccditur sub hac restrictione: quod si eo non, viatur, tu ad amittat; si sit lainea in gravamen alterius,
458쪽
potest cessate per non usum, sum cienti elapso tempo, Ie , Per quod prascliptio curacte potest, sicut in quali-het alias ciuitute. Ad praescriptionem contra Laicos decem anni requiruntur inter praesentes , dc viginti inter absentes et contra Ecclesiarii requiruntur quadraginta anni, & centum contra Ecclesiam Romanam iconii a Regulares iure communi. req*iruntur quadraginta anui, dc ex priuilegio Ea ni j IV. sexaginta: immo, in concessione facta Benedicti notum monasterio sancti Paul i extra muros Romae, centum requiruntur 3. illi autem priuilegio palliei pant pct communicationem alii Regulares. Amittitur priuilegium postea per abusum : nam ex cap. ubi , priuilegium meretur
amittere, qui permissapbs aόtititurpotestaret Ied ille abusus debet deelari per sententiam iudicis , qui res
pectu Regularium est supremus Pontifex.Tandem pri Lilegia cessare dicunt ut per reuocati ovem succedentis,
di ipsius iucce sistis aut superioris, maxime si sint gratuito coriac si a si enim sunt remunerat otia , ab Iolute quidem reuocari possunt, requirit ut iamen grauis 'v I gens causa, ut iationabilite reuocentur, pIiu lesia, autem Regular in temui Ieraiotia sunt: ut patet ex Balla
Pii V. Os mendicantiam ordimes: ubi habet , pro i saumrstudiis honesti que labori tis, proque salare an:m ιrum ab Apoestolicas de leuius conti Le paue dignitat. Ordines
ipsoriit r tutati j tinx) ιam spiritualia , quan. temporalia I μι dia acceperint i sic citati, loquum ut alii Pontifices . Quantum ad priuilegia n, gularium , d cana laalumil la non esse reuae aia , quidquid dicam Ami regulares' hoe factum fuisse primo in Concilio Laicia ne m& deinde in Tridentino . Si enim iii Lateranensi ali quia pii uilegia. modificata fuerint , praecipua amen in eo confirmata fuerunt, v. g quod potuini auli te, CGn fialiones saecula itu in , etiamsi iniuite neget ii ius Epi, scopus a piobationem, & hoc in omni tempore, etiam ut satisfiat piae ccpto annuae Confessoriis ; imnio dc in infii morum domo dum ab illis pyitulanlur, abique eo quod Pastores hoc impedire valeant : nec alia Sacra me uia aegrotantibus negare. Hoc habet ut in Bulla, dum intra, in Concilio lateran. Sci I. i t. Quo ad Concit . . Trid. vere quidem aliqua reuocauit , ptae lettim illa quibus ab Episcopo iuiti cxamine regulares erant libe-
Ii, scut a praesentatione tui cora iliis: ut acciperent ab
459쪽
praedictis conciliis abrogata non fuerint, sed confirmata Regularium priuilegia. Quod si Gregorius XIII. in Bulla quae incipit ma rerum,certas quasdam gratias Pio V. regularibus concessas reuocaucrit ipsemet paulo post in Bolla quanto fructuosus, quae est 16Apud
Rodericum generaliter confirmauit ex certa scientia Mnania prim legia antea regularibus concessa, non obstantibus quibuscumque contrariis Constitutionibus. Si etiam Gregorius X v. priuilegia regulatium rem
stringat in Bulla agnoscit, hoc non de bere fieri: unde Cardinalibus Concilii Tridentinii
praecipit, ut Regulares conseruant in suis pristinis libertatibus priuilegiis: hae autem declarationes in Bullario Romano existunt pos precedentem constitutionem . Adde quod vibanus VIII. in Bulla ..ilia elicis sub data p. Febr an. abas. omnes & singulos articulos praedicta constitutionis Gregorii XU. reuocaueris, in his quae eontraria sunt exemptorum priuilegiis r in bulla ei iam in plenitudinem , ex certa sciemetia confirmauit Μendicantium priuilegia , & prae caeteris Mare magnum . poiro , si alieubi per regulas genes
Tales, omnia ad ius commune reuocantes , videantur
talia abrogari r Notandum est , priuilegia particularia non censeri reuocata , nisi eo tum reuocationis fiat expressa mentio, sub his aut similibus verbis ι non obstantibus quibuscumque priuilegiis , eis in illis expressδ. Matur', quod non tensant ν reuocata , ns de verbo ad verbum fiat illorum mentio . Hoc habctu I cap. veniten', de procript ubi habetur . priuilegiir non existis deroga sum, elim de Ustr nullast mcntio. Quod etiam eonfirmat regula iuris Canonici, generi per speriem deroga tur, non e contra: hoc est sin particularis derogat
quidem lcgi viiii crsalit sed lex gcneralis particulari 'non derogat, ni fiat de ista mentio expressa cuius Iatio esse potest, quod legislator posti r praesunt i l gem particularem ignorasse, di proinde non revoca D se, quando legem uniuersa leni concedit. Si quaeran taliqui, an Regulatium priuilegiis a Rege nostro rece-Pia fuerint, respondcbriur illico , D. Ludovicum Religiosus Mendicante Paris js acceptasse cum omnibus suis pii uilegii si Ludovic'm TlII. inter alios permi-
460쪽
Rothoinaraei uteremur omnibus priuilegii summo Ponrifice concessis ; dc nuper Ludovicum x IV per per Edictum , datum an. x6 I. die ix. Martii exec tioni mandari iussisse Bieue Ion euiij X. quo Regula xibus Burdegalensibus licet absoluere intra quinde. nam Paschalem di quod quidem Breue in ei pii r exponimbis nuperfecerunt et τι Febr. εώ s.
D. Censuris. Voniam diximus alias, triplicem esse legem: pr - J eepi tuam scilicet , qua aliquid iubetur sub cuI-pa ianitan , & non sub poena: poenalem aliam , quae non praecipit actum , sed tantiad poenam pro nuneiat si elicitus fuerit actus , ut cum dicitur quis hoc fecerit , tali poenae sabiaceat: tertiam denique, quet mixta dicit ut . quia praeeipit actum sub aliqua poena , vel illum prohibet: dc tunc qui talem violant; ciculpam contrahunt , & poenae subiiciuntur: Ex his sequitur, trangi essores legum aliquibus poenis subiacere 3 ciui- Iibus nimirum , si leges , quae in friguit ut , ci*iles sati & canoni eis, si leges sint Ecclesiasticae . Po quam ergo de legibus loquuti fuimus in uriaque disputatione praecedenti , in prima squidem de legibus in genere, secunda verb de qualibet lege in particula.
xi et nunc de poenis contra in si actores legum dicere supcrin , maxime de Canonicis, quae Censurae Ecclesiasticae nominant ut , aliae enim ad nostrum institutuni non spectant. Dicemus autem de illis, &in genere Min specie, per mulias inquisitiones, quas quaestionibus
generalibus subiiciemus bieuitatis causa& claritatis.-
Sicut dupl cx est solum in Ecelesia Anterius se ilicer& exterius , si e duplex est potestas , quae nomin , ciuium Ecclesiae desii gnatur et prima est potestas in et-na , quae extenditur ad te mittendum & retinendum peccatum in lato Poenitentiae r secunda est exterior , quae exienditur ad ligandum vel soluendum pereensuras Ecclesiasticas. Vt potestas utraque rite eXerceataxa t