Theologia Scoti a prolixitate, & subtilitas eius ab obscuritate libera & vindicata seu Opus theologicum studentibus sic attemperatum, vt in illo habeant ad manus theologiæ scholasticæ integritatem breuem, & profunditatem planam. Authore v.p. Ioanne G

발행: 1698년

분량: 520페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

471쪽

Resententia excommunicationi rin 6. Op .sacro, desente Dria excommunicationis in6. Resp. quinto quod tripleic

admonitio requiratur ad ferenuam censuram , ex cap. comitisionem defententia excommamicatinnis in cuius

ratio desumitur ex Alatin i 3. ibi Clitillus iubet pec catorem cortigi debere secreto deinde adhiberi testes , de denique denuntiati Ecclesiae. Plura tamen notanda sunt in hoc . Primo . mod aliquando interdictum de suspensio sumamur, non vi censulae, sed ut poenae vindicat lux delicti; & ut se latae fuerunt sine admonitione . secundo , quod qnandoque trina mouitio virtualis sume iat: & sie sussicit una monitio ex sententia iudicis , modo inici illam monitionem de fulminationem censurs tantin' spatium temporis detur,quantum daretur , si esset trina monitio: modo etiam hoc exprimat iudex in sua admonitio : alias posset credere quod

essent fututae aliae admonitione , ante. quas non csset veth contumax coli'. tutionem de sent tiarat excommunicationit in Tertio quod urgeme necessitate, una monitio susiciat cap constitutionem de senten-ria excommunicationis in o. Quartin quod spatium i termedians duas monitioncs, sic duorum dierum saltem , loco enim citato habetur quod obseruanda sint aliquorum dierum interualla, quae tamen potest ampliare iudex. Quae res nono , quaenam rationes impediant validi tatem censurae. Resp. Primo quod licet seratur adice ex piaua intentione , v. g. ex odio de inuidiata . non vero ex amore iustitiae , valida sit: quia illa mala iudicis iuentio nulli nocet, sed tantum tibi. Resp. secundo, esse inualidam , quando non seruatur ordo tu, uis deccstarius substantialiter, ut iusta causa , iurisdictio , admonitio praecedens ; non irritatur tamen ob defectum iuris tantum accidentalis , ut quando no 1 fertur inscriptis nec expi imitur causa , vel quando praecessit tantum una admonitio: lichi enim in hoc grauiter peccet iudex, cum caetra nccessitatem praeimilittantum unam monitionem, quia facit contra paohibi-xipnem iuris in re graui , non propter ca tamen inualida est, Resp, testio , cea suram materialiter iniustam esse inualidam, licht sit formalit cr iusta e v. g. p robatur per fallos testes aliquod crimen, Propter quod iudex Excommunicatiouem tulit illa sententia est inualida,quia est iniusta materialiter,cum feratur in materiam iptunc imsut tam et est tamen formaliter iusta,

472쪽

quia Iudex sumerentia habet testimosi a pro eensura.

dicet sint falla. Res p. qua ito in hoc casu innocentiana seruare debere censura in in foro externo , si sit periculum scandali, &alias vidci ut contemptus centurae: ubi autem uod daretur scandalum , potest illam seruare ,& omnia facete in conscientia, quae ante illam sententiam fecisset. Rcsp. quinto, quoq si iudex non omni-ub voluntatie, sed peli metum censuram ferat , n sininus valida sit r modo habeat cum illo metu intentione in il Iam serendi, sine qua non esset valida ; de lin. hoc casu metus a tollit simpliciter voluntatium,sea

tantum minuit,

Quaercs decimo , an ignorantia excuset, ne aliquῖς censuram dontrahat Nocandum est, ignotantiam esset triplicem; nimirum iuris, facti. di poenae . Quandone icitur Io, est ignorantia iuris, quando nescitu et fae telum, est ignorantia facti; quanti nescitur poena alligata facto per legem , est ignorantia poenae : Petrugneicit, percussionem clerici esse prohibitam , adest

ignorantia iuris : Petrus hoc sciens , perculit cleri- Cum, quem nesciebat clericum, adest cum cognitione iuris ignorantia ficti: utrumque sciens agnorat, an

illa percussio sit prohibita sub censuetas adest ignorantia poenae . I gnorantia iuris est duplex; vel iuris communis: vel iraris pinicularis. Petrus ignotat percussionem cleritic t esse prohibitam sub excommunicarione, est ignorantia iuris communis, quia illa lex est uniue salis a Pettus ignorat sacerdotes esse suspensos in D ce cessi Baioceosi, in qui cauponas ingrcdiuntur, est ign

rantia iuris particularis. Ignotantia tum iura tum

facti duplex est di nimirum vincibilis. ει inuincibilis: . prima est ea quae vinci potest per adhisi tam diligqni iam 3 sic quando quis dubitat , an tali peccato ann 'ctatur censura , deber de illa diligenter exquirete; secunda est quae vinci non potuit, quia nihil aliquis un- qua in au druit de censura , nec ullo modo de illa dubitarat . Tandem alia est ignorantia antecedentis , qu si abelset, non sieret actus: v. g. Petrus percutit Paulum quein ignorat esse clericum, re questi tion equa ei et vii ipsum eleti cum Piret; alia est concomitans , quae si abesset , tamen actus sieret, v. g. Petrus percutit trum, quem putat laicum, de elericus est tamen illusa Percuteret , etsi scire: ipsum esse Cieri cum . Hri post' is, Resp. quod ignoranua inuincibilis rutis , siue

473쪽

desententia excommunicationi rin 6. eap.sacro des fen ria excommunicationis is 6. Resp. quinto quod rii pleη

admonitio requiratur ad ferenuam censuram , ex cap. constitationem de fontentia. comma nicationis in cuius

ratio desumitur ex Matin i 3. ubi Christus iubci peccatorem cortigi debere secreto deinde adhiberi testes , di denique denuntiari Ecclesiae. Plura tamen notandra sunt in hoc . Primo . quod aliquando interdictum di suspensio sumantur, non vi censurae, sed ut poenae vindicat lux delicti ; de vise latae fuerunt sine admonitione. Secundo, quod qnandoque trina mouitio virtua-

Iis suffiei ait de si e sussicit una monitio ex sententia iudicis , modo inter illam monitionem & fulminationem cesuri tantu in spatium temporis detur,quantum daretur , si esset trina monitior modo etiam hoc exprimat iudex in sua admonitio: alias posset credete quod essent futurae aliae admonitione , ante quas non Csset veth contumax ; xap. comi tutionem de sentcntia excommunicationit in ,, Tertio quod urgente necessitate, una monitio sussiciat cap constitutionem defenten-bia excommunicationis in t . Quarto quod spatium intermedians duas monitioncs , sic duo tum dierum sal- em loco enim citato habetur quod obseruanda sint aliquorum dierum interualla, quae tamen potest ampliare iudex . Quae res nono , quaenam rationes impediant validiis

latem censurae. Resp. primo quod licet feratur a iudice ex piaua intentione ν v. g. ex odio dc inuidia . .

non vero ex amore iustitiae , valida sit: quia illa mala iudicis iuentio nulli nocet , sed tantum tibi. Resp. secundo, esse inualidam , quando non seruatur ordo iu--xis decessarius substantialiter, ut iusta causa , iurisdi-hio, admonitio praecedens ; non irritatur tamen ob

defectum iuris tantum accidentalis , ut quando nori fertur inscriptis nec exprimitur causa , vel quando praecessit tantum una admonitio. lichi enim in hoc grauiter peccet iudex , cum extra necessitatem praeimilittantum unam monitionem, quia facit contra paohibitionem iuris in re graui , non propterea tamen inualida est. Rela, testio , censuram matctialiter iniustam esse inualidam, licet sit formaliter iusta e v. g. 'robatur per fallos testes aliquod crimen , Propter quod iudex Excommunicationem tulit et illa sententia est inualida, quia est iniusta materialiter,cum feratur in materiatii iniusto imsutatam et est tamen formaliter iusta,

474쪽

quia Iudex sumerentia habet testimonia pro eensura, licet sint falla Resp. qua ito in hoe casu innocentiam seruare debere censura in in foro externo, si sit periculum i eandali, &ali 2s vidci ut contemptus centurae: ubi autem uoo daretur scandalum , potest illam seruare ,& omnia fleete in conscientia, quae ante illam sententiam fecisset. Resp. quinto, quoq si iud x non omnii uo voluntatie, sed per metum censuram ferat , non minus valida st i modo habeat eum illo metu inten- . tionem illam serendi , sine qua non esset valida iα hoc casu nactus n tollit simpliciter voltu:rarium, se a

tantum minuit,

Quaercs decimo, an ignorantia excuset, ne aliquῖς censuram dontrahat Notandum est, ignorantiam esset triplicem; nimirum iuris, facti, di poenae . Quando nescitur lex, est ignorantia iuris, quando nescitu et tam 'etum, est ignorantia facti; quanti nescitur poena alligata facto per legem , est ignorantia poenae : Petrus nescit, percussionem clerici esse prohibitam , adest

ignorantia iuris r Petrus hoc iciens , pereurit cleri- Cum, quem nesciebat clericum, adest eum eo guttione iuris ignotantia D hi: utrumque sciens, ignorat, an

illa percussio sit prohibita sub censura; adest ignoran- , ita poenae. Ignorantia iuris est duplex; vel iuris communis: vel iuris particularis. Petrus ignotat percussio. nem cleri rici esse prohibitam sub excommunicatione, i est ignorantia iuris communis, quia illa lex est uniuersalis et Pettus ignorat sacerdotes esse suspensos in D ce cesii Baioceosi, in qui cauponas ingrcdiuntur, est igno-u rantia iuris particu Iaris . Ignota retia tum iuras , tum

facti duplex est : nimirum vincibilis. ει inuincibilis: prima est ea quae vinci potcst per adhesitam dilige , itana 3 sic quando quis dubitat , an tali peccat O anne i 'ctatur censura , debeῖ de illa diligenter exquirete; se-i Lunda est quae vinci non potuit, quia nihil aliquis un- qua in audiuit de censura , nec ullo modo de i Ila dubi tam . Tandem alia est ignorantia antecedena , quae si abelset , non fieret actus: v. g. Petrus pereulit paulum quein ignorat esse clericu φ, dc questi tion porca ciet v. si ipsum elericum stiret; alia est concomitans,iquae si bςs et , tamen actus sieret, v. g. Petrus percutit hirum, quem putat laicum, de elericus est tamen illum Percuteret . etsi sciret ipsum esse Clericum . His posi iis, Resp. quod ignoranua inuincibilis tutis , siue

si commune, siue sit partieulate, excusat a censu s

475쪽

humano dispensari, non vero Episcopi, qui non pol cladispensare supra legem Superioris. Quaeresseato , qui possit Censuris ligari ὶ Respondeo primo, quod debeat esse viator, unde mortuus lixari non potest Cecisura, nam Matiliai 8. habetur; cumque ligaueris super terram , mortui autem non sunt super terram . Dum ergo Ecclesia priuat peccato.

aetii sublicum sepultura de suffragils, & eum absoluti

mortem ab Excommunicatione contracta anre

Wiortem: non est quod Ecclesia illum liget Excommu nicatione directe, sed tantlim in directe: non habet e-m; min mortuos, nisi tui isdictionem in directam. uti demortuos non excommunicat : sed prohibet L nd viui issito illis orent, aut donent illis sepulturam ; nec etiam. absoluit : sed concedi: viventibus, ut pro illas orentri ipsum sepeliant, Resp. seeundo quod deucat esse haptizatuc et non bapti Eati enim non subi ieiuntur legibus, nec pςnis Ecclesiasti eis: etiam si Catechumeni sol, quia non do, su ut ia Ecclesia1 secus dicenda in est de Haeretieis, quia manent sub Ecelesiae iurisdictionα- , ratioue caiactetis, qui indelebilis est. Re p. Icilio, de- here esse adultum: pro tuae enim peccare pQi est mor aliter ; ergo & ligati Censura in poenam peccati lata sue sit lata a iure, siue ab homine: eum hyc iam e in. . distinctione quod adulii impuberes, idest ante duodeci . a m annum pro feminis , & quartum decimum pro masculis , non πω ut licite ligari cxcommunicationeZab homine, Iicith possint liet id, dc valide subiici

interdicto quod non est tam grauis Poeca, ac Ea comis Naunicasio . Rest. quari O , Censuram Excommuni- .cationis non poste ferri nisi in detei minatam pecto. lnam , non vero in Capitulum aut Communitatem. lRomana de Gentent. Excommunicationis in s.suspen- lso autem de intera ni in communitatem ferri pos-- sunt. Ratio haliis est : quia Excommunicatio est prauis poena , quae priuat suffragiis & auxiliis Ecclesiae ,

animae multum necessa iijs 3. ergo non debet ferri indiffercnter in reos de innocentes; suspensio autem pri

uat ta altim ab ossitio & beneficio, &interdictum a celebratione di aut idione diuinorum ossiciorum: unde non est contra iustitiam , si per accidens serant ut i innocentes. lQuod si aliquando feratur Excommunicatio in Collegium , semper exprimitur peccatum ob quod Drint Eaeviumqnicatio, di sic ligat Iamum reos , nom

476쪽

alios; ut si v g. ferretur Excommacii catio in Patisieri. ses non obedientes Pontifici; hoc est exenmmunicare personas priuatas quae parere recusant. Resp. quinto, quod debeat esse subditus illi, qui ferteensuram; vn. de habentes priuilegium a summo Pontifice , quo dispensanter ab Episcoporum iurisdictio ae , ab illis non Possunt ligari censura , sed tacitum 1 superioribns suis, qui ligare possunt tuos subditos per praeceptum , ubicumque peccent, quia illorum potestas nullo loco at-ctatur,Episcopi vero subditum exrta suum testitorium peccantem inaodarc non possum vi la censura , ei de Constitutionibar in o. Si tamen post reditum. ab Epi se Pocitatus iton obediat , ligati potest. Resp. sexto ;quod eamdem personam pluribus censuris ligari queat siue sint eiusdem rationis: v, g. pluribus Et communi carionibus , siue sint diuersae , ut Excommunicationeci ius pensione, qua inuis eas in una censura priuet ali qua iido bonis omnibus spicit ualibus. alia priuat vir tu aliter , & nouo titul , sicut peccator per naua Pec .cata actualia nouo titulo gratia priuatur. Quae res septimo , quanam sit materia ob quam e ensura possit ferri. Resp pii ino , debcreesse peccatum mortale , ut feratur grauis censura , v. g. Excommunicatio maior , suspensio ,& interdinum ad longum tempus ς pro peccato tameα venia It ferri potest

Excommunicatio minor , quae contrahitur ob leuem in ciuilibus communicationem cum nominatim e R eommunicato; sic dicendum de surpensione. & interdicto ad breue tempus. Ratio uti usque est, quia iustitia distributiva vetat, ut leui delicto grauis poenais infligatur. Res p. seeundo , quod quando superior actionem ex se indifferentem prohibet sub Excomma. nicatione, censetur illam prohibere sub peccato mortali , cui pro poena annectit Exconam unicatione o enon potest tamen illa actio prohiberi sub Exeomma. nicatione, nee sub peccato mortali, si sit leuis in se ,

de leuis maneat in ordine ad finem : ius et im Ira turale aut diuinum non obligant ad peccatum ob leuem materiam : ergo nec ius huirianum. Resp. ter i. , quod peecatum dcbeat esse proprium, ut contrahatur Excommunicatio quae est grauissima poena i li-cEx Pro peccato alieno suspeusio & interdictum ferti possint, di eonsequenter suspendi & intcicidi eo m-

munitas, non veto cxcommunicari , in casu auten

interdicti di suspensionis, quae pro peccato alieno sc-

477쪽

luntur et non puniuntur proprie innocentes, sed Ic, inquentes puniuntur in persona insontium, Resp. . suario , eensuram non posse ferri ob peccatum mereanternum , de occultis enim non iudicat hcelesia in foro externo i potest tamen pio actu externo , qu i debet intasmati essentialiter alia interno , si e possunt αeosura ligari qui omelum non recitant cum attentio, qui non eonfitentur eum dolore, qui ex odio aut spe lucri puniunt innocentem, di tunc non ligatur censura actas internus per se , sed quatenus dicit ordinem ad actum externum quem informat. Quando ergo. a Mus in tertius est de substansia actus interni , tune ille lui pmittit actum internum , de elieit externum, censura itinc dari potest. v.g. si esset lara Excommunicatio

πψnira cos qui non audiunt Missam , aut non recitantvssicium: illi qui no audirent aut recitarent cum attentione, essent excommunieati, quia attentio est de subsantia utriusque t Q nando vero actus internus non

κst de substantia actus externi , qui elicit actum extervum siue interno, non incurrit censuram ; pnde si fer-zetur Excomiti unicatio contra non communicantes de Non confitentes in paschate , indigne communicantes Non incurrerent illam nam sub iantiam praecepti adimpl et indigne communicans; non sic autem deco fessi ne, qui esse aiialiter requirit quod sit vallo: oc dco qui confessionem non integram , aut alia circum-siatia essentiali carentem ederet, incurreret Excommu-

esse completum, ec effeoum suum haberer leges enim poenales benignius explicandae sunt; unde qui scienter indignum eligit , non excommunicatur , nisi ad suum votum sequatur indigi clectio ; se habetur e.

perpetuo de elect. iii C. nisi aliud in lege feratur e unde accurate attendendus est legis tenor, t ita quod si exeommunicetur in lege homicidia , percutiens di vulnerans, non continent ut sub lege: si ex comin unicatur vulneratas,uon ligatur ille qui sine vulnere , percutit si excommunicatur faciens, non innocatur mandans : si ou em mandantes excommunicamur, & non sequatur effectus: distinguendum est; si cnim effectus est principaliter prohibitus in lege, mandarum vero est tanis accessori h prohibitum , vita Excommunicatio.

ne lata contra percussores clericorum , mandantes talem percussionem non excommunicantur , nisi seis

478쪽

debere a iudie .ri. - censuram fert sed per signa exietha . - - voluntatis. CNptimide. ,riri. ' 'μ μ censura non excusat. ghψxantia autem h censura Vbis, i ς' 'βον censuram d bere ferri, nee CD muniea o. M a .ssicianr, si sit Ees

ab ingre seu Meld

s admonitio ai*xis autem duae - ...' rq Dexetur . In cena

s0reo : autem thii qu* ncbei sieti in ip uenare possit , hoc patet de

479쪽

qui a Iudex sumerentia habet testimonia pro eensura, dicet sint falla Res p. qua ito in hoc casu innocentiam .seruare debere censura in in foro externo , si sit periculum leandali, dc alias vidci ut contemptus centurae: ubi autem non daretur scandalum , potest illam seruare ,& omnia fice te in consciei uia, quae ante illam sententiam fecisset. Resp. quinto, quoq si iudex non omni-uo voluntatie, sed peli metum censuram ferat , non minus valida sit e modo habeat cum illo metu intentionem illam serendi, sine qua non esset valida ; dc in hoc casu nactus non tollit simpliciter volucriarium, se a

tantum minuit,

marcs decimo, an ignorantia excuset, ne aliquῖς censuram dontrahat No. andum est, ignotantitam csta triplicem; nimirum iuris, facti. de poenae . Quando nescitur lo, est ignorantia iuris, quando nescitur factum, est ignorantia facti; quando nescitur pcena al- Iigata facto per legem , est ignorantia poenae et Petrus nescit, percussionem clerici esse prohibitam , adest

ignorantia iuris r Petrus hoc sciens , pereurit cleri- Cum, quem nesciebat clericum, adest eum eognitione iuris ignoraritia tacti: utrumque sciens, agnorat, an

illa percussio sit prohibita sub censuetas adest ignoran

tia poenae. Ignorantia iuris est duplex; vel iuris communis: vel iuris particularis. Petrus ignotat percussionem cletirici esse prohibitam sub excommunicatione, est ignorantia iuris communis, quia illa lex est uniuersalis et Pettus ignorat sacerdotes esse suspensos in D ce cessi Baioceosi, in qu i cauponas ingrcdiuntur, est ignOIantia iuris particu Iaris. Ignorantia ium iuras , tum

facti duplex est et nimirum vincib. lis. de inuincibilis: prima est ea quae vinci potcst per adii sitam dilige i iam 3 sic quando quis dubitat , an tali peccato anne- ctat ut censura , debedde illa diligenterca qui rete; secunda est quae vinci non potuit, quia nihil aliquis un- 'ua in audiuit decensura , nec ullo modo de illa dubitati t. Tandem alia est ignorantia antecede nis , quae si abelset, non fieret actus: v. g. Petrus pet culit paulum quein ignorat esse clericum, dc questi Don Pprea Cret sit ipsum clericum latret; alia est concomitans, quae si

abesset, tamen actus sieret, v. g. Pctrus percutit h

trum, quem putat laicum, dc Herieus est tamen illum Percuteret, cisi scire: ipsum esse Clericum . HAE post lis, Resp. quod ignoranua inuincibilis imis , siue

si coni ne, siue sit parilaulare, eacusat a censur s

480쪽

Me habet*r Cap.a. de Constitutionitus in s. taIis enim '. iga orantia excusat a peccato, erm a poena pcccato

annexa4 Ignotamia etiam facti excusat a censura, cap. s ver),desententia excommunicatiovis r non est eniim comtumacia, dum factum ignotatur 1 hinc Petrus percutiens Patavin , quem nesciebat esse eleri cum, non est excommunicatus. Ignorantia iuris aut facti quae est et da , affectata , & vincibilis, non excusat ac ea sura, nam habetur cap. a vi animariam , de Coth titutiomίastu lc. quod ignorantia, quae non esserassa , e Scuset; b om- .nibus ordinariorum sentcnitis r ergo ignorantia et assa non excusati; Hinc Petrus dubitans probabiliter : acitus decernat Excommunicationem contra percussores clerico tum , an Paulus sit cleticus ; si illum pei cu-itat cum tali dubio , cuius per suam diligentiam cognitionem habere potuit , non excusatur a censura . . agnorantia inuincibilis poenae, seu ccnsarae nnexae facto , ab illa ex sat, ut patet ex dictis : quo etiam ad irregularitatem cxtenditur si proueniat ex elicto , salis ignorantia excusat a delicto , Ac sic ab irregularitate sequente delictum , aliae autem irregularitates con impediuntur pet ignorantiam: & iud cx qui reum ad moliem condemnauit , non minlis si irregularia ,

Iieet ignotet talem condemnationem inuolucre irre gularitatem. Ignorantia antecedens excusat a censa-za , quia excusat a Pecato; ignorantia concomitans e etiam excusat ,& Petrus percutiens Paulum clericum, quem credebat laicum , si e tamen dispositus est , ves illum sciret clericum , non minus illum percia te-- get .hon ip currit censuram. Ratio est . quia censuratanon. indurrituri nisi per opus externum : externa autem illa percu dio. non tendit ni si in laicum ; vel saltem in clericum existimatum laicum ; c go non incurritur censura , ex omnibus Doctoribus. Non se dicendum est inlicietasu , ubi Petrus dieit, loquens de Paulo qui clericus est : Volo occidere Paulum qui cst laicus , di etiamsiit clericus , solo adhuc ipsum

oecidere et in hoe qum 'casu contrahitur Excolonis alicatio, quia actus extornus qui tendit in clerician ,

tu fluitur ab actu interno actuali & voluntatio actua- Iitet , qui tensit etiam in cleii cum , ubi in suppositione casus praecedentis , actus internus actualis . de actualis intentio tendit in laicum : licet tenderet

in clericum , si sit clericus cogito sceretur. QIod si Petrus lapidem pro ijeiat ut pcrcutiat Paulum cietis

SEARCH

MENU NAVIGATION