장음표시 사용
221쪽
De usu horum characteriam sola no IIbἈ-tanda est regula DEMETRII FIALE REI de eloquut. n. CAX το δὲ πρεπον δε παντὶ
γάλα αεγάλως. Decorum in omni re fruan
dum es, hoc es, opu et accommodate sess gulae res sunt verbis myonendae, mileIolliter, et amplae ample ).
φ Tenuis ergo stilus locum habo in colloquiis, epistolis ad familiares, in scriptis didae iacis, in historiis minus pragmaticis: mdiocris in epistolis elaboratioribus, declamationibus scholasticis, dialogis elaboratioribus, satyris et historiis paullo maioris momenti sublimis denique in panegyricis, historiis pragmaticis, et si quando principi adfingitur oratio. Praecipue opera danda, ut ne diuersos dicendi characteres temere atque imprudenter misceamus. Ex instituto hoc praeceptum illustra QVINCTI L. iusit orat. lib.
De quibusdam paullo mihi aliter videri, fidei
meae non ost dissimulare. v. g. Quo magis est historia pragmatica, id est, rebus, consiliis, Caus sis eventuum interdum paruis et tantum non contemtibilibus, eXplicandis intenta tanto magis tenuem illi stilum conuenire, arbitror. Principis orationi nihil minus, quam oratorium illum ornatum, qui ad sublimem characterem ante relatus est, conuenire puto sed tum demum vere sublimem esse principis orationem, si quam simplicissimis verbis res maximas nunci et similern-que adeo in suo genere, illi sublimitati, quam LONGINO auctore Deo Moses tribuit in principio Genes eos. y Nempe hic distinguere posu-N mus
222쪽
mus inter sublimitatem cogitandi et rerum, Nque inter verba magnifica. Quae ex his oritur sublimitas, principi non conuenit, sed decet illum cogitationum verbis paucis inornatis prolatarum ut enim non decet principem esse artificem magnum, summum saltatorem, musicum, pictorem, ita nostri moribu neque rhetorem. Aliud erat apud populos libertati adsuetos i Denique in eadum oratione, pro Conditione argumenti, charactera nunc hunc non alium adhiberi non polle tantum, sed debere. X- istimo, si de rebus dicamus diuersis, vel diue sos loqui faciamus, ut in oratione IC pro Caelio. Neque vetuit HermogeneS, quo minu plures tu unam confluant orationem. G.
Tritia uia omnes hae stili differentiae ad foro 'sisi mam potius illius, quam ad materiam, pertinent Si vero hane consideres: sex habebis dicendi formas vel ideas,
PERSPICUAM GRANDEM, VIDCHRAM, MORATAM CONCLTATAM, et eam, quam DICENDI V1M adpellitare solent ).
Istud semper tenendum, non esse separanda a rebus verba, sed haec illis semper attemperanda intelligi non posse virtutem verborum aliam, nisi in quantum reS, quas VolumUS, Et qua parte et modo opus est, repraesentant. Id quod etiam ad utramque hanc diuisionem referendum est. G. Non hi sunt dicendi characteres, sed certae priorum Characterum adfectiones Vel Virtutes, quae quam maxime Ornant orationem. Hic aliter ego pronunciandum censeo, propterea, quod Hermogenes ideas suas non in triabus dicendi characteribus, tamquam in subiecta
223쪽
materia, considerat, iso tamen feri debuit, si illa, ain quidem essent assesmones, sed ex imis orationis partibus educit quasi et estingit Verba sunt Bergeri ex di p. de ανι Taciti S. IX. Et mihi
quidem recte negare videtur Nplicationem trium characterum, tot tamque diuersas orationis formas capere. Sed ipse videatur et obseruatio ad S. g. ' addita. A. Singularis de illis exstat ita hiatu HERMOGENI πιρι οῦν, siue fideis,
oditus Graesce et Latine a CASP. LAURENTIO, Generiae MDCXVIIII 8 quem Nemo praeclarius illustrauit o. TVRΜIO, libris quatuor remiuersa ratione eloquutionis rhetoricae, editis
Proprie non se ideas, ut Austor noster vult, sed septem numerat Hermogenes, ἁλω Θωκν dens, quam quidem in tractatione τω θΘti subiicit, sed neque g. LIII. Vbi agitur 1 de oratione morata, illius mentionem fecit Heine citis. Ceterum assectiones, aut potius, formas, figuras, Characteres, genera stili oratorii, non omnes eodem modo determinant, conitituunt enim alii plures, alii pauciores In fine tamen conueniunt, nam qui paucas ab initio aduinunt, illis deinde tamquam principibus comites subiungunt, et species suas assignant generi Sunt, qui tria constituant summa genera, σαρ. νειαν, ριέγδεος, ῆθος. Sed hos equidem non putarim sequendos, quia species omnes tribus his generibus vix poterunt comprehendi. Aristides m πολιτικύλογου decem ponit formas, quae sunt σφοδροτης,
Hermogenes, qui Aristidi quaedam debere videtur, sex suas vel septem ideas ita diducit in partes, Ut numerentur decem et septem. Vid. Laur Normannus ad Aristidis l. l. statim ab initio. Qui tanti non putat, aut Cuius res non patiuntur, ut adeat ipsum Hermogenem, at sum-
224쪽
matim sterte eius ideas, quae ex hoc libro nor, satis erunt clarae, cognoscat ex ossi Rhet. VI, T. vel caligeri Poet. IV, 1. Est autem hac inpius principatus Hermogeni merito suo defer udus, nam rem uti mirabili acumine, prudentia et diligent u aggressus est et perfecit Ari itides muti quidem bona et ipse, sed confuse, ne ae curate satis, dixit, ' neque hoc egit, quod Hermogenes, estque huic longe Doltponendus. Uocat autem dicendi formas Ag2 et M , nsmine, ut Bergero S. II. de σφνω iis oratione Taciti videtur, traducto ex arte pictoria, et ad praeceptiones hetoricas atι iusilenter aceommodato. Nam pergit ille, sicut artifex, aut initis critur facit vel imaginem, ante omnia petiem pulchri tudinis eximiam quamdam in mente excogrtat,
quam in Deus in eaque desimus, ad illius similitu- dAιem Artem et mauum dirigit, sic dantur Decies
ekqaeutiae, animo conceptae, ad quarum ex m-
Iar imitando refert ea, quae sermone e rimis orator Has rerum forma amellat ideas ille, non intelligendi solam, sed etiam dicendi gram fmus auctor et magiser, Plato, quem Hermogenes equutus, Orationi sigiem eodem uomiue appellavit. A. Stilus per i prima dicendi dea est ΣΑΦΗ NE IAς Vel PERSPICUITAS , de qua multa subtiliter disputat HERMOGENES ). NOS breuiter dicimus, perspicuam fieri orationem Vel verbis ' , vel eorumdem ordine et compositione ), Vel ipsa argumentorum dispositione In quibus f pecCatur, nascitur inde genus dicendi
OBSCURVM tanto diligentius sugien
225쪽
dum, quanto magis illud orationis sini
considerat jententiam, methodum, di Dionem, mguram, memba, compositionem, clausulam et ni merum, sed ita, ut ipse, quid sibi velit, non satis intellexisse videatur. Videnda et huc
transferenda, quae da. 43. pro DEMETIVO Et LONGINO disputauimus. Intellexit profecL Ii KRHOGENEM et illustrauit ossi Us, intelligit, quisquis et linguae peritiam, et ingeniam non obtusum, et attentionem ad illum attulerit, .ngi GERVA de qturali pukhrit orat. p. C8. b. et p. I 3. Vbi alio quoque audat, qui niagni eum secere. 7 Ut dedita opera huic loco contradicere videatur. Si talia attingere non pollu-mUS, Caueam VS, ne vulpes unus in fabulis. Vera sunt rivi a quae prodidit Hermogenes.
Sed alia quaestio est, an per haec aliquis Orator fiat Ars posterior fuit exercitio, ut scilicet in omnibus artibus Litteris fruamur bonis, quas habemus t Graeca nomina amid intelligentes sorte erunt clariora εννοια, ορδός, σχῆμαyωλανοιας λάω pura, poetica epithetis ornata, longa breuiSetc. σχῆμα λέ5ως, figurae κωλα longiora, breuiora συο Con Carsus Voca lium, frequentia litterarum ibilantium mugientium etc. αναπαυσας, Clausula mollis abrupta)και ἐυbla. . numeri tardi, graues, concitati, subsilientes etc. G. Non praeter rem eum veteres adpellarunt ξυς ρα, scalptorem, quod docuerit dictionem scalpello quasi deradere sv NKS. Diou.
p. r. Sed non solus ΕΗΜOGENE tam multa praecepta accumulat. Iam pridem enim obse vavit VCT ad IIERENN. I, I. rhetores GraecOS,
ne parum multa se se viderentur, ea conquisiuisse, quae uisiis attinebat, ut ars difficiIior cognitu Dderetur. 'Quae quum ita sint, dabimus operam, v
226쪽
ut missis subtilitatibus, in quonam consistat unum quodque dicendi genus, dilucidius osten- damns rationem ergo perspicuam reddunt I. verba propria, aut certe non longe translata. Vnde Epicuri oratio sacilis intellectu fuit, quia maxime is studuit proprietati Verborum, LAERT.X, 13. GASSEND. de ita et moribus Epicuri VIII, 7. Sic perspicua etiam sunt illa TERENT Ando. I, M. Si sensero, hodie quidquam in his te nuptiis fallamae conari, quo aut minuS aut, Melie tu ea re sendere, quam sis callidus ver- heribus caesum, te in friuunt, Dave, dedam DSqu ad necem, ea lege atque omine, ve, scindete exemerim, ego pro te molam omnia enim verbis propriis eliquutus est senex. vid. 1 de Orat. 3. c. I 3. G. Perspicua etiam est oratio II verbis notis vulgoque receptis compolita. Ergo obscura erunt verba obsoleta, peregrina, nouiter inuenta. Sic PLAV1 dictio nonnumquam hodie nobis. . obscurior, quia utitur verbis obsoletis, aut nouiter inuentis e. g. ass-duus pro diuite, Amphitr. I, r. v. Ι . OS Occisiare, pro verberare, ibid. . IX. obsoleta sunt. Noua contra comica ab ipso ficta G.) pugno ede-xe, pro pugnis accipi, Vulcanum iu cornu conclusum tenere, pro laternam gerere. Utraque ideo paullo sunt obscuriora. alioquin summa virtus Plauti ac Terentii perspicuitas est: modo recte legantur pronuncienturque. G. Nec multo clariores sunt loquutiones, quibus ad fabulas obscuriores aut historias secretiores alluditur. Ait RusIVs Sat. L. . . seq.
Quis lege haec min tu i Iud ais nemo hem
et duo, ve nemo. Tury et miserabile, quare
Ne mihi Vo damas et Troiades Labeonem fraetulerint νObscura
227쪽
Obscura haec. Quis enim Polydamas 3 qui Troiades γ' quis Labeo Cornutus, vetus scholiastes, per Polydamanta intelligit Neronem, quod saepius nupserit, per Troiade Romanos, per Labeonem malum Homeri interpresem. Sed nisi Cornutum haberemus Oedipum hoc quidem ae-gma ignoraremus. Quid quod non credit
illi, nisi de LABEONE, CASAVBONVS et Olydamantem intelligit Homerica allegoria Cato Dem aliquem ipsamque adeo Virtutem Troiadas autem, feminina adpellatione, Vulgus Romanorum deliciis fractum atque siemin
ordo verborum non nimi est perturbatus. inc paullo obscuriores sunt odae HORATII, quia Ly-sricorum more, Verba confusiu collocat, e g.
Od. 4,Is, I. Phoebus, volentem praelia me loqui Victas et urbes, increpuit lyra. Si dixisset Phoebus me praelia victasque urbes lyra volentem loqui, grauiter increpuit, nihil obsturitatis habuisset oratio. Nec habebit, si lyra cum increpuit iungas, ut praestantissimi quique
interpretes, et confera OVID. Fas. o. extr. Vbi
antiqua lectio, Increpuitque lyra, i. e. modo a cere iussit, mutari non debuit in lyram. G.)Porro perspicuitatem gignit III membrortim breuitas. Vnde denuo sequitur, Ut tanto o scuriores sint periodi, quanto proliXioribus membris constant. Hinc perspicua est illa periodus PLINI lib. V epist. 6. Vt enim crudum vulnus medentium manus reformidat, deinde patitur, atque ultro requirit sc recens animi dolor con solationes reiicit ac refugit, mox descierat, et clementer admotis adquieycit. Si prolixiora essent membra, acile caligo ostunderetur orationi. Sed multa addi posse salua perspicuitate, experimen
to declarare facile est V. G. Vt enim crudum
228쪽
vulnus medentium manli reformidant, adeo quidem, ut etiam Xclament saepe vulnerati, cum e longinquo medicum vident, deinde animaduersa alligandi utilitate facilius patittir, a que ultro requirit sc recens animi dolor consiolationes reiicit ac refugit, solitudinem et seore- tum petit, mox deis e sibi amicos desiderat, et clementer admoti consolationibus L doloris sui
quas fomentis adquiescit. L Multitudo verborum et Otionum adeo, non parit per se obscuritatem. d tum demum, ubi vel in sensu est, vo male disposita sine sensu autem ea quosque sunt verba, quae nihil nouae sententiae his, quae iam expressa sunt, adiiciunt. G. Inprimis id contingit, si parenthes , et crebriores, Vel paullo proliXiores interserantur. Obseruat hoc eth Asius lib. VIII instit orat cap. I. Etiam interiectioine, quae oratoreS, et historici frequenter utuntur, t medio sermone aliquem in ferantyrii uim impediri solet intellectus, nisii, quod interponitur, breue est. Nam Virgilius illo loco, quo pullum equinum dejcribit, quum dixisset: Nec vanos horret Ireyllus, compluribris insertis, aliariura quinto demum versu redit, Tum s qua sonum procul arma dedere,
Stare loco nescit. Sic obscurio estis A Vae narratio in prologo Captiu ob prolixiores parentheses:
Seni huic fuerunt siti nati duo: Alterum quadrimam puerum ferulis surripuit, Eumque hinc profugiens vendidit in Aulide Patri huiusce. Iam hoc tenetis optimum es. Negat hercle ille ultimus acceditor' ' Si non, ubi sedeas, locus es, es, ubi ambules, utiando histrionem cogis mendicarier: Ego ni tua caussa ne erres non rupturus fum mos, qui potest Feruefra censerier, Accia
229쪽
Aecipite reliquum; alieno uti nihil moror PFugitiuus ille, ut dixeram aute, huius patri Domo, quem profugiens dominam absulerat, vendidit. Nihil hic obscuri. Modo id teneamus, quae
arenthesi inclusa sunt, ea esle Xpostulationemctoris cum spectatore aliquo remoto qui ad uaestionem Lam hoc tenetis renuerat. Uer-
qui potest ope ej Ira censerier, respiciunt ad
enatoreS, equites, diuites, qui loca sibi redime
an in spectaculis. Qui habet hic locusotam perspicuitatis πανάληψιν, qua interpositis uibusdam reditur ad propositum cum repetitio meorum, quae ab initio dici coepta sunt. Pediaicuitati autem propriam es hanc iguram, De-a0trio Phalere credimUS, dicent ἡ σαιρης γρα )η σχηματι , Θω τῆ π νο μει καλου μεν;1. Jit uti alia illustria Xempla tili, alia boni, ii per parenthesin obscurati. Ex quibus sunt et Sparthemii opus immortale de s et prae-lantia num natum antiquorum, propter iter ani retractationem et inculcatas multas obser attonses Salinasti libri fere omnes, inprimis xereitationes Pliniauae Muret orationes etc. i. Quamuis vero breuiora membra dilucidame dant orationem saepe tamen etiam . Xuembris iustae magnitudinis perspicuitas eidemccedit. Saepe enim fit, quod ait NouATIVS
dum breuis esse laboro, Obscurus so. de obscurissima sunt illa PERS 1 Sat Ti. S. A.
Nam Romae est quis non ah, sias dicere,
Tunc, quum ad canitiem, et Urum illud viuere trisse Ad pexi, et nucibus faci u quaecumque relictiS, Cum
230쪽
Cum sapimus patruos tunc, tr:nc. Ignoscite.
Quid faciam sed sum petulanti plane caehinno. Mombra enim iusto breuiora sunt, et meras paene hi reperimus ποσιωπησεις. Sensu est: nam
Romae es qui nou scilicet rudis et imperitus
coci apti iudicii. G. Aubi fas dicere se
fas omnino est dicere, etiam tunc, quum acauitiem senum scilicet poetarum, et Urum illud vitiere trise, vel vitam tristem, ad Oexi, et quaecumque .facima nucἰbus puerilibus Hac seriuri sapimus patruos, id est, veram seueritatem prae nobis serimus. Nam ct tunc, tunc simus rudes et imperiti. BreuiuS, Cum respicio, ' liquid agamu parui, magni, a pueris ad senectutem usque, tunc lubet satyram scribere.
Ignoscite haec dicenti. Respondent, nolo. Quis faciam ergo Num ideo omittam satyram L bere sed sum petulanti splene cachinno. Id est,
natura ad satyram factuS. En, quantam ad ginem membra nimis abrupta orationi offulmindunta Si argumsent omnia sine iusto ordine
miscentur, non potest sane non oratio esse ob scura. Ergo VI accuratior dispositio multum ad perspicuitatem facit. Sed Caue tamen, ne, oratorum quorumdam G. sacrorum exemplo, membra quae uis in nouas diuisiones, et has iterum in ubcuuisiones, quas vocant, deduCas. Non enim diuidere hoc est, sed in puluerem se- Care, adeoque ad perspicuitatem hoc nihil facit. Breuiter omnia haec de perspicuitate praecepta coniungit VINCTI L. lib. VIII cap. 2. Nobis
primas virtus peroicuitas, propria verba re trus ordo, nou in longum dilata conclusio, nihil neque desit, neque Apersuas. Ita ermo et domctis probabilis, et planus imperitis erit. Haec seloquendi obse alio. Perspicuitatis fontes paullo