장음표시 사용
591쪽
rari. Nam calor cordis attemperata debet a cerebro, hepat ad nutari debet a calore cordis ad sanguinem efficiendum . Resistit videras incerta. Obiicitur Generatio viventis ita debet definiri ut conuenire possit gene falloni Ver. bid uini; non ita desinitur hic t ergo male definitur Maior probatur, quia a finitio
generationis debet esse talis, ut conuentat Prima , c, summae generationi, qualis est diuina generatio, a qua Omnis paternitas nominatur , est. Probarit autem minor;
quia non est explicabile, quomodo piae dicta
definitio conueniat potius p c ilion secundae persona a prima , quam proccssioni tertiar a prima, secunda; tamen prima processio dicitur generatio, non autem semcunda. Probatur hoc, quia etiam processio tertia personae est origo viventis a vivente
reque enjm non vivunt Pater Filius a quibus ut ab uno principio procedit Spiritus Sanctus,qui ipse vivit, Est a principio coni Uncto , cum Pater. lis non sint minus coniuncti cum Spiritu Sancto , quam coniunctus sit Pater cum Filio. Est in simi-Illud inc naturari cum Spiritus Sanctus in natura non sit minus similisci inimo minus
idem, cum Patre, Filio, quam sit Filius
Resp. hoc esse supra nos Breuiter lamen ad sustinendam nostram definionem ex D. Thoma sic respondemus Ad argumentum in forma concedimus maiorem , negamus norem Adprobationem , negamus Spi- ritum
592쪽
ritum Sanctum procedere a Patre e Filio in similitudinem naturae quod assirmamus de Filio, respecti Patris. Ratio disparitatis cst: quia Filius procedit per intellectu Spiritus Sanctus per voluntate. En tibi verba S.
Doctoris. Intellectus sit in actu per hoc quod res intellecta est in intellectu secundum sua similitudinem. Voluntas autem fit in actu non per boc quod aliqua similitudo voliti sit
in voluntate , sed ex soc quod voluntas ha bet quandam lyclinationem in rem volitam Trocessio igitur quae attenditur secundu ra. tionem intellectus est secundum rationem si militudinis in tantum potest haberera,
tionem generationis, quia omne generans
generat sibi simile Processio autem quaeat tenditur sectinisum rationom voluntatis non consideratur secundum rationem militudi. nis sed magis secundum rationem impellentis mouent j in aliquid , ct ideo quod procedit in diuinis per modtim amoris non procedit,igenitum, vel t Filius sed magis procedit ut Spiritus. Haec D. Thomas
prima parte quaest. I. ast.2 corpore
Aduerte aute hic rem abstrusissi nam e plicari a D. Thoma per rationes nobis notissimas. Est enim manifestum quod mill
lectit intclligendo asti Dilat bi rem intes lactam unde dicitu apud Philosophum quod intellectus est quodammodo omnia co videlicet quod fit quodammodo intelli gendo res intellecta , seu res quam intelligit: quia nihil est quod aliqualiter ne queat intelligi ideo intellectus est potentia
593쪽
De Anima veget. 3 tia quodammodo omnia . Praeterea manifestum est actum voluntatis natura sua subsequi ad actum inteli ctus adeoque amo. rem esse impulsum quendam voluntatis in
rem ante cognitam , d consequentc praesupponere intellectum iam actu suo assimilatum re, quam amat. Non esse autem de ratione voluntatis quod actu suo assimi let,etiam manifestum est ex hoc quod dicitur amorem ex similitudine oriri, undi
estilliid; amorem facit simili thdo Ex his
omnibus quae nota sunt assurgiti Thomas ad inuestigandum Mysterium omnino supernas intelliinum creatam; Minueniens serunda Personam a prima procedere per viam intellectus, dicit propterea generari, quia propterea procedit ut similis inueniens autem tertiam procedere a prima secunda per viam voluntatis , adeoq; praesupponere, non natura quidem , sed origine, irimam qua intelligit, .secundam quae per viam intellectus adeoque, ut imago procedit a prima, inuenit cur in ipsa non inueniatur ratio imaginis, sed alia ad imaginem .simi Itudinem intelligentis consequens, videlicet ratio am Cris, impulsus, seu spiritus.
Ad id quod dicitur quod in Spiritus aeque
reperi alui similitudo cum principio quo procedit. ac in Filio respondet idem D. Thomas sic. Similitudo aliter pertinet ad Verbum , caliter ad amore. Nam ad Ver.
bum perimet in quantum ipsum est aliqua simili ardorei intellecta, sicut genitum estra s simi-
594쪽
similitudo generantis . Sed ad amoren pertinet non quod ipse artior sit similitudo sed inquam una simi I tudo est principium , amandi liquo vides rationem cui gene. tatio conueniat procession secunda personae a prima , non autem processioni tetitiae ab utraque . Quia videlicet in prima secunda, quae sunt unum indivisibile principium, a quo tertia, reperitur una quidem intelligens, altera vero per intellectionem adeoque ut similitudo, procedens : in rer-t lavero reperitur ratio procedentis etiam a simili in drne, quod est proprarm impii l-sus voluntatis, silicam oris, ut dictum est idque cum in dentitate naturae in tribus personis adeoque ad rationem vel Fili , vel spiritus vel Patris non attenditur ad natu iam , sed ad modum quo una procedit ab aba, ut dicturn est supra δε quia modust procedendi per intellectum est modus simi litudinis, secus vero mudus procedendi pervulantatem ideo secunda dicitur Filius non autem tertia . Hic etiam placet obiter notare quod ait Augustinus lib. 9. de Trinit. cap. ih. Omius res ast ille quamcumque cognoscimus congenerat in nobis notitia uio Ab utroque enim notitia paritur: cogno scenteis cogu to. Itaque mens cum sei amcognoscit sola parens est notitiae suae is cognitum enim cognoscens ipsae D. Pater
igitur se ipsum cognoscuris parit notitiam sui quae cum non sit ab alio quam a cognoscente , idem mm est cognoscens cogni um , dum scipsum cog nesciti non cu
595쪽
nisi a Patres, adeoque solus Pater est parens sui Filii Atque hoc ad oblectionem propositam abunde ult.
De potentiis Anima sensitiuae. potentia anime, senstiue suunt sensus
qui diuidunt ut in extraκ interis nos . Sensus externi sunt quinque Visus Auditus, Gustus, Odoratu sis actus alnia terni velo recen scentur quatuor sensus communis, Pantasia sue imagmatio , Ac-stimatiua, Memoria Dari huiusmodi seu sus internos praeterquam quod sus doce Philosophus de anima textu i 36 facile probatur qua etiam bruta non solii a oculo vident colorata, laute audiunt sonora: sed etiam in te coloratum, sono
uni aliqualiter discerunt : nequeunt autem ullo modo discernere inter virumquenistic potentiam aliquo modo compa rantem untian cum altero sed potentia alia quo modo comparans unum cum altero
nequit esse sensus externus ergo debet esse aliqua fac utras interna. Quod nequeat ullo modo comparari unum cum altero per sensum externum probatur: quia ad comparan. dum duo , ut a collatarum duorum debet utrumque percipi nullus antem sensus externus virum q. percipit; oculus enam ni
hi Inasi coloratum, auris nihil nisi sano sumae tingit
596쪽
Quia tamen haec ipsa aliqualis compa
ratio negari possct in brutis; d: scursus pro . positus non videtur omnino efficax . Vnde coem habes brutum discernere into Oloratum sonorum, discretione consi sic me in alio, quam quod perinum sensum percipit coloratum, non vero sonorum , per alium autem percipit sonorum non veto coloratum' Probatur guti laoc idem, quia experientia constati ut sopitis sensibus externis determinari ad multas operationes, quae determinatio nequit aliunde e sequam ab Imaginatione Constat etiam bruista citam liniare,&ln somnio nulla Opea rari Hoc obstruarunt qui quos, masi nos &alia bruta apprime S. curiose Obseruarunt quod facile fui , cum etiam in homine satis appareat hasis illas opera. tiones fieri a somnianae puta homines .culis clausis ambuliant quod etiam comin. git inho x , t testantur testes de visu Quod autem non solum clausis oculis sed etiam dormientes apparet ex motibus subitaneis inuos utrique edunt dum excutiuntur moriarmatus hoc quia sensus internus non est supra perfectionem natu rete pura sensit tuae. Praeterea apparent ista, brutis organa proportionata sensibus inter
Quemadmodum autem singulis sensibus externis singula obiecta attribuuntur: Vi sui coloratum. aditu sonorum mustu sapidum, odoratui odorosum seu olens Tactui tangibile ita sensibus internis tria
597쪽
buendum est suum obiectum, In tamen aeque :mitatum ad unum Immo ut patet ex dictis debent sensus interni esse plurium obiectorum cauaces, quando quidem per operationem ipsorum debet animal de ter
minati ad varios motus circa varia Sensus igitur communis percipit obiecta omnium sensuum externorum, hinc sollitur nomen sensus communi Phaniauata, siue Imaginatio illa eadem oblecta componit e cliti lit, formans cx eis diuersa phantasmata. sic utri a multos lapillos componunt, aut liuidunt in opere musita varias imagines offormantes. .ssistimatiua a
phantasmatibus ita formatis sibique obiectis per sit militudinem quamdam discursus progreditur ad percipiendum aliqvid di . si inctum ab ipsis Constat enim bruta aliquid per nutus percipere distinctum a nuutibus. Atque hinc est aliud argumentu tria, interni sensus in brutis. Fugantur enὶ ,hruta per aliquos nutus, is et aliql: os alliciuntur unde apparet in alijs apparere minas alicum periculi quod sugiant, tu altis illi celebras ἰalicuius boni quo tra-
Denique memoria obiecta praeteritia. reuoluit. Hanc in brutis dari manifestis truditiis apparet Canes enim& sales&equi determinantur ad operationes praesentes ab obiectis prςterius. Quomodo autem id accidat dicetur infra.
598쪽
Te organis sensuum externorum.
De organo Dissis. ORganum visus est oculos, cuius deis
scriptionem hic accipe. Constat oculus tribus piaecipue tunicis tribus hii moribus: nam acer bio ad utrumque oculum prouenit neruus, qui dicitur Omicus, con-1ians, e Iuti trip IIci cana I . Primus canalis cxic Dor prouenit a dura matre , sicut a dura me ninge. Sciendum est enim cerebrum non eise contentum una tun inca, sed duabus voltibus circum c mgs, quas Graec men in .ges vocant . Vestis exterior firma e cra Lia dicitur dura mater interior mollis tenuis , dicitur pia mater . Primus erga canalis& exterior nerui optrci procedit adura matre Mincer os aquae utrumque oculum continent, laxatur in duos ramos qui ampssantur in figuram sphericam Cculorum , constituimique primam tunicam quae reliquas ambit . In hac duae par- res assignantur a nobis , anterior scilicet posterior Anterior vocatur cornea Obi- militudinem quam habet cum cornu quod Iarternis obducitur: haec aI quantulum exinta supra figi iram panicam δε pupillata cooperi . Pars posterior vocatur adnata.
599쪽
De organis sensuum externor igSecundus canalis nerui optici intrata primum inculusus procedit a pia matre hoc est a tunica interiori cerebri mon- formatur in rotundum membranam quae di citur u ea proter similitudinem quan habet cum ac inulo uae , a quo sit auulsuspenduculus. Nam quemadmodum acintiis uulus huiusmodi est ex una parte profora. tus; ita etiam hunc tunica in anteriori pariste foramen habet , diciturque pupilla eo quod et tus intuens oculum Pauli vi-ceat in ea parte pupam seu paruam sui imaginem . Haec tunica ob varios calores quibus circumfulget , dicitur iris oculo is
Tertius canals intra duas alias tunicas inculusus procedit ab psa substantia cere-hri , Sese parte anteriori figuram habe similem lenti , ex posteriori vero sphaericam . Pars haec postarior dicitur recina, seu reti forni' , eo quod ad formam reatis intertexta sit multis lamentis, neruulis pIenis spirituum deseruientium v soni . Pars anterior vocatur Arachnove processus ciliari s est enim subtilissi ama quaedam pellicula rectos habens pilos quales sunt pili ciliorum . Haec pelticulae conrormatur sese in bursam plenam humore cristat lino aliquan ulum condensato s& ex parte anteriori opponitur foramini
Tribus hisce tunicis conrrespondent tres humores vitrEus, cristallinus, isquens Agueus repletipatium quod est inter corist a
600쪽
neam, ueam . Christa linus undique circumfusus Arachna opponitur foramini v ueae, ut possit recipere species . Virreus continetur retina, Atachne . Figuram hanc oculi potest quilibet sibi di
De musculis autem aliquid etiam indicandum Sunt igitur in oculo humano musculi se duo ad motus oculi circulares quatuor ad rectos . In quadrupedum oculo est insuper septimus adulum suLPondenduna; illumque in sua cauea continendum. Hoc homo non indiguit quia
Os bominisublime dedit, caelumque tueri Iussit, inerectos ad bdera tollere vultus.
V elcgenter cecini Naso Musculis inferuntur filamenta prodeuntia ex secunda neruorum coniugatione , quae a lateribus hasis cerebri procedit,& exit per secundundum Bramen ossis cruci formis , adiuncta vena , arteria . Primus musculus attollit oculum diciturque superbus secundus deprimitin dicitur humilis e tertius oculum verit ad nasum& dicitur bib; torius quartus a naso auertit ad latus externum , dicitur indignatorusci quintus oculurria deorsum voluit ad angulum exterum , dicitur obliquus a sextus oculum circumagit ad internum dicitur loci hearis.
Duo isti ultimi dicuntur ei iam amatori l. Sed du satis. Dubitatur autem hic in quanam parte