De scaenis comoediae Atticae veteris, quibus, quae ad actionem spectant, narrantur, non aguntur

51쪽

fabularum. NeeeSSaria acti0ni parS, quae, quamquam pSa a priore acti0nis parte in Scaena acta pendet et ab ea ipsa pendet sequens acti0nis par ante ocul0 Spectantium perducta, tamen

bus, Vibus a praee0ne), Rani Π0Va re pr0fertur, qua aetio fabulae, i. e. mnia quae in Scaena aguntur ante et p0st parabaSin, prom0Vetur. Hae qu0que narrati0nes alia magis alia e0niunctae sunt cum fabulae parte antecedente tamen ipsa eti0nis pars, quae narratur, nova Si neque pendet ab illis quae praec0dunt. Velut in vium fabula praec0nis relati e coniungitur cum priore eti0nis parte, qu0 audivimus Pisetaurum eum mitti iubere tamen, nam missus est, ut novum indicaret hominibus imperium, ea res, qu0 tam libenter homines illud imp0rium Receperunt, n0Va est neque pendet a Pisetaeri iussu Vidimus illam c0niuneti0nem in Ranarum fabula esse Iaxissimam.

Singulari m0d Lysistratae narrati vel p0tius deseriptioc0nstructi0ni fabulae inserta est. 0Va quidem re profertur, quae pendet a parte eti0nis ante parabasin finita tamen acti0-Πem Π0 pr0m0Vet, quae ante ocul0 B0Str0 progreditur. Initium tantum iussit seaenae, cuius in altera parte narrati transit in actionem. 0rtasse p00ta 00 0d seaenam instituit, ut initi par0diam efficeret nunti0rum tragic0rum quam optime e0niunxit eum sequente Scaenae parte.

Videmus Arist0phanem i0rma, quae nata est in trag0edia, in c0moedia rati0ne multo magis varia usum esse quam in ipsa tragoedia laetum est. Etiam in par0diis, quas apertas instituit p0et ita, ut discrepantiam sentiri vellet, quae talli 000 extat inter formam et c0nexum, m0d magis modo minus aBXie trag0ediae Xemplum sequius est. Quam aeuratissimo imitatus est h00 exemplum in quitibus et in lut0 tamen etiam hi inter sedisserunt 10ei. In Plut enim, quae ultima est Servata fabula, huius qu0que generis par0diam aut magis e0m0ediae naturae aeq0mmodavit quam in Equitibus itaque hie pr0gressum eXtare negare non p0sSumus, qui n0 minus invenitur in ceteris par0diis e0nsuli institutis. In vium nunti magna etiam ex

52쪽

seripti0ne tragoediam et c0m00diam miscuit denique in aliis et Ecclesiagusis etiamsi 0 eandem sequius rati0nem formam tragidam plane redegit in scaenam c0micam. Maxima igitur eum arte pr0vecta demum aetate illam mutati0n0m 0rmae tragicae in c0micam perfecit; qui scaenam Lysistratae, in qua praee pr0dit, c0mparat cum Ranarum ian. Xanth. et Ecclesiarusarum Chrem BlepΠ.), concedere debet in his minus etiam quam in illa i0rmam narrationis tragicae sentiri. In universum autemp0tius dicamus mutatam hane 0rmam in Aristophanis fabulis

inveniri quam Arist0phanem mutavisse; nam utrum ipSehuius rei auct0 fuerit an alius, nescimus. Ceterum iam in Astharnensibus vidimus trag0ediae exemplum artifici0se c0m00diae Structurae adaptatum SSe qua e re, nam talem rem uti die discere non pote - 0Beludere lisset, aut ipsum Aristophanem aut alium iam antea haec instituiSSe.

Narratio, quae Xtat in Equitibus, dem0nstrat tum S0ph0eliseonSuetudine maXime usitatas fuisse qua n0s 0ceret de illius aetatis trag0edia narrati nuntii perieeta, quum in luti fabula legimus, iam Xp0su p. 16: 0phoelis Vestigia iam in Pherecratis fabulis n0s invenisse putavimus cir p. 8, an δ)

Pherestrates autem, cuius de aetate certa n0 habemus testi-m0nia, iam a. 43 Viet0riam reportavisse videtur Mein Hist.

erit. p. 66 Si ipsius Arist0phanis fabulas respicimus, iam in Avibus Euripides in S0ph0elis l0eum suessessit, qui inde Sque

ad finem primum btinuit Deum. Optime narrati0, quae Xtat in quitibus, demonstrat par0diam n0 idem esse atque ludifigati0nem; nam etiamsi 0etarag0edia Sestiundum S0ph00lis c0 suetudinem institutaepar0diam illi fabula inseruit, tamen l0nge aberat, ut illum aliqu0 040 illuderet. Tenendum est tales scaenas, quales praebent Amphiteus, Lysistrata, in quibus acti prodit, Seeundum formam quidem trag0edia red0lere tamen quantum attinet ad tructuram, e natura comoediae riae sunt et bene fieri p0tuit, ut iam prius tostum in comoedia tenuerint, quam trag0edia i0rma ullius p0nderis esse indiperent.

53쪽

Caput II. De narrationibus, quae leguntur in prologis.

Pr0l0gum y n0 esse partem fabula dramatistae primariam interimnes c0nstat. Inter Aeschyli fabulas Supplices et Persae hae parte carent; in Agamemn0nis et Ch0eph 0r0 unius tantum extat 0rati0 dial0gum invenimus in Septem dial0gum et m0n0I0gum s. mon0diam in r0 metho et Eumenidibus. Dial0gii0rmam, exceptis Trachiniis, Soph0cles usurpat; 0Vam et certam Euripides c0nstituit, cuius in tabulis pr0l0gus c0nstat m0n0l0go et dial0g - qui deesse p0test , quem Sequitur h0ricanticum. In m0n0log omnia, quae ante tabulae initium ueta sunt, simplici m0d referuntur. Si 0m00diam respicimus, n0tum est Crutini Βουκολους initium cepisse a dithyramb0 qu0d tamen unum extat huius generis exemplum. In Aristophanis fabulis tria pr0l0g0rum genera discernimus. Pr0I0gum ex omni parte dial0gi eum invenimus in Lysistratae, Thesm0ph0riagusarum, Ranarum fabuliS a mon0I0go instipiunt Acharnenses, Nubes, celestagusae, lutus diverbium unius ratione interruptum habemus in quitibus, Vespis, Passe, VibUS. Si uniuscuiusque generis quaerimus aetatem, apparet noviSSimam i0rmam eam esse, quam invenimus in fabulis rist0phanis inde a Lysistrata, i. e. pr0logum dial0gicum. Hunc etiam in Ecclesiagusis et Pluto de quibus p0stea paussa etiam erunt disse-δ Do prologo comosdias git Magon p. 170 sq. an recto constituerit Certum Sehema, dubito. Praeterea cla Loo, Plaut. Forseti P. 170 Sqq. eiuSd. De Monolo im rama. Do comosdia Attica prologis dissores Franta DisSext. Argont. 189 i), qui . 1 - 15 tractat antiquam qua Voctatur O

moediam.

54쪽

runda habemus, in quibus m0n0logus pars tantum est diverbii, tu constat prol0gus. Hanc 0rmam Scit e tragoedia Sumptam p0steriore demum aetate p0eta usurpavit haud exiguum desiderat ingenium et maximam praebet artem ita, ut bene intellegamus Aristophanem n0 prius eam adhibuisse. Quod tamen legit, ut Euripidi se ipsempp0neret ), qui hanc instituendi rati0nem penitus repudiavit. Huc referundum est etiam fragmentum, qu0 Athenaeus servavit e Gerylade 149, 150 Κ.), qua fabula d0eta est p0sta. 405. Du in Scaena VerSantur pers0nae, quarum una alteri

narrat diverbi Sannyrionem Meletum Cinesiam p0etas ad inter0Smiss0s esse. Itaque huius quoque tabulae exp0siti diverbio pr0Iata St, cuiu graVisSima res iragmentum c0ntinet. Nec m0n0l0gum, qualem legimus in Acharnensibus et ubibuS, primarium esSe quiSquam disset imprimis, quem pr0fert Stropsiades, artem prae Se fert, quae abh0rret a prisca comoedia.' Restat igitur tertium illud genus, cuius primum invenimus exemplum in quitibus Dem0sthenes diverbi subit interrupt0 spectat0ribus v. 36-i argumentum fabulae, quae agetur, X-p0nit, qu iaci pr0cedit diverbium. Haec St 0rma, quam p0tissimum putemus fuisse inter primaS, qua c0moedia aegiperet, ubi unam fabulam effic0rec00pit. Ann0 48 Chi inides primum fabulam d0quit c0micam;

igitur medi fere saeculo quint 00m0ediae formas e rudibus et ingultis in artifici0sas reduetas esse. Iam acti ita aucta erat, ut X pSi rebus, quae agebantur, Spectat0re non iam c0g-Π0scere p0ssent, quid sit neg0tii itaque pus erat argumentum tabulae vel p0tius e0rum, quae agerentur scir. p. 3 eXp0nere Certe iam priscae erat c0m00diae brevi praeludio, priusquam ipsa acti0 initium cepit, animos spectantium m0vere et hilaritatem effigere ita ut iam inde ab initi fabula iuverent id qu0d 0s etiam bene m0rimus et quod appellamus si Stimmun maehen In-

55쪽

primis e0m0ediae erat fines, qui Separant speetantes ab agentibus,c0nfundere Simplicissimam Xp0siti0nis 10rviam eam esse nemo negabit, qua fabulae perS0Ba quaedam quasi αἶνον proferens narrat argumentum qu0d 0tissimum fieri initi fabulae e0nsentaneum est in Nec minus consentaneum est hoc factum esse secundum trag0ediae exemplum, quae iam tum certas praebuit 0rmas Tamen in trag0edia, qui in eaena Versabantur, Spectat0res n0 respiciebant itaque pus erat h0 ut ita dicam in eius per-S0nam, cui re narrabatur, animo e mutare, quam rem e0m0edia mnin n0 speetavit, in qua ii, qui rem agebant, ipsis Spectat0ribus argumentum Xp0nebant. Quae res ipsa vim habet 0micam tamen hae Vis augetur etiam, si acti0ne iam instituta simulati perrumpitur, cuiu rei ptimum praeb0nt exemplum Equites. Quae cum ita sint, veri simillimum esse dic c0m0ediam hanc exp0nendi rati0nem iam antiquissimis temp0ribus Sur-paVisse'), ubi primum omnin praebuit actionem, quae Xp0siti0-Πem p 0stulabat quam rationem Arist0phanes servavit in quitibus, Vespis, Passe, VibuS. Quarum quaeque tabula in pr0l0go eandem praebet speciem: Diverbium interrumpitur c0ntinua unius rati0ne, qua Simulati0ne deleta nec aliquo modo scaenam respiciens speetat0ribus explicat, quare, quae fieri vident, agantur. Ab isdem fere verbis narrati0 incipit in quitibus, Vespis, ace: Εqu. V. 36:

56쪽

quibus versibus breve antecedit diverbium. Quae recte huc rettulit rant p. 6, item p. i quae asseri riseianus GL III,

εγο γαρ μιν νυν φράσω. . . .

Denique Lees Plaut. Forsch. p. 173 assert lagm. adesp. 613 Κ.: dii δε λεξο τον λογον του δρὰ tu TOς. Nonne quasi 0rmulam hae verba ifieiunt 3 - Cert iam prid0m simili M0d0 uitium marrati0nis pr0fersebatur Statim n0bis in mentem venit illud Arehildehi: ερεω τιν' ἡμῖν ἰνον, ω Κηρυκίδη.Item ut 00ta iambicus inter populares in i0r0, 0eta c0micus inter Athenienses, qui in theatrum e0BVenerunt, auo νSuum pr0fert. Id qu0 melius etiam intellegis, si temp0ra tibi reV0eas, quibus Scaena omnin0 0ndum extabat. Itaque Xp0Siti 0, quam paulatim c0m00dia sibi finxit in 10rmam redacta est, quae penitus erat vitae et serm0nis c0ttidiani. Quae res ipsa testatur hane f0rmum inter antiquissimas esse pr0l0gi c0moediae; habemus n0n peetantes et tu eaena agentes, Sed Athenienses, e quibus unus historiam narrat, quae efficit undamentum rerum, quae statim agentur. δ)In quitibus' et Vespis sine uti transitu argumenti narrati0x Vorba Oxplicat ilam Arist. u. th. I, p. 179 ann. 4.' Ipsa narratio um his orsibus coniungi solet Vocabulo, γαρ' ΘX-plicatur, quar fiant, qua fiori videmus. D. qu. V. 40 Vosp. 67 Pac. v. 56; V. 30. Quas vocula etiam in prologis Euripidsis invenitur Henn. p. 45, n. 1. . Scit Athonisensis non αἶνον profert Sed Toν λογον του δραμ α TOς. EXfringoeus arratio cum vorsibus antocodontibus coniungitur orbis v. 35 αλ Γ τεoce πη σκεπτεον quas octo semosthoni tribuit Boor Zahl

57쪽

indipit neque aliter res se habet in ne ita, ut pr0gressus scaenae narrati0n interrumpatur. In Pacis fabula artius inter se c0- haerent div0rbium et narrati0nis exordium Τ): Postquam earabaeum curaVerunt SerVi, Unus e iis expectati0nem spectat0rum iam satis intentam esse putat itaque argumentum illis exponit Poeta igitur, qui in Equitum et Vesparum fabulis e0nsuli narrati0nem solvit a div0rbi hac in re certe secutus qui anteges Serant, in Pae has partes e0niungere conatus est quod magis etiam sedit in Avium fabula. Iam diu duo Athenienses errant per Saxa; subit Euselpides comm0vetur verbis Pisetaeri, qui dicit cornicem n0n 0dem m0do ero citare quo antea. Cum ver i0ed frustretur

et ad spectatores e vertit . 30:hi ιεῖς γαρ ωνδρες οἱ παροντες ε λύI ). Itaque narrati probatur statu animi Euelpidis, quius verba Uv. 27-29 explicati0nem desiderant, quae simul continet fabulaueXp0siti0nem iam praeparatam v. 13 - 19. His Versibus Eu0lpides narrat, quam male avium Vendit0 Se fefellerit qua tamen ita pr0ieruntur, ut pr0gressum diverbii 0 disturbent. Itaque

non 80lum id, quod maxime stupemus, quare uterque Vem secum asserat explicatur, Sed etiam expletatio nostra atten

58쪽

ditur; nam, qua de cauS Vendit0rem illum adierint, n0ndum audimus. Hac igitur in tabula Arist0phanes concinnitatem pr0l0gi antea magi minuSve 0lutam quam maxime reStituit, quamquam i0rmam traditam servavit. Videmus artem p0etae crevisse; qua via pr0cederet huc in re perfigienda, tragoedia ei dem0nstravit, in qua diserepantia illa, quae in c0moedia extat inter simulati0nem et veritatem, omnin deerat. Id qu0que huc Spectat, qu0 in vibus primum, quantum no Videre p0SSumu PerS0nae, quae Xp0Sitionem proierunt, in ipsa fabulae actione graVi0res tenent partes item, ut in trag0edia fieri s0let.λ Nee minus haec eum d0cuit artem probandi, qualem invenimus in Avium tabula; similiter, ut exemplum afferam - res Se habet in prol0g Medeae; ' certi p0etae exemplum Arist0phanem secutum Sse ViX dicere p0Ssumus, quia de n0Va quae digitur trag0edia

nihil seimus nisi de Euripide.

Iam breviter quae in unaquaque tabula narrentur et qu0m0d pr0ierantur inspiciamus. In υ λ ήθ-Zo Demosthene narrat, quom0d Paphlag0-Cleo in Populi 0-mum Venerit, quam bene dominum, quam male Serv0 tragiet. ε)Quanam de causa tam aesturate p0eta eXp0Suit, quae paussis verbis dem0nstrari p0terant γRes, quas audimus, imaginem efficiunt invidam et ex mni parte illustrem. Iram Dem0sthenis in Cl00nem depingunt v. 45, 6, cuius ars indicatur . 49' Verbis κοσκυλιεύτιοι ἁκροισι.Cleo et Populus qui sint quaeque iaciant, accurate describitur v.

Frant p. 6 Leo l. F. 174. ' Loo M. i. D. P. 1. ' Quas antea Nicia dicit v. 37-39:

similitor hodis otiam audimus in thoatris, quae Κasperiethsator appellantiar; Saepe audivi asperie quaerentem . Nas soli ch nun mi dom aulangen totschlagen γ με Quas narratio continet, breviter contracta iam insunt in v. 4-5. I Dieis Mus Rhen. OV. 30 p. 471.

59쪽

40 sqq. 44 sq. 4 PSq. 65 sqq. BreViter, Sed satis elare pr0seruntur, quae Dem0sthelle passus est v 54-57 v. 56 eius status animi ex ipsis verbis c0gn0scitur:

X0 minus o. 58-60, 69-i ipsi rem videre putamus; quin etiam ipsa hominum Verba asseruntur'. 50-52 67-68, certe aliquo modo mutata v0e et gestibus Signifieata. Iam intellegimus, quare mnia hae pr0ferantur, ut per-s0narum deseriptione et a illudantur et speetat0rum risus m0veatur; qu0 imprimis efficitur ratione recta, deinde epithetis. Ceterum omnia per rdinem Demosthenes refert nec ullam disponendi rati0nem in hae narration invenis hac arte uinin0

caret.

Itom ut Nicias in quitibus spectatores ut, utrum laetant res aeta necne, indicent, m0net, hae in fabula ervus, qui argumentum Xp0nit, . 55-66 ill0s ne n0ndum instructi falso de e iudicent, praemonet. Idem ho ix 86 speetantes c0nieeturas iacur iubet de m0rb0 0mini, quibus Versibus narrati e0ntinua interrumpitur. Recte Mag0 hanc partum a p0eta insertam digit, ut narrati0nis I0ngitudin0m levaret simul n0nnull0s cives cavillatur. Hac in fabula accurata exp0siti0ne opus erat et ' νύ ς Tos δεσποτo tam nota erat Athenis, t0 Spectatorum e0dem m0rb capti erant, ut 00ta hae re addusseretur ad Yp0sitionem etiam augendam, quo facilius in Phil00l00ne deseribend0 mnes, qui Athenis extabant Phil00l00nes, perstringeret. Itaque l0ngi 0riacta est narrati ita, ut bene intellegamus, quam ob rem Aristophanes e0ntinuitatem eius 80lverit.

Apparet, quare imprimis iudicum c0nsuetudines tam diligent0ret aceurate deseriptae sint v 8 sqq. quibus depictis imag0 efficitur m0rbi hil0el00nis. 0mparationes inveniuntur'. 96, 105, 107, 129 epitheta et verba illustrantia extant . 1 91

60쪽

Idem fere sunt atque Schedulae, e quibus n0S in theatr0 0gn0ScimuS, quae pers0nae in fabula agenda Versabuntur in Scaena. Sed etiam alia re haec narratio differt ab quitum di/positionem praebet certam nec ullo l000 neglectam. Semper aliqua re bre-Viter indieatur, quae versibus sequentibus explicatur. v. 56-bi ε)Servu Spectantes monet, ne nimis grandia neve Vilia expedient; V v. 8-63 haec exp0nit γαρ v. 58). V. 64-66 ad rem redit: di Z σειν γημῖν λογίδιον xc Ἀμὴν χον, qu0 λογίδιον explicatur v. T γὰρ sqq. v. 67 audimus, quae dominus servis mandaverit, Scit ut Phil0ele0nem inclusum