Jacobi Martorellii Neapolitani De regia theca Calamaria in Regia Academia litterarum Græcarum professoris sive Melanodoxeioi ejusque ornamentis liber primus secundus

141쪽

NUPER RESTITUTUM EXPENDITUR. 4et

praedicat init. imὶg. ut inserius ostendam; quare nimis indecorum esset, si Galenus quam vocem sugillat, eam Neapolitanis apponat Marachius, praesertim in magnificentissimi aedificii saxis , in queis verba , ut me docuit vir summus, nisi selectissima, & ad unguem castigata, minime incidebam tur; quare dubio procul non BEΣBIOΥ, sed ΟΥΕΣΟΥΙΟΥ scalpsissent. Atque haec de Graecanico montis vocabulo, nunc de Latiari. v I. Praeterea nihil novi nos docuit vir summae eruditionis Marochius, dum adstruit Myuυium esse quasi refectivum nomen ; atque bene multa exempla, quae jam antea Cluverius, & Cellarius collegerant, quo id

Comprobet, aggerit equando sere cuncta montium nomina,& praesertim inius exeuntia Ine dubio, non quasi adjective usurpata quisque novit . it que mons Casius , Graece est ορος Κώιον Strab. p. IIoa. Dio. Cassius pag. O9. & Ii o. Onesi montes , O -κ δρη ' & pag. II I. Καρδυνον Gardiaeus mons. Strabo ροg. 382. Mons Sandaracurgius , Σομ δαρ mi ορ γ' pag. 8 I. Sigius mons, τὰ Σίγιον o Q pag. 27 . mons Telethrius , ὀρρο , Steph. Tαυγετον ορ' , mons Tanexus , Strabon.

ss7. & sexcentena id genus montium : imo etiam famosus Apen nus mons adjective se habet , Graece enim reperies semper apud Ge graphos Aπεννῖνα ἐρη, quare in Iexicis celebrioris famae male editum est Α εννῖνος ὀρρο. Imo etiam apud Latinos in eadem ratione isthaec nomina adhibita : Sc ne a Camp3nia discedamus quis ignoravit unquam F lernus , Massicus montes , nec non Misenus , & Pausi lypus adjective accipi λ satis sit geographos quosvis evolvere . . ruit mirum igitur, si Vesuvius in eadem notione sit : licet Statius noster in patr. epiced. ab eo aliud extrahet adjunctum, incendia v. aos. Sylv. lib. s. &ad Claud.

uxor. Vesuvinus ore v.72. ibid. lib. 3. Id ipsum advertas in nominibus quorundam lacuum ;& ne ad externa Vagemur, dixere veteres, Aυernus I cus, erna loca, exempla legas apud Cluverium : Lucrinus lacus,

Lucrina concbliae verum haec satis nota me dixisse poenitet . Id mirum sane reor Maaochium , cum admoneat Vesuvium adjective accipi, atque ita utatur in Latiali supplemento, montis concussionibus, Graece veluti sui oblitum substantive adhibere ΥΠΟ ΒΕΣΒΙΟΥ ΣΕΙΣ- NON, & reticere ob spatii caritatem vocem O ΥΣ, montis. Nollem, ut conqueraris me dixi Isse αρσενικως Pausit pus, quod negat Marochius, edicitque adhibendum solummodo cum subaudiatur praedium:

idque ostendit satis nota Plinii , & Dionis G1sii auctoritate , in EccLNeap. semper unita p. a Io. verum unum me mordet tantum virum, V

luti irasci in eos , qui eo in genere hac voce utuntur , quos inter nostrates Sanna rarios, Pontanos &c. nec non inter alienigenas Scriptores politissimos D'Orvillium in Charit. pag. 3s8. accenseas oporteat. Verum non Meo res certa est, ut vult doctiss. MaEochius ; nam locus DionisTIM MM τον, τὸ χωρ ιον καταλιπων non integerrimae fidei est, cum Rob.

142쪽

NUPER RESTITUTUM EXPENDITUR. 41x

TIBVS, non vero IBUS , atque TIBVS ab Capacio,& Lasena, ceterisque nostratibus αρ χωολογοις , ac exteris , vid. Gruterum 137. 8. exscriptum est: licet nunc pars litterulae T, eo quod in limite marmoris eli , parum detrita sit. Me poenitet summum virum fidem dedisse binis juvenibus omnigena rei archaeologicae ἀμουσἰ laborantibus, qui nullum o mnino vestigium is T se invisisse semel atque iterum promisso pignore dejerarunt: verum I ars hujus characteris sub calce latitabat , qua a me ficile decussa, veluti in vitae auras T exsiliit; quare is CONCUSSI NIBVS satis importunum , etiam quoad temporum seriem , ut inferno dabo ; aptissimum autem & verum mi MOTIBUS , praeter ceteras in. S a me restituendis,3c praesertim divinanda ea, quae collapsa sunt tunc temporis. Atque adeo verum est certa signa exstare in lapide τῶ T, ut etiam Benedi eius de Falco , qui init. saee. xv. floruit, & quoad ingenii sui vires serebant, brevem rudi stilo de antiquitatibus Neapolit. edidit Iucubrationem , viderit TIBUS , quare bonus hic Benedictus restituit ICTIBVS. Igitur immerito contra marmoris nostri fidem isthaec init. pag. 238. adscripsit Mazochius: Haec dum scriberem, in hoc ipsum Grineo atinum fragmentum incidi , quemadmodum a Grutem pag. 173. S. exscribente Piehio refertur , cetera correctissmum , nis quod mult. TIBVT non . . . IBVS in exhibetur ex quo facile erat inrettigere , sunt ri debere terrae moTIBVTr merum T illud nec ess , nec unquam , puto, fuit. Deinis multo plura, quam Terrae m rara spatia aequanda ro

VII. Ignoro sane , eur Marochius in adnotationibus pag. 237. pinxerit Ουεσσουὰν cum bino sibilo, quod nusquam legimus vel Graece, vel Latine e scio ita editum in Strabone ab lupographo Ioan. Wollersio ann. Zo8. quamvis pag. 46. probe legatur Rτουῆ. cum privo ιν ' sed no. vlmus etiam omne Strabonis κε πιον , licet in plurimis locis a tot doctissimis , aeternaeque famae viris restitutum , adhuc innumeris mendis 'iralere et & cum ipse satis multa diluero in geographica Puteolorum descriptione, quam posthac luci dabo; unum satis turpe nunc detergam pro re nata , cum sermo si de Vesuvio : dum siquidem Strabo laetissimum tunc temporis ejus montis situm describit pae. 378. ait: Υ ερκειται

s κορυφῆs, ubi in quavis editione vel eleganti exstat πσροοικήμενον ' ita

ut nihili esset geographi sententia : immmet his locis mons Vesuvius, qui

ab optimis undilue babitatur agris praeter verticem a nam rus olet, montem habitari ab agris.' quare dejero Strabonem certo scripssse, πεοικυκλ πινον αγροις , cinctus, circumdatus agris, inde ob inficeti saeculi labem corruptum vides πευκγtκουροκν & miror tot viros ς qui ei

in hunc Geographi locum toties versati sunt, Cluerium, Cellarium, Peregrinium, Mazochium , qui etiam satis multa , & docta de hoc monte commentatus est in talend. Neap. a pag.393. usque 397. ut sileam tos res,

143쪽

reliquos nostrates Scriptores, hane maculam in Strabone non vidisse. Ceterum nollem exputes me in hac Strabonis medela solummodo optima conjectura inniti, destitui vero alicujus Scriptoris auctoritate, cum mihi

praesto sit Procop.Gothitarer. lib. a. c. . in fin.Tα κα pro Mis α γλαφες κυκλω, --δἐ κρηανῶδες, κάτ. λ. inferiora montis Vesuvii)circum undique arboribus opacis vesitur , superiora vero praerupta , e. vel tiro in Graecis videt breviloquentiam εν-αuipi λα τες , idem esse in Proc pio, ac πεγκυκλώμενον αγροις π καλοις in Strabone , imo certius credam unum ab altero verba mutuatum este, Procopiiqile aevo integrum adhuc

fuit e Strabonis κεἰ aων. Et p. 2o. in ipsis Strabone de AEthna eandem fere φρα ν vides , ubi pro πευκυκλῆν habes δια3αλλειν , quod valet con lectiae intercipere o Ebit δε ανιλα - ἀ- Ui fiss ἀ --' - κάτω l δρυμοῖς , as φυτρέαις διειληπται π- δαπως , superiora loca nuda sum, o cineribus tecta, ac per Demem nimis ρυ- nar inferiora nemora , . omnieenae plantationes complectuntur. Quid si ipse Strabo utatur voce κυκλο- , cum agros & rura circa AEthnam commemorat λ vide lib. s. pag. 4Iq. ubi geographus narrat Seiurum famosum

cursones circum 2Ethnae rura c ' villas fecisse . Ceterum , ut hanc medelam omnino firmem, ipse Strabo de Vesuvio scribens voce κυκλο usus, est in laudato loc. paucis post verbis : Tot χα ε Q ρ ίναρπἱας ρ κύκλωs Oυεο ιου) -τ' αγων, κ. T. λ. fortassis haec etiam eausa fertilitatis agrorum eis a s Vesuvium . Nil dubii nune restat, tanta exemplorum vi prolata,

quin a librariis inepta vox πευοικύα ον pro vera πe υκυκλουμ ον In Stra bonem immissa sit . Neque me fugerunt Latinorum testimonia , licet non tam crebro cum iis verser, quos φράσει α οπμη usos reperi, ac Strahonem vides, ita Plin. ep.3I. lib. 2. Vilia cingitur pulcherrimis agris, quod Graece esset, περμυκλου τευ παγκαλοις αγροις' facessat igitur ab optimo gemgrapho nullius pretii vox . Ut vero unde discesserat, sermo redeat , si id genus grandia σφαλ εα , in Strabone cernas , non mirum sane , si illitum sit Obεσσουὰν cum duplici sibilo. Iratis musis vivam, nisi me poeniteat Rinetiarum etiam in sua Dionis, quotquot vidimus veterum Scriptorum iaδοσως, elegantissima laudantem hunc Strabonis locum pag. Io a non advertisse librariorum incuriam, atque Ουεσσκιον cum duplici σν laripsisse : quod adnotandum exputo , ne tanti viri fama te turbet. Vm. Hic iterum pro re nata σκοτω τατον Xiphilini locum luce donandum reor in Tito p. ead. edit. Reim. ubi κυκλος in Uesuvio per quam secius sumitur; quare interpretes doctiss. transversos egit: Κω αυα Bis ουῆ ου λ μεν σκρα, ac mi δενδρα, as άμπέλους ποWάς ' ὁδε δἡ κύκλος άν raum ἀναοἰδα m τυ δε νικας - α, ιλ ε,κ. T. M quae ita vertit in margine Leunclavius : Culmina eius montis multas arbores habent , --

tesque ἰsed ambitus igni expostus es interdiu fumum, noctu fam

144쪽

NUPER RESTITUTUM EXPENDITUR. 423

mam se emitrit, ur erc. jam ex te ipse vides, quam male reddita sint Latine κύκλος - πυsi , ambitus igni exposirus es , nullam enim sententiam menti exhibent: magnus Reimarus pag. Ioy in nunquam satis laudanda Dionis ἐκδοσω, quo clariora sint hujus historici verba, addit de suo interior ambitus , & ita reddit κυκλος vocem unicam . Verum, ut brevis sim , κυκλος hic est circus, sue, ut ait Strabo, κρατερ, ceterique puriores Scriptores ; Xiphilinus autem saeculi inficeti morem secutus vo inem Vesuvii κυκλον dixit , quae revera ad instar circi est , cum undique superciliis cingatur : atque ita Marti an Capella init.lib.8. Astron. Gin etiam medios, quos nectunt culmina, Circos. Et quidem in Vesuvii cratere cernere est circum, Sc praerupta, ac introrsum declivia culmina . Circus autem aetate Xiphilini audisse Graece κυκλος docent glossae : Circus , κυκλος , ἐν si ire τοδρουια γίνον' hinc praeclare novimus, cur Xiphilinus paucis ante vertibus hunc craterem e κύκλον dixerit, & θέατρον κυονεπικον. Uerum magis mihi aqua haeret in Verbis, Av- mi μἐν α κρα , τα δενδρα, -πέλους πομας', ipsius Ne rex, o arbores haber, Uies multas, cum constet hujus ignivomi montis verticem ariditatis plenum, ceterasque ejus partes arboribus consitas πλην κορυφη ν, Praeterverticem ut ait Strabo, imo & omnino serilem vocat, ακαρπον ολυυ' eodem pacto AEanae culmen nobis objicit lib. o. pag. 4χαφι δἐ μιλα τὰ α -- c , superiora loca nuda Iunx, P cineribus rectat 3c ipse Xiphilinus paullo ante inquit, Minτη γαρ, nempe vertice, πεπυρωται μόνον , flamma solummodo Mirur: itaque sibi adversa veluti obliviosissimus narrat , dum Velavii montis summitatem nunc igne foetam, nunc vitibus, atque arboribus florescentem dicit e porro quisque hic librarios stupore incusabit , & reponet γω - , doma , pro αm, ac novit vela lexicis bene audire montis coryum maris dorsum,

hinc sexcenties etiam in Hom. nostro est, MM- Θαλασσης ' vel melius con

fingat, οἱ μεν αγροι . . . a Ἀπέλους . . . ἔχου Π, ut cum Strabone conspiret

epitomator: vel demum adscribat mi μεν ἐξωθεν , exteriora pro ακρα uti paucis ante verbis illevit, - δἐ--τῶ πά- μυρα . Conqueror sane magnum virum Reimarum nihil hic adnotasse, a quo sat lucis expetebam ; quare verba Latialia sint : Vesuvii dorsum, vel agri, vel

exteriora arbores vitesque habent, vorago autem,s sive crater , sive cim cus 3 ob ignem deρressus est, arque inrerdiu fumum evomit, noctu vero fammam, quod nihilo concinnius ac pronius. Attamen de prolixa Xiphiliniana Vesuvii descriptione agemus in Puteolana chorographia . Unum addam, ut a Vesuvio discedam, oblitum me esse clarissimum Mazochium, quo sistat Vesuvium adlectivam esse vocem, provocare ad Lucretianum versum 7 7. lib.6. apud Cumas locus es , montemque Vesevum, pisti calidis ubi fumant fontibus auctus : Sc miror tantum virum verba poetae recitare, quae omnigena νοθρέα laborare , & longe expungenda edicit Havercampius, qui vena apponit, vide aeternas ejus adnotationeS.

145쪽

424 LIB. I. CAP. V. P. I. MARMOR GRA COLATINUM

Demum , si optes nominis originem hujus πολυεολου montis , ne dicas Graecanicam, neque Latialem, sed Phoeniciam; habes enim ἀνίσως a binis voculis 2 ata ra , ubi famma , quae montis ingenio apprime respondent,& nil extorti sunt Hebraei characteres. Exspesumus ab Malchio. ὀραῖς, doctii limo Vesuvii veriloquium fortasse κυω-μγν, nZm spondet in Neap. Kalend. p. 393. verissimum ex primigenia lingua. IX. Impetrare a me nunquam sui satis, ut cum erudito viro, qui a conjectionibus abripi facile patitur, credam Latinum marmoris interpre- tamentum non cum Graeca epigraphe , sed sub Domitiano , vel etiam serius natum ς ac primo ait Latinitatem adjectam, eo quod Neapolitani adverterint in nummis Domitiani cusum titulum CENS. cum adjecti

ne PER P. idipsum sub Tito sbi faciendum putarunt, & binos titulos

CENS. P. P. ultimo loco in marmore scalpserunt : fateor me ingratiis musarum natum , cum hujus rationis vim minime percipiam ' ceterum cum Graece exstet apponendum fuit etiam Latine censor, neque id in Domitiano primum animadverterunt Neapolitani , verum in bene multis ipsius Titi lapidibus, quorum ternos paullo ante ex Pitisco recitavimus pag. i in quibus etiam censoris titulo honestatur hic princeps. Adjiciam eruditis imi viri verba p. 237. ut tutemet dijudices, an obscuritate

laborent: penult. cur titulus P.P. i. e. ρater patriae, ultimo loco aiscriptus fuerit seum contra in Graeco titulis omnibus praeeat J non alia videtur fuisse causa, quam quod Latina interpretatio non sub Tito Luo, sed possea sub Domitiano, aut etiam serius adjecta marmori fumrit. Θιo tempore cum re Domitiani nummis s in quibus nusquam fe me CE oris , cy' plerumaue eum adiectio ue PER Petui mentio dees )animadυertissent, ultimo loco hos titulos ambos CENS. P. P. i. e. censor , pater patriae memorari: idem in Tito sbi faciendum putarunt. At rogo advertas non Neapolitanos titulum I ATHP ΠΑΤΡΙΔΟΣ Graece ultimo loco apposuisse, sed ipsum Mazochium, ut ante a me dictum est, pag. i . & cives meos instar ceterorum lapidum in sere extremum reiecisse; ut in nostro supplemento factum vides, quod revisas rogo. Deinde ad nova semper, Sc speciosa excogitanda pronus addit, interpretati nem sero subjectam , propterea quod in Latinis vers bus gymnasticae Titi dignitates desiderantur: cum enim in mentem his venisset Romana verba adnectere, atque in imo marmore non satis spatii inspexerint , contenti Neapolitani Caesareis dumtaxat titulis , a gumnasticis supersederunt, ad quae, Latine praesertim circumloquenda, duobus aliis versibus opus fuisset: haec vir summus: quae verba affabre concepta , & viri auctoritas cuique vel satis cato imponerent, atque ex toro uerent fidem . Verum nemo , cui sor sapit , cretit Neapolitanum illum architectum artis suae adeo rudem, ut marmor magnificentissimo aedificio alte

affigendum fere sexdecim palm. longum , latumque senos quoad tertiam spatii partem litteris desertum reliquisse ; contra vero si omnem ejus

aream

146쪽

NUPER RESTITUTUM EXPENDITUR. 4rs

aream Graeaeis illis τοιχέοiς complevisset, haec patentiora legentibus essent, ac rotundiora , nec in suo munere tam foede peccasset:& quotquot Romae egomet vidi operum publicorum litterata saxa , sursum deorsum in- scalpsere artifices . Sane Mazochius ipse civi suo, scalptori tituli Campani amphitheatri, in cujus restitutione jure aeternum libi paravit decus, nihil pepercisset, nisi si per omne marmoris intervallum litteras συμμε ρως dispensasIet : nollem autem ut per lusum quis dicat Neapolitanum epi. graphes architectum haruspicem fuisse, atque divinum, qui sub Domitiano civitatem Neapolim coloniam Romanam futuram praesciverit , atque omne illud marmoris spatium haud scalptum reliquerit, quo Latine multis post annis scriberetur, posterique jus Romanae coloniae Neapolitanos accepisse scirent, vide Maz h. ibid. ajentem : Nec alia postremo de causa Latine tunc redditum epigramma, quam quod Iub eo principe Neapolis colonia Romana masset . Si vero gymnastica munera Latialiter reddita minime vides, ne fidem magno viro praestes factum ab Neapolitanis ob spatii caritatem , sed eo quod vocum egenti stimum sit Latium, ut vim Graecam ac potestatem adsequatur; quis enim Latine vel mustis verbis dicat ἀγων , τετας ς ne ipse quidem eloquentissimus Ma chius , cui cum plurima invideam, ejus dicendi ardua quaeque , Sc pemplexa facilitatem mihi quotidie apprecor; quare potius fuit Neapolitanis Graecanicas voces praeteriisse, quam Latina inficeta, atque nil respondentia scalpere . Adde nihil obstitisse spatii angustias , quo omne elogium

Latinitati redderetur; satis enim erat tum minora intervalla inter unumquemque versum relinquere, tum paullo, quam nunc cernis, brevioribus elementis uti οῦ unus enim versus non Latine transfusus desideratur ; in

cujus rei causa est una Latialis dicendi pauperies. X. Demum colligit Magochius interpretamentum accessisse post Titum ex disparitate characterum Graecorum a Latinis, quam quidem enormem edicit: verum reor marmor non sutile subjectum oculis fidelibus metochii, quem, hebescente aetate, ad lapidis locum itare piguit, paruitque fidei quorumdam exscriptorum in re palaeographica omnino hospitum ac tironum; quare in Mazochiano epigraphes exemplari litterarum lineolas, quas exiles pingendas oportuit, crassitores vides , & contra ς quas ἀκμφάλους , capitulatas , quasdam male curuas , barbare sere omnes expressas; consulas exemplar, quod ipse in laborioso opere suo incidendum curavit , nam longe grandius est eo , quod hie a me exscriptum est . Prosecto male me habet in exscribendo Campani amphitheatri fracto titulo nihil posthabuisse Mazochium , usumque sollertiori , atque obsequentiori calli-

grapho, idque cum primis mihi constat; utinam eandem curam in nostra-- te hac mutila epigraphe, quae Campano titulo nihilo deterior est, prompsisset. Ipse autem cum centies patrium marmor invisistem, τοιχειων utriusque linguae concinnitatem miratus sum, quam Claudiorum aevo egregiam

viguisse norunt omnes, praesertim in publicis ingentium aedificiorum ope-

147쪽

416 LIB. II. C.V.P.I. MARMOR RESTITUTUM EXPENDITUR.

ribus; Neapolitanaeque Rei p. gratulor, quae sinu lavet maximorum aeque, ac politissimorum characterum Graecorum exemplar, quos ejurum elegantiae alibi gentium invenire haud speres. Enormem illam , quam doctissimo Marochio obtrusere disparitatem Graece,& Latine, neminem adhuc tot eruditorum, qui lapidem exscript ere, advertisse scimus; ipse autem utriusque characteres certius juro ab eadem manu scalptos , quam ab uno ovo natos Dioscuros . Is noro , cur Mazochius incuset Neapolitanos , quod mediam lineo- . Iam του A aliter Graece, aliter Latine caelaverint, Sc quod eisdem laudi Vertendum , noxam reputet : etenim etiam Montiauconius Hn Palaeogr. pag. ta6. & Havercampius in dissert. de liti. GL pag. 2 o. talem principis elementi picturam commendat, & exempla profert pag. I 89. & 29 a. Porro scias sere omnes Graecos nostrates lapides ita scalptum hunc characterem praeserre : urbem circumire ne te pigeat. Atque ex puto facile Neapolitanos hanc τοῦ A picturam a Latinis diversam Atheniensibus, ultimis suis colonis acceptam reserre : etenim Rex sortunatissimus protomen aeneam juvenis omnium pulcherrimi in Herculanei ruinis reperit, tantaque arte spectabilem , ut parem ne exoptent Principes ; cumque Athenis advecta fuerit , haud erres , si mecum conspires ei se Alcibiadis vultum, quem admiranda specie floruisse novimus; vide Nepotem,& Plutarchum; circa pectus legere est artificis nomen, ΑΠΟΛΛΩNIOΣ APXIOΥΑΘHNAIOΣ ΕΠΟΙΗΣΕ , hinc dignosces tanti pretii , ac laboris esse

Opus ut Apollonius, quem statuarium antehac ignorabamus, in famam ab eo sibi aeternam conciliaturum jure crediderit. Multa inest in his elementis mundities & concinnitas, Sc in quadruplo τῶ A, quod vides, lineola transversa in angulum inflectitur , ita ut ex aeneo monumento Atheniensi qdadrigentis circiter ante Christum natum annis fuso exemplar hujus litterae sumendum edicas ; hinc commendandi Neapolitani , utpote genere, & lingua Athenienses , uti inserne ex plurimis documentis ostendam, qui etiam Attica s ΟιχGα imitati sunt. Contra si in A Latiari ea lineola recta sit, etiam hac in re veteres cives meos laudes oportet, qui noverant Romanos in nummis, ac in epigrammatis operum publicorum ea serma illud scalpsisse ; testes sunt tot Romae adhuc exsantia monumenta , praesertim Traiani opus . ac immane artis miraculum, columnam, cujus litterae adeo Meganter caelatae sunt , ut ab eisdem nommam sumendam universi conjuraverimus. Adde Regem Dominum nostrum ab Herculaneo bene multos characteres aeneos, quos magnificentissimo operi affixos suisse oportuit, adquisivisse, ea longitudine, ut vix praestes fidem, pollicum scilicet circiter quatuor 3c viginti, tanta elegantia fusos, ut omnium votis Principi nostro gratulemur , eo quod nactus si Romanarum litte- rarum saeculi sapientioris specimen; inter eos videre est A elementum cum transversaria linea in directum tendente. Ex quibus tum Graece, tum I-tine aeneis,& marmoreis cultissimae aetatis monumentis haud scio, an jure, scrib

148쪽

LIB. II CAP.U.P. II. NEAPOLIS NUN Um COLONIA. 42

scripserit Marachius : Pos Titum accesssse interpretamentum indicat etiam litterarum s multo plus Graece , quam Latine elegantium) enormis dissiparitas , o quod, A tran erraria linea in Graeco sinuatur in amgulum p ur facile appareat diversam fuisse diverso tempore scalpentis manum. Porro si secundum hanc doctiss. viri sententiam Neapolitani elementum princeps peraeque in utraque lingua in saxum incidi sient, ex iis, quae dicta sunt, hos characterum scientia desertissimos quisque arcesseret,

eisdemque ipse iratus viverem . Hinc typographos omnes tum nostrates, tum qui longe gentium sunt, monendos jubeo ea forma το A posthac Graeca confingere, quo elegans ejus vetus figura restituatur, cum in publici op ris lapidibus, atque ab id genus praeclarae vetustatis monumentis verum instar litterarum exprimendum sit. Omnium postremo me piget Mazochium

DIVI honorem Latine denato Ves sano patri invidisse, vel potius ob' spatii caritatem non ille vii se supplemento , cum Graece jure adscripserit ΘΕΟΥ . Atque haec satis in mancum theatri Neapolitani litteratum lapidem , ac in praeclarum eruditissimi Mazochii additamentum.

PARS ALTER A.

Neapolim nunquam fuisse coloniam adversus erudisomos

viros ostenditur , o fides multorum marmorum,

quae recitant, elevatur. I. QUORUNDAM fententia hae de re trofertur , praesert Camill. Peregrinit. Numismara Neapoli e a liberam rivitatem ostendunt. i I. Reinesius, quae de Neap. gerit colonia, moia , o turbata ; Marachius eadem licet aptius di mnat, ν diritat plena esse haud notate uti es timius Octavio Agatha erectus, in quo de Nola. na, non de Neapolitana colonia sermo es. Iti. Saxum Ligorii, quod summa vi contra libertatem Neap. urget idem summus vir, putide filum multis elenditur , eum

praecipue chronologiam , atque historiam evertat ; de Muratorio querela . Idipsem dicendiam de lapide Bathiano. Seotio res itur. Iv. Marmora λγλωττα nu Uiendunt urbes , in queis sunt , evasisse colonias o de titulo sanesi s. Crueis , o numismate Tiberii. Veram rationem lapidum πολυγλωττων mera Capitolinus , quam non vidit metochius. Vocem ενιοι in Strabone male ver iuvinatur. v. Silex Campanus δίγλωττω expenditur, o sanatur , ut ote pessime scalptus ἰ pro re nata marmor Paphiani evitisdam resiluitur fortasse emacularius praei Omiltio ; quid βιοτου στέφα νω - ανάτοιο . VI. Σφουλμα μνημονικον metochii . Neque posteriri ais Neapolim titulo colonii sibi placuisse eo sat, quod vult idem υir summias , o, quos producit a Reis sio Dpides, nostrates haud esse ostenditur. Longe disat vox Herculeus ab Herculaneus. Hercul ris ιm nil dubii , quin colouia audirieris r colonorum fiab Tito nomina in Iapiduus nuster repertis stu*ra. Vox οἰάιστήι in Dione contra docti . interpretes nune primum firma urs ea de re Peritonii, o reliquoriam δεχ ιολαγων lites , o librariorum sustor.

I. T T IC autem locus esset tandem, ut mei longioris supplementi rationes ad- LI scriberem, quo legentium exspectationi responderem; verum cum ob oc

149쪽

LIB. II. CAP. U. P. II. NEAPOLIS

hoc jam nunc celeberrimum nostras elogium, duas prolixiores διατυὀας d etas more suo, ac laboriosas adnexuerit Marochius, ac in prima dicat Neapolim fuiste vere Romanam coloniam pag. 238. in secunda ab aevo primrum Caesarum civium meorum veterum pleramque , aut saltem cultiorem partem ob Romanorum frequentiam evasisse Latini oris , imumque vulgus dumtaxat Graece inter se per longum tempus verba commutat se, tandem omnes Romanis legibus vixisse, atque εκήιξαρῆαρωσθαι, de Ec- .cles. Neap. &c. pag. Io 2. partes meas esse reor , an hoc duplex Maz chianum , utpote civilitati Neapolitanae turpe , atque απρεπὰ , certum sit, ad excutiendum prius aggredi, deinde supplementi periculum subiturum . Scio me longe plurimum vagari ; verum in mentem revocanda est, quam ab initio hujus capitis expetivi, venia. Et quidem quoad Neap. coloniam, ne credas me adeo projectum ad audendum, si omnino pernegem veteres cives meos in jura Romanae coloniae, etiamsi

dicas honoris ergo , descivisse ; scio summos viros ea de re ad satietatem disputasse, verum lis erat adhuc quasi integra ante MaZochium: sententia ditior ea semper habita est,& plerisque omnibus probabatur, quae de coloniae jure ampliandum edicebat , standumque potius pro omnimoda Graecanica libertate, &αὐταρχει imo ipse Capacius Boi. qui Neapolim inter colonias accenset, & liberae rei p. jacturam secisse ait, fatetur tandem: Tanta vibilominus in ea es varietas, tam pauca de Neapolitana colonia babemus , ut ignorem , quid decernam . Contra vero, postquam magni nominis vir Marochius Neapolitanorum libertati adver- .iantissimam sententiam tutatus est, fateor me aegerrime audivisse quosdam obstrepentes, de ea jam conclamatum esse. Pro omnimoda hac Neapolitanorum libertate pauca apponam , quo brevis sim, cl. Marachii rationum vim elevare solummodo in animo est, quo liberrimae reipublicae veterum civium decori ac majestati consultum eam. Et sane melioris notae, & Graece docti nostrates Scriptores immunitatem legum Romanarum potioribus monumentis jam tutati sunt, quorum principes sunt Petrus Lasena, & Cam. Peregrinius ; atque hic sane tantam argumentorum vim aggessit, ut septenas denas paginas impleat, vide pag. 72 & seqq. quas ea in re omnes impendit, cui multam gratiam habeamus oportet; & pauca quaedam etiam antea pag.3o8. tanquam antecaenium praemiserat, ac utrobique clarissime praestat Neapolitanos Graecanica αυ' πνοαίρι victitatie , legumque Romanarum onus nunquam subii Lse . Hic autem quis mecum non mirabitur Marochium aeternae lectionis virum oblitum esse, negem posthabuisse,) satis multa, quae pro libera republica Neapolitana Peregrinius illeverat λ nullus dubito, quin si

summo viro sententiam sui τῶ συμπολ m in mentem advenisset, cum eo profecto eon jurasset, civiliter enim vivimus , civesque nisi si coacte oppugnamus quare antea tot Peregrinii rationes evincendae sunt ac propulsandae, quo in Mazochiadam opinationem abeundum sit: piget autem eas

150쪽

NUNQUAM COLONIAE NOMEN ADEPTA. 429

hic recoquere , cum ejus optimae frugis plenum de Campania opus in omnium manibus versetur . Uerum ne obliviscaris advertere in Peregrinio antiquam, atque εμφυτον illam in Neapolitanos, etiam dum commendare eos satagit, s urgetur enim vehementibus Scriptorum tellimoniis, ζηλοτυπιαν, qui hanc ab colonia, Sc Rom. legibus immunitatem, quantum potis est, imminuit , atque πολιητροπος, summaque arte involvit turbat

que a

Licet ex scriptis saxis, quae ab aevo Peregrinii in lucem venere Neapolitanae non una libertatis argumenta trahi possint, s sunt autem longe post Domitiani Augusti tempora, quibus constitutam coloniam Neapolitanam, ac pessumdatam libertatem evincere vult Mazochius,) in iisque lapidibus eandem colliges quos mixtim in serne apponam lapides, eos nunc praetereundos reor, ne longus sim; id unum addam, quo certillime firmari ex puto Neapolitanos liberos floruisse, ab externi Dque legibus & institutis omnino abhorruisse; illudque petitur ex ipsis Neapolitanorum nummis , quorum ne unum quidem ex innumeris elegantiae plenis , quos fortuna ad patriae decus servavit , reperias , qui secundum Romanas leges cuius sit , sed universi liberrimae reipublicae utramque faciem praeserunt, uti norunt, quotquot nummariis institutionibus vel parum imbuti sunt: sexcenta id genus numismata refert Capacius noster de rebus Neapolitanis ante omnes Denemerentissimus, quem invisere ne te pigeat. Verum his posthabitis, potius duco cl. Mazochii momenta expendere, quae non tanti ponderis reputes, ut ei melius , quam Peregrinio adsentiendum ; ejusque disserendi ordinem ab pag. 238. laudatissimi operis servare in animo est . Si etenim hae in re litteraria hostem potentissimum superem, cujus dicendi virtus paene Attica quemque non bene ca tum trahit atque percellit , de patriae veteri libertate nullusdum pom hae semidet.

II. Porro quotquot in erudita Mazochii diatriba cap. 2. Sc pari. 2. c. I. a. Sc marmorum titulos vides, omnes jam collegerat Reinesius cl. V I. To. pro tuenda Neapolitana colonia, dispari tamen nudis: hic enim, utpote longe regionum nostrarum natus turbat omnia, miscetque , dum ποMτ αρ veterem Neapolitanorum, ac magistratus expendere aggreditur,

cujus longiorem adnotationem cum ipse iterato lectitassem, fatendum est nil luculente percepisse ; contra vero Maetochius secundas addidit cura Sc quae non bene concoxerat Reinesius, aptius digessit, Sc optimus faber ex trunco sat informi Deum secisse, atque helle exasciasse ratus est. Porro hi duoviri docti Isimi contra Neap. rem p. duo saxa promunt, unum ex Pan

vinio, quod Romae exstat nempe, GENIO COLONIAE NEAP. atque an dubium sit, aut de Neapoli Campaniae loquatur, judicent ceteri: nam longe gentium ab hac urbe exstabat, Sc nescio qua arte sileat id Mazochius: qui fatetur tamen longiorem eam epigraphem se vidi sie : atque iterum

taciturnitate premit, quo in loco hanc alteram Neapoli viderit; inquit

enim