Jacobi Martorellii Neapolitani De regia theca Calamaria in Regia Academia litterarum Græcarum professoris sive Melanodoxeioi ejusque ornamentis liber primus secundus

161쪽

LIB. II. CAP. V. P. II. NEAPOLIS

Ioa. circ. init. eam vocem Neapolitanis invisam jam praemiserat , quare eradendam rogant: De Neapolitana colonia , inquit, araue DEDUCTIONIS tempore, nolo hic, quam paratam ex inscriptionibus materiem habeo, lectori obtrudere de quo argumento peculiare Ichediasma in dissem rationis huius appendice in cupidorum gratiam subuecti praestabilius eris. Piget etiam praeterea nos Neapolitanos pag. a i. Maa nium usum Rei-nesi argumentis illevisse dociis chartis ruis , ac laboriosis Neapolim adhuc quarto Christi saeculo in coloniae appellatione sibi mirum quam tum placuisse, duosque recitat lapides inferioris aevi, quos etiam laudato loco Reinelius contra Neapolitanam libertatem reserit: primum sane breviorem, in quo scalptum eli: Licini in o Licinio V. P. patrono coloniae

ex comitibus regio Thermensium vere patronor alterum satis longum, in quo legitur, L. Munatio Concessiano VP. patrono colonia, &c. regi

nem primaria splendidissimam Herculaneyium patrono mirabili st

suam ponendam decrevisse: ratus est vir doctissimus tum regionem Ther- mensem, tum Herculensem ad Neapolim pertinuisse e verum regionem Thermensem nostratem fuisse, licet nihil haesitans fateatur passim vetera monumenta testari nullum tamen protulit : scio Petrum Lasenam de Gymn. p. 18 I. quasdam membranas e nostro Fab. Iordano lectas ostentare, seu longe inficetiorum saeculorum labem praeseserunt, ut legenti patet. Porro Herculanensem epigraphen certiores nos facit Capacius spectare ad Herculaneum , nunc tama plenum oppidum , unde Augustissimus Rex immensas vetustatis gazas in lucem trahit; & saxum aevo suo illic repertum ait in Neap. His . pag. s r. Hac tamen aetate, dum mytici agrum coierent, o foderent , inventae sunt .... multae inscriptiones, quae plurimum lucis attulerunt . ad Divi Antonii Neapolim hoc σι gramma s Munatianum scilicet)translatum es, quod Herculanenses ven rami profecto deberent, oec. Aie autem a me impetrare non satis sum, ut Lasenae nostro non irascar, qui pag. I 82. Capacium αυτ π ineptum arcessiit, spronus ceteroqui ad aliis conviciandum, in atque injuria et o pido id marmor abjudicat, ac Neapolitanum esse jubet. Non autem per nego sequiori aevo quandam Herculensem regionem Neapoli suisse, cujus mentionem exstare apud Gregorium M. jam monuerat Gruterus in hunc lapidem, idque etiam hic recinit MaEochius ; verum quantum intersit

inter ambas voces Herculenses , Sc Herculanenses , sicut inter viam Hemculeam, Propert. lib.3. el. l . 3c Herculaneam viam, Cic. de leg. agr. cap. I

coni. Rullum, stantum scilicet, quantum inest spatii inter ipsum Hereulaneum oppidum, & Bajas, hic etenim celebrabatur via Herculea, illic Herculanea, in expendam συν Θιω in satis laboriosa Puteolanae regionis

descriptione: necnon excutiam, cur in Commodo Lampridius p. s22. dicat Commodianus Herculeus, 3c pag. sa . Commodianus Herculaneus, quod n die Causadineque Salm. adnotarunt: & an revera pagus Herculaneus propter

uam exstiterit, uti vult Marochius in Camp.amphit. p. I48. Fuisis

162쪽

NUNQUAM COLONIAE NOMEN ADEPTA. 4 1

Fuisse vero Herculaneum coloniam, tum nomina magistratuum, quos in nuperrime extractis inde lapidibus legimus , tum quina, vel sena marmorum fragmenta ostendunt, quae leptingentorum plus minus libertorum nominum, aliorumque colonorum plena servat Rex providentissimus, quae exscripta inter schedas meas servo, atque hic ederem, hi sit satis membranarum occuparent. Ornata autem tot nominibus marmora nemo mihi inficiaturus est seriem esse eorum hominum, quos colonos ad Herculaneum habitandum atque excolendum viri consulares a Tito missi ded9xerunt , iis e praedia oppressorum in Vesuvio attributa sunt, ut notum a Suet. in Tito cap. 8. sed hanc coloniae deduetionem clariorem habeo a Dione edit.

panos misi duos viros consulares , restituendae regioni, tirique praereraliam pecuniam dedit eam potissmum , quam reliquissent ii, qui sine heredibus mortui essent. Verum ne haereas, s in doctiss. Reimari ratinitate coloniam deductam non legas , nam Graece luculenter exstat in Voce ομις άς , quae invertenda fuisset colonide duces I cujus ρωεως notio prona est , & celebratissima Graxis hystoricis , vide Dionem ipsum pag. 3o I. v. 99. qui Sc οἰκισας una jungit. At mihi sat est unus Thu-

η. τ. M quae optime transfudit Dukerus: Epidamnii mero Corinthum profecti coloniam oraculi jussu dediderunt, demonstranres'ipsum Dae c uniae ducem Corinthium fuisse, cita Vides quantam sibi mutuam lucem praestant & Dio , & marmora

plusquam septingentis nominibus colonorum illustria , quae Rex omnium fortunatissimus curatissime servat. Et nunc primum sertasse scimus col norum nomina veteres saxis scalpsisse . Scias pro re nata me de in te pretibus plerisque omnibus multum conqueri , qui dictionum Oix της Scoiκἰζειν notionem ingenitam posthabuere in convertendis Latine Scriptoribus politissimis, neque cogitarunt de colonorum deductione ἰ quare factum est, ut etiam dom άρχωολποι turbas ingentes conciverint pro e rundem vocum , imo librarii saepe pro οἴκισθαι ob soni assinitatem insipienti saeculo inducti apposuere οἰκῆσθαι ' hac de re vide aeteris nas adnot. - ram Perizonii in lian. pag. 332. &c. 3c pag. ylo. &c. ac miror ne 'in tanti quidem viri mentem ventile eas si τεις ad coloniarum plerumque deductiones pertinere, quo lites tantae componerentur,& lux Scriptoribus restitueretur . Verum sermo, unde disces lit, relabatur. Istitur tam ex Liciniana, quam ex Munarrana inscriptionibus, nihil evinci potest Neapolim posterioribus saeculis fuisse coloniam , nec nomen ipsum diuturnum servasse, cum altera, dubii plena res sit, an ad urbem nostram pertineat , alteram , ditissimo teste Capacio , ab vicini oppidi. Κ k k 2 rui.

163쪽

LIRII. CAP. U. P. III. ARGUMENTA

ruinis erutam certo constet. Ceterum , scimus , & Mazochius ipse praeci Are novit, Neapolim urbem Graecam , non per regiones fuisse distinctam, sed per Dalrsas, etiam posteriori aevo, ubique enim viarum lapides videre est fratriarum nominibus illustres , quarum me novem reperille gratulor, de quibus cap. seq. non poenitenda,& ab aliis intentata proseram.

Argumenta eruditissimorum et rorum contra Neapolitanam omnimodam αυτο μίαν elevantur e m non una veterum Scriptorum resimonia

illustrantur , atque in priscam fidem restituuntur.

. est Marathius , dum asseris Neapolitanos αὐταναμ spoliatos iugum Rom. x legum subiisser Deus Cici expenditur. i. Dem Iummus vis Strabonis verba objicit contra Neap. libertatem e qua mala versa, corrutissima fiant , edque m dela paratur. III. Quid Θερα in hoc geographo , antehae romtum e Paulli epulola Le. Iv. Vox ἐνόαατα mala transfusum Latine nomina . καί περ ἄντων, Iegendum in Strabου ας πεμοντων , qanu bonis conjectationibus , exemptis fulei r. Locus de onta Neap. in eod. geographo restituitur . v. Varronis sententia Neapolitana αντονομίν objecta a Maeto his nil incit o sicuti neque alter Strabonis sicus , quem sat tenebri se interpretatur vir ἐλλονικώτατος , o nune primum laci redditus. I. Livius , Marius Straboni ali*tilantur. vit. Neque erram obsar famosus Cic. loetis ep. ad famil. qui longiusculo commentario Aia iratur . Neapoli nunquam fuere decuriones, sed dem archi, Ma ehio, o Lasenae res itin. v IlI. Tullium a municipio Neapolis Sνracusarum loqui patefit: er verba in hoc oratore importuna, o hiqioriae adversantissima erasintur. Pauca quaedam de nomine Sosis. I x. Verba Cic. Neapolitanae αυτ χών infestisma restituuntur , queis illitum erat Neapolis pro Puteolis ob ιιbrariorum noxam: neres querelae de Peregrinis Neapolitanos lacessente. X. Binet Statii loea , qui a refus κυσονομίαν Neap. objici possent explanantur. Dionimedeta quid in hoc his riso υox ἰδιωτι ι, quod poshabiait Reimarus .

I. A Pponit deinde Marochius pag. 2s quoddam, quo edicit

Neapolitanos etiam, antequam coloni essent, squos nunquam iuisse jam satis praestiti,) αὐ- auq spoliatos,& civitatem, legesque Romanas admisisse : Sc pauca quaedam Scriptorum testimonia jam ab aliis sere occupata subne fit ; verum ab ipso sortius, & elegantius more suo contorta, quae si satis sum , ut elevem , de omnimoda Graecanica libertate veterum civium bene mereri mihi gratulor. Urget primo MaZochius sim sum Cic. locum in orat. pro Balb. cap. 8. ubi Tullius ait disputatum satis suisse Heracleat, ac Neapoli de legum suarurn Graecarum libertate, civesque

tandem quoad magnam partem suam αντονομι cis Romanae civitati ant

tuliste: in hunc Cic. locum haec illinit Mazochius: Minime dubito, quis

ea sententia vicerit, ut civitatem admitrer νοῦ ubi videtur vir magnus

omnem judiciorum ordinem, & reipublicae jura interturbare, cum quidquid major civium pars sciverat , minime obtinuisse dicat, factumque, quod minor pars intenderat; cum contra quisque ex Tullii verbis de hac

164쪽

CONTRA NEAPOLIT LIBERTATEM ELEVANTUR. 4 3

Heracliensium , L Neapolitanorum pro patriis legibus contentione facillime eruat , quoniam major civium numerus contra Romanas leges obstiterit , perseveralse in paternis : formidololius igitur poterat MaZ chius Ciceronis locum contra Neapolitani juris libertatem opponere. Lo ge sincerius Peregrinius, Mazochii σμ τολὶτης in Campan. pag. 73 I. hunc

Pro Neapolitanis honestatis plenum Tullii locum adhibuit, dum ait : Ma Napotitani godendo delia lor propria , tae effer do eva agat favor

voti condιrione , la quale per non mer mancato di nulla a quel che conveniυa a fideli confederati , se aveo conferυara inrera e aliorch

per u leue Gitilia cimitas es sociis, o Latinis data, che son parole di Cicerone nest ora one a fa ore di Cornelio Balbo, ebbero fra loro

sessi grau disparere, se messem avulo ad accellare , oppure ricinare quel dono ὰaturii gli altri popoli ae Italia molio avidamente desaerator In quo disse ii medesimo Oratore) magna contentio Heracliensium, O NemPolitanorum fuit , cum magna pars in iis civitatibus iuris sui liberto. rem cιvixati anteferrent . Hinc quisque mecum mirabitur , quo pacto Maaochius ex his clarissimis Tullii verbis colligat Neapolitanos civit rem admi die Romanam , ' novo exemplo , ut ipse ait, forsan cum Graecanicis insitutis copulasse e & veluti monstrosam , nam novum esse adstruit,)Rem p. fingit licet dubius Graecis mixtam legibus, ac Romane sibus. Ceterum certo etiam dici posset cum Holom. hunc Tullii locum mutilum esse , quem si omnem fortuna servasset, palam jam esset majorem Neapolitanorum partem vicisse legem Iuliam odio habentem.

I. Fortius urget satis πιυεοσπι. Strabonis verba , quibus Neapolitana πολιτεια graphice describitur lib. s. pag. 377. Amflel. I7o7. quorum alis qua opinatur Mazochius nondum adversa οῦ apponam autem omnem

Geographi locum, quo doctissimi viri sententia percipiatur, & responsio

περ ΟΥ- λπιαλν, adscribam vulgare interpretamentum, quod miror secutuna etiam esse Alazochium Graece doctissimum e mox meum adjiciam; nolim enim interest veram veterum Scriptorum rerum Neapolitanarum sententiam vestigare; Sc parcendum, si longiuscula erit παρἐκ- ε, ς. Post Dicaearchiam est Neapolis Cumanorum , postea te oris Chalcidensitim nonnulli, ex Pithecusaeorum, ET Atheniensium immigra--ον, unde urbi factum hoc nomen. Zievisitur ibi monumentum Pa

165쪽

44 LIB. II. CAP. V. P. IIL ARGUMENTA

thenom unius Sirenum roe jussu oraculi omnicum certamen celebratur. Aliquanto pos , Obortis dissidiis, Campanos quouam in urbem civium loco receperunt , coactique sunt inimicissimos Ioco familiarissimorum habere , cum suos a se abalienasent . Argumento rei sunt nomina magi-sratuum principio Graeca , poserioribus te oribus Campanica Graecis permixta. Plurima tamen ibi Graecorum insiturorum superfunt υ6tigia,ur Vmnasia , epheborum coetus, fratriae , O Graeca nomina Romanis imposita Quo autem tanto viro probatum simul, ac liberale responsum dem, in animo mihi est omne Strabonis κεἰωνον, quod de Neapoli satis prolixum, ac honestum satis geo3raphiae suae intexuit parvo commentario persequi, tum ut bene de patria merear, tum ut ab hujus geographi verbis multiplici in loco noxa scribarum corruptissimis medicinam faciam. Με- m δἐ Δi-αρχIαν ἐτὶ Nεαπολις Κυμώων , ωερον δἐ Xαλκι- -κ

vides igitur additam τιγμην post το Nεαπολις, quare sententia proba asfulget: eos Puteolos Neapolis est e Cumani primum, deinde Chlacidemses immigrarunt , e. etenim Nεαπολις Κροάων , Neapolis Cumanorum , insuave est . Iure appositum πρῶτον , quod sane expetit σερον, & Strabo ipse, quando ei sermo est de pristis,ae recentibus colonis, ita distinguit , & ne a Campania abeamus , dum de Caprearum incolis loquitur

αἰαν, Capreae olim , t sive primum in duo habebam oppida , aeinde unis

eum ἰ sertasse amanuenses illud πρωτον , sive παλαὸν posthabuere , eo quod, ut moris erat, per nexus tibi ignotos scriptum invenerant. Uerum istud non tam pingue erratum , nam etiam Plinius lib. 3. cap. s.

Hist. inquit , Neapolis Chalcidensium . Quod sequitur librariis nemo

ignoscet, scedissime enim corrupere : Ω ε Nεα λις -κλη,1 Lα τουτο,οπου δεικνυται μιν γα των Σειρηναοῦν μιας Παρειν ὀπης , υθ άγων συντε λειται γυμνικος κατὰ μασμαν' itaque, ut nunc verba Graecanica jacent,

sententia Strabonis est satis inficeta, scilicet urbem nostram habuisse nomen Neapolis, eo quod in ipsa ostenditur sepulcrum Parthenopes unius ex Sirenibus. Strabonis interpretes doctissimi nodum interciderunt, atque longe aliter interiunxere Graeca ab Latinis, quae etiam ad arbitrium reddiderunt : nonnulli Atheniensium immigrarunx, unde huic urbi Me n men factum. Ostenditur ibi monumentum Prarthenopes unius Sirenum , e. verum quid tandiu te detineam , σιτ αλαα est in voce Παμενότης in casu patrio , quam si praeposita parva in ΠαρΘενο η restituas, omnis caligo depulsa est; atque luculentissime mens Strabonis renidet: iri. mlis appellata est, s eo quod ibi ostenditur sepulcrum unius ex Sisennbus, in Parabenope. Hujus autem eertissimae divinationis testem conjuratum parci Plinium Hist. t. lib.3. cap. s. veluti Strabonis verba Latine vertentem: Llitore --

166쪽

CONTRA NEAPOLIT. LIBERTATEM ELEVANTUR. s

tem Neapolis Chalaldensitum, a Parthenope a tumulo Sirenis dis

οῦ vides igitur Parthenope, non Parthenopes. Porro novi , quare hic illitum fit Parthenopes, legerant enim in Strabonis lib. I. pag. 2. E'ν Nε

Θενοπης της Σειρῆνος ' verum in binis his libris diversa docet Strabo, hic squidem ubi habitarunt Sirenes, in lib. cur Neapolis Parthenope dicta sit, edisserit. Uerba, αγων συντελειται γυμνιμὰς κατα Miπων, expli cat Statius noster Sylv. in lib. 3. Herc. Surrent. vers. Is I. . . . Ridetque benigna Parxhenope gentile sacrum , nudosque virorum cenatus , o' parva suae simulacra coronae ἰ ideo vocat sacrum gymnasticum exercitium, quod κατα μαντώcis institutum est nostrae Sirent; hine paullo post jure Strabo Vocat, αγωγ' dicit autem , quoniam poeta e gente Neap.ortus ;hocce vocabulum eordi fuit Statio, nam lib. a. in Surrenti Poll. vers. 9.sinum maris dicit gemiis fretum . Deinceps geographus ait: φερον δε Καμπανων τινάς εδεξανυ συνοL

ris dissidiis, Campanos quosdam in urbem cisium loco receperunt, coactique fiunx inimicissmos loco familiarissimorum habere, eum suos a se a alienasent: υτερον, non valet aliquanto pos deinde, demum, quod sat incertum tempus statuit: οικεέους hic ne dicas suos, veluti s Neapolitani αυτό χθονας, & cives ab urbe ejecissent, sed colonos, fortasse Pithecusanos. Quaerant, si satis snt, prae me dili hentiores , quinam suere Campaniae populi ouos antea hostes, in οἰκ--ς excepere Neapolitant; Peregrini vult Nolanos pag.676. III. Devenimus jam ad verba, in quae tanquam in caeca saxa impegere tum exteri , tum indigenae interpretes , & spondeo me non iratis musis ab plerisque omnibus probanda proserre : ut posthac nemo iis verbis abusus illa obtrudat,& inculcet importunus Neapoli pessum ivisese Hellenismum: -δἐ τὰ τῶν δημ- χων ὀνόμα- , τα fati πρωτα E M

ita vertit Mazochius Xylindri Latinitate usus : argumento rei sunt nomina maxistratuum principio Graeca , mperioribus remporibus Campanica Graecis 'mixta . Porro haud neges Strabonem hic non loqui de spatio temporis , nam dixisset sane , πρωτον μἐν , υτερον δἐ , ut ei soli mne est ,& paullo ante bina exempla vides: quare quovis pignore dicas πρω- - , & δευ πρα sive εχ εο κ usurpasse geographum satis xv,ως, scilicet pro πρωτεια, primaria Sc honestissima ,3c pro δετερ ,δc ili ερο- secundaria,& fax inferioris ordinis, , veluti posthabenda: itaque breviloquentia ingenita Straboni haec est: postquam Neapolitani Campanos in urbem excep re sdele deinde τελώ- σι γυ- quae ab omnibus adjecta est,) πολιτικω-- s, & uti jus est, magistratus, A eorundem proinde nomina

167쪽

446 LIB. IL CAP. U. P. III. ARGUMENTA'

mina cum Campanis alienigenis, Sc tanquam transfugis divisisse , ita ut

honestiora, & πρωπεια munia sibi servarint, novis vero incolis pyrtem inferiorum, sive υτερωων quorundam officiorum addixerint; & quippe Latini oris, Latine minuta eorundem illa munia vocitanda ςdixerint . Hoc autem non longe petitum, sed a re ipsa natum internetamentum omni

bus probatum iri sperandum est; vulgare nihil sani aut concinni praesem re nemo posthac inficiabitur. Hanc eis e Strabonis sententiam novisse Ma-tochium prae me Graece longe doctiorem juratissimus adstruerem; verum ut Campanorum suorum famae consultum iret , quos Neapolitani minoribus reip. muneribus destinarunt vir summus,& sollers silentio pressit, & communi interpretationi subicripsit . Praeterea mirum mihi semper 'isum est, cur idem vir doctissimus ibid. enixe optarit, ut Strabo ea nomina magis tuum Campanica nobis significasiet ; ratus est enim ea satis suisse a Latinis diversa; cum contra sit, nam ipse geographus pag.

ima Latinos suisse admonet. Voces autem πρωτος, προπε - , &-, Mnm', sive περ , ωερμος in hac notione accipi, adeo frequens est, ut vel ex lexicis habeas: praeterea landum earundem vocum διαγνῶσεως locupletissimum do Petr. Fabrum in Agonis . p. s93. qui sere omne cap. 2o. lib. 3. pro ea noti ne tuenda, collectis sexcentis Scriptorum exemplis, exornavit , quae si huc convectarem , capacissimam ceram implerem: queis neque Latine caremus, cum tironibus notus sit Horatianus ille panis secundus. Id etiam firmare satis sum ex sanctis novi foederis membranis; nam praeter tot exempla, quae afferuntur ab Ioanne Pasore in lex. habes praeceptum in ep. ad Ephes. c. s. versa. T- τον παπρα σου, sia τήν μηώm

Θις εντ ἡ πρ η εν λαγγελία ' cujus de praecepti sententia cum diu inter Batavos nuper disputatum sit, is sane vicit, qui vocem προπι interpretatus est pro προτέα, ita ut Apostoli mens sit , praeceptum honorandi parentes primum non esse, sed inter primaria enumerandum, videtom. 9. biblioth ration. pag. 344. an. I 731. sed miratus sum auctorem nonymum ad una exempla sacrorum voluminum , non ad profanorum

provocare.

Iv. His intellectis, pergit porro geographus: Πλειτα δ' τῆς E'λληνι

ihi Iuperstini Graecorum institutorum vesigia, ut omnasta, epheborum coetus, fratriae , Graeca nomina Romanis imposta e bina haec, ον ν ἀὐν, solummodo immutat Marochius in , rametsi ipse s Neapolitanir era nuncὶ Romani sint. His Strabonis verbis jam conclamatam horum πονοαἰοω traducit Mazochius, atque ait hunc locum se opinari nondum adversum, quem ita interpretatur et Hoc igitur muti Geographus Graeca

168쪽

CONTRA NEAPOLIT. LIBERTATEM ELEVANTUR. 4 7

Neapolitanorum instituta a Pe vigentia non tam ex omnasiis , γbe-biis, fratrii que intelligi, verum eκ eo multo maxime , quod cum Use jam cives Romani estient , ramen Graeca sbi nomina mallent, quam Romana imponere . Eeto sub Tiberii primordiis Neapolitani, Strabone teste , iam pridem Romana ciυilitate fruebantur , exsi nondum Romanorum colon; essent.

IV. Attamen comprecor pacem a tanto viro , atque si quid parum Graece scio , sat aliena ab iis, quae ipse advertit , in hisce verbis videre videor, praesertim cum aliqua medela indigeant. Et primum quidem me piget In transfusum supersunt, quod verbum longe minuit Graecanicae Vocis vim repone , servantur , custodiuntur , ut Strabo com juret cum συγ υ ὀνω Paterculo, qui Neapolitanos commendat, quod apud ipsos diligentior ritus patrii mansi cupodia lib. I. e. 4. fragm. 2. Deinde nullus dum hic prorius sermo est de imponendorum sibi G saecorum nominum ratione; non enim Strabonis narrare id intererat, neque cogitare satis sum, quaenam mentis vertigo Neapolitanos invaserat, qui cum Latine reliqua vocabula, uti vult ALEochius, jam proserrent, in propriis dumtaxat nominibus Graece salutari averent. Praeterea haud queo intelligere , cur veteres cives mei sibi Ε μηνικα nomina imponere accurarent, cum & Graecis tunc temporis Romana,& Romanis Graecanica promiscue ubique gentium imponerentur : idque etiam Hebraeis tunc commune ellet, ut constat ex unis Apostolorum nominibus. Imo perneg

dum geographum adnotat te Hellenis mum Neapolitanum deducendum p tius ab his nominibus , quam ab gymnasiis, ephebiis, ac fratriis, ut Vel cursim Strabonis verba lectitanti patet. Ceterum, quo ne te tandiu minrer, & ab. his verbis sententiam expromam, restituas prius , quod luxatum est, Κ περ ομν ναίων in πευό-ν mi ιαίων,& inde colliges luculenter Neapolitanos servasse omnasia, ephebia, fratrias , o Gm ovocabula, etiamsi secum degeret ingens Romanorum multitudo. Et qui dem pueri norunt τε ονομα etiam γενικῶς adnotare quod vis vocabulum, uti Latina vox nomen, vide utraque lexica : R in seq. hujus cap. mrte patefaciam , quid hic valeat vox E μηνικός . Praeterea paucis post Verbis geographus useriori stilo narrat Romanos frequentissimos etiam magnis

magistratibus illustres Neapolim , quo inibi victitarent , celebrasse, Ver ba paullo superne pag. D.& 437. protuli, aqueis etiam labem abstersi, quae quidem hic astatim opportuna relegas rogo ; quare, ut sbi Strabo belle respondeat, jure immutatum est νς περ ιν-.υν, in . Porro siquis priorem lectionem pertinax tutari velit, lubens do, dummodo haud vertat cum Mazochio, tamets ipsi s Neapolitani r era nunc j Rom 7-πι sint , sed απλως , uti est nativa verborum vis , quamvis Neapoli degerent Romani e neque quid dubites, quin ea sit Geographi mens et enim nisi de Romanorum in nostra urbe domicilio vocem ομν adhibuis set, sed de legum patriarum mutatione, atque ta mouἰας jactura , longo Lil cla-

169쪽

4 8 LIB. II. CAP. V. P. III. ARGUMENTA

clarius ' sententiam aperuisset : sicuti cum pag. 389. adstruit

Lucanos , Brutio: que Romanos evallise, aperte ait: γαο ο οἰ, eLemm ipsi Romam factι Iunt dum de populis circa qua indam Hispaniae regiones degentibus sermo ei est , qui Romanas colonias

ti quidem sermonis 1nemores , ac pIurimi Latini facti sunt , Romanos colonos acceperunt , G c. Fortasse sit magnae eruditionis viro Maz

chio duplex hic geographi locus in mentem venisset , non tam acriter Veteres nujus nostrae civitatis leges Graecanicas, & ritus impetivisset, vel saltem non tanti duxisset hoc Strabonis κρέαινον, quod sibi visum est omnium potissimum contra Kλλωνικῆν Neapolitanorum vivendi rationem, ac leges. Peregrinius etiam hunc locum pluribus vexat pag 286. nihilque lucis asteri . Utinam cetera , quae diligens hic geograpias de tot Nearilitanae rei p. ornamentorum laudibus membranis suis mandavit , liceret mihi in veterem nitorem restituere; amanuensium enim, & interpretum peccatis squalent omnia. Imperare mihi nequeo, ut praeteream turpe vulnus, quod tribus post versibus Straboni librarii sbmniculo sit infiixerunt, dum cryptam Neapolitanam graphice describit: ενθαδε s ἐν Nεαπολει) δι- ρυξ κρσπτη si ροταξυ ορους , κ. T. M quae ab omnibus versa sunt, est ibi fossa, males . , escas cruera ut in Senecae epist. s7. in occulta per mont m, c. vides jam vocem κρυπτή eise importunam, & omnino παρελκειν, etenim δi υε Neapolitana nulli occulebatur , quin & πορLvi ἐναν ἀοις ἐπι πολλους aperta fbi occurrentibus curribus, s non jumeneis, nam ita vertunt ζή γε n,)stadiorum multorum longitudine, uti nunc etiam vili tur: sane quis in ora libri adscripserat, κρυπτο, quo clarior esset vox διώρυξ, inde, qui sollemnis amanuensum stupor erat, Strabonis verbis adlata, atque putida isthaec τα λογία enata est, διωρυξ κρυπτη quod pronum erat Cluverio, Peregrinio, & tot doctis geographi interpretibus

advertere. Verum bene multa de πε&Θρυ im hac crypta in Puteolana chorographia . Neque credas mihi non superesse exempla , queis certam reddam hanc medelam; ipse enim Strabo non multis ante versibus p. 37s. dum cryptam propter Avernum describit α λῶς dicit bis διωριγα, neque addit κρυππν ' imo in omni suae geographiae opere sexcenties meminit v cis διυ ρυξ, & nunquam vides adjectam vocem κρυπri. V. Age ad reliqua cl. Marochii argumenta contra Neapolitanorum συπονο εἰ- tandem redeamus, ac tertium quidem ex his Varronis verbis expromit: Fratria es Graecum vocabulum, partis hominum, ut Neaρoli

etiam nunc et quidam pro ut Neapoli legunt, Apollini; verum quisqtie noscitat ingenii ludentis acumen potius , quam veritatem a Varrone in

170쪽

CONTRA NEAPOLIT. LIBERTATEM ELEVANTUR.

quirentis praeseserre virum summum , qui se miram vim in particulis etiam nunc intueri ait οῦ atque ita interpretari amat : ETIAM NUNC, inquit Varro, cum Neapolitani cisitatem Romanam nasti vi untur, ramen vocabula Graeca prisimorum insiturorum retinent , o prae ceteris Graecum Fratriae nomen I si autem ea sit hic mens Varronis , quae Neapolitanorum Graecanicae rei p. ossiciat, norunt statim universi , quare lubens ultra progredior; nam ex dictis constat aliam fuisse Varronis sententiam. Extrema Madochianae eruditionis vis adversus Neapolitanam πολιτέαν expromitur ab laudati geographi loco lib. v r. pag. 38ρ. ubi nihil sane Neapolitanorum legum meminit Strabo , e contrario felicitatem urbium Graecarum solummodo praedicat , Latinos vero omnes in barbariem d scivisse conqueritur: apponam Graeca, quae inquinatissime versa sunt: --

Mν' quae ita transfusa indolescimus in praeclara editione Amstet . atque in Mazochio ipso Graece cum paucis docto : At nunc Tarento, Risgio, Neapoli exceptis, omnia in barbariem sunt redacta, aliaque a Lucanis, ac Brutiis, alia a Campanis obliventur: squae sequuntur cryptis Cimmeriis obscuriora sunt,) tamets ab his quidem verbo, re autem vera a Romanis , nam Us Romani fiant. Quae quidem extrema verba pag. IOI. a liter jam inverterat Mazochius & pace tanti viri dico, multo magis imnebricosa reddidit: Eos autem Lucanos , Brutios , Campanos in verbo tales dico : nam ct ipse utpote lege Iulia donati in Romani eva serunt e sed

aperte geographus Lucauos , ac Brutios longe sejungit a Campanis , ut clare ostendunt particulae δέ his nominibus appositae: scio hos magni nominis interpretes transversos actos, eo quod vim reciprocarum vincum -ς, atque e n I minime adverterint, quod per mihi valde mirum est quare sine periculo mecum refundas , v - , atque hos s scilicet Campanos, quod proxime dixerat )lingua, s vox verbo nihili est,) rev ra Romanos: γαρ ω ἰ, etenim ρο illi, scit. Lucani ,& Brutii, in Romani evaserunt. Itaque hanc certe mentem geographi dicas saevo suo scit. universas Graeciae maioris urbes barbaras factas cernimus ἰ pa rim ab Campanis occupatas , partim a Lucanis , o Brutiis p atque s Brutii, & Lucani in quidem barbari sunt quod Romani evaserint, eorumque legibus subiectio illi, nempe Campam,) praeter leges , D monem etiam Romanum adepti ' excipe ternas urbes, Tarenivm, Rhegium, ET Neapolim

libere, er patriis institutis mictitantes; qua interpretatione nihil magis nativum , & concinnius ad geographi mentem vestigandam : & mirum omnibus lare reor hane Strabonis sententiam tot doctissimos viros haud frugi studio tandiu sollicitasse: & simul fatendum est tantum abesse , ut Strabonis auctoritas Neapolitanae iacontraria sit, uti vult MaZochim, quin potius, ac sortius eam firmet: si etenim Neapolis civilitatem Lil a Roma-

라틴어 텍스트