Jacobi Martorellii Neapolitani De regia theca Calamaria in Regia Academia litterarum Græcarum professoris sive Melanodoxeioi ejusque ornamentis liber primus secundus

발행: 1756년

분량: 461페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

181쪽

MO LIB. II. CAP. V. P. III. ARGUMENTA

tas, vivebat secundum omnigenam Neapolitanorum rationem p quis etenim dicat aliquem omnino privatum degere in urbe, qui & purpuram vestia & coronam auream genetὶ rem oboluit e Reirriarum haud negem, quare, ut sententiae consuleret , neque sibi non constaret Cassius , in farsit adve hium tauquam , ac reddidit , tanquam primarps , quod Graece non exstat. Id ipsum Graecum indumentum Me riisse Commodum in Rom. thea,tro narrat Dio pag. Ia I 8. Eλων δε s ες θέατρον) ολωrὀρ ρον κατά-

posset Neapolitanos saepe etiam corollis ornatos , & hilaritatis plenos incessiisse, eoque ornamenti genere ad Pompejum graviter aegrotantem adii Lse constat ex Cic. Tuscul. l. I. cap. 33. quem morem Romanorum severitas ineptum oe Graeculum negotium compellavit : eam v letudinem Neapolia Pompejo contractam meminit etiam Iuvenalis Sat. Ita. v. 283. sed doctissimi interpretes hujus satyrici locum Ciceronis non recitarunt. Hinc iure colligas Statii patrem, quoniam praetextam, aureamque bullam puellaeus ingenuus gestami, in Romana colonia victitas te, nam Graecorum ad Iescentum indumenta plus sestivitatis ae hilaritatis praeseserebant. Uides imterea ex superno Dionis loco , quam ingenue & native Graecos mores ac instituta Neapoli viguerint ipsa Claudii Aug. tempestate ; quae deinceps multis saeculis volventibus eodem contento animorum studio perdurasse in seq. hujus cap. parte ostendam, praesertim ex Philostrato: quare non sine animi taedio & angore legimus in Mazochio, cujus auctoritas vehemens esset apud exteros, qui nostra Frum callent et Iraque vere Me mihi via deor esse dicturus Strabonem ipsum, se quidem plusculum advix o, Ne polim etiam inter illas urbes fuisse numeraturum, quas εκλεα ὀπήσθι masse barbaras, h. e. ad Romana insitura er linguam tranDF in eo querebatur ἰ praesertim cum jam , ipso vim , ae vidente , allabi Gru ea Neapolitanon insituta coeperint. Quoniam autem plurimum sermonis , de Statio tritum a me est , ne ovis etiam objicere audeat Neapolim fuisse municipium , propterea quod in episti apposita lib. 4. Silvar. circasin. Menecratem poeta hic vocat municipem suum : Iuncta es ecloga ad municipen. meum Iulium Menecrarem olendiatim iumenem , m Pollii mei generum, cui gramur , quod Neapolim nostram numero liberorum honestaverite etenim in Papinio municus peraeque est , ae eivis , india 'Mna , eadem urbe natus ἰ exempla praesto mihi sunt ab Iuvenal. lat. 3.a v. 33. ubi Nilenses pisces, sturos, dicit Crispini municipes: & sat. I v.

Wo. Iagenas a ectas de Inore Cretae appell/MIovis municipes: Sc ut magis rem firmem v. 2 . lat. 4. payrum AEgyptiam vocat Patriam , quae vox perinde est ac municeps . Nil igitur cives mei a Statio metuant contra Graecanicam διαγωγήν, si Menecratem municipem salutaverit.

Demum , quoniam de obii plena voce municipes sermo est , ne te turbet Cic. ad Att. lib. Io. ep. I 3. qivm quidam de libertate Neap. aven

182쪽

CONTRA NEAPOLIT. LIBERTATEM ELEVANTUR. 461

tes malemereri objiciunt: Tu Antonii Leones perianefas caver artende πολιτικῆ ' evocat litteris e municipiis denos: π IlII. υiri ven mur in villam ejus mane e s Manutius , distinguit emendatque, decuri nes , Ο IIII. viros e venerunt in vivam eius mane: primum dormiis ad AIII. deinde, eum esset nuntiatum venisse Neapolitanos, o Cum

nos, this enim est Caesar reatus, in posridie redire iussit: laruari se venis, ρο περὶ κοιλιολυσἰ- γ-θα ' Me heri fecit; hodie autem in I mriam transere consiliuit. Antequam nodum expediam, notum est Antonii currum leones traxisse, hinc sum γρικῆ Cicero dicit Antonium minime esse Caesari amicum, nec pertimescendum. Verba, his es Caesar iratus, non ad Neapolitanos reserenda , quod aegrotantem inviserant Pompejum Tusc. I cap. uti vult innutius cum reliquo interpretum choro; non enim vero optimus dictator in Neapolitanos ob urbanitatis ossicium excam duisset; sed vocula his incit proximos Cumanos, queis jure iratum sarem dieas, quippe qui ingentem ejus classem pessumdederunt, uti narrat o p . s62. edit. Rei mari: -υ ναυ-ηἱοι προς Κύμη π Μενεκρῶ s,s Καλῶ, ιου Σαεἰνου γίγνεται ' s εν αυτν νῆες μεν πλέους τῆ Και,αρος, em πρὸς θαλασσουργής -καθις-isi , απολ-ro, eodem tempore na

vale praelium apud Cumas intere Menecratem , edi Calvisium Sabinum commissum est e in eo eis a parte Caesaris n-es phrees a mime fueram, quod ei cum hominibus mare femWν exercentibus res esset, σα quisque mirabitur Manutium invidendae teritonis virum,& tot doctissimos inte pretes pro bona hujus epistolae luce hunc Cassii locum non vidisse:& n stra refert veteres cives meos Caesari non suisse invisos. His perpensis, hanc ex puto esse Tullii sententiam, Antonium nimirum e municipiis mimores accivisse, exceptis Neapolitanis utpote libertate utentibur, & Cumanis

ipsi Caesari palam insensis , qui sit te , & obsequentis animi signifie

tione hunc triumvirum adierunt: qui cum id rescivisset, eos abire καταπραξιν πολιτικῆ jussit , ne scilicet cum Cumanis Caesaris hostibus consilia concoquere in vulgus jactaretur; quare, ut omnem ejus rei suspicionem amolirereri, postero die non exspegato, ut conventum erat, in AEnariam

secessit. Si autem haud syonte, sed acciti Antonium adiissent Neapolitani, & Cumani, quid Tillii intererat a reliquis municipibus, qui aderant,

hos binos populos secernere ,& Atticum commonefacere λ In more habui Lis veteres cives meos ob ingenitam Graecanicam comitatem magnos viros urbis suae hospites ossicii ergo statim adiisse notum est, ut cum Pompe-jo factum legere est in Tullii Tuscul. i. e. 33. ubi Cicero tantum abest, ut municipes illos vocet, ut potius aperte liberos, & Graeca institutione Hi-mtantes irridens salutet ; praeterquamquod, uti superne multis praestitum est, hic orator, ceterique Scriptores rempub. Neapolitanam unam διαγωγ tenuisse , neque unquam Romanam civilitatem acceptasse suis libris illeverant. Ceterum reor non parum lucis antehac σκοτnta ἐτη Cic.

epistolae Dione auspice allatum esse , qui orator Neapolitanos ab sibi insensissi.

183쪽

61 LIB.II.CAP. V. RIT NEAPOLI GRAECA INSTITUTIO

sentissimo municipum nomine liberavit potius , quam vocitavit. Sed agereliqua cl. Maa hii argumenta responsis perstringamus.

PARS QUARTA.

Frustraneum ostenditur Neapolitanos paucis pose Tiberii- Aug. annis ab Graecanica insiturione , o eloquio defecisse; atque argumentis eruditissimi viri, prolatis undique monumentis erram nuper repertis, res litur.

r. RAEAetoc HII argumenta frictim proferuntur . Neapolitanos Iapnder unos esset VI σιους , qui Graece scalpri sunt , Latinos omnes spurios parest . Graecae epigrapha paucis ab hine annis efossae enumerrentur ἰ ne priva quidem Latiaris bruta . II. Starrum, quanquam Latine poemata scripserit , Graecanice insiturum esse ostendi. tu, sua poemata Rom.e reeιimuit , hinc ab Domitιans Albano rusculo donatus , rer a coronatus . III. Statii pater pueros Homerire instruebat: quo Graeca discerent, ad hane senem audiendum plurimas gentes accurrilse eousiat; eiusdem multiplex Drx-mnium: optatque finis , ut uni Graeci vates patris exsequias comitentur. Iv. 1 emplum Cis Ortim Neapoli minime sub Tiberio erectum : neque hune AM . t sum nomen gentis Iuliae amasse ratum apud omnes est , contra ae his illavit Matoehius, ae Til ismontius . v. Groe litterata saxa paucis abhine annis inventa sngillatim proferantων , ο tui rantur e ausi tum Athenodorae puella fingulare , mi multa lux a Pollaee Homeractim ann0ptum elegantissimum , Graecis Deo m , o heroum nominibus etiam insipne quia exhibeat , certo divinatur . vi. Bina disicia melintissma , leporis Attici plenae marmor Ch stanti m. vii. Gaurni etiam lapides nuper est up , quortim bini , licet fragmenta , Nea otitanis honesissmi . vii I. Etiam Capreae insula Neapolitanis sublesia αλιενι-u institiatione floruit: hoc νησίδιον ptarimum commendatur, o quaedam Dionis verba iaculentitis prae Reimmo illus π- rure hujus infuIa Graecum nomen expenditur. I x. Capreis inventum elegantiis referorum epigramma expon/tur , qua mutila erant , adiectis . I. Id marmor Mevi a iacim. commentario ili rasar . Quid προκοπά . o quis 1se δεσποσέων ' de , parva infula ; hae in re D' O illis ressiture ex Statio osenditur fuisse Taurubulas. x I. De Migaba quodam adolescente ab Augusto dilecto , cur hujus nomΗ in Κτι- νόν mutatum sto Ma aha ab Κmei is vox a Thraestus adducta , ae ho--. sa satιse Suetonis medela d Casati bono aqua haesit in hae ἐάσω, o interpretes nihil viderunt. Μruthaei AEgyptii hujus e pr. mrerpretamentrio apponitur . XII. Momen ta . quae me ad haec longius ti de Caprearum ingula adnotanda impulere : Com. Fimmiana laudes. Demum e mon hiabas πολυε ιλλου u infulae ἀμέσω ab Piramnieis Dod apprime eam Strabonis vel bis conspirat.

I. DAtriae olim Graecanicae decus me cogit , ut ad hanc etiam memaggrediar, scita ustra esse Neapolitanos post Strabonis aevum KOmanam linguam dedidicisse, ac barbariem induisse: pro qua sane sententia tuenda

cum unus Mazochius surrexerit, neque socium enumeres, vereor, ne ob rei novitatem caula labet ac concidat. Hujus cap. quartae partis argumentum lubenter te lecturum stias , cum multiisea rerum varietas , & nostrae O- ia lini

184쪽

posT TIBERIUM SATIS DIU PERDURAVIT. 453

lim Graecanicae urbis, & Caprearum insulae elegantiarum illecebrae ; nec

non nostratis Statii quaedam praeclara inllitatio , praeter bene multas recens natas Graecas epigraphes, te allicient. Porro, ut brevis sim, vestigiis praeclarissimi viri inhaerens, pauca quaedam argumentis ab eo prolatis reponam, cum non tanti ponderis lint, atque non exanimi mentis sententia ea corrogat se virum sat Graece doctum autumem. Ait igitur pag. Io I. Paucos admodum, ac disjectos hinc inde Graecos titulos in urbe nosipa iuveniri, qui primi sunt, aut saltem secundi Chrsiani saeculi foetus ζ inde sensim sne sensu desciυiste ab Hesieni o Neapolitanos civ s I contra

vero innumerabiles Larivas rum sepulcrales , tum omnium geuerum

insor tiones reperiri , ac noυns estodi ἰ optassem , ut vir clarissimus nostrae Neapolitanorum famae paullo honestius consuluillet; non enim in hae urbe divecta hine inde Graece litterata saxa visuntur , sed sano consito ubique aedium assi xa, uti Capuae, & Romae, in ceterisqtie boni nominis

urbibus . In causa extinctae Graecitatis fuisse adstruit Romanos optim res, o cujuscumque fortunae homines Latiares deliciis urbis Groecanica captos Neapolim animi ergo digressos . Testem demum vocat Statium civem Neapolitanum Latina solummodo poemata pangentem. Haec sunt doctissimi viri argumenta β. r. a me summa fide collecta. Cui summo viro quisque sine longioris sermonis ope reponet, certum esse Neapoli millenos, non paucos lapides Graece litteratos prostare, quos aedibus assi xos ad decus patriae cernimus; praeter innumerabiles, quos, ut nostrates Scriptores, qui omnium manibus teruntur, Capacium praesertim, ac Lasenam taceam, collegit Sponius , R Vandalius omnes gymnasticos,& Reinesius, cujus s lagma volupe est exornatum sexcentis Graecis Neapolitanis epigraphis replicare, ne ad maj res harum gaZarum thesauros provocem; quos certo noli rates esse nemo adhuc inficiatus est, cum vel se triarum nomina in iis legas , vel Neapolitanos ludos , vel magistratus: ita .ut si quis ex Graece doctis omnes simul colligeret, quod exteri ardenter avent & expostulant, grande satis volumen conflaretur. Atque ipse testis αὐτο πλα ab solloribus bene multas epigraphes extractas , Graece sculptas universas vidi paucorum annorum spatio , ita ut sere vicenas jam enumerem ; binae ouidem servantur in aedibus 1acerdotum Cruciferorum nomine in Furcellensi regione : basis etiam inventa a me est in S. Mariae Rotundae : & quaedam marmorea tabula in talibus f miliae Amen dolae prope S. Petri in vinculis ἰ praeterea oblatus est elegatis ci p. pus in aedibus Carbonellorum in Nilenti regione: non obliviscar marmor Christianum nuper repertum in Catacumbis extra S. Ianuarii portam : neque θανατιε- saxum erutum prope S. Severini templum; nadius sum lapidem in aedibus Dynastae Fossae caecae juxta coenobium Virginum S.Clarae, qui, utpote fragmentum, minime a me curatus est; neque sileam de tabella marmorea sepulcrali cum brevi titulo, & de alio iragmento, quae ambo nuper sibi comparavit Ludovicus Petronius unus ex x xl l . viris juridita n n cundo

185쪽

464 LIB. II CAP.U. P. IV. NEAPOLI GRECA INSTITUTIO

cundo antiquitatis amantissimus, litteris, Sc prisca origine nobilissimus: de anaglypto cum Graecis nominibus , quod servat Nicolaus de Bonis : ac de tabella depim, x Graece litterata Herculanei a Rege reperta, quam Neapolitani artificis opus fui illa bonis rationibus pag. 39o. praestiti. Addas marmor, in quo distichon scalptum est, ac Regi domino nostro oblatum ,& alium silicem anaglypto,& limatissimis binis versibus elegantem penes Carminum Ventapanium, qui heri, aut nudius tertius prodiit: nec non partem longissimi gvmnastici tituli paucis abhinc diebus apud S.Ioannis majoris effossam. Demum politissimum ac longiusculum epigramma metrice scriptum Capreis inventum , quae insula, utpote Neapolitanis subjecta, Gra,ci oris erat. Qui Graeci silices eum nuperrimi sint, & nostra hac aetate in lucem tracti, usque ad stuporem demiratus sum promptam Mazochii facilitatem edicentis pag. ior. Latinas inscrUtiones omnium geuerum Neapoli) novas quotidie efidi . Ex hac ditissima marmorum gaza quaedam mox apponam, quaedam, quando de Fratriis seq, cap. sermo instituetur; pleraque autem incidi ad autographi fidem minime posthabui , ut petas dignosceretur ; utinam majores nostri parili studio tantas divitias con- cui si 'iisent, ad servassent, & ingenitam elegantiam characterum , vel deformitatem ad nos transmisissent ; verum tutorum iniquitate nepotum luxui potius , quam litteratorum exspectationi , atque utilitati consulitur. Mihique gratiae plurimum expostulo tum ab civibus, tum ab exteris, qui

hunc thesaurum comparavi, atque cum re litteratorum publica communico, tanto grandioris pretii , quanto majoris sunt id genus opes Graecanicae prae Latiaribus. - Contra vero quanquam fm silicum litteratorum explorator acerrimus, atque ubicumque effossiones fieri audio, adversus structores barbaros accurram , sors Latinos nunquam obtulit ; si . unum illud excipias grande fragmentum a me plus parte dimidia suppletum , ab amicis commentariolis exornatum, quanti ducendis, videant ceteri, mihi sat est saxum vitae reddidisse, idque erat ἀσχολημα ' in quo praeter cetera ad urbis nostrae aeternum decus, quae antehac ignota erant , legimus, Valentinianum, ac Theodosium a G. Neapolitanam civitatem ad omnes terra zmarique incumsones e Uitam. ω' nulla securitate gaudentem ingenti cura , ac sum ptu muris , turribusque munitasse ἰ quam Caesaream epigraphen ideo LM tine conceptam reor in adhuc Graeca urbe, ut majestati Valentiniani occidentis imp. consulerent Neapolitani , sicuti sub Tito factum vidimus; nisi dicas marmor erectum ab ipso Valentiniano ob murorum beneficium

per curatores suos, quare Latinam omnem intuemur. Quae etiam saxa in

Helenae Constantini matris. ac hujus Aug. decus a quibusdam nostratibus Scriptoribus reseruntur, suspectissima traducere videtur Assemanius in laboriositimo opere de reta Neap. & Sic.to. 3.pag. 3o8. quare licet Latina, nemo

mihi objiceret: praesertim cum legam epigraphen Constantini exstitisse in Arcu prope templum S. Spiritus ad viam Toletanam: at scias hujus Augu

186쪽

POST TIBERIUM SATIS DIU PERDURAVIT. 46s

si aevo eam urbis partem solummodo arboribus consitam, nec ullis aedificiis insignem. Ceterum ne credas παραδοξον, si adseverem, ex quotquot Latialibus saxis , quae Neapoli visuntur, nullum sane elle , quod certo jures Neapolitanum , & aliundevis huc translatum adstrui non polle ; nam inmnia αυτ θονι, & patria aliqua nota carent praesertim cum ipse Maz chius idipsum fateatur pag. 2a8. col. 2. Qui visuntur Neapoli, διtuus plurimos Puteolis, B is , Baulis, mono , Cumis , Capua , aut undelibet allatos fuisse. Porro ipse paucis annis ante non infimi aeris pretio a nostrate marmorum sectore emi cippum Latine exaratum , Capuae erectum, demum Neapolitano marmorum opifici venditum , quem Retis nostri Aug. maxime intererat servari cui statim obtuli, quippe Herculanensis est,& factas ibi sub Severo imp. essessiones meminit, quem in fine hujus operis paucis illustrandum spondeo, si tempus & otium siverint. II. Praeterea defecisse Neapoli Hellenismum a me nunquam impetret Marachius, eo quod huc Romani bene multi confluxerant ob delicias; etenim, si Neapolitani Latinos mores induissent , sermonemque Romanum etiam didicissent, nequaquam Roma Neapolim se illi recepissent, cum haec eadem

in Urbe terrarum orbis principe longe melius ac elegantius reperillent; v rum Strabo pag. 378. to. I. clare praestat Romanos huc adventalle , quo Graecanicis inlli tutis , Atticaque vivendi ratione fruerentur , perdite τ διαγωγην amantes; delicias autem, & amoenitatem loci minime commemorat . Me piget praeterea Mazochium satis infirme cantra nostratem Hellenis mum objeὶ asse Statii Neapolitani Latinitatem, cum longe

ante me noverat vir magnus sere sempor Romae vixisse Domitiano Aug. carissimum, cui bina sua poemata etiam sacravit οῦ quin ab eodem principe agro Albano se donatum canit Silv. 3. I. v. 6 I. ubi aestates teredat:

hi ego Dardaniae quamvis sub collibus Albae

Rus proprium, magnique Ducis mihi munere currens Unda domi curas mulcere, aesusque levare Susscerent, O c. Hinc modo patet, quare in patris epiced. s. I. V. 227. inquit: Qualem te Dardanus Albae

V, cepisset ager, s per me serra tulisses

Caesarea donata manu.

Ex quibus verbis nosco etiam in Albano rusculo saepe rusticatum esse,& R mae poemata cecinisse, ut ex aliis ejusdem carminum locis id ipsum constat. An victus fuerit Statius noster, dum Thebaida inter Romanos recitaret, vide Casa ubonum in Sueton. in extremis paginis ; quod negatur, praesem tim cum uxori dicat ter se auream coronam retulisse ab Domitiano Silv.

3. S. v. 28.

. . . . Ter me nitidas Albana ferentem

Dona comas, sanctoque indutus Caesaris auro, Visceribus complexa tuis.

187쪽

455 LIB. II.CAP.V.P. IV. NEAPOLI GRAECA INSTITUTIO

In quinto hoc carm. vides etiam Claudiam uxorem Romae degentem, Scrogalam multis verbis, ut tandem Campaniam , 3c imprimis Neapolim repeteret. Adde Papinium nostrum in Albano victorias Domitiani Augusti de Germanis , Sc Dacibus in quinquennali agone cecinitie , Sc cinrona aurea ab hoc principe donatum : imo ejusdem mensi assedit se ha

bes Silv. cap. a. vers. 62.

Si e coronatis iteres quinquennia lustris, ita mibi felices epulas, mensaeque dissi Sacra tuae: talis longo ροβ tempore venit. . Luπ mihi, Troianae qualis sub collibus Albae, Cum modo Germanas acies, modo Daca sonantem Praelia, Palladio tua me manus induit auro. Nil mirum igitur si Statius poemata Latine panxerit in Urbe Latii principe , locisque confinibus. Mirari potius debuisset Mazochius, Neapoli urbe jam Latini oris, uti vult vir doctissimus, unas Graecas innumerabiles epigraphes reperiri imo & Romanos i plis; si Neapoli ad plures ivissent conlanguinei, his Graece lapides θανασίαους exsculpsi illa, nunquam Latiares, cujus rei exemplo erunt bina epigrammata , quae mox adscribam . Ut autem, quae dixi, luculentius percipias, constat Domitianum, squod non viderunt Statii interpretes Albanam secessionem perdite a malle, inibique omne genus ludos celebrasse, Sc poetarum etiam certaminibus interlause, Suet. cap. 4. Celebrabar in Albano quotannis quinquatria Mnervae, cui cologium inliittierat, eae quo forte ducti magisterio fungerentur, Here

que eximias venationes, ct scaen eos ludos, superque oratorum , poetarum. Certamina, quos inter certo Statium adnumeres. Et c. I 9. Centenas varii

generis feras saepe in Albano secessu conficientem spectavere pleriquet c. Suetonio succinit Dio Cassius edit. .Rei mari paβ. I m. D

aperte vides , cur canat Statius se Athani plures coronas ab Domitiano accepi Ise. Verum fuisse poetam nostrum etiam Graece doctissimum propalam est in epicedio in patrem , ubi ab vers. I 8. ad I sq. sestivam Graec rum poetarum vim enumerat. stilumque, & eorum argumenta docte perstringit, quos porro curate lectitasse oportuit; praesertim cum patrem ipse canat vers. Io . Atheniensibus, Curenens bus Alexandrina schola scit. lac Spartanis Graece doctiorem , imo parem Homero faciat v. Is fieri ergo haud potuit , ut filius Latine dumtaxat institutus sit . Et quo pacto noster Statius in longissima Thebaide , 3c brevi Achillei de tot fabellas in Romana carmina transfundere quiverit ab unis Graecis veteribus Scriptoribus ea aratas , nisi Grajum sermonem penitus calluisset, imo 3c ingenitus ei sui siet

188쪽

POST TIBERIUM SATIS DIU PERDURAUIT.

III. Advertas averem Statii patrem ab Homero vatum principe Ne politanos pueros instituere occoepisse, V. I 6. Hinc tibi vota mirum credi, generosaque pubes Te monitore regi, mores, o facta priorum Discere : quis casus Troiae, quam rardus in es: Quantus equos, pugnasque virum decurrere versumoni deI. Nam is pe a me dictum est multis fulto testibus prae reliquis urbibus Ne poli Homerum excultum, ita ut cives mei Homerici salutarentur . Pra terea adeo Graece subactum parentem suum alloquitur, ut hexametrorum mensura poemata tam facili arte compingeret, ut solutae orationis libertatem, ac candorem aequaret, v. I sq. miror hos versus doctos interpretes vehementer torsisse: κ ... Tu par assuetus Homero

Ferre iugum, senosque pedes aequare solutis Ver bus, ct nunquom passu breviore νelinqui. Hinc ad illum , appositissime prosequitur Statius , veluti ad Sibylulam, atque oraculi instar Lucanos, Daunos,&omnes Campaniae nostrae gentes, quas singulatim eleganti poesi enumerat ab v. Io I. ad I 76. quo Graece instituerentur, accurrisse: quae Campaniae loca me piget, quotquot doctos commentarios in ea intexuerunt, misere vexasse: si id nunc agerem clare eadem distinguerem: : sed rogaris, ut a me Puteolanam chorographiam brevi exspectes. Demum tantum Graeci sermonis adsequi studuerat Statii pater, licet adolescens, ut filius canat, v. I 3 . digito monstratum fuisse, tanquam exemplar ceteris puellis:

Protinus ad eatrii raperis certamina luseri Via imρIenda viris, laudum festinus, π audax Ingenii e fluuix primaeva ad carmina Hebes Euboea s Neapolitana, natis temo Davere starentes, c. Adde ad id fastigii Graecanicam patris sui eloquentiam advenἱsse, ut filius adstiuat, V. IOς. si Neapolis neque originationis fama , neque institutis, atque ore Domitiani Aug. tempore Graeca floreret undique , uno patris eloquio omnino Grajam se probare, quae omnium maxima laus est: Si tu stirpe verus, famaque obscura iaceres Nil gentile tenens, illo te cive probares

Graiam, atque Euboico maiorum sanguine duci. Demum cupit, ut ad Elysios parentem comitentur uni vatea Graeci oris, atque post habet quamcunque Latinorum poetarum clientelam eo in funere celebrando, utpote ignobilem, 3c peregrinam, ac in urbe Graeca barbaram, v. 284. o De pii manes, Graiumque examina vatum,

Illustremque animam Lethaeis Dargite ferris, erc. Ex his omnibus quisque inseri, nam ideo isthaec longiuscule intexui.

189쪽

Neapoli, Domitiano victitante, Graeci sermonis vivacem gratiam viguisse, nec jam coepille in Ssὀxρ8αρωσθαι ab Tiberii aevo, ut enixe, Sc argute ostendete conatus est Marachius; & mecum miraberis virum Graece scientissimum tam acre bellum Neapolitano Hellenismo indixisse . Haud tamen denegem hunc senem etiam Latina calluiste, in quibus praeter gentilem linguam filium consormasse constat, nam Thebaida, & Achilleida, ipso magistro, confinxit , v. 233.

Iaanida Tarpor caneret re nostra magistro Thebais, urgebant procorum exordia vatum, cantus jumulare meos, tu pandere facta Heroum, bellique modos, positu ue locorummo babas: Iabat incerto mihi limite cursus Te sne, oe orbatae caligant tela carinae.

Neque dubitem, quin procerum Romanorum filios frequentissimos Ne

polim celebrantes res eorum veteres tum Graece , tum Latine docuerit, quas 'culto carmine Papinius noster enumerat ab v. 176. usque I9 quos

utpote longiores tutemet legas, horum initium est:

-κ Ο' Romuleam sirpem, procere ue futuros Infruis, παHine Neapolitanae rei p. jucundissime gratulor, quae tot simul gentes sinu

suo complecteretur, atque ingenuis artibus informaret, moresque emolliret, Lucanos, Daunios, Campanos, & Romanos ipsos. Utinam sicuti filii poemata bona alite servata sunt , ita etiam bene multa Graecanica patris volumina minime intercidissent i saltem eorum pars exigua , veluti ruta & caesa ex avita & ditissima hereditate ad nos pervenisset i quot praeclara decora urbis nostrae otiola, & bonarum artium plenae ad aeternam famam reliqua fuissent 8 Vellem autem, ut mihi minime insensus vivas, eo quod paene Iliada de Statii nostratis , ejusque parentis Hellenismo produxerim , Marochium magni nominis virum potius incuses , qui eo me deduxit, atque hunc civem μγ, i dumtaxat sonantem voluit; mea

autem intererat συριπολι ni partes tutari , ac famam ; ceterum facillime

paternae urbis decora scribentem ad quid prolixius abripiunt: verum quae de hoc poeta dicta sunt hic,&paullo Hiperne pag.4sτ.3cc. Neapolitanis hone-

sati sutura sunt, utpote antehac minime animadversa . Utinam mihi otium suppeteret, quot ornamenta,&quam elegans vivendi genus Graecanicae hilaritatis, ac comitatis ab Silvarum libris in lucem traheremi Et quis tot doctissimis civibus meis cito non succenseat, quorum nemo hunc Vatem αδ γμονα quaestis undevis commentariis mactarit : qui dant grande patientiae, ne dicam , inertiae documentum, dum serunt alienigenas ,& transalpinos Bernartios, Gevartios, Crucejos, Barthios, Gronovios, Veenhulentos,&c. illum adnotationibus condecorasse, qui, utpote longe Cam- Ianiae nostrae nati, res nostras, locorumque situs parum. callentes omnia

usque deque perturbarunt , & sere cuncta alienissime . Papinii mente

inter

190쪽

po IT TIBERIUM SATIS DIU PERDURAVIT. 46ρ

interpretati sunt; sed facessant porro querelae, etiam quando eas novimus

Iv. Ceterum antequam ultra progrediar, advertendum duco saepe a me laudatissimum virum, dum cives Neapolitanos Hellentimo spoliat , adserere elegantem illam epigraphen in Divi Paulli mirandi operis porticu mlim insculptam, quae aeterna architectonices jactura an. I 688. terrae motu concidit, & tandiu commendarat Palladius , tanquam optimum Cori thii operis exemplar, to. . p.8.edit. Hajae i726.)sub Tiberio Aug. suisse erectam , cum satis posterioris tempestatis esse potuerit: nulla enim omnino

in ea Tiberii Aug. mentio inest, sed cujusdam Ti. Iulii Tarsi, qui templum Castorum exstruxerat: inde vero legimus Pelagonem quendam Augusti libertum , ac procuratorem opus persectile; at quinam sit hic Augustus, nemo sane givinaverit; id tamen sciunt univeru sentem Iuliorum post Iul. Caesarem ad Neronem usque perdurasse; adoptivam vero unius laeculi intercapedine , vide laboriosum sane opus Onomastici Romani Io. Glandorpii p. 8i.&seq&Et miror sane Mazochium,& nostrates Script res omnes edixisse sub Tiberio Aug. superbum hoc Dioscurorum templum

Neapoli erectum, quod non dicit epigramma. Mentis meae animum tum haverat Tillemontius, qui in Tiberio arti c. I. adstruit Tiberium nomen Iuliae gentis aliquando agamasse, provocatque ad quosdam Mediobarbi nummos; verum neque hic , neque Morellius ullum apposuere inter sexcentos Tiberianos, in quo Iulii nomen cuium legas ς quare cum ροημνικόν hoc σφάλαx diligentissimi viri deprehendissent, qui Bruxellensem editionem accurarunt, illud ab praeclarissimo opere expunxere, famaeque Tillemontii consultum voluerunt; at Parisiensem , Venetamque isde deturpat. Ecce tibi Matochii verba, ut mihi praestes fidem p. io I. Fuit tua olim inlataptivi antiquior ad Divi Pauli , quae incelebri epis lis , quod me

puero terra motu coucidit, a quodam TIBERII A vG. LIBER To in vestibu-

lo templi Castorum posta fuerat . Hae quidem oe aliae paucae hinc inde

disjectae Graeco sermone exaratae partim visuntur , Partim patrum memoria exstabant, ferme omnes, ni fallor, frimi , aut Iummum alterius Christiani faeculi. Nam mox sensim sine sensu ab Helleni o descivere Neapolitani. Conquerendum mihi est hic iterato de Mazochio , qui is esum jam praemiserat in Camp. amphit. pag. 93. Neaput in tempti C

sorum epimraphe de illo Tiberii liberto legebatur e Συκαλέσας ἐκ τυνιδίων καθιεμπεν, dest, sua pecunia perfectum consecravit. At titulus ipse non adnotat Tiberium Iulium Tarsum alicujus Caesaris fuisse' libertum, neque iste, ut ait summus vir, perfecit, dedicavitque templum , sed quidam Pelago Aug. libertus. Et ipse nuper laudatus Glandorpius hunc Ti. Iulium Tarsum Iuliae familiae addicit in extrema pag.493. Apponam epigraphen, quae elegantibus, ac grandibus characteribus scalpta erat, ac b,

ius versibus distinguebatur, ut quae dixi, tutemet legas: '

SEARCH

MENU NAVIGATION