장음표시 사용
91쪽
LIB. II. CAP. III. DE SEPTENI s
e fingi solet, eo pacto expressit artifex. Ne autem te turbet, quod stantem intuearis , non vero sedentem , ut moris est scalpere hunc Deum principem , quo commendetur majestas; nam licet in gemmis , ac numismatis plerumque Iupiter sedeat, scimus etiam erectum finxille veteres, vide
Passerit gemm . astris. si vero quaesitissiima Sc bene multa de hoc bino Iovis habitu scire optes, lustres cap. I a Petri Burmanni de Iove αναιβάτν. Miror Marochium de Iove in Campano anaglvpto sedente hoc sat longum Burmanni caput non vidisse, atque pauca isthaec allevisse pag. I 6 I. col. I. Jupiter sedet , se ouoque in Capitolio : Porybrim apud Eusebium
III. ae praep. 3 ovem fraentem facit. Cum autem eo labore Burmannus me liberarit , fratiam habeo. Vides praeterea hunc Deum πρπικερxυνον, πιππυ ερεπν, α Περοπηαν, αργiMραυνον , & sexcenta id genus προτε es ab , Homero Iovi addicta; nec non ἐλα α εροντῆς, φο κοτεροπο , πυρπαλα ριον, uti salutat Pindarus Olymp. vel ευ1κολον Eurip. in Ion. & κεραυνο- βρ ἰντην Aristoph. in Pac. & Anthol. lib. . cap.8. ep. 2 I. , Z υ , πρη ρα, μέθες Porro inter epitheta Iovis tonantis longe πιυῆο-ν est μβάτης, fullerator: quoniam autem eam vocem Eduardus Holthenus multa luce donavit, & adversus Holthenum libello ad miraculum docto inscripto, Zε ἀναυῆα ς, Petrus Burmannus fere omnia, quae dici eossunt de Iove fulgeratore, operosissima cura Graece,& Latialiter aggestit, ex tanta erudition Is messe , ne manipulum quidem nobis colligendum 'relivit . Ab uno Mazochio de Iove ἀναειν , ut moris tanti viri est , in
Camp. Amphit. pag. I 6 l. col. I. maxime rarum quid Sc singulare deperibam: erum nescio, cur de Iove Tonante, qui in Campano anaglypto visitur, ne verbum quidem apposuerit. Si optes, quot Deos fulmine donarint veteres , adeas rogo diatribam 3. Gorii, viri humanissimi , ac librorum editorum numero lonse gentium notissimi de Mercurio fulgeratore, quae exstat in gemm. astrii. Io. B. Passerit p. 3or. inibique legas, quae Cuperus de fulmine Deorum corrogavit: unum valde miror Gorium sugisse, quae Burmannus docte commentatus est, de Iove ἀναεατν, fulgeratore , apprime juvantia
nuper laudatam gemmam Mercurii πρπικεραυνου.
si de sceptro, quod gestat, quaeris, σκηπιῶχος audit apud Orpheum. Mazochius docte pauca in amphit. Campan. importavit pag. Is I. sed oblitus est adnotare Deos apud Homerum, & collegam Hesiodum nunquam legi σκντάνους sed solummodo viros auctoritate spectabiles , imo Sc vates, aliquando & homines agrestes, ac . pauperrimos, vid. Od. ν. V. 37. Hesiodus canit Theog. v.3α sibi poetae a Musis traditum σκῆψρον δαφνει, ubi praeclara satis adnotat Clericus; quare quisque mecum indignabitur poetas Homeri filios a parente defecisse,& σκήπτροις passim Deos donasse; hinc apud Ovid. Fast.6. v. 37. conqueritur Iuno marum maxima, Cur igitur rcgιna vocor , princepsque Dearum , aurea cur dextrae sceptra dedere meae P Et Fast. I.v. io 2. In3ueioυis dextra fictile fulmen erat ἰδc C. Flaminia; R Cn. Servilio cossi decretum fuisse decemvirorum monitu, ut sulumen
92쪽
ATRAMENTARIIS PLANETIS SINGULATI M.
37Imen Iovis esset aureum pondo so. tradit Liv. Et ne a Graecis discedant in Homerastri hymn. veluti in Martem, Dos hic salutatur , Scin Anthol. lib. . c. . ep. I9. ZEt ς σκῆπτρον Ξκ λέον . . . . Si autem
thecae hujus calamariae faber atramentariis Diis apposuerit sceptra, ne putes ipsum ab Homero degenerem, sed superne dictum est planetas, utpote satellites Zodiaci signorum, jure virgulis, sive sceptris argentarium donasse, vid. pag. 3 8. quare ραεδοφόροι audiebant . Hic hauὸ importunum reor advertere, me, ni vanus sim, nunquam legisse in Homero Deos βασιλῆας salutatos , quo honoris titulo scio heroas suos solummodo insignivisse; atque animi angor Hesiodum a divino vate, quocum συμς si tν expertus sum, in hoc uno descivisse, Sc vocem βασιλευς bis in Theogs-nia v. 486. & 886. Diis apposuisse . Porro si optes ad miraculum quaesitis sima de Diis regalibus consule D' Orvillium in Chariton. p. 97. licet, quae de Homero in voce βασιλευς adnotavimus, oblitus sit . Si quid noscere cupias de coma, est Calabro. Aquilam non apposuit argentarius sertalse, quia nunquam in Homero legerat illam Iovis ministram. xlv. Demum minime te diu detineam cum Venere, quae ultimo loco adstat Παρθενω αδμ , , γέ in primo Hom. hym. V. 82 Innititur columellae, quod scalptorum, & pietorum ingenium est. Videre videor circa ejus verticem corollam, quare memini me saepe lectitasse fuisse ευ ε:-ον A'φροδιτυ Hom. σδ. θ. 267. atque in hymno canit illam χ υσος ἐφημον. Coma nitet pulchra, & longiori, hinc reperi aeud Coluthum ευπλοκαα , & apud Apol. lib. I. εαθυπλοκαμ . Peplo vix cooperitur, quo Deae indoles nota sit, eam enim ἀσελγεα Κι ριν vocat Phocyl. qui quidem longior est,& elaboratior, uti ipsa eum induerat in Hom. hym. I.
v. 85. Πετλον υεν γάρ ε εο φαεινοπρον πυρος αὐγῆς . Nullis fulget calceis,
constat enim nudis pedibus incessisse ,&Theoc. idyl. κγ jure salutat δεα δαλον. Donatur sceptro ob imperium in Deos, hominesque, uti Orpheus εἰς A'φροδ. canit, θεῶν , vel melius Ob rationem , quam pag. 348. attulim . In publicum litterariae rei p. commodum peccarem , nisi epigramma in hujus Deae obsequium elaboratum, atque antehac ignotum,& fortassise huic smile haud reperire est , in lucem proferrem . Porro cum mihi Metas id genus antiquas studio insano vestiganti , atque attentissimo exscribenti vix fuisset perlatum duobus abhinc annis ex Bajis ad Regium Cimeliarchium Herculanense marmor obscuris vers bas littetarum advectum ei se , citii simus accurri , & revera reperta a me est balis quadrata duos pedes lata , characteribus sat informibus , atque haud lectu dissicillimis ; quare eo quod graphices arte parum valeam , ad praeclaram lapidis fidem patientissimus ob humilem saxi situm illud exscripsi,
quin & formidolosus, nam ct meliarchii curatorem ζηλοτυπω στον esse norunt omnes ; interea hosce vetustatis thesauros dignoscendi amore enecantur universi.
93쪽
371 LIB. II. CAP. III. DE SEPTENI s
Quod epigramma ut celerius lectites, bonis elementis distinctum apponam:
VENERI PROBAE SANCTISS SACR-TI CLAUDIUS MARCION
Noveram ipse epigraphen , & presertim primum versum , salve mille, oci esse quid euriγρ-υδες , quare tam ad proba civium , quam exter6rum αρχο λόγιον ingenia, ut sententiam tenebricosorum verborum mihi aperirent, appellaveram, sed ab universis responsum est se Davos esse; quare audendum mihi suit, an quid lucis a tanta caligine haurire quivissem. Porro ne longiorem commentarium a me exspectes , res enim N lixitate laboraret sua , unicuique ingenii vim exserendi do veniam, eum ipse multa servo in Puteolanae regionis illus ratione . Interea hie Ti. Claudius Marcion, ne mihi interceia, quominus Tiberii Claudii Aug. Libhertus
94쪽
ATRAMENTARIIs pLANETIS SINGULATIM. 373
bertus fuerit, praesertim cuni Miseni is imperator ad plures abi verit. Reor a tem Marcionem ob acceptum beneficium in Deae simulacri basim epigramma Inciditie, ouod hujus liberti aetate antiquius dicas, tum ob carminis ma-Iei Iatem , oincuritatemque, tum ob neglectissimam πω διοα ' & hoc carmen exputes publicas qualdam conceptas preces, sive bona verba, Graece επφφἰαώ. Veneris επιθε in ipse excutias, ac pensites ope Graecorum Scriptorum, Hesiodi praesertim Ῥheog. ab. v. Ioa. ad et os. & marmorum, ac Latinorum poetarum, Lucretii cum primis lib. r. init. nullum sane numen tot tanti' ue honestabatur προσθε ις ' in mentem revoces saxum Maronita
nere Bacchum coluisse ex nummis habes, ΔIONΥΣΟΥ ΣΩTH Σ Μ PLINITON. Non oblivii cendae ignotae antehac voces portar rix , matri ucrificatrix. Neque dubites , ouin onus pulchrum sit amor, nam verba
oblitus eram Tullium saepe conjunxisse voces prebus & fanctus uti pro
Cluent. Rog is, ne vocabulorum ορθογραφίου posthabeas, quo carminiS 'itatem melius noscas. Cur Venus salutetur Iacrificatrix, tutemet cogitλ, atque optarem, ut quis me id doceret. Demum aegerrime ad tenebricosa verba , D e mitte , ροα acce ,& piget me, quae μελλοω occulunt, aperire, quare, pax mihi sit paucis ea, honesteque interpretandi. Itaque verba ita eompleas, Salve, Venus, opus es nos coenare cum illuseri mille ani=narum salis j arnos commisceri αιγνυσθαὶ cum innumera gente illuseri, elegantio ue fomma praedita; sane prisci hujus epigrammatis auctor vel ob honestius umcabulum , vel quia idem valebat, apposuit coenbre pso obscaenare o dicere' etiam iptum eo in verbo graecissare, nam κο eo est polluere, Sco νειον est lupanar, atque hinc etiam Latine cunire, &c. Quare te e vere iubeo in lectitandis licentioris indolis poetis , qui vocabulis coena, coeuvia, enare, caenarurire , &c. infames lusus ludunt, praesertim Martialis, Cujus multa epigrammata hic recitare probi viri partes non sunt ; id in uni vatum procacitatem in his obscoenis ρκνε n interpretes non advertisse; quare horum adnotationes inficetae sunt & nil ingeniosi ex hibent, sententiam petulantium poetarum minime allecutae . Miror docti ilia, . Sueton. aeternos commentarios aggelsere , nihil μελ- γ ε; oboluiisse in versi illo, quem Augusto succinuere quidam: Dum nova Divorum cauat adulteria, cap. o. Sed de his satis , ne nobis occent tur, κανθαροι θει τῆν κοπω . Syntaxis, illusνi mille animarum ne te tu
bet, cum peraeque sit, ac illuseri animarum, uti in omni cap. 36. lib. I. docet Gellius , servavitque iat opportunum versum , Tum mittinumum potes uno quaerere centum p & ex Salmasio in Solin. habeo pag. que s. mille familiarum. Si autem in his versibus prosodiae ratio non uno
in loco laboret, ear quidem in suis scriptis iape posthabitam quisque
95쪽
37 LIB. II. CAP. III. DE SEPTENI snovimus, & ne ex Grutero exempla promam , sed nostratia , in villa Altimariorum, ubi vulgo I' Arenesia , quae sere bis mille passus ab Nea- 1 cili distat. parieti affixus est lapis, in quo ligata verba licentius conclu
duntur . Ceterum hoc marmor apponendum reor, cum veteri elegantia fulgeat :
Quotquot autem hoc marmor vel ex scripserunt , vel lectitarunt ex no- 1 ratibus doctissimis viris ανιγματυδες exputarunt, quos inter clarissimum Matthaeum AEgyptium adnumeres , vide ejus opuscula pag. 2 I. Verum nisi egregie fallor, ipse videre videor apertam satis, ac pietatis plenam sen
tentiam, scilicet, sepulchrum immerito , ct cito possidet co us Iulianae
non adhuc morti aequum cr idoneum, quae merebatur, ut ei esset curva senectus, at id non permisere Superio hinc cito restituit vitam roguis nefandis e ceterum quoad homines inimica nemini vixit. Imo quis medelam quandam afferes verbis facile importabit: . Possidet haud merito locus hic cιto corρus iniquum ,
suae talem vitam meruit, ut curva sene Ius: Noluerunt Sumri, cito reddita vita nefandis:
Quod suis ad superos inimice nemini vixit. Relicta es bina labes, quoad prosodiam in dictionibus meruit, Sc nemi
ni, ne contextus verborum nimis inverteretur. Atque lubens a Venere
discedo, quanquam ceteris felix faustumque sidus fit . Et Regi domino nostro gratulandum , quod sat vivax epigramma repererit , cujus si me nil vanum conjectorem sui me salutes , nullas tibi gratias habeo , piget enim me divinasse. xv. Hate de singulis Diis planetarum nomine honestissimis , quae a tot eruditis limis viris poli habita sunt,3c quae praesertim atramentario nostro lucis plurimum conciliant. Sane rem plenam jucunditatis experti sumus , Sc saltu quodam ad caelum ascendimus, atque inter lucentissimos sidereorum Deorum orbes perdiu versati sumus ς unc iterum cogimur
96쪽
ATRAMENTARIIS PLANETIs SINGULATIM. 3 3
inviti ad humiliorem materiem degredi , quanquam pro virili quibusdam
lautitiis cultuque expolire atque exornare satagendum mihi sit. Quo a tem huic capiti coronidem apponam , sanequam pauca de vite cum suis uvis, mpinis, capr&lisque aureis adjiciam , ut nil de vasculi ornatu intentatum relinquam: neque credas quid μιοτηυωδες in hoc ornatu vasculi me dicturum, sed eam in oeerculo immissam ajo, quo quid elegantiae rotundae ei areae induceretur ; irascerer sane, si quis proletarius Vi tem appositam edicat, quo pateat vasculum alicujus centurionis usui destinatum , ea enim erat gestamen , & illius militaris dignitatis insigne; quod quam longe petitum est , norunt vel tirones . Ceterum scimus a tifices ad instrumentorum honestatem, atque elegantiam vitem non Vicesimplici effinxisse, Virgilius ecl.3. vers.36. meminit duo pocula ita ex Ornata:
Fagina, coetitum divini opus Alcimedontis, Lenta quibus torno facili superaddita Gitis.
Reliquos Latiales auctores tutemet legas. Anacreon hymn. I7. Vulcano interdicit, quominus circa poculum aura, vel arma elaboret, sed vitem,& racemos: Πολτον ἀμπελον μοι, - Κώ εότρυας κατ' αυ m. Et M. I 8. qua rit etiam in scypho argenteo insculpi inter cetera vitem : Κάρασσ E αμ
κορια ρω . Theocritus etiam idyl. I. circa init. describit poculum caprarii, in quo scalpra erat vitis hinc patet Virgilium hujus Syracusani poetae verba more suo suffuratum esse:
Et profundum poculum oblitum dulci cera, fatum, recens, adhue sculpturam redolens, Cujus circa labra volvitur superne hedera, Hedera helichris, exornata, ct juxta ipsam Fructu υiris advolmitur Leta croceo. Ornamenta vitem repraesentantia veteribus arrisere usque ad luxuriem, ita ut Reges Persarum, illam ex auro cum racemis ex pretiosissimis gemmis compactis lecto imposuerint, uti colligo ex Athenaeo lib. XI. c. 2. Graeca verba posthabeo, utpote longiora: imo sub eadem legatos audiebant, ac jus dicebant, fortasse ob Indicos carbunculos uvae similes majestati suae decus accessurum sperantes. Praeterea ex Herodoto didici Dario Pythium Lydum platanum , & vitem auream donasse lib. 7. fragm. 27. Δαρειον L
scholia in Odyss. λ. v. 3o . libentius adserere , tam longo ante Darium tempore Prianimi vitem auream misisse Astyochae matri Eurypyli. In
97쪽
ATRAMENTARIIs PLANETIS SINGULATIM. 3 s
dixerim factum bene, nam vel Graeculus novit utrumque valere. Id unum miror, Franc. Iunium, cum hunc Tatii locum in admirando de piiiuvet. opere p. 29s. adscripserit , errores in Graeco κρομἐνω, & interpretationem vulgarem sed latum eme . Vides igitur, quam saepe , quantoque studio vitem vasculis appinoxerint veteres, in eaque efformanda, quanta eorum luxuries luserit. Neque ab hac insana ornatus libidine stomanos abhorruisse tradit Plinius: namque Pompejus in tertio triumpho de Asiaticis traxit secum inter ca tera montem aureum quadratum cum cervis , leonibus , o pomi; omnis generis circumdatis vite aurea , lib. 37. cap. 2. Addere possem sexcentas lucernas, quae plerinlue omnes, utpote fornia ad rotunditatem vergente , vitem circum undique impressam praeserunt, vide opus erudi
tissimi Io. Bapt. Passerit de Lucernis : qui sane fatetur in protegom,
pag.xv I. se asservare quinquaginta circiter lucernas, in quarum disto coro na pamξinea cernitur , aprillatque id genus lucernarum obvium. Imo etiam Christianas lucernas vitibus ornatra intueor , vide Bosum , Arin- vhum, & Mamachium to. 3. orig. Christ. p.79. Verum in re non tanti mo menti turbas cierem. Negligentiae porro arcesserer, si me aufugisset grande marmor rotundum longa vite cine tun, atque affabre sculptum cum v vis, quibus aviculae depascuntur, pampinis, & capreolis, cujus icona videra est in Boissardo to. 3. I s. vel in Petronio Burmanni c.7O. p.432. qui vinarium lacum esse licet dubius adstruit , Gruterus pag. 818. II. appellat basim Gudius urnam, cui assentiendum reor, cum in medio sit titulus eam invisas rogo. Demum in Hist. Aug. pag. O. inter dona, quae misit Gallienus Dira Claudio, legere , lancem argemeam pampinatam libra rum trisinta, idest vite undique cinctam ornatamque ' quare appellare postem stegium hoc atramentarium astriferum, & pampinarum modo vox Trebell. Pollionis placeat, ceterum Plinianam etiam esse stio, lib. 16. cap. 24. pampinato semper orbe se volvens. Tenes jam quantum Graeci
Romani , quin & barbari in suis supellectilibus decorandis vitem essecta rint: non igitur mirum, si noster argentarius huic eam impres serit, ' princeps metallum optarit , tanquam si illud huic arbori proprium, cum jam ex auro indoles omnium gentium vitem imitandi fuerit,
98쪽
LIB. II. CAP. IV. DE TRIPLICI METALLA 375 CAPUT IV.
De triplici opificio metalla metallis committendi ; eiusque artis
nomina Graeca , & Latina, quaedam etiam Hebraea : deque eorum glutine, ad Regium atramentarium aere, argento, auroque fulgens magis illustrandum.
I. v x EMPLA vasculorum dimiis metallis ornatorum: non tina elegotissima ex Hercio G laneo extracta . Quaedam de Iomis Olympici septro non juxta ae sentit -κο-chius. N. Veterrima pecula ejusdem artificii , ae atramentarium ex Athenaeo , cuius Ne ha eorruptigima restituuntur, quod non ferit Dalechampius, σ Cafavianus. De pane Herculanei reperto : e mon vocis αρτος ab , non ab αρω contra Marachium s ital etiam ἀρτηρία ab , quod non vidit idem vir fiammtis . II . Poeulum Nestoris ex Athenaeo ; παρουμα Daleehampii , O Cas boni ιn eonvii tendis D noso phisae verbis. De Suetonio circa Neionis vasculam male meriti sunt Pitiscus , ct Bum mannus . Nesimis, Homeri famae eonsulitur , quam inficete oppugnare aegreditur Arianaeus a sincerum ternoram Iocoriam Homeri interpretamentum s querela de Perito, Dadeehampis, o Cas bono . apud divinum vatem non es vas vini . Quid apud eunciem voces antehae ignota nτος , ρο υτερ*Iαλος . iv. Veteres iambici an Athenaeo de varismum metallarum vasculis potoriis eorruptissimi tum quo ad merrum , tum quo ad se tentiam emendantur, quod desperavit Daleeham ius , o ca-Dubonus t opinio Petiti rejicitur . v. Graeca Herculanengis pictura Neapolitani πι- riseis nomine praeelaris i illustratur Pollucis austoritate, rabus verba inquinati sim o Iungermanno obscurissima perpurarentur , o Iure sua donantur . Regina D. N. Iacides . Gidam de Uraealis in Anthologia error emendatur. v . Exempla litter torum vasculorum ex versebas in Atianao foede marcidis , qui fanantur , proferuntur: Petito resiUtitur. Doctimensa artis committendi metalla etiam ex functis libris. Quid nn contra Hieron. vera notio verti . v II. Triplex opimium eo ungendi metalia apta Graecos , T Latinos , ignotum autelae vel summis Q Uxuλποις , qui enu merantur: princeps modus es amf- quid emblema, crusta. v III. Ulpiani stae tenebrieoo, ubi emblematis mensio , luci suae redditur , s vicula forte in cortex restituas, quod factum bene , exemplis ostenditur: Salmasias ea in lege transe ersus aflux es. Quid voeabultim insertia. Auctor EUIM.ν difffcultatem eatus aufugit. Specula non sint partes domus contra Salmasium . Vopisco lux . ix. Secundus modias eommittensi metalla es ars εριπαιοικου : rertius es ms του χρυσωπι , cujus non pauca exempla adjiciuntur hi artifices falutati bractearii , , barbaricarii : praeclara nos de hae arte doret Plinius . Quid radere braseas . Imaurata HercuIanei satus. x. Arduum es ex sanctis Hebraeorum libris triplex hoe opificium exeundere: quaedam non starnisenda de verbo 'BX. ι'od, cum fermo es de ornandis metallis , adhibetur. Querela de Lxx. senibus uero mo triplicem hane artem confundentibus. Οι id ἐκμια 'ia, quod versum es inaturare, o Graece ναι. Loca p . . v. IC. er Mores. II. 4. oe I 8. I s. explanantur . XI. De gladiam , quo simul metalia compingebantur, chrysocolla sit. σ santema . Plinio mede. D. Glaucus hujus glutinis alictor . Quid re vera sit serruminare. Paul. Jovius , σ-rah. Bosse eti aptur . Multa lux demum ex regio Me atramentario in publieam rem litterariam invecta. Herculanensis cimetiar. hia laudes. TAN.
99쪽
1. T ANDEM aegerrimo animo ab planetarum orbibus mihi discedendum L est , quos inter lubens detinebar , eorumque ingenitae luci novam 1brtasse me ope Regii atramentarii ingessisse ternis superioribus capp. minime pernegaveris , & ad humiliorem , ac satis asperam materiem agitandam aggredior, quae licet tenuitate sua te haud oblectabit, fortasse novitate rerum dicendarum percellet atque allici et . Dicendum siquidem
mihi est, utpote vasculum nostrum aere , argento , auroque nitet, 'uot modis, quaque arte veteres metalla metallis componerent , ac immitterent; quotque nominibus hocce artificium decoraretur tum Graece , tum
Latine, & si quid ea in re etiam Hebraei mihi suggerent, minime posthabendum spondeo . Itaque reperi post improbam utriusque linguae Scriptorum lectionem terna ratione, distinctisque vocabulis veteres, aeque ac nuperos artifices metalla simul composuisse , quod cum non adverterint eruditissimi , de hoc artificio mirum in modum turbata omnia membranis commiserunt . Quare belle mihi cecidit, ut non unis Graecis, Latinisque voluminibus, & legibus ipsis bona lux hac in re accesserit. Porro rogandus es, ut te non taedeat caput hoc evolvere , cum ipse , ut te exhilarem , mixtim praemittenda autumem , quotquot exempla vasorum scrutari potis sui tum Grajχ, tum Latialia, quae variis metallis ornata refulserint , ut noscitent universi vel ab remota vetustate artem illa simul committendi viguisse , quo thecae nostrae calamariae pretium magis increscat ; inde ad triplex laudatum metalla eliserruminandi opificium,&
Et quidem Suetonius Tranquillus narrat se hactum esse puerilem Augusti imagunculam aeream serreis litteris inscriptam hujus principis nomine cap. 7. vides jam aeri adnexa τοιχεια serrea : verum mihi fidei sublestae videtur vox ferreis : haud scio an in Suetonii fuerit, litteris aureis; nam serrei characteres in aeneam statuam immisit vix, aut
ne vIx quidem distingui potuissent; inepte quidam pro ferreis Tranquillo apponunt ferrugineis. Verum aptius locum restituam , si pro aeneam fatuam litterula immutata, remittam auream, cui bene quadrant litterae ferreae, ut vel longe cernerentur; hujus medelae fundum do Petronium, qui cap. 3. meminit annulum ferreis pellis essemuminatum p nam hoc princeps metallum dignum fuisset Augusto, cui eam dono dederat Suetonius, 3c ille inter statuas cubiculares posuerat. Tabula Isiaca, quam Pignorius, Kircherus,&Κii stetius commentariis ornandam susce ere, cum aenea esset, lineolis argenteis distincta interlucebat. Nec me latuit Senecae auctoritas ep. s. Non habeamus argentum , in quod solidi auri caelatura descenderit I tu haec apposita breviloquentia caelaturam atramentarii nostri describit, licet haec in hoc vasculo non in argentum , sed in aes descendat. Gratiam etiam habeo doctissimo Gorio , cujus amicitia dudum floreo , me per litteras certum facienti se grandiori patera ex aere frui,
100쪽
pestans , Sc vestes , & galea lineolis argenteis in aes immissis renident. Hanc sane artem adglutinandi simul pretiosiora metalla deterioribus videre est in cimeliarchio Herculanenti Regis nostri augustissimi , ubi inter enteras gazλs exstat vas aeneum elegantillimum , quod congium sui ns e quovis pignore contendam ; etenim intuenti quadraginta pondo liquoris capax statim ostenditur , Sc quadruplo major quartario , cui decem pondo inerant ; uti clare colligimus ex inscriptione ejus quartarii , qui etiam ab Herculanei ruinis ad regis felicitatem erutus est solito epigram
mate , IMP. CAES. VESPAS. COS. IV. TITI F. IIII. MENSURAE EXACTAE
IN CAPITOLIo P. x. Sed ad congium redeamus, ejus ventri adhaerent ansae
parvis icunculis puellarum , avium , Sc olearum fructibus cum suis foliis exornatissimae, quae licet ex solido pere sint, argenteis lineamentis decorantur; imo ejusdem admirandi operis vasis pes, seu basis, quae exiguae altitudinis est , elaboratissima iisdem argenteis in m immissiis lineolis praesulget . Hinc aperte vides , quam sollemnis erat veteribus fabris aera amgento, atque auro condecorare, ut mirum non M. si eodem opere ex o natλm thecam nostram atramentariam intueamur. Sane nullus finis, si quot
guttos, acerraS, quot parvas statuas , imo Sc grandes mensas sacriticiis addictas ex solido aere omnes argenteis ornamentis infixis splendescentes enumerare adlaborarem ; praesertim instrumenta quintam chirurgica in vaginula aenea reperta , quae adeo affabre variis metallis compacta sunt, ut in admirationem intuentes statim rapiant . Dum haec scribo, nuncius affertur Regem invenisse aeneam statuam , cujus vestimentorum fimbrias
pretiosiore metallo indis immisso, & quaesitissime elaborato distinctas v
lupe est intueri. Si quis vero obstinatior quaerat imagunculas ex argento simillimas illis atramentariis , non solummodo characteres , 8c lineamenta , iterum ad Regias Herculanenses gazas eum provoco; etenim ex Stabiarum ruderibus in lucem evecta est lamella aenea votiva sex tire digitos alta, &lata quatuor, in cujus medio stant duae ex argento icunculae paullulo altiores iis, quae nitent in regio atramentario, eodem prorsus artificio, ita ut dicere posses ab uno argentario elaboratas, nec tam ficus ficui simillima est, ut imagunculae atramentariae sunt iis, quas huic aeneae lamellae impressas vides . Nobis autem exhibent aesculapium cum virga serpente obvoluta, & pone illum Hugiam medicarum herbarum canistrum utraque manu stringentem . Binae hae icunculae in quadam sive ara, sive basi ex argenteis filamentis compacta stant, e cujus extremitatibus assurgunt ramuli cum soliis, qui circumamplectuntur undique imagunculas, & superne in orbem circumducti easdem veluti cooperiunt defenduntque : parva autem illa soli a coloratis non unis metallis constant . Hinc concludas, atramentarii nostri caelaturam , atque antiquitatem illustris hujus monumenti exemplo fulciri probarique. Hic mihi in mentem venit locus Pausiniae Eliacon cap. i. ajentis Iovis Olympii sceptrum suisse variis metal-