장음표시 사용
141쪽
natim insignire,quando id eadem spes,utilitas,vel necessitas exigit, integrum esse. IX. Qvd sane placitum neque Arnaldo AI-hertino clari nominis Sacro QEesitori, atque Episcopo displicere ullo modo potest, quum in libro
de agnoscendu assertiouibin Catholim explicate tradat, si quis Haeresim lucri gratia per- , tinaciter, sed extrinsecus tantum defensaret , interilis verb, quod ei ex animo minime assentiret,sidelis esset , non fore coram Deo Haereticu
moxque admoneat, eundem aselibus, non ha -ώent de inperioribus anima iudieare, reputandum es Hareticum . or tanquam Hareticumfugiendum. Pro
qua doctrina affert idem Albertinus Rotam De- adiicit praeterea: suu facto , vel verbo monstrat δε non frmiter credere Idem Christianam esse veram, ese sanam , sed dubiam.
talis AE iudicandus Hareticus manifestus e ulterior aereamine. O tanquam Bareticinpertinax condemna
δει. Pro qua sententia appellat ocham quoque. ac Turrecrematam. Atqui, dum is Doctor Hareticum externum k fidelibus & reputandum, de fuisgiendum, etsi a nullo Iudice declaratus sit de hoe enim ibi loquitur exerte assirmat, manifesto etiam eoncedit iudicium priuatum externum etiam de Haeretico singulari, quando sine exprenso iudicio nemo alterum agnoscere, reputare ac αfugere Haereticum potest . ut liquet. Ergo eademeaussa & nomine idem Doctor indulget; ut nomen Haeretici Ze crimen emissis codice . certo homini, ubi utilitas communis, vel necessitas imperat, imponatur.
X. Sed animaduertendum est, iudicium priua eum E publico non eo hic distingui, quod illud sela in mente haereat, hoc vero extrinsecus quO-que cernatum, sed quia etsi priuatum si quoque MIRum, nempe quod externa voce,aut scriptu-
142쪽
xa proditur, tamen desiniendi,obligandi, punienis auctoritate ac iurisdictione penitus caret, qua ibium externum forum Ecclesiae potitur, ut saepius dixi. Xέ. Hanc pariter sententiam Romanus quoque inclytus Iurisconsultus suo munire calculo necesse habet, quum s6. num. 2. vers Secumis vero casa articulate fateatur, fas esse, occultum Haereticum ad spiritale nocumentum vitandum,
ne simplices ab eo inficiantur, detegere ac patefacere , dummodo ea patefactio extra iudicium non fiat per libellum famosiam et licere etiam, quando iusta caussa urget , adornata Scriptura eundem Haereticum prodere. Atqui non omnis Seriptura, quae alterius crimen extra iudicium roprehendit, est famosus libellus, ut satis dilucet, de infra ex proseo demonstrabo , sed illa tantum, quae iniusta est, atque aliena delicta iniquὶ expro-
brat , vel diuulsat. . Romanus vero illic negat dumtaxat fas esse, extra iudicium pet libellum famosuid, qui semper iniusta scriptura est, Haereti- eum abditum manifestare,nbn autem, quin id perscripturam iustam liceat. etiamsi extra iudicium, imis hoc potius tacite dat, nec tergiversari potest. Nam occultum alterius crimen ad graue Reipub. damnum, quod aliter arceri nequit, impediendum , fas esse manifestare, Theologorum
omnium sententia citra controuersiam una est
&apud alios communiter. Iam si quis Princeps reticus clancularius Ηigresim subditis suis clam adlinat,incautosque perdati, quum summum Rei: pub. damnum ex propagata ab eo Haeresi nec per concionesia quas ille supprimit, nec per carceremta Inquisitoris, quem ille despicit, auerti queati ius. Theologo, qui latentem hanc pestem exploratis
vostigiis deprehendit, profeciqest, ad eam restinguendam
143쪽
suendam Reipub. Iaboranti opem ferre, Haereticumque Principem libro foras dato ostendere , ac nuncupare, quo videlicet simplices ab eo deinceps caueant, neque amplius se decipi sinant. Cui doctrinae ipse quoque Romanus non potest non libenter annuere. Si enim per eum, licet occultum Haereticum ad nocumentum seiritati cauendum'
verbis detegere; & quamuis huiusmodi detectio
Haeretici famam laedit, tamen, quia is ius non habet , ut tanto cum Reipubl. damno, quantum ex
propagata Haeresi emergit, famam tueatur, iust E Omnino hane laedit; ac proinde & ipsa iusta est et licebit quoque per eundem Romanum ob ea nisdem rationem, di iusta scriptura nomen Principis Haeretici occulti ad maximum Reipub. damnum propulsandum , quod aliter declinare nequit , producere ac vulgare; di quanquam huis aulinodi scriptura famam illius dehonestat: nio hilominus, quia ille ius non habet ad eam tanta cum animarum pernicie retinendam, iust Edem dehonestabit, & ipsa quoque iusta erit Dς ique Theologi , & iuris utriusque
Conbulti etiam, quum ex destinato quaerunt, quae nam conditiones ad formalem & pertinacem Haeo reticum constituendum exigantur, ut quod ta- oppositam veritatem ab Ecclesia tradi sciat, &c. nullam prorsus mentionem faciunt, ut ille Iudice Haereticus quoque declaratus sit; verum ubi reIiquae conditiones adis
sunt, diserte amrmant omnes, eum Haereticu pertinacem esse, ac formalem, atque ut talem existimandum, fugiendumque; non sane ob ipsam
Pontificiam execrationem leuius nemo, qui cum Illo agit, antequ1m nominatim perculsus sit, reus.
144쪽
& in aliis passim videre licet a Qtam igitur fid
Hesillam, in quo Haeretici pertinacis conditiones omnes cernunt, Haereticum reputare re fugere.. etiamsi a nullo Iudice nominatim proscriptus sit omnino debeant ; quae reputatio, de fuga sine tu' .dicio & sermone de eodem Haeretico declinando, It moris est, minime contingit: manifestum esta Doctoribus cunctis potestatem de eodem ita
2 ; ὸς proinde, sit necessitas poscat, & libri quoque tu eum scribendi,illum.
que Haereticum nominandi ac diuulgandi. X II I. Sed fortasse nonnemo ut vincat , alia quem saltem Doctorum meae repugnare sententiae . nimisque audacter a me asseueratum, neminem hactenus, qui eidem obnuntiaret,inu nium grauuer obducet Gutierre Zium lib. I. Canon. quest. cap. num. 22. ubi perspicue ait: Heminipriucto la-stere aliquem 'perire Hareticum, etra talis πρα- reat .pri quam ab Ecclesia id iudicetur, aut per sententiam declaretur. Et supra uum. 13. decernit ad
EccIesiam tantum declarationem huiusimodi ne-Utii spectare. Verum ego nullo audaciae pericuis Io certare ausim qua uis sponsione , ne Gutierre-Σinm quidem expositae 1 me doctrinae refragari quum is de cam longe diueris a meo, ut mox apparebit, disceptet. Nam ipsum mei Caput xxii. ita
inscribit diuinam exeommunitati sic aridi
deinde num. I 6. vitandOS negat, etiam notorie ex
rommumcato , excepto notorio Clerici percussore I quod veriussit, inquit, etiam infactis notor,s requiri sententiam declararsinis, nempe ut reus pG:nas luat, alij que eum vitare debeant. Mox autem docet, ut Princeps Haereticiis poenis Haeresstos C.
vlt. de Haretieu denuntiatis obnoxius sit, subditique fidelitatis aut horamento solati censeantur, haud satis esse, quod ille Haereticus manifestariussita
145쪽
st, sed requiri praetere sententiam, & Melarati
nem iudicis4psum Haereticum esse manifestaritim Pronuntiantis. Continuis vero num. 22. subdit ἔNemini nam, riuato . me etiam Iudiei scutari. quum si incompetens eaussa , licet audieare aliqmem Barerieum, etiamsi notorista talis appareat , pris risquam ab Eec a M iudicetur . autpresententiam da-
XIV. Vbi primb animaduerto eundem Guliereeesum ita obseruate loqui: Non licet rudieam auiauem Haretis,m . non autem , ut paulo antE- obiectum est, non licere aliquem appellare Haereticum, quod lange diuersum est , ut mox Ii-' x v. Meundo animaduerto eundem Doctorem non generatim, sed de subiect1 tantum materi Adifferere, ae doeere, las non esse priuato, quisnam Haereticus manifestarius sit , . iudicare, ehnempe ratione atque auctoritateta ut ille vitandua
sit, & subditis Melitatis ommm suo Principi Haeretico pariter comperto negari possit, de qua quaestione titulus ipse propositus fuerat , di ibi ex destinato disputat, non autem generatim de quolibet iudieio priuato forensi strepitu hono
peregrinante, nullaque iurisdictione, aut in obligandi poenae ue infligendae , ve meritae iam misnuntiandae praedito. Quoci ca quumna m. 3. d,-mset, manifestum Haereticum esse , qui nulla tergiversatione celari potest, quum factum sellacet, de ius est euidentissimum: statim monet, iaverum esse, qMamt- adciaritatem noritra, non tomen quantum ad auctoritatem eiaritatu . quia e
quando factum ita norarium M , quod nuta possis
tergiversatisne exsusori, executio seripsit, non ra men renemur ad exequendum, quamdiu Eeelsa, vel Iudex tolerat, ac ipsam enim Oectat declaratio hi ἀ
146쪽
Auctoripiti huim doctrinae. Io
XVI. Hinc eonstat planissime per hunc no-ctorem priuatis hominibus non quodcunque iudieiitin. sed illud tantummodo negari, quia ini j
ciendae religionis, pCeaaeque imponendae Haereticis, Haereticosque minime vitantibus auctorita- tein obtinet, non autem caetera iudicia priuata,
quae huiusmodi auctoritate des iunt in . -S
praeterea euidenter eo quoque reuinco, quia concedit ibi Gutierrez curitarem notitia Haeretici manifesti euidentissimam tam quod ad factum, quam quoa ad ius spectat, ante quamcunque biI- dicis quoque sementiam haberi. At fieri nequit.
ut quis Haereticus manifestus dicatur, talisque Haeretici ius, factum gite euidentissimum, nisi priuatis multorum iudiciis ita dicatur, atque existimetur, ut clarum est. Imo ipsa met Ecclesia ac Iudices Pontifici j. nunquam suum iudicium co tentiosum dc publicum exercent, nisi priuata iudicia praecedant. Unde enim colligunt hi aliquem esse manifestarium Haereticum . nisi ex priuatis multorum iudici js id attestantium & quomodo testes rogati rite sanisteque asseuerare possunt, Titium v. g. Haereticum maiIifestum sie prodere, talemque totae ab urbe centeri, nisi prius multorum priuata iudicia talem omnino renuntiarint Nota vetat igitur Gutierrea homini priuato omnia pi
uata iudicia de Haeretico . sed ἱllud dumtaxat, quod obligandi ac puniendi vi pollenae proptere
subdit, Eicet executio fieri possit , quando no-turrum eII, non tamen nos teneri hoc est , obligari
ad exequendum, quan diu Ecclesia vel Iudex tolerat. Hinc infra num. χι nempestati in post cedentem, in quo dixerat, nomini priuato licere -- dicare aliquem Haroticum, etiam inororius ratis appaveat. prius quam ab Ecclesia id iudicetur, aut per βα-
tentiam declaratur , hanc doctrina in de iudieijs P nam irIOgantibus tantum ab accipienda in
147쪽
mox indicans, exerre ait, poenas non deberi, ne in foro quidem interno. nisi post sententiam. LX v II. Caeterum etsi manifestum Haereticum, antequam a Iudice declaratus sit, nemo. Pontifi- ciae execrationis diris adactus vitare cogatur;iu tamen naturali & diuino, qui ridet Catholicae inquinandae, vel abiiciendae, si cum eo agat, periculum adit obstrictus tenetur, ut ab eo omnino fa-- cessat. Tum vero de huiusmodi meretico ea uendo, priuatim colloqui mutuo, iudicare, consuler in medium,publiceque eum appellare mereticum, di libro emiuo refellere, ac nominare fas Ost. .
bactemu firmamenta in Haretiacos Catholorum quoque Alij sint, sua vi ac robore
I. Uerdm ne quis explanata hue usque arg menta,nullo negotio eludi se posse arbitretur, a fortὶ argutὶ eontendat .lis illos dumtaxat Haereticos, qui Haeretieis a parentibus orti, inter Hae-xeticos vitam degunt, aut certὶ apud Haereticon saltem Haeresim pal1m sine fuco profitentur, OP- pugnari, quos sanὸ intento digiso Haereticos nominatim vocare se ae Apologetico elucubrat O r tundere ius sit; non autem reliquos, qui Christi nis initiati sacris, ritu & more Catholico inter Catholicos vivunt: monendum hoc loco puto . recensitis supra rationibus vim suam ac pondus mutriusque conditionis Haereticos, inesse, ut eas sedulo expendenti facith liquebit; ut eo etiam vali-dὶ confirmatur. quod huiusmodi exceptio inania
omnino, tota mere voluntaria, commentitia de
ficta, nullo rationis,legis,sciti,vel decreri stylobate subnixa est, ut patet. - i II. Vnum
148쪽
II. Vnum tamen discrimen utrosque Haereti eos vere diuidit, quod qui inter Catholicos more
Catholico agunt, in foro externo praesumuntur, ut
aiunt Iurisperiti, seu existimantur Catholici; qui
vero inter Haereticos more Haereticorum aetatem
exigunt, Haeretici praesumuntur. Caeterum si Catholici inter Catholicos versantis praesumptio, at-Jue existimatio contrariis Haereticae nequitiae inici js luculentis, tesserisque compertis ab eo ipsudatis aperte elidatur; iam Catholicus ille Catholici opinione abdicatur, parilique cum natis inter Haereticos, atque ex Haereticis censu censetur, nisi quod istius improbitas eo execrabilior est, quo to taex malitia fluit, nullumque excusationis ve-
potest ostendere: at Haereticorum plerique filii inter Haereticos ab infantia educati, quibua Catholica Fides legitime, plane pleneque nunquam proposita est, ab Haeresis crimine prae ineluctabili ignorantia immunes evadunt, ut diserte
tradunt valentia 2.2.dit'. I. quae s. Io. puncto g. v rs Hoc vero procedit Smache Z lib. L. Decal. cap. ianum. S. Malde rus x x. de Fide quas. 2. a. . adsuem, Bona
cina de Drabus dissa. quas. i. puncto dc alii passi in . I II. Quamobrem quum Martinus Lutherus,
Petrus Martyr, Bernardinus Ochinus, aliaque similia monstra , ei tirata Catholica religione, ad Haereticorum castra conuolarunt, Haeretici sane, antequam etiam a Sede Apostolica nominatim proscriberentur, appellari librisque agitari multo magis, qti in ipsim et Haereticis fati, semperque cuni ij idem versati, inculpataque Fidei Catholicae ignoratione perpetuo obsessi, iure optimo p tuerunt. Eademque de reliquis quoque Catholicis ratio est, quoties documentis satis exploratis. praesertim libris Haereticis luce donatis numnam
Christianae relisioni se remisilia, atque in Hae resinoe
149쪽
apsos esse demonstram ; quos proinde velut Haereticos pariter & nuncupare, de promgareenoa minus, quam caeteros, tametsi illi ab Ecclesia necdum renuntiati sint, sacris Theologis integruna est; sicut etiam alios inter Haereticos semper degentes , quamuis nulla adhuc censura ab ea dein Ecclesia illaqueatos Catholicis Doctoribus e&dem Haereticae appellationis infamia notare libe Ilum, & solutum. lI v. Vnde Alphonsus Castris lib. i. de iusta Ha - lvet punit. cap. II. nonnullos Catholicorum inter lHaereticos hoc nomine referendos sapienter a ltumat. Fateor, inquit, menestra, quo pacto possi- laliquos Doctorer, qui pro Catholicu habentur, a. erimi lno I a resis evorosa re, quum in eorumseriptu aliquas r per am sententim, quα aperti lime, O ex diametro p-rnant cum Escussa desinitionibus, ct ex eorundem D.
ctorum scriptis eonstar . eao i ad Ecclesia de itisnes, iquvi oppugnant ,fuisse ilis notas. Sed ante Alphonia sum iam pridem Diuus quoque Hieronymus in ea Apostoli verba: Manifesta autem sum Fara starnω et ad Galatas s. hoc ipsum non obscurε tradiderat, dita 'Mte ita pronuntians : E Heunque aliter Seript-- sam intelligis, quam sensus Spiritὐ sanctiflagitat, Maoaonscripta e 1 ; beet de Eccl a non recesserit num Barnuus appellari potera.
Expositis frmamentu locum quo 'ue esse,
r. Hactenus de iusta Haereticorum nomenci rione Theologis,quum eorum Haeresis ab Ecclesia aperte iugulata est,iure meritoque in parida.
150쪽
II. Tum idem decernendum, acquasi manife-stb en proscripta est, censeo, nee laborios h ostendo. Esto enim. Haeresis nominatim perempta non sit. Quaero , num illa nihilominus Haeresis reuera est, an secus Si Haeresis non est . tunc huius dicacerte nemini falso temereque impingenda , ut constat; Sin autem Haeresis adhuc testata est, idem ius hanc quoque explodendi, Haereticique nomine quemcunque, qui eam assectatur, insigniendi. Theologis, doctisque Viris sartum tectum manet; quod pariter adducta ante argumenta persuadent, tum quia antiqui Patre S, dc Doctores, Haere lici nomine vocandum suo exemplo quemcunque, qui Haeresim , etsi haec nominitim proscripta non sit, committit, palam docent; tum quia edictum Sacrorum Quaesitorum iubet quosvis Haereticos, vel suspectos de Haeresi, hoc est, Ha: reseos siue clarh, siue tacite damnatae crimine vel suspicione laborantes ad eiusmodi tribunal de serri; tum quia non sollim nulla lex obnuntiat, sed vix etiam ulla ferri posset, quae id iure vetaret nisi forte tum, ubi
maius emolumentum faciendum, aut damnum
arcendum eam maderet si quidem, etiam si Haeresis aperte obtrita non esset, adhuc maximum detrimentum in Christianam Rem p . 1i illius exturbandae , Haereticique nomen ipsi mordicus adhaerentibiis imponendi ius de medio esset sublatum . nec Theologis doctisque Viris priuatim concessum , redundaret; tum quia hoc eodem iu- Te antiquato ac dempto, iusta sui defensio, ipsique' iniuriae par, Catholicae religioni, ac plurimorum innocentiae, quam utramque libelli famosi, Haerereticique foede laedunt, inique eriperetur , tum dein rara quia Zc reliqua documenta ante, enucleata hic pariter militant, ut facile qui ea omnia accu- trutinatus , etiam huic quaestioni aptauerit, Iccognoscet.