장음표시 사용
161쪽
122 Ρars I. Cap. g. g. I. Dedi Iudice paulo phst esse pronuntiandam; si quis
ante hanc illud e vulget, lethifera noxia idcigco obstrictus minime videtur,quum ea publicationis
modica anticipatione graue damnum Reo non inferat . ut cum Nolina rursum idem Cardinalis.sbid num. s. sancit. Haec de iuris notitia.
X II. Ex quibus manifestum est, quoties siue publico facto, siue publica damnatoria sententia
probra criminum & Rei noti vulgata sunt, ab eo, qui haec memorat, refert, aut scribit, nisi quam aliam iniquam clircumstantiam addat, iniuriameidem Reo nequaquam fieri. ac proptere, nec fa mosi libelli culpam committi posse. XIII. Verum eadem occulti deli isti conditio ad famosi libelli piaculum contrahendum necessaria, sita detur praeterea ex communi scito Doctorum, qui, ubi Reipub. expedit manifestari flagitium, actione aut poenae iniuriarum negant teneri eum, qui alteri id vere obiicit, tritaque Sanctione
l. Gom,qui nocentem,'de inivrse, nituntur, ubi dicitur : Peccata nocentium nota es, ct oportere. O expedire, nec damnari debere, qui nocentem infamauit equemadmodum expresse decernunt Bartolus, Cynus, AZb, Hostiensis, Abbas, Iason, Bri scien . Afflictus, Baldus, Salycetus, Socinus, Alexander, BOerius, B mir. Villato bos, Clarus, Suared, quos quidam Iurisconsultus apiid Farinacium Cons. 3o num. Ir ς. recitat, conspirantque Beli aper t. Angelus, Are' ainus, Ioan. Fab. Nicas Anan Felynus, Io. Andreas: oldradus, Graniaticus, Ludou Bologninus, ignatius Lopez, Iodocus, Bossius, Fabius E Monte leone . Antonius Gome E , Andreas Gayl, Viuius, de Andreas Fachineus , quos idem Farinacius q Ios.
num. 22ς. recenset. Atqui alterum nemo infamare
pol est, nisi delictum eius, quod enuntiat, abditum sit; si enim id esset publicum , iam ille esset infamatus. Igitur quum scelus est verum, occultum
162쪽
Γhὸlli famosi definitione. 12 3
que, si Reipub. interest id prodi,iniuria alteri . tota plissimis Iureconsultis arbitris, nulla pIane irrogatur; adeoque nec famosus libellus tum cudi potest. Quod demum confirmo e Glossa I. uniea. C de libellu famos lit. A. ubi ait: alias licet pandereperliberam famosum, sed in iudieio accuses
quibus verbis materiam famosi libelli, nonnisi occulta cramina, quae sola pandi possum, non autem publica esse, perspicue indicat.
XIV. Quibus solide iam stabilitis, palὶm em
ei tur , illa Apologetica, quae calumnias, Haeresesisue ab exploratis Calumniatoribus, aut Haereticis compositas, vulgatisque Codicibus inhalatas diis Iuunt, famosts libellos quoties I. crimen calumniae, vel Haeresis publicum est , utpote publico libro exaratum. II. Iusta & necessaria caussa tuendae innocentiae, vel Catholicae religionis vrget. II l. Mens & consilium ab omni prauo a se istu libera sunt esse non posse. Ubi namque tria haec Scripturam 1celerum exprobratricem muni tant. utcunque eadem scelera singularibus. quoque hominibus culpae ab illa dentur, iniuriae erimen eidem assingi, ex sententia Doctorum omnium non potest , ac propterea nec famosi Iibelli. XU. Imo vero quamuis crimen Haeress abdi tum sit, aut Haereticus ipse occultus: quando Inquisitores neque hunc fraenare, quia in potestate
habere nequeunt;neqtie illud coercere omnino ac penitus extingi rere, quia Haeretica lues, Auctoris
nomine suppressis, aut personato codicillis euulgata grassatur, potant ; qui eiu sita odi clanculais xium Haereticum certo sibi compertum non sollim ad Sacrum Quaestorum tribunal defert, sed publi. cato etiam Apologetico cunctis manifestat, & δε- mam eius grauiter laedit, nulla tamen ei facit iniuis xiam.
163쪽
W4 pars LCap. q. a. criminibus
etiam; tum quia huiusmodi criminis Auctorem vulgo detegi, Reipublicae Christianae valde interestarum quia ad graue Catholicae religionis damnum, quod ei ab occulto Haeretico imminet, neque aliter auerti potest, arcendum, iure suo famam illius infamat, ut ex iis, quae paulo ante num 13. & suprL
p. 3. g. I S. num. II . notaui, exploratum est: ae proin
inde quum ita eum infamando nullam iniuriam illi irroget, neque famosi libelli Auctor, aut fabere se, vel dici potest, ut constat.
Eamos tibessi labem arcent obiem crimiana. qua non ignorari Reipub. interen , ct Principi, vel Iudici probantur , aut logetica ipsa, qua ab Auctore extra suspitionem iniqui animi posito elucuribram ese constat.
I. Iam duplici insuper aggere, praeter definitionis vallum, legitima Apologetica, ne famosi libelli labe notari queant, mihi circumsepienda
II. Nam primo, quando erimina,quae in libeIIo carpuntur, vera sunr, de ea prodi Reipub. conducit , Iudicique. aut Principi probantur, huius: modi exprobrationem & libellum esse extra noxiam libelli famosi, asseuerant unanimo consensia Doctores omnes. Albericus, oldradus, Cynus, Hostiensis, Ioan. Fab. Abbas, Felynus, Antonius de
Butrione, Io Andreas, Socinus, Α Eoi Augustinus, Romanus, Diaz, Boerius , Aucter. Bossius, Gas, Suare E, Nagon. Grassis, quos refert Farina clusio . num. 2 32. ubi animaduertit hae de re inteI cunctos plane conuenire, cui stntentiae ipse' quoquc
164쪽
eitra prauum anim u demonstratis. I 23
quoque num 24 . infra subscribit, legesque scita,& iura ad eius patrocinium recitat. At Apologetica . quae calumnias, aut Haereses firmissimis documentis refellunt, vera flagitia, dc quae retegi ex inpedit Reipub. persequuntur,&, quum sacris Q sitoribus, Episcopis, ac Principum ministris ad ta- gustatem, antequam edantur, impetrandam, cen
senda porriguntur. ijsdem quoque, velut legitia mis Iudicibus eadem satis probant. Igitur ita-mosorum libellorum contubernio, ac probro, ex. placito Doctorum omnium longE discedunt. III. Deinde. Quamuis Farinacius eadem quas . xos. tota Inspectione s. & tam operose contendit. nefas esse verum crimen, etsi Reipub. prosit, id manifestari, per libellum famosum cuiquam obiecta-lle; tamen num. III. una cum Bellapertica, Cyno. Alberico, Salyceto, Nicasio, Felyno, Socino,& Αngelo ingenue fatetur, famosum libellum, quum animus Auctoris, quo scriptus ille est, deprauatus mini in E existimatur, seu praesium itur, nequaquam esse. Q d etiam eo ostenditur planissimh. quia nulla iniuria sine prauo affectu animoque fieri potest, ut aperte ex legum scitis Alexander,
Salycetus, Angelus, Albericus, Augustinus, Roma 4nus, Grammaticus, Aymon, Boerius, Corradus. Nysingerur, Baiardus, Mascardus, Claudius, Hon-dedus, de Surdus, quos memorat, & probat idem Farinacius sic cit. num. III. lcsq. decernunt, & Balindus quoque Craue ita, & Bertran. quos Bernardianus Bissa apud eundem Farinacium Cons 3 o. nu. 4 I. adducit, ac sequitur, confirmant. Sine iniuria au-fem famosum libellum conflari non posse,iam supras. 1 me demonstratum est. IV. Sed qtio pacto vitiosum affectum ab Auctore libelli abfuisse probari potest coniecturis sine dubio variaque existimatione, de quidem tam
valide, ut etiamsi verba ipsa vel facta suapte natur 1
165쪽
tura sint iniuriosa, ac proinde in dubio rhens. it iuriae cupida praesumatur; nihilominus per con- linuras eo faciendae iniuriae consilio non fuisse
V. Atqui quoties crimina alicui iusta ex ea usi
obi jeiuntur, toties aequissimum est . Couarruvia teriste Iib. I .variar. cap. Irinum. s. veri Tertio adpramissa
in cum oldrado, Io. Andrea , Abbate, Romano. Ripa, Speculatore , Martino Nauarro, quos illiet laudat pra-mere, non animo iniuriandisdo oontigio Quod etiam Egenerali Legum,&Docto'rum pronuntiato, eam sanctionis interpretationem quae deli ctum excludat, quoties legitima es- qua caiissa ex qua factum manare potuit, praest' fuit, praeferendum esse. scistente perspicuetur, ut elicitur e l. Inter omnes, I recte F dι fur: κtradunt diserte Menoch. I. de arbitr quo ωωm. 2s. Marshusons 7. num. 23.&a. s. inrubr desi'
dei f. num. 47. Ruinus Cons i s. lib. 3. α Augustinus LaZarinus apud Farinacium concnωm.s r. nquam enim quum verba ipsa natur1 sua indis nita non sunt, sed iniuriosa, malus animus inferendae iniuriae ex l Si non eonmcν, C dosntur praesumitur, quemadmodum Romanus Cons.'s. num. 4.&, Mandosius in addit lis B. Socinus
V i ps. num 7. lib. r. Augustinus in addit. ad vel de males in gio verba iniuriosa,num.3 Decianus, Craueta, Iosephus Ludovicus, Petrus Grego in
166쪽
citra prauum animu demonstratis Iar
riris , Paramus, & alii apud Petrum de Autles con tra Ioannem Spinum art. . num. 7s. Vsque ad 4το ubi egregi h ac luculenter id probat, caeterique om De S a Fainiano Centolino aqvd Farinaciviai ConfIU. Da .rddit. tu L. coin men orati inter se concinen--S , Auctores sunt: id tamen intelligitur necessa -xio tum dumtaxat verum esse, ubi nulla coniectu-xa, vel praesumptio fortior, quae huiusmodi verbo-Tum praesumptionem elidat, ad manum est; nam ubi haec adest, secus omnino censendum. At enim caussa iusta tam potens est, ut etiamsi verba ipsa sint iniuriosa, nihilominus ab actione iniuriarum semper liberet, ut dilucide statuunt Bariolus in I. vlt. num. 7. E. de haered rasit. Coepol. Conferimin. o. Claud ad Berta ConfI7s lit. A. Surdus cis Mantuan.89. num. 29. BOerius Cons. 4.nώ. 43. ΑΥ- Inon. Conss. nu. 36. multoq; magis idem sentiunt. qui iniustam quoque ea usiam ad iniuriam excusandam satis esse arbitrantur. Anton. GomeZ Tom.
randum tamen ubi plerisque aliis recitati ommune scitum esse testatur, Alexander Cons. 2I2. num. avem. item se testu, Ruuius num. I s. lib. s. Io. Andreas ad Speculatorem in tit. de iniur. verbo concipitue, ver propter quod, oldrad. Cosisti num. . versimo quandoque. Aynaon. Con 86 num. 2 o. Puteus Decis. 32. num. 2. lib. I. Bostius in tit. de iniurinum. . . Quocirca ea cum iusta caussa & prauum quoque animum depellat, seu praui animi existimationem perimat, necesse est, alioqui E prauo tantum affect u iniuriarum reum, qui verum etiam crimen exprobrat . fieri ,3cres ipsa loquitur & Alexander de Neuo Con L. num. s. Romanus Cons s s. Ant. Gome E Toni. 3 de riti t. C 6 de iniur. Oldradus Cons. s3. Io. Andreas in additionibus in tit de iniur. CO rruuias variarum resolui east. H. post. num. s.
167쪽
ti Felynus. de alij in C. Aguum te, de re iud. Plae.
Epitome delictor. cap. I. num. . . ex seq Obseruant, Pro bantque tum exl. Iusti ma, C. de osse. Re p. tum ex I. 2. C. quan . ct quib. quartiari. lib a. tum e X cap. I.
n. is. quas. 6. Demum qui aliud pro Reipub. honore agit, quamuis alium laedat, non teneri actio isne iniuriarum, quia iniuriae irrogandae praesumptio cessat, sancit l. 52Fod Reipub. T. de iniur. dc do iscet Decius Cons 8 . num .s . dc Bariolus in I. Tum, ut noeentem. F. de iniur. tutus Opinionem communem esse pronuntiat Alexander in l. 3. col E. F. da iber de posthum. quibus accedunt quoque Boerius Cons. 4 num vers. teneo opinionem, Gom eZ dede- Iict tit de inivr eap s. num. 2. Tolet Tom I Consio2. num . . Clarus in pra I. g. Iniuria, vers Item qua ro,
ubi plerosque alios etiam refert. Iam vero incomponendis Apologeticis duplex omnino causta grauissima, Sc iustissima tum Catholicae religionis ab erroribus, vari que Haeresi vindicandae, tum . innocentis aduersus calumnias propugnandς maximE vrget, Reique publicae honori ac commodo summopere velificatur. Ergo hinc clare syncerus animus apertissimis praesumptionibus testatus emicat, studiumque egregium de Christiana Repub. bene merendi, quacunque praua assectione submota, probatur. circa ubi peruersi infensque animi nulla rima patet, sed pacati de recti indicia pellucent, iniuri nulla nidulari potest;
ae proinde neque ullus famosus libellus hospitari.
168쪽
Talosi libelli probro Apologetica, prasia
verborum ac sententiarum astredi- ne ac vehementia non esse obnoxia.
I. Verum libros Apologeticos, famosi libetis eruci, forceps illa, praeter Mias iam adhibitas, refigit quam fortissime, quod ii conuiciorum & conis tumeliarum Rei, unde in famosi libelli crimen lubricus valde dc pronus lapsus est, incassum postu
II. Nam primo, Si ratio iniuriae,sine qua nullus Iibellus famosus, ut saepius dixi, coagmentari potest, adeoque si & ipsius quoque libelli vis ac for.
ina a conuicijs dc contumeli js materiatis tantum, caeteris attributionibus omnino neglectis, petatur ; tum dc Prophetarum quoque oracula, dc Ap stolorum chirographa, Zc veterum Patrum monumenta , dc Catholicorum Doctorum lucubratio
nes, & ipsa etiam Christi Domini Euangelia nomosbrum libellorum infamia necessarib laborahunt, quod nemo sine effraeni impudentia, immanique mendacio assirmauerit, ut integra operosa que disputatione in meis vindictys toto cap. to de monstraui. Nam in his quoque conuicia materiata & contumeliae, ut illic patefeci, hoc est, verba austera admodum, dura, praefracth, rigida, acria
abunde suppetunt ; ideoque si hyc ad contume- Iias , & eonuicia formalia fabricanda ; ae proinde ad famosos quoque libellos condendos satis sunt stam famosi libelli dica turpissima, Vatibus, Apo- solis, patribus, Doctoribus, Christo ipsi ineluctabili necessitudinis malleo impingetur, quod nonnisi delirus, atque impius asseuerabit.
169쪽
III. Sed sorte est hic, qui intercedit, priscos que Patres facile excusatos eo autumat, qu bd italorum tempestate sanctiones qua sacrae , qua profanet, quae huiusmodi scripturas acerbas, ac mordais daces vetarent, nec dum latae fuerant, ac proptere in has ipsi delinquere non poterant. At effugium inane prorsus est. Nam I. etsi is color patres piaculo talium legum violatarum eximit, non tamen crimini irrogatae iniuriae, iniuriosique animi, sine quo ea non irrogatur; neque obtrectandi vitio sine quo famosus libellus non exessicitur; quum naturalis lex, & diuina iniurias, obtrectationes, famososque libellos semper prohibuerit: circa
antiqui Patres, quanqii 1 in Ieges ciuiles, & sacroingum Canonum scita nondum nata, elusimodi senticosis Apologeticis emissis nihil peccassent, peccas sent tamen in legem ipsam natura Iem &diuinam. quod certe Catholicae aures de viris sanctissimis sne graui horrore audire non possunt. II. Lex Cornelia, & caeterae de iniuriis dc famosis libellis, praesertim illa valentis & Ualentiniani C. defamo.
6 libellu iam antequam B. Petrus Damiani, D. Ber- nardus. Venerab. Petius Cluniacensis lucem adspicerent; ac prius,qirum D Hieron Πnus de Ruffinus, S.Cyrillus Alexandrinus, & Theodoretus scriptis mutuo inter se dimicaret, ut ex Bellar mini Chrono- liquet, extabant; nec sollina ciuilia irrier dicta,
sed Ecclesiastiea quoque scita nonnulIa, iam tu ι eadem de re vigebant. QDm igitur ii Apologias,
ac Iibros adeo aculeatos in alios nominatim nihi. Iosecius ediderint, ut in vinaeie,s eodem loco reia uici a libellorum famosbrum crimine & poenis, 11 sola verba considerentur, immunes minime surit, quod est ab inum , nec ferendum. Neque refert, quod Bernardus, Damianus, Petrus Cluniacensis.& alii nomen Haeretici, ac notant suis Aduersariis
non in eo naut, quandoquidem ad famosi libeIriclalictum
170쪽
delictum faciendum, poenasque merendas sitis est, si verba ipsa peracria existimatione na alterius
grauiter i dant, etiamsi H retici nomen ac t trius p rQbrum non ingerant, ut ex cunctis Iurisperitis compertissimum est. I II. Praeter Patres, adhuc
reliqui sunt Prophetae, Apostoli, Christiis Orbis
Assertor, in quorum sacra volumina nihil iuris, nihil potestatis vllis humanis legibus squamuis tum sancita: fuissent) neque fuit, neque est, neque esse potest. Et tamen ea quoque, si nuda verba spectent tir, quod haec subinde asperrima sint, in famosos libellos necessarib transscriberentur, quod est fanaticum, & sacrilegum. IV. Secundo. Innumeri fere Scriptores C tholici Apologetica suos in Aduersarios, quos ceristis dc proprijs nominibus distincte exprimunt. eum solita saeuitate Ptiesidum luci commiserunt, ac publicarunt , in quibus multa criminantur. multa exagitant, multa vitio ijsdem aduersariis vertunt, verbisque perater bis carpunt, 1ugillant, explodunt; & nihilominus in Christiana Republica sine ulla nota, vet exceptione permitiuntur.
vi constat. At quicunque haec eadem mensur acrium dumtaxat verborum metietur, in totidem
plane libellos famosos necessarib omnino referet. Sed profectb non sine graui tot tantorumque virorum &doctissimorum, R integerrimorum iniuria ; & cum aperta tum Episcoporuna, tum In quisitorum ubique locorum, quod eiusmodi famosos libellos tam mulios probauerint, dataque facultate typis imprimi siluerint, sugillatione; quin etiam cum non leui Sed is ipsius Apostolicae, quod tantam famosoru libellorum minime vetitorum multitudinem cum ingenti Ecclesiae detrimento grassari, magna lanε oscitatione patiatur. dehonestamento. Quae cuncta sunt durissima, de audaeissima, dc falsistiata, nec ullo modo tot Ianda.