장음표시 사용
151쪽
III. Dixi autem primo: Etiamsi mress ab E elisa expresse damnata non sit; quia reapse Hr resis nulla , quantum quidem ego cognitione assequor, l . esse potest , quin tacite saltem impliciteque ab Ecclesia damnata sit. Haeresis quippe materialis, de qua hie loquor, eadem scilicet, ac propositio . Haeretica, nihil aliud est, quam error intelle His voluntarius, veritati Fidei Catholicae oppositus, definitum notavi. At huiusmodi j v error vel est contra definitionem Concili j genei ralis, vel contra Sedem Apostolicam, ut Alphon sus a Castro illic laudatus edisserit; de tum liquet - Haeresim esse manifesto ab Ecclesia, vel eius pri- , mario capite adspectabili proscriptum: vel sacrae
Scripturae, aut totius Ecclesiae consensus, seu tra- ditioni diuinae, aut concordi Doctorum omnium lsententiae repugnat, ut idem Alphonsus eodem loco probat; dc tum ab Ecclesia implicite damnatam esse in aperto est; quandoquidem eadem Ecis l elam damnat implicite, Haeresimque decernit, quicquid vel sacris litteris, vel traditioni, vel conia lcordi Doctorum sententiae aduersatur. IV. Dixi secundo. Si Haresis testata eLE. Quia si probabile tantum est, eam esse Haeresim, ac proinisi de probabile item non esse, tum huiusmodi Haereisss nota, alicui doctrinae non nisi probabiliter inuri potest. sin dubium est, an illa Haeresis sit, & quidem ita. anceps, implexumque , ut firmo iudicio. vel opinioni probabili, neganti Haeresim esse . Ι - cum non reli mitiat ; tunc Haeresis suspicionem, ut ex xlphonis lib. i. delusia Haret punit. cap. elici
l fur, ut erit b gignit. J. V. H1nc de quibusdam Catholicae religionis punctis dissensiones, non solum inter Catholicos, Haereticosque, sed inter ipsos quoque Catholicos
mutuae, ac ram multae, dum aliqui eorum opinio.
152쪽
tronos Haereticos aiunt: alii contra virosque absoluunt. Hinc Philastrius Brixiensis Episcopus in
Haeresibus conscripsit , opere multas assertiones inter Haereticas retulit atque Haeresea
esse pronuntiauit.Iuas tamen Alphonius modo appellatus Capite illo i v. veIut Catholicas ab omnibus defendi, iam diserte testatur. Hinc Berinnardus de Luthzenburgo Ordinis Dominicani Mopstrabes suo Haereticorum Catalogo instiuit. quos nihilominus idem AIphonius inibi cap. I.
vere Catholicos esse docet. Hinc olim Diuus quoque Hieronymus lib. 2,in Ru um. eundem Russi num Monachum dc Sacerdotem introductae resis insimulat, euius tamen lucubrationes tum ab Ecclesia minimὶ notatae, neque ipse proscriptus fuerat, ut perspςctum est. Ouod plane argumento, complures sententias, atque Aucto eliquamuis ab Ecclesia non palam Haeresis damnatos, a Patribus tamen, atque Doctoribus ex variis fundamentis, quibus qAsique innitebatur, Haeresbus, atque Haereticis fuiste annumeratos. VI. Vertun ut io reliquis delictis, ne quis aIte rum sine graui causi 1, ad damnum scilicet maioris momenti vitandum, vel ad bonum publicum procurandum, temerλ infamet, sedulb cauendum est : ita in grauissimo Haeresis crimine id potissimum obseruandum, ne cui huius Iabes sine argumentis necessariis, permagnisque de caussis inis feratur. Adeoque iure optimo idem Alphonsua
tib. r. aduersin Haereser, cap. 7. & 9. nec non lib. I. dei a recretic. punis. cap. 7. in eos acriter inuehitur,
probris alios dedecorant. Qui autem alterum in crimen Hae resis temere vocat, Haereticumque ininconsiderate nuncupat, peccat sanh contra iustitiam, quae scilicet famam proximi foedari vetar, non tamen contra ΑΘostolicum edictum de iudi-E s .
153쪽
elo Haeresis non exercendo, quod ad forum exter istrum dumtaxat, ει contentiosum, ut explicatum est, pertinet. Iudicium autem priuatum de Haeresi, atque Haereticis, quoties solidis argumentis, grauibusque causis nititur, quio liceat, Theologis maxime. nemo Catholicorum, quem viderim, in ficiatur, nemo nisi imperitus, ut longa disputatio hueusque texta persuadet, negare potest; neque
satis etiam intelligo, quo pacto sine ingenti teis meritate, & Haerens fouendae quoque suspicione - id quisquam negare queat. - VII. Haee omnia copiosus atqne uberilis de hac quaestione, quam 1 nullo propositam, ac per- tractatam quamuis in vestigando multus fuerim reperire potui ; aliquorum gratia praeeipuri qui nodum in scirpo quaerunt, enucleare operae pretium duxi. In qua sanὸ disceptanda sieut nuIIum ducem, quem sequerer . naneisci mihi licuit. ita oecasionem saItem aliis, ut felicita eam istiuant, a me oblatam, in sinu gaudeo. f
. CAP. IV. Apologetica Catholicae Religionis.
Vel innocentiae aduersus Haereticos, laut Calumniatorcs scripta, non es se famosos libellos, con
uincitur. . LI. Colidam doctrinam de facultate priuatorum t'Theologorum propria, singulares Hs reticos nee dum etiam a Sede Apostolica expressis ldamnatos . nominatim editis libris refutandi. snuneupandique hactenus variis argumentis ac ta-- nulis,tanquam mmnibus ac propugnaculis,quari
154쪽
' a nota famos libestorum alienis. II
tum conniti potui, circumvallavi. Nunc qui cu-nieuli contra ad haec subruenda agi, quae mathina tiones ad euertenda admoueri queant, non incuis, riose dispiciendum.
II. Cerno in primis' famosi libelli criinen im uidiosissimum ijs assingi: tum quia Imperatores
Valentinianus, & Valens t. unica , vn cum Glossa verbo, sine, litera a C. de ramo libesi. decernunt ea
pite plectendum, qui alteri crimen quodcunque per famosum libet Ium, etsi eiusmodi crimen detegi publicae salutis Principis, vel Reipub. intersit. exprobrauerit. Tum quia hinc Baldus in eam legem sancit, nullum prorsus famoso infamandum libello, sed Iudicem dumtaxat adeundum ab eo, qui scelus, quod obieelat, verum existimat. Tum
quia Floridus Confl-8.dib. I. multis sacrorum Canonum Consultissimis, duce Asbate, iamedium allatis, generatim pronuntist, quamcunque criminationem alterius, extra Iudici j septa adornatam lege votari. Tum quia Farinacius quast.
δ s. num,t I9. pr Dposito dubio, an conuicii veritas quemquam poenae iniuriarum iuriuune in reddat.
Iecitatisque Doctor lim opinionibus planὸ tredecim , tandem 247. . si crimen alteri per libellum famolii in vitio veritim si, conuici j veritatem nunquam n OXae iniuriarum eximere, ut ut aliter accidat, quum quis nomen alterius infamiae subiicit non scripto, sed verborum tenus, laudatque quod antea num. 24I. dc num. 246. retulerat, ubi plerosque, qui commune placitum eme tes antur, memorat, ac quidem Canonics -- peditissimum censet. Subditque nia. 148 idem viro
que iure tam in Ecclesiastico foro, quam in profano iam usitatu, etsi forte iuris ipsa e Fata seuerius expensa, secus iubeant, aut certe sumamini sint obnoxia. Tum denique quia Bossius in Tit de iniuν. nil 4 versnec obstat. adducto Romano conf96 nsi. x.
155쪽
eandem doctrinam amplectitur, fidemque faeit.
aemnes existimare nefas esse, verum crimen etiam,
extra iudicium per libellum famosum, quassinis illud detegi Reipub. intersit, vulgare; pauloquerbst vers. Aduerto tamen in hoc non reperisseeostradictorem.
g. I. nms libelli infamiam Ologetieis inisulam perperam, ipsame amosi librili
III. Verlim quam easso labore tota haec mores extruatur, vel sola ipsa libelli famosi definitione liquere potest. Famosus quippe libellus, ve Angelus Se siluester in Summa morbo liba fama, fu , definiunt, nihil aliud est, nisi eo intio in
seriptisfacta o famiam asiemin, eisu, quod quivro . re non vult. O in publico iactata. -m desiniistionem probar quoque Farinacius qHos.num. et assirmatque esse secundum Doctor . Atqui in Apo- Iogeticis Auctores toti in eo sunt, ut, quam maxi-α me possunt, crimina calumniarum, atque Haereston probent, ostendantque, tantum abest, ut nΟ- Iint. Igitur famosi libelli definitio ac probrum illis haerere non potest. sanε ratiocinatio eos, qui huiusmodi definitionem recipiunt, ec ni-- hilominus in famosi libelli crimen Apologetica vocare non dubitant, penitiis iugulat, ut-in con- DG est. At ego hane definitionem mancam Om-hino ae mutilam esse iudico, eoque facile vinco, qubd infamia alteri non sistum, quum haec non probatur, sed multis magis quum ipsa argumentis Probatur, ut patescit, irrogatur. Imo in iudicio ipso forensi, ubi crimen documentis ostenditur, infamia reus laborat illico, ubi vero probationes
156쪽
i ΓΓὸstus famam eiis, in euius ignominiam eompostuδerat boon iadet, inquit Glossa Si quis, C. defamos ti- Quum igitur foedior infamia herimine probato, quam non probato prosiciscatur, haud dubium , quin illa scripto exarata famosi naturam ' libelli multo magis, quam ista, induat. IX. Quocirca melius Theologi libellum famosum scripturam esse, occulta alicuius crimina ad probrum aperientem , consentiunt, Ludovicus Idolina de Ius . tradi. 4 d p. 3 s. num. 2. ubi egregiEmonet, diuando rex, quam ea Scriptura continet, iam erat publica, non habere rationem libelli infamatorν' Vincentius Regina idus lib. 24 Foripaenit num. res. Bona cina de Contrarit disp. 2 qu ZR. 4. punctos. num. I.
ubi Finellianistrat.& alios; Filiucius tract. o. cap. i num. 9. ubi ait, esse Scripturam, qua defectus proxiami manifstantur; nonnisi enim, quae occulta sunt, produntur. Subscribunt Rebellus quoquegat. Iust par. I . lib. q. quυ. T. num. I. & Malderus x. h. tradi. . ev I dub. 6. ubi dicunt,esse Scripturam, qua
fama proximi iniuste raditur. At quando delictum publicum est, iam illa deperdita est, vel caesa, adeoque libello iniuste non laeditur, nec laedi, nisi quid clanculari j dedecoris retegatur, potest. V. Hanc eandem conditionem ad Iibelli famosi notam subeundam, ut crimen, aut vitium, quod cripto alicui impingitur, abditum sit, necessario requirunt omnes illi Doctores, qui actione iniuriarum negant teneri eum, qui alium iam vulgo infamem infami appellauit nomine, ut Nirtillam
meretricem tota urbe notam, quemadmodum tradunt Angelus in I. item apud Labeonem M. interdum . num. I. E. de inivrys , Belusius inpra I. lib. r.
p. 3. rubr. de iniur. num. 76. & liii. At extra conistrouersiam est, libellum famosum nisi grauem inferat iniuriam , nullum esse posse, ut Romanus OUs7 . Berta ZZolu consi s. num. s. Cephalus
157쪽
Gusi i num lib. s. Sc Farinacius quast. IO s. nu. 4s Obleritant, quorum p Oitiemus a cadit, omni AE tu Ia,
atque Dohores ita censere. Cuius dicti ratio ineislii habilis in promptu est, quia quum iniuria sit velut genus, & famosus libellus i nitar speciei, atque illa respectu huius, veluti animal respectu hominis se habeat et 1icut non omne animal homo est, ita nec omnis iniuria est famosus libellus crursumque quemadmodum nullus potest esse homo, quin simul animal quoque sit: ita nec libellus famosus, nisi iniuria quoque sit, seu nisi iniuriam faciat. Igitur illi Doctores, qui actione in--iuriarum eum , qui Mirtillam vulgati corporis scori tun publicum, meretricem vocat, teneri infi-chantur, illum libellum , qui delicta publica tari. tum & mani&sta refert, non esse famosum, dare necesse habent, siquidem huiusmodi libellus iniuriae expers est, neque cum damno alterius, famam iam infamatam, ut palam est, infamat. vi. Haud ignoro, Angelum in l. 3. Uiur. Miniingerii in Conf& Parinacium q. Ios. 1-m Di. dissentire , quod eo casu operae pretium Reipub. esse nequeat, ut crimen publicum innote 4scat, quum iam notum sit , neque ulli usui esse queat, nisi ut contumeliam edat adeoque animus
tantum iniuriae iniungendae existimetur. Esto. Axsaltem, si compertum sit. Scripturam, quae publica licuius sceleia recenset famam honesti viri iniuste alioqui laesura a probo viro sine malo dolo,
iustamque ob causiam fuisse elucubratam, ratio omnis iniuriae Angelo quoque & Farinacio arbitris cessabit; ac proinde etiam libelli famosi ut planum est; adeoque ubi tria haec concurrerin .erimen publicum, iusta necessitatis, vel commodi caussa, animique probi existimatio, iniuriae famosoque libello locus per utriusque sententiae patIO-Ros esse non potest. 1
158쪽
notorci' & faeti, ut appellat, enucleata distinctione, quando delictum maiori parti populi manifestum est, annuit libelli famosi piaculum non
esse, quod tum famae alterius non detrahatur uvie. prodatur. Nec 1ane obest, quod Idem Auctor G. ιος. uum 418 υΗἐpoenam libelli famosi. qui in notam meretricem vulgatus est,ait mitiorem esse debere, aliter senti. re videatur. Nam eo loco tum dumtaxat libelli famosi crimen agnoscit, quum scripto meretrici fit aliqua iniuria, sine qua famosus libellus nullus es.se potest, ut constat Atqui meretrici publicae iniuria eo non fit, quod eius crimen publicum Isteris mandetur, siquid e fama illius iam profligata, turni meretricis appellatione nihil prς terea laeditur, neque ipsa hoc tantum nomine omendi iure potest. ae proinde libellum famosum hinc tantummodo concinnare licet. Quare iniuria, quae illi nihilomi. nus sit aliquando, alio respectu fiat, necesse est, ut
patet; eo scilicet, quod publicum flagitium illi per
Iabellum famosum cum ignominia exprobratur, eiusque ius, ne sibi ita exprobretur, aperte violatur : adeoque is, qui hoc pacto illi crimen elusimodi exprobrat, an in vim iniuriae, Zc contumeliae faciendae prae se fert,& reapse facit, proptereaq; merito etiam famosi libelli Auctor habetur, quisquLIeurus, quam quum in hominem honestu scripto invadit,punitur Vertim ubi publica infamia simpliciter, dc candide, sine praui animi indicio, vel
contumeliae faciendae suspicione, ex illsu perspectaque caussa refertur in tabulas, luciq; creditur. Ionge alia ratio est, quum nullum iniuriae vestiagrum, adeoque nec fatuosi libelli tum reliquum esse queat, ut Farinacius quoque priore loco Cons3onum so . relato non obscure significat. Haec de tacti notitia.
159쪽
VIII. Qind vero ubi crimen soli iuris notiti Icompertum est Turrianus clini nonnulli Malijs de Ius dub. censet, si delietum alio in loco narretur, ad quem probatae sententiae cognitio, prae magno interuallo nullaque commerci j communicatione aegre erat perueratura, id nefas es2. At ego notitiae ipsius iuris duplicem conditionem distinguendam, obseruandamque existimo. Vel enim Iudex in Reum certum atque a se agnitum publicam sententiam damnatoriam pronuntiauit; vel non pronuntiauit. Si pronuntiauit, integrum cuique ac solutum arbitror, eiu simodi sententiam quocunque in loco, ultra Garamantas
etiam 5e Indos publicare. Quod eo perspicue di Iucet, quia Iudex, sicut Reo damnato bona ex. terna, & vitam quoque poenae nomine iure aufert, & ali js eandem auferendi ab illo potestatem merito dat: ita etiam ad scelus vindicandum famam eidem Reo potest ipse poenae item nomine eripere, vel per alios eripiendam curare. - cir- ea ubi sententiam publice in eum tulit, posset eam typis mandare, publicis basilicis assigere, atque ad longinqua omnia loca, quo omnibus enotesceret, transmittere; adeoque dum publice eam fert,eunctis facultatem indulget, ut eam ubilibet publica-xe queant. Qt in imo hoc ipsum quoque,ut ubique eadem, quoad fieri potest, publicetur, expetere videtur. Vnde fit, ut singuli facultate publicandi criminis de poenae quouis in loco, etiam remotis smo. saltem ex iudicis voluntate, potiantur, de quamuis famam Rei ita laedant, erimen illius de Poenam vulgando; iure tamen suo. & potestate ab
eo, qui potest, facta illam laedant. Quam doctrinam pulchre edisserit, traditque Cardinalis de Lugo rom. r. de Ius dis' i . se l. 6. num 72. eiusque patronos Caietanum, Maiorem , Azorium , Moli
160쪽
riam nuns 'I.1audat, ac refert, nec Farinacius Cons9o. ut mox liquebit, dissentire potest. I X: Sin autem damnatoria sententia publich2 Iudice pronuntiata non est, sed crimen a Reo dumtaxat in iudicio confessum, vel legitimis testibus plene probatum est, non vero publicatum 3 non potest id nescientibus aperiri, nisi ea ratione, & cautione, qua caetera. quae occulta sunt, eκ iusta caussa nonnunquam produntur. Qujppe in hoc casu ante latam publice sententiam facultas
publicandi delicti nondum ab eo, qui illam dare potest, reapse data est. mobrem etiamsi crimen Iudici satis ostensum sit, vel ex propria Rei
confessione constiterit , dum tamen occultum,
non est, cur magis liceat id alibi, vel apud alios publicare, quam reliquas res arcanas; quando. quidem tota ratio, cur pqst sententiam publicari queat, auctoritas scilicet publica Iudicis concedentis ius ingulis praestandi id, quod ipse facere
potuisset, hic, ut clarum est, penitus cessat. Qao sane pacto commune Theologorum placitum idem Cardinalis de Lugo aptὶ interpretatur, aut temperat, diserteque Farinacius Consio. num so. saepius commemorato docet, ubi, quum delictum soli Iudici, A ctuario, ac Litigatoribus notum est,
negat posse toti populo citra iniuriam detegi. X. EF d si sententia a Iudice lata quidem est,
etiam in iudicio & foro externo, non tamen publice omnino , sed eo consillio ut infra I imites aliis cuius communis maneat; ut si Religiosus Anti.
stes aliquem Esubditis iuridiciali sententia damnet, ac multet; haud sane fas est, huiusmodi pia
culum extra tale commune ordinemque enun
tiare, ut curti Molina idem Cardinalis inibi auctor est, fusiusque num. 74. explicat. XI. Porro ubi certum est, probato iam crimine, Reoque conuicto, sententiam damnatoriam