장음표시 사용
181쪽
. Pars I. Cap. F. De innocentia
4ue , ubi factum vulgo iam innotuit, exploditur. Porro Apologetici libri erimina plerumque tabluca persequiintur, ae proinde ciusmodi legi ac Doctoribus minimὶ aduersantur. IV. III. Si ea lex etiam Apologeticis diem diceret; neque lieeret Haereticum oceultum , neta alios inficiat, ne verbis quidem, manifestare, quod. xamen supra es fas esse probaui. V. I v. Omnis quoque sermo extra iudicium de alterius sceleribus peruulgatis, quamuis ex ius 1 eaussa habitus, foret prohibitus, quod utique xidiciatum est. vi enim sermo vel iudieium non si temerarium, suffieit quaelibet iusta eaussa credendi rem ita se habere, ut communiter tradunt
Doctores. Pone iam filiis patrisfamilias furtum 1 manet pio domi factum non dubiis indieiis de- . Prehensum. Certum est,posse filios, qui parente illius furti insimulantur immerito, sermons idePfurtum explicare, furemque eidem patri ad suam
innocentiam tuendam prodere ; quo pacto ser- . uum mancipiumque reum lc iudicanti nec temerh.8e appellantia nec iniuria. At hoc per eam legem tam uniuerse ac lath, prout nuda verba sonantiantellectam, planhvetaretur, quod tamen
omnes inficiamur. Ergo huiusmodi legis intellectus tam amplus, abiurdus est, ae proptere, falsus. 'VI. Qiramobrem si quis illam legem non ad selas aecusativnes iuridiciales referendam vellet, ut reapa refertur , sed ad caeteras quoque opiniones aσ sermocinationes de aliorum delictis siue publicis, siue oeeultis porrigendam contenderet 3 necessariis adhue temperanda esset, ut non quancunque, sed temerarias dumtaxat, atque iniquas.' uuae sine legitimo documento Se iusta caussa passim seruntur. improbauerit, ac damnauerit, mori
182쪽
Apologeticae quae de criminibus etiam abditis,
publicis, ex graui utilitate , vel necessitate noneste ac probὶ instituuntur, ut cuneti Theologi , quos supra iam appellaui, quin & Iurisperiti quoque, quos Pariter recitaui, sine controuersit edisserunt. VII. At enim, ubi quis nominatim pronuntiatur Haereticus, grauissima illicb infamia ad spergitur, quemadmodum eruditissime Farina
tb poena nulla ferὶ atrocior, quippe quae famam, qua nihil pretiosius est, quum maxima humanae felicitatis pars , ut probat Giurb. ci ςs. iam relato, ea nitatur,de medio tollit. Proptere, iure meritoque sancitum est , ne quis infamis dici, aut reputari queat, nisi a legitimo Iudice infamiae rite damnatus sit, ut liquet e, thleris 4. g. ealumniatorii de hu, qu3 not. in m. Deciano conf-eodem Giurb. G:. eat. & in casu Haeresis enucleate Farinacio paulo ante adducto
VIII. Sed cuneus hie iam supra eap. s. itanum. II. usque ad I 6. ubi duplicem esse infamiam. alteram iuris, alteram facti; atque illam solam poenam esse, quae ii Iudice irrogatur; non autem istam, quae cuiusque sceleris comes indiuidua est, animaduerti, me belle excuneatus est. Infamia enim iuris Iaborat nemo, nisi a Iudice renuntiatus infamis, aut probrosi damnatus criminis, ut constat: facti veris infamiae flagitiosus quisque obnoxius est ; cui, si ea publiea est, nihil insuper infamiae inurunt Apologetica, ut patescit; vel si adhue Iatet dedecus, ad grauem noxam innocenti , vel religionis propulsandam, merito id rei ingunt. illumque dedecorant, ut toties iam inculin '
183쪽
r 4 pars I. Cap. De innocentia
IX. Verum adhuc seuerus uncus impingitur,
quia si priuato Theologo integrum esset, alimu lextra contentionem iudici j, Haeretici dicam ex ildocumentis tuo dumtaxat iudicio examinatis, ac probatis nominatim scribere; infamiae poenam is, qui Haereseos ita argueretur, legitima sui defendendi facultate k natura ipsa Deoque naturae auctore data inique fraudatus, perferret 3 quod sanEperueIsum valde, ac perdelirum esset. Qid enim Si suimet patrocinium tempesti vh idem suscipe- ret, forte Haeresis quascunque tesseras, argumenta, & coniecturas aduersum se textas nullo negotio retexeret, ac penitus elideret. Quocirca ius sui met tuendi Deo, ac natura cuique inditum, ltam sacrosanctum est, ut etiamsi quis in iudicio lerimen confessus sit, atque Haereseos plane conui in lctus; nunquam tamen propterea tuta sui propu- lgnandi potestate orbetur, ut ex communi DoctO- lxum scito, ae tribunalium usu. in crimine quoque Ilaesae maiestatis humanae ac diuinae, tradit Farina. leius de dc seq. tuincens is s. num 46 tib E. Neque effugiet,qui forsan caussabiis itur, in Apologeticis non agi de Haeretico condemnando, neque de poenis in Haereticos sanci .
tis ei infligendis. Nam satis superque infamiae Poena, quae cum Haeretici appellatione necessario lcbniuncta est, & quidem mortis instar grauissima, ut testatum est e l. Iussa, T. de manumisi vindicit. lHenochio deprcumpl. lib. Dprasumpi. 49 num. dc Hon dedo Cons ios . num 43. lib. illi Imponitur. lX. At tota haec impressio umbone illo adamaatino ex facili repellitur, quod iuris infamia, quae . eoena , legum conditoribus statuta est. nemini 1 ine praeuia sui defensione irrogatur, ut paulo antE indicaui. Verum quod ad facti infamiam attinet, Dei ac naturae singulari prouidentia fit, ut vulgata .rimina pedisequam sociamque eandem habeant
184쪽
infamiam; qua sane cuncti, quicunque improbi
populo iam notuerunt, nullo sui patrocinio concesse . iuste, ut Doctores omnes dece nunt , multantur. Qui vero vel falso, vel temere
alterum infamant, viderint ipsi; nequitiae perditae sine dubio comperti. Sed hi legitimis Apologeticis, quae non temere, sed prudenter; non falso, sed vere ex perspicuis, certisque firmamentis conflantur, nihil ossiciunt Ubi enim erimen calumniae, vel Haeresis libellis ab altero publicatum est, Apo- Iogetica eum non amplius infamant, sed iam facto ipso infamatum, non expectata illius defensione, merito redarguunt. QMd si Haeretici Co- die is publici Auetor adhuc ignoratur; ad graue damnum Reipub. quod aliter arceri nequit, vitandum, fas quoque est, ut supra iam ostendi, illum scripto manifestare ac refellere; nec tum defensionem sui ullam indicendam, praemittendamue Doctores aiunt, sed omittendam potitis, sibi persuasum esse tacite innuunt,& iure profecto, quam qui offtimo. Nam si Calumniator, atque Haereticus calumnias, atque Hereses emisso libro, viris in. 'nocentibus Catholicaeque Religioni, & Catholi- eis populis, quamcunque sui defensionem praeuer- tens, obtrudit: quanto magis innocentes, & Catholici Homines easdem calumnias Haeresesque. Calumniatoris atque Haeretici patrocinium nihil morati, in crucem agant, Αuctoresque, earundem fabros demonstrem
185쪽
CAP. VI. Praetextum , ne Calumniatoris, aut Haeretici fama Apologeticis lε- datur, inanem esse,neque ijs obstare .
3. Hontentionis unius finem mox alia exeia, L pit oppugnatio. Est quippe ita iure comin. paratum, ut nemo Haereticorum utcunque notus, de certarum Haereseon manifestus, antequὶm Iudice rite pronuntiata sententia, legia 'time damnatus sit, impune occidi, aut vulnerari, aut caedi possit, aut alia ratione corpus eius vexari queat,quemadmodum Doctores una omnes,quos Farinacius quast. rys, de Hares, 38. accurate Iecenset, sine controuersia definiunt. Neque
igitur fama eiusdem Haeretiei , nomine Haeretici imposito , publicatoque laedi ae infamari . Iudicis sententia minime expectata, iure potest; quandoquidem per huiusinodi infamiam. qui ita dedecoratur, grauissimum capit detrimentum . non secus plane ac si necaretur, ut iupr, iam commemoratum est. Imb magnus Iurisconsultus quidem quods dederit. T. quod met. Gus. Cui Baldus quoque cons 3II. 3. volum. . Beroiulltib.3 Cons. I6I. num. . dc Cons. I 3. num. Io. & Rom. Iun. Cons ὁ .num. 6.volum. s. adstipulantur, diserte tradit, viris honestis infamiam ipsa mortis poena acerbiorem accidere o. II. Verum aut ego vehementer fallor, aut hu-- ius siue gladii, siue teli, siue sicae nullam video cuspidem, nullam aciem , ictum nullum. Nam I. qui hanc pugnam pugnat , seipsum suisinet verbis apertaque se tentiae repugnantia oppugnat . Gmulque evugnat. Qui enim reticus manifestua
186쪽
sio ςest, nisi ille in primis, qui publice contra fi-MI praedicat, ut quum Arnaldus Albertinus da noscendu ert tum Farinacius Mares quast I8s. num 76. praeclare vincunt At quitiac ratione manifestus Haereticus est, atque habetur, iam Catholici viri famam peremit, Haereticique infamiam facinore ipsis comperto illico sit bit. Quomodo igitur , qui illum Haereticum appellat, famam illius laedit iam laesam, atque oblisam Oulsibi consentit , qui famam manifesti Haeretici quantum ad Catholicam Religionem, quasi huius existimatione integra adhuc potiretur, quum ea nece lΓario, qui palam Haeresim profitetur, exciderat, rure laedi posse negat Quis tam dissentanea possit componere ξ Atqui enim qui Catholici viri famam, Haeresis publica nundinatione aboleuit, Η ' rici perstrictus, non potest amplius eam perdere, adeoque neque quod ad illam attinet, quicquam damni facere. III. I l. Haereticus manifestus potest a quouis priuato homine sine Iudicis mandato capi ;quin occultus quoque, quando in fugae suspicionem venit, ut cum plerisque Farinacius de Her si, quast. 186. Num. 26. usque ad 3 o. docet. At capturae
laqueus a priuato homine iniectus silapte natura
captum Haereticum valde offendit, iniuriamque illi & grauem ignominiam, tum damnum irre parabile, velut leges ipse loquuntur, infert, ut pluribus idem Farinacius quas. 27. num. Is s. ad 9. ostendit. Falsum igitur est, quam iiis noti Haeretici corpus necari, vulnerari, vel caedi non possit, ipsius famam laedi non posse, quum eius. modi captura laedatur maximh, nec etiam coryus ipsum multae immune omnino non sit.
III. Apologetica, quae in Haeretici libri manifestum Auctorem vulgantur eodem loco sunta
187쪽
sint, ae qui manifestum Haereticum iure ritis quuntur, ideoque famam illius iam infamati infamant; praeterquam quod etsi Haereticus penitus delitesceret , adhue fas iusque foret ad graue Reipub. Christianae damnum , cui aliter obuiam iri nequeat , auertendum scripto eum prodere, ut saepius iam admonui.
. CAP. VII. Apologeticis libris nullam remoram a praeuia explorati Haeretici im
r. ε Agna quoque tempestas in priuatbs Catholicae fidei vindiees inde ingruit, quod
etsi certo constaret, Propositiones Haer tieas aliquo eom'rto libro publieatas, & talis Iibri Auctorem esse Titium, v. g adhuc tamen Titius diei Haereticus,pronuntiari, aut publicari iure non potest. Nam ἰquando Haeretici libri Auctor etiamdum superstes est. non statim Haereticus censendus,declarandusque, sed prius accersendus. ae de Christiana religione rogandus, ut dignosci queat, an imprudens ab Ecclesia recedat; an verbvolens, pertinaxque ei terga vertat; vel e contrario Haeresis suspectionem, Episcopi,aut Inquisitoris arbitratu, diluere malit, ut egregi E Albertinus
de agnoscendu assert. Cathol. O meret.
Philosophatur. Accedit insuper, quod nemo existimandiis, vulgandusque Haeretieus est,nisi ante legitimam admonitionem ex formula, quam diligenter Alphonsus Castro tib 1. de Iussa Harar. Ρ-nit. cap.Io. expendit, adhibitam improba peruic cia eontempserit. Nulla igitur in singulares Har. reticos
188쪽
reri s Apologetica, nisi prius eorum interroga. monitio frustra fuerit, edi possunt, aut
II. verum tota haec tempestas in simpulis dum raxat excitatur; ideoque non operose, sed de prae facili sedanda. Primo. Quia interrogatio, atque admonitio: tum solum praemittenda, quand dubium est, an Haereticus sit pertinax, quo videlicet eliciatur, an Haereticam propositionem materialem tantummodo enuntiarit, an vero etiam formalem, ac propterea Haereticus non solum materialis, sed etiam formalis sit. Caeterum ubi iaconfessis est, illum esse pertinacem, nullus amplius interrogationi, vel monitioni eiusdem locus est, ut item Albertinus tota 3 o. idemque Al-Ph0nsius inibi cap. io. eis. ex communi Doctorum
Placito sanciunt. . Porro quum is , qui 1 norm1 Catholicae fidei deIirat, erroris 1 peritis,uel etiam ab imperitis, Christian 1 veritate palam testata, Iguitur, neque acquiescit, neque doceri praetere,
vult, iam Haereticus pertinax, eodem Arnaldoiudice. lo. 7 . reputandus est. Rursum quando aliquis Catholicus assertionem semel agnouit, & confessus est, aut affirmauit; si deinde contrariae subscribat, inter pertinaces Haereticos pariter ab eodem Arnaldo ibid. num. 38. numera-xur. mamobrem quum ex Haeretico libro, vel aliis adiunctis certo constat, aliquem Haereticymesse pertinacem ; licet in eum libros Apologetiticos, alia interrogatione, vel monitione insupcrhabita, tuto emittere. III. Secundo. occultos Haereticos , omissa fraterna admonitione, Sacri&Inquisitoribus tradendos esse e Doctorum celebri sententia demon-
s uareet deside, disp. io. dc alii passim, ea propyer , quod eiusmodi admonitioni fidendum prudentera
189쪽
il latebris iacet , sed Haereseos publice infamatus est , ut plerumque illi sunt, in quos Apologetica elucubrantur, adeoque tum, neglecta eorum ad- . monitione, ista iure optimo luci committuntur. IV. Tertio. Arhaldus suprὀi num. r. obductus illa quas. 28. non de quacunque Haeretici si censura, extra iudicium etiam peracta, sed de ea tantum, quae in foro iudiciali fit, expresse loquia: tur : neque ait, ut Haereticin pronuntiari, veipublia ears posti , quemadmodum ante, expositum est; l: sed vi Hareiteus esset damnandus; subditque : De- l mum eum eo dissurienda eruns, qua eum accusato de
ili. Hares discuti debent. loco pal mest. id χ- i lum decerni, antequam aliquis velut Haereticu esse interrogandum &e. quod ad forum contentiosum dumtaxat spectat, cum quo Apologetica, quae extra iudicii subsellia quaestiones explicant, nihil habent, ut paret, commerci .d V, QSarth. At nihil planὶ obiectas supra in- terrogationis , ac monitionis co edes ab istat dem Apologeticis magis prohibet, qu m status a mos solemnisque consuetudo Apostolicae sedis, eui ubi duo certo perspecta sunt, I. AIi quem Ii- hrum Haeretica doctrina scatere, II. Talis libri
Auctorem notum esse,eundem librum, Auctorem- que nec rogatum, nec monitum, nec citatum Haz-ἴ reseos nominatim damnat, Haereticisque simia aceeenset. -d etsi compertum satis est, Iubet tamen nonnullis exemplis ex Indice Codicum prohibitorum syllabatim reeitatis id confirmare. In decreto, quod vit. Idus Augusti, anno cision I. Romae patratum est ι ita profectis legitur: Liber nscriptus : Franci a Guiceiardini Dei duo,an.c IIIC tr. impressia di corohibetur liberio Muctor inter Harni
190쪽
eos pnma classis reiicitur. B.nrsus in eodem decreetri Frideri Mindani deproce bin. mandatu, ermonitoridis Francoorti Cloioci. liber omninoprohibe iatur, O .Auctor in prima Haretieorum eiasse reponitur.
Nox illic pariter additur: victorini Strueli versia Dialogorum Theodoreti Episcopi Ciri cum perpetua a natus Letiea omnino prohibetur . O in prima elassa
reponitur Muctor cum expositore Marco Beutero Tigurino. Vnde liquet, Petrum Friderum Mindannm, Victorinum strigelium, & Marcum Beuterum, quamuis ante, nullo Iudiee Ecclesiastico Haereis stos singillatim damnatos, quod constet; nihilo minus in Haereticor uel assem nominatim referri. ac proinde Haereticos quoque non obscure appel- Iari, ac declarari, & quidem nunquam interrogatos 1 Iudice, nunquam admonitos, nunquam accitos, nullo alio intento iudicio, nulla caussae dictio- ne; eademque ratione plurimi alii, etiamsi ab Eeclesia nunquam ali s proscripti, tamen in prima Haereticorum classe, nihil ante, moniti, nihil rogati, non vocati aut citati recensentur, & tanqu1 Haeretici habentur, nuncupantur, publicantur.
VI. Sed quo iure optimo. Quibus testibus fidei exploratissimae. confessione apertissima et ipsis nempe libris Haereticis, in quibus quum Auctores Haeresim nomenque suum clare profiteantur , manifestamque in amentia pertinaciam per spicuis documentis prodany, omnis interrogatio, monitio, atque in ius vocatus, superuacanea plana ab eminentissimis Patribus iure meritoque existimantur. Haud secus quoque libellus, quo reusbnius citatur, tum sane omittitur, ubi crimen eius totae tam illustribus argumentis fgnisque ducet, ut nihil χlidi patrocinii ad se tuendum illi superesse, res loquatur ipsa, ut dilucide permultis psephismatis cautum est, nempe l. seruum, β.s quis seruum , T. desidet eom. liberi. l. reca. - . sart. Tad Trebesi eap. vlt deosse. elet. in s. traduntque