장음표시 사용
611쪽
.er. esse medium inter excessum ,-defectum e tameudisquirere, an virtus in medio, seu mediocritatesta sit, non Metaphysici. neque Logici, ut tu χmnias, sed Ethici, qui virtutem spectat, utique in . terest. Hinc Aristoteles lib.2. Ethie. eap. s. & deinceps, etsi hoc eodem Metaphysices principio maxime nititur, nihilominus in virtutis mediocrita te, vitiorum vero exuperantia , defectuque generatim ostendendo , singillatim autem in consequentibus libris patefaciendo totus est. An ergo
ab Ethico instituto alienum tu iudicas ,quod Philosophus maxima librorum Ethicorum parte, tantaq; animi destinatione persequitur Cave, ne tia potius ab omni iudici j recta trutina alienus meriatis existimeris. An ut ijsdem libris alien plerumque castra eundem Aristotelem occupasse crimi
Iumniae extemplo damnabunt. Vnde tuae Ethicae imperitiae capreolusi utcunque eum inuoluas, yaias euoluitur.
XIII. Quo vero tu cestro percitus, virtutem duo inter vitia collocatam, duoque vitia ei conistraria esse inficiaris Quaero ex te, num auctoritasoc ratio quicquam ponderis apud te habet 3 admodum. Atqui Aristoteles utraque te in terram penitus arietat. Quo enim pacto virtutem eo es. i. definit Habitum scilicet, quo eligimus medio in
crιtatem, quod ad nos. a ratione determinatam, prout prudens determinauerit. Mediocritas autem, in quo
versatur Inter duo vitia, inquit, eonsistit. υηum quidem in excessu. alterum in defectu stum. Quam sententiam pluribus argumentis ibi confirmat, desngulis quoque virtutibus moralibus eap. 7. ei undem lib. 2. disertim aptat; tum earundem explica.eationem operose, praesertim lib. φ. Sc 4. Ethicorum inculcat. In eandem & D. Thomas tam in horum
librorum Cominentarijs, quam r. 2 quas 6 art. r. manibus
612쪽
manibus & pedibus transit , eoque potissimhm illam roborat , ouod humanarum actionum norma& regula sit recta ratio. num autem, ait, euiustibat m/nsurati O Hguiati oonsistit in hoe, quod eo oris metur Da regi ,seut bonum in arti latis eis, ut sequatur regulam artu. Malum autem per consequensis huiu odi eis per hoe, quod aliquid diseordat a sua regula, vel mensura Luod quidem coytisor per hoc quod deficit ab ea. Sicut manifeste apparet in omnibuεruulatu. O mensuratu 3 ct ideo patet, quod bonum virtutis morata eon it in adaqua tione ad mensuram rationu. Manifestum es autem, quod inter excessum, O defecti m medium es aqualistas , e eonformita Vndo manifest. apparet, quod virtus morata in medio
Ussit. Haec sanctissimus , ec sapientissimus Do
xlv. porris Philostphorum, seloppi, quis
Theologorum ab hae tam explorata, eommunique doctrina discedit nemo prorsus, nemo. Tu solus, non Philosophus, nec Theologus, nec Graminmatista, & rabula obstrepere incontulto, ae teme- ausos es . cuius Volusianas chartas, tam apertae veritati oggannientes tamdiu fuisse toleratas, non immerito miratur disertissimus uvangnerechius. a At enim vns non esse. nis unum contrarium, iam tibi. di caeteris ex Aristotele, alijsque philosophis, tum etiam ex sacris literis persuasum clamas. Audi .
sed quorsim istuc quid hinc exprimis 3 quideon ficis 3 quum de uno tantum eodemque respe- . ctu sermo est. ei pronuntiato locum esse, eontrarium uni non es, ni unum, quod tamen nihil pro hibet, quin eidem plura contraria diuerso respectu esse possint, virtuti nimirum duo vitia , unum respectu exuperationis, alterum respectu desectas, vis. Thomas l. 2 quast i. an. I ad i. Obseruat. VeIeert h. si hae interpretatio minlis tibi actidet: huiusmodi effatum Aristoteleum non ad omnia. αa L .cit.s Is. quali
613쪽
3 61 pars III. Cap. . iustitia
qualiacunque contraria,sed ad mla contraria per isfecta necessariis reserendum esse, quemadmodum ex eodem io. Metaph . cap. s. tex. I 4. perspicua constat, ubi philosophus tuam incogitantiam ita non obscurE redarguit: tauum autem multipliciter
dicantur contraria, sic ea sequitur,quodperfectum ea sent eis competit esse contraria. Hu autem positu manifestum ent, quod rion contingit uniplura contraria esse: neque enim vitimo ulterivi e I aliquid,nequemnius Estantia plura sunt, quam duo extrema. Ex uniuer-sm, si contrarietav eLF disserentia , disserentia autem duorum erit, ergo ct ipsa perfecta. Sed nee e eLF etiam alias definitiones contrariorum vervi esse. Sic Aristoteles. Neque hoc dumtaxat loco alia contrariorum diserimina, sed libro etiam s. Metapisseap. I .
. 16.distincte enumerat, aitque, Contraria diei ct ea, qua simul eidem inesse non possunt, quum genere disserant ; qu/esturimum disserunt ex syr, qua sunt eiusdem generis ἱ θ qua plurimum disserunt ex rus, qua sub eandem potentiam eadunt I O quorum disserentia eis maxima. aut simpliciter, aut scisndum θeciem.
Etsi vero duo vitia 1 virtute non plurimussi sub eodem genere distent, re iste tamen ei contraria alijs modis dicuntur, quia ut boni malique genus commune non habent, ita eidem simul inesse non possunt. Q circa idem Philosophus tum lib. 2.
Ethic. es 8. tum alibi is pe monet , Habitus extre- moi ct medio habitui, Mi eontrarios es, O medium extremiso maiorem item es extremisum inter se,quam cum medio, repugnantiam I longius enim . se mutuὸ, .
quam a medio. distare. XU. Ex quibus ita conclusis, quam indoistus ignarusque rerum Ethicarum , Scioppi, sis, spectrimen sanE Iuculentum, quod tibi, de Lectoribus do, praesto est. At mox alia insuper documenta eiusdem tua inscitiae in apertum prose Iam.
614쪽
documenta. r. Quanquam quae mqdb expendi, tuam ErM- ,
era imperitiam satis delineant, iuuat tamen hic plerosque alios eiusdem colores intueri. De amistitia de liberalitate noua monstra Paris , quae tuo. met penicillo graphich sic expingis; a Iam τινὸ uaritiam Ethrein sub alio genarapinis, βbalio liberalitatem. Nam liberalitia eis sub habitu alienandia su largiendi , uaritia ob habitu non alienandi,
sed acquirenssi, aut conseruand&. Laberalitati ergo eonistrario nomine opponitur effuso, . quaritia parcimonia.
Adium enim liberalit--effulsio sint Db eodem genere, sub habitu nempe largiendi , plurimum inter se dissi dent, queniam ilυ honesta est, hac ero turpis. Simialiter Auaritia se rareimonia ob eodem ha, tu nota Iargiendi , sed retinandi plurimum inter se dissident. Nam reus non dat , sed resinae , quia rurpe est dare
εonestum vero retinere. . arus autem retineta eιiam
ibi rur' es ratinere , honestum vero largiri. II. Ηle enim uerb,sci oppi, non auarh, nec par
e , sed liberaIiter, se profvsh Lectorem tuae ignorantiae spectaculo recreas. -d ne inficieris . e do mihi, quid princeps Ethicorum Aristotele quem in doctrina morali antesignanu hilois ADt, ac Theologi venerantur . hae de re statuit quid decernit a unam esse virtutem, & duo vitia 'huic opposita, ut vidimus. Sic unam liberalit tem sib . Ethie. Op ει duo vitia Chuaritiam, di prodigalitatem ei rea communem usum pecunia Ium agnoscit, quorum genus aliud esse non potest . quam habitus pecunijs promiscuὸ vlens, qQςm . a In Suvetis loe eἱt, Ex Mansnorec Θυς t. s. 1 4
615쪽
quem proximὶ licet diuidere in eum, qui recth p cuniis utitur, neque 1 Iiberalitate diuersus est , Myn oppositum, qui pecuniis abutitur. Porro quum hie dupli et scopulo vel superlationis, vel defectus expositus sit, in duo alia vitia infimae speciei, nempe in Prodigalitatem, quae in dando exceditide in Auaritiam, quae deficit, iterum diuiditur. QDre
nunc tu in Aristotele, ubi circa communem pecuniarum' usum, praeter liberalitatem, prodigalitatem,& auaritiam, aliam virtutem, vitiumque con
siituat. suspiam reperies. Quid igitur tu comminisceris tam insolenter, habitumque alienandi ab habitu aequirendi dispescens, sub illo Liberalitatem , & Prodigalitatem, sub hoc Auaritiam, de Parcimoniam collocas An non te huiusce futilia talis pudet 3 an non Philosophum tibi refragantem animaduertis 3 an non habitum alienandi, seu largiendi ab habitu acquirendi, seu conseruandidistinctum eidem Philosepho plane incompertum
cernis λ -m enim enucleate lib. 4. Ethic. cap t.
, eiusdem habitus docet esse , dasse, & accipere, siue acquireret quam diserte utrumque Liber litati, etsi illud magis, quam istud, ascribit 3 qu1m aper-th hic suam mentem verbis minime dubiis edit serit Age. recito tibi syllabatim singula:
enim usu diuitiarum in expensis conuere videmin, acceptio veris custodia magis a posse sonem portinet. diuocirca liberatis potiis3 eLE dare .
quibuου oportet, quam accipere, unde oportet, aut non accipere, unde non oportet Neque Vero Ierum cu
stodiam, siue conteruationem liberali interdicit Aristoteles, quin potius illam huic manifeρ e pati-lo p. st ibidem ita tribuit: que sua n gliget . quἰ vult inde aiase opem ferre. 2 que quibusuu dabit. Pyrsit dare quibus oportet, O quando , O ubi honestum est. Quam utramque partem in vitiis quoque Oppositis mox hac ratione explicat: Prodigalita/ Via
616쪽
r ct non aeeipiendo excedit, aeeipiendo deficit. Miberalitvi siue auaritia ) dando quidem deficit ,sed
accipιendo excedit. Quana inuito igitur ac repugnante Philosopho, Scioppi, liberalitatem habitu alienando includis, & ab aequirendi habitu ex-eIudis unus idemque genere dandi, &accipien-:inabitus est . quem enumeratae tres illae species. Liberalitas, Prodigalitas, Avaritia quadantenus tingulae participant , quod hactenus ignorasti. Nam ne prodigaIitatem quidem quicquam prohi- beta quin & ipsa accipiat .& sua conseruet, etsi non accipiat, uti oportet, δι quantum Oportet . neque sua conseruet. vii oportet. Auaritia pariter dat, lichi non accipiat, uti oportet; quod min
III. Iain quid tandem ex his, scioppi, necessario egituri quid 3 nec Parcimoniam a liberalitate esse diversam, quod tu pio tua fabulandi Iubi di ne confingere non dubitasti. -m enim aliam
virtutem. praeter liberalitatem, Aristoteles tum tib 4. Ethie eap i. dc tum tib M. eap. 7. circa communem pecuniarum usum commemorat 3 nullam penit lis. Aristotelis ver b sententiae subscribit nimis Thomas ibi in Commentario, & 2.2.quo. N Iigi II s. I 4. I 3s. nec non omnis prorsus quum Phis
Iolbphorum, tum Theologorum natio adstipulatur: & ratio quoque praeualida st Tragatur. Nam liberalitas pecuniarum usui, qui, nisi quis det, quibus,& quae,& quando oportet, resque suas ita curet. ut habeat, unde det, rectus non est, prudenter moderatur; adeoque retinet quoque, quum Ietinere honestum est. Ergo tua, Scioppi, Parcimonia superuacanea est ; vel certὸ non nisi partem ali- quam, ossiciumque liberalitatis praestat. Quaesa ne virtus inde nomen suum, teste D. Thoma NU. 177. art i. nacta praei puὲ videtur, quod Iiberalis dando, de accipiendo, ae retinendo, animum
617쪽
s σε pars I II. Cap. 7. 3.ε. De insicitia
suum ab omni pecuniarum inordinato affectu Iiberum ostendit, etsi ei multo antiquius sit dare, magisque id ipsimet liberalitas, de liberalis nomenclatura prae se ferat. Vnde sat iam perspectum, qu mi u his in literis hospes, qu m infans sis.
IV. Aude nunc aliquod aliud, dignum tua i meritate portentum. Negas rotunde Avaritiam Iiberalitati esse contrariam, quia opposta, inquis, a disimus ex Dialactica disiscundiam idem, O ad adem,
eodem tempore. ac loco. - uariria autem non eu
defectus, nequa oppositum liberalitati, quoniam reueranon circa idem internum , seu tarmale. ut se dicam . Obiectum versantur. Nam formale,stanternum libera. Liatis incium in allinare rem familiarem et GuaritiAE vero non alienare, sed retinere. Attuae inscitiae genuinum, Scioppi,ossicium est prodigialiter etiam, quae obuia , & conspicua sunt, allucinari. Quis aisi Opposita secundum idem,adrdem, O eodem tem
loro, loco diei P s id in dubium reuocat PQuid tum poste 13 progredere. Num idcirco iΙ- Iud quoque, in qua ea opponuntur sibi,mutuasque exercent inimicitias, idem prorsus ijsdem est, nihilque intercedit diseri minis H6ccine te docentu a Dialectica hoc taex Philosophia discis o te. fungum, &cucurbitam, si ita existimas i Imo vero neque idem esse oppositis ciebet illud, nec potest, in quo haec ei aduersantur, sta ista ab illo distincta omnino sint, necesse est. Sic quippe album, de
nigrum contraria appellantur, quia ab eodem , vuvocant Gubiecto unae ac simul minimE tolerantur At ipsoru in essentia, ratione cuius non possimi si is mul consistere, necessariis diuersia est , non solum inter se, sed etiam ab eodem sis biecto , ut liquet Naud secus igitur Auaritia quoque,& liberalitas, eandem Nnere materiam, di ilitias nimirum, se illecunias, istarumque usum , non autem eandem
618쪽
speete: nain haec moderat dat, de moderate ac cipit, illa dando deficit . & aecipiendo excediti quemadmodum supt, ex Aristotelo notavi. Qu' Tum consequens necessario est, & obiectum for . male , ut aiunt, esse diuersum, dcformalitatem obiecti sita enim eum Philolphis loqui cogimur in formalitatem habitus, & actuum redundare, neque unam ab altera secerni, aut abiungi posset lHabitus namque, de actus suam ab obiectis eia sentiam sibi, ut compertum est, arcessunt. Qua re actuum contrariorum obiectum genere idem plan Nile opus est, ut eodem genere ijdem actus contineri; specie autem differre, ut contrarii esse possint.
U. At continuo tu intereedis, monesque z aeuenis tamen, seu peν aeeidens Liberalitatem . O uaritiam eontraria diei posse . quoniam ipsa eorum obiecto. Hsenare , O non alienare ister se pugnant.
Sed inauspicato , 1ed inconsulto. Quid enim ran non paulo anth alienare, liberalitatis formalo obiectum, non alienare vero auaritiae quanquam falso, remerἡque. vi reuiei statuisti Tergiueris sari non potes. Ergo contrarietas illa. quam huiusmodi habitus inde sortiuntur, non per accidens, ut tu blateras. sed per se omnino iisdem ha bitus congruat, necesse est, quandoquidem essen tiam suam tales habitus, quatenus contrarii, suis ab obiectis petunt, sibique asciscunt. Frustra agitur tuae inscitiae, suppetias uaesito hoc diuerticulo aduenis. v I. Quid praetere Ethicam tuam doctrivm hoc perabsurdo decreto claudis: b Eodem modo paraeeidens υitium in medio duarum virtutum stactaria velut alterivi nimium fue excessum , alterim parΜmfμ defectum; se auaritiam e γ effusionem itidem inter meralitatem , O parcimoniam mediam esse, At quis
619쪽
bus tibi eum hominibus , quum has astanias ingeris , rem esse autumas a cum bubulcis cum opilionibus eum suarijs Quibus enim alijs eas tu allinas Ab istis discedito. Operam certe Iudes. Nam luculenter paulo anth docui, Parcimoniam vel a liberalitate non esse distinctam, vel certe liuinius esse partem , ac proinde nullum vitium interutramque esse posse, manifestum est..Vt omittam tuum hoc psephisma cum Aristotele , qui
Ethic.eap. 6. palam decernit, Nullo modo in exces . O dUectu es mediocrituum,neque in mediocritate excessism, aperte pugnare. Exuperantia enim & de fectus extrema lunt: extrema autem esse eadem ae medium, aut in medio esse posita , im pomo IIe omnino est . eademque ratio de vitiis quoque, quae in superlatione defectuque versantur, censenda, adeoque & tua haec veternosa oscitatio pIor sus exibilanda est. VII. Estne aliquid amplius flagitium immaisne,infandum, incredibile. Turpem adeusia i- eam plerisque Politicorum Censoribus ipso sta istim tuarum Suppetiarum initio immerito discienterque scribis, quod scutica dignum piaculum sane est. At quam enormi auctu id crescit, quum in tuae imperitiae patrocinium, Aristotelem etiam
Lib. i. Ethie. Eudam eap. I. temerὲ hoc pacto vocas et Ibi duo quadam inuenies, quae non in illorum magis Femporum aquales, quam in homines atatu nostra dicta videantur Audio. Quaenam ista Primum ais,
inquis, quibusdam, qui de Politicu rebus dorant.. non rarum sape usu v/nire, ut in medium amrant.
ia ect , rationes a negotio pror to alienas , atque inanes.
Quodnam alterum Deinde contingere non rar.
620쪽
ρη is versari ab albs disputando vineantur, reus a tem ipsam Civilem, siue Politicam didicerunt. Vtrius
qMe vero rei ca am,eorum, qui vincuntur. aut ali
na esserunt, . ariusia a gnat, qua qui istotidem verbis mox declarat. Απωδgσιοι is
IdeLE. Ignorat o Paediae est, non posse' iudicare in
νnaquaque re , quae rationes propriae , quae alienae agerantur.
Sed quorsum haec tque bine extemplo colligis
intelligi pote I, ut quis recte de Politicis disserat, ne- igmaquam satu esse, si vel multostudio, vel hominum rerum, tu Politicam didicerit , sed hoc ampliuι r Dira , ut sis , siue Padia in fructin.
VIII. At ego, scioppi, non te radiae eompq-tem, sed mentis impotem, ac rudem Paedagogum arbitror , qui inscitiam tuam etiam mendacio a ges, auctamque multo plausibiliorem, ac vendibiistiorem opinaris. Quid enim eo eap. s. Aristoteles vrget t. quos nominatim perstringit 3 num Politiis eos speciatim ut tu hariolaris 3 nihil minus. Quos ergo i Philosophos illos uniuersὶ carpit, merito
que increpat, qui vi Pώitosopbi, videantur, quum ni in hilseiunt, nihil Licere, sed debito modo saepe nesciunt drationer alienaι . repropositά, ct inanes afrenter. Qui germanissimus horum verborum, quae illic legun-