장음표시 사용
281쪽
Infesto sinctae Trinitatis ex vi la.
Altitudo diuitiatum sapientiae & scientiae Dei,
quam incomprehensibilia sunt iudicia eius, α inuestigabiles viae eius Sc.Romi I. Tria notantur in istis verbis,quae considerantur in Deo scidicet diuinitas, unitas, trinitas: vel sic, diuinitas ct in diuinitate trinitas,& in trinitate unitas. Diuinitas maiestatis, trinitas personarum, unitas essentiae e S hoc seeundum quod tripliciter contigit errare circa Deum. Quidam enim errat circa diuinitatem eius non ponentes esse Deum .psal. r I. DIxit insipiens in corde suo , non est Deus &c. Vel quod Dei
est attribuentes creaturae,& colentes eam pro Deo. Roma. a.Quidam circa trinitatem, negantes personarum trinita, tem esse in Deo. Quidam circa unitatem, ponentes multi'tudinem deorum. Primum ergo, scilicet diuinitas, notatur,
ibi. O altitudo diuitiarum &e. Circa quoci notandum. tria, quae sunt in Deo. s. altitudo, plenitudo,& latitudo e Sehaec eundum tria quae sunt in Deo,scilicet natura, virtus,& operatio. Est quoque altus in natura, sic enim habitat lucem inaccessibilem. Et plenus in virtute, sic sunt apud eum diuitiae apientiae. Latus & immesus in operatione, se sunt iudicia eius incomprehensibilia, & viae eius inuestigabiles. Iudicia quibus disponit, viae per quas exequitur suas oporationes et & ad haec tria possunt reserri tria quae sequuntur post haec verba immediate. Qui seni cognouit sensum D mint,aut quis consiliarius eius sui tolut quis prior dedit ei,& retribue ut ei Adapta singula singulis. Secundum. strinitas: luonia ex ipso, & per ipsum,& in ipsis sunt omnia. Circa quod nota similiter quod tripliciter dictinguunt persenae diuinae. Aliquando per propria person 1 tum, ut cudicitur pater Se filius & spiritussanctus, aliquando per appropriata patris, ut per potentiam intelligatur pater, per sapientia ni filius, per bonitatem spiritussanctus. Rom. I . Inmnis bilia Dei per ea quae facta sunt &e. Ah quado per notavnaturaliter ex adiueto significates distinctione in personis, sicut hic, Ex ipso ex ,enim notat authoritatem principii,&i
ideo ex ipso itelligi pater, apud que est sona & origo diu i-.ni nita tra
282쪽
nitatis. Per notat modii operationis,& ideo i hoc y ipsu itel
.ligitur filius, per quem operationes operatur. In, notat conseruatiouem in esse,& ideo per hoc,in ipso,intelligitur Spimussanctus. Tertium, unitas, ibi. Ipsi gloria, no dixit ipsis , , sed ipsi. Circa quod similiter notanda tria, secundum quod similiter tripliciter debet sibi referri gloria , scilicet gloria cordis, gloria oris, gloria operis . Vel gloria una propter , creationem, gloria altera per redemptionem, gloria tertia per glorificationem &e.
R E s sunt qui testimonium dant in caelo, pater, veri bum,& spiritu si anctus. I. Ioan .vit. Moraliter per c*lum intelliguntur sancti, & dicuntur caelum propter septem. Primo, propter eontinuum motum de virtute in virtutem. plat. 83. Ibunt de virtute in virtutem. Secundo, pr
pter concordiam. Iob.26. Qui facit concordiam in sublinibbus suis. Ephe. 3. Solliciti seruare unitatem spirirus in vinculo pacis dcc. Act. i. Erat illis cor unum S anima una in Domino. Tertio, propter ordinem. Iob. 33. Numquid nosti fordinem caeli &e i. Cor. r Omnia secundum ordine fiant in vobis. Quarto,quia casa Ilios. i. Dei. r. Cor. 4. Nescitis quia templum Dei esti, Quinto, propter conuersationen caeleste Phil. . Nostra couersatio in caelis est . Sexto , quia semper habet cor in caelo. Matth.7. Thesaurizate vobis thesauros in caelo. I tem, Vbi est thesaurus tuus, ibi est & cor tuum. Septimo,quia habent solem,& lunam,& stellas. So- lem charitatis, lunam fidei,& stellas aliarum virtutum. In isto caelo dant testimoniu pater. verbum, & spiritu sanctus
tripliciter. Primo, secundum naturam in creatione. Secundo, secundum gratiam in iustificatione. Tertio, secundum gloriam glorificatione. In creatione pater Per memoriam, illius per intelligentiam, spiritu sanctus per volutatem vel notitiam, memoriam vel amore. In iustificatione pater dat testimonium ponendo potentiam, filius sapientiam, spiti- tussanctus benignitatem. Potetia sanctorum apparet in lusu bus, quia potetes ad pugna dum,& ad laboradum,& ad speranduna. De primo, Hebrii I. Fortes facti sunt in bello. De secundo,
283쪽
secuito,Phil. 4. Oia possum in eo qui me confortat. De tertio, Ila. go. Qui aut sperat i Dno, mutabiit sortitudine &e
Sapietia morti apparet in trib'. Primo, i co uersatione. Ecc. 8. Sapietia hois relucet in vultu eius. Secudh, in locutione.
Ecclina Sapies in verbis seipsum amabile faciti P ori 3. Lingua sapientis disseminat sapientiam. Tertio, in iniuriarum
perpessione. Pron. i P. Docti ina autem viti per patientiam dignoscitur. Bonitas sanctorum a pparet in trihus. Primo, in sui effussione. Diony. Bonum est sui effusi uum. Secundo, in benignitatis ostensione. x. Cor. 1 2. Libenter impedam & super impendar ego ipse pro animabus vestris Tertio, in opti morum adductione. Dionys Optimi est optima adducere. In glorificatione pater dat testimonium ac lo, id est, in sanctis per aeternitate Matth. I9. Vltam aeternam do eis. Dad. 11. Fulgebunt iusti tamquam stellae &c. Et per aeternitatem dabit omnem scientiam Ause' i Habemus unum do temin caelis, quem semel vidisse, to iu didici se est Dabit & gI xiam. pl. 83. Gratia & gloria dabit Diis &c. Ad qua nos&c. Ins insan Cti Ioarmis Baptistae ex euangelio . V i s putas pueraste erit λ Luc . i. Et potest re sponderi interrogationi, quia sponsus speciosu 'S gratiosus,& gloriosus. Sponsus speciosus pro .pter virginitatis candorem , martyrii ruborem ,
α admirabile circa Christum pulchritudinem,& limilitudinem,& figura tonem. De pii mo, Luc. I. Puer erat in deserto. De secundo, Matth. 6. Muso spiculatore fecit amputari caput Ioannis. Tertio, quod tantam habuit similitudine cum Christo, qudd suit creditus Christus. Luiae. 3. Existimante autem omni populo & cogitatibus omnibus in cordibus suis de loanne, ne sorte ipse est et Chiiuus. est ergo speciosus. Est S gratiosus propter sanctitatem, propter hu' militatem,& propter utilitatem. Sancius enim suta, qui plenus Spiritu sancti gratia, Lucae. 3. Spiritu sancto replebi
tur adhue ex utero matris suae. Quia vestitus ni nata vestimentorum duritia. Lucae. i. Erat Ioanes vestitus de pilis ca
284쪽
rio a te debeo baptizari, & tu venis ad me In sita pharisaeis insione.Ioa. r. Ego vos clamantis in deserto Sc. In di- 'scipulorum eruditione. Ioan. 3. Illum oportet crescere, me
autem minui. Utilis fuit in baptizando, Matth. I. Tunc exi bant ad eum omnes &c. Praedicando & conuersando. De his duobus. Ioan. s. Ille erat lucerna ardes per exemplum, , lucens per verbum. Item,suit gloriosus per dignitate, quae apparet propter novem . Primo , quia antea est prophetatus. Malach. r. Ecce ego mitto angelum meu ,& pra parabit viam ante faciem meam . Secundo, quia ab argelo, nuntiatus. Lucae. t. Elisabeth uxor tua pariet tibi filium.
Tertio,quia miraculose generatus. Lucae. I. Et non erat eis
filius,eo quod esset Elisabeth &e. Quarto,quia in utero sanctis catus. Luc. i. Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae &e. Quinto, quia cum multis miraculis natus. Luc. r. Apertum est autem illico os eius &e. Sexto,quia an, te Dominum. Matth. ita Hic est de quo scriptum est. Ecce. τgo mitto angelum meum &c. Septimo,quia praecursor regis. Luc. I. Ipse praeibit ante illum. Octauo, quia baptizauit Christum. Matth. 3. Venit ibi ad Iordanem &c. Nono, quia testis lueis.Ioan. I. Hic venit in testimonium ut testi monium perhiberet &c. Moraliter autem squis vult veni re ad gloriam aeternitatis, necesse est ut studeat esse puer. i. rus. In tribus necessaria est puritas. Primo in corde, secudo in ore, tertio in manu. Puritas cordis est voluntatis sanctitas. De primo, Iacob. . Purificate corda duplices animo. De secundo, Prouer. i s . Sermo purus pulcherrimus. De ter
tio, t. Tim. 2. Leuantes puras manus &c. Rogemus &c.
Ins esto Sanctorum Ioannis ct Pauli ex epistola.
R o P T E R te mortificamur tota die, aestimati sum' sicut oves occisionis, Rom. 8. In verbis istis quinq; notantur. Primo, recta sancto tu intentio, ibi. Propter te, non propter inane gloria, sicut hypocritae. Matth. t I. Exterminant facies suas ut videatur ab hoibus. Secundo, eorum mortificatio, ibi. Mortificamur. Mortifica
tur autem sancti multis modis. Primo,cu vitiis seipsos macerado. Col. r. Morti ficate mebra vestra. Secudo, carne spistitui
285쪽
ritui &biiciendo.Rom. 8. Si autem spiritu facta carnis mortificauetitis,u luetis.Tert io, se Christi passioni configura
do. 2. Cor. 3. Semper mortificationem Iesu Christi in corp're nostro circunferentes Quarto,detractionum maligni artem tolerando. psal. et o8.ubi loquitur de detrastore. Conpuctum eorde mortificare. Quinto , inimico tu persecutiones
sustinendo. psal. 36. Considerat peccator iustum , & 'uae iii
mortificare eum . Tertio, mortificationis continua: io,ibi.
Τota die, hoe est, usque ad finem,non sicut ill de quibus dicitur,Gal. s.Sic stulti estis, ut cum spiritu caeperipi , nunc carne consumamini λ Quarto,eorum ab inapus irritio, ibi. Aestimati sumus sicut oves occisionis. Ouis occila tota est utilis. Est enim utilis pellis ad vestiendum,caro ad Uctum, fibrae ad muscum instrumentum. Quinto,ex magna morraseatione utilitatis eonsecutio,ibi. Occisionis. Est e tum utilitas in pelle propter pauperum subuentionem.In came Aarnalis proximorum mortificatio. Gal. s. Qui Cluil: i sunt, carnem suam crucifixerunt cum vitiis & concupiscentus. Fibrae sunt potentiae animae,ex quibus fit musicum instrumentum ad laudandum Deum. Ephes. s. Cantantes& psallentes in cordibus vestris. Haec omnia conuenire possunt. His gloriosis sanctis &c. . . .
Infesto Apostolorim Petri ct Pauli. - - IO L vertetur in tenebras, & luna in sanguinem, Ioel. 3. Possunt haec verba exponi de beatorum Apostolorum Petri & Pauli sesiuitate., Per sole intelligitur Petrus, per lunam Paulus. 1 Fecit Deus duo magna lumnaria Sc. Significae autem sol Petrum propter tria: quia sol est fons splendoris, Drnax ardoris, & causa generationis. Fons splendoris fuit
in gnitione ,sornax ardoris in amore, causa generationis in praedicatione. De primo, Matth. Is. Beatus es Simon Bariona.dcc. De secundo, Io a. vir. Domine, tu scis quia amo te. De temo, Lucae. s. Ex hoc eris homines capiens:quot homines cepit,tot filios Domino generauit. Propter primum dictus est Petrus. i. cognoscens: propter secundum dictus est Simon.1.obediens. Mandatum enim spiritualuer datum , cuius
286쪽
eu ius est obediendum, est obedientia. Ioan. 3s. Hoc est praeceptum meum, ut diligatis inuicem . Propter tertium di iactus e Cephas, id est caput Ecclesiae,cuius generationis cat-sa fuit praedicando. De isto sole dicitur Eccl. 3. Sol in aspectu annuntians in exitu dcc. Conuersus autem fuit sol ille In tenebras tripliciter. Culpae in negatione. Tunc cςpit abnegare & de teliari, quia non nouit hominem. Moestitiae inploratione. Matth. 25. Egi esus foras, peuit amare. Psnae an passione. Cum autem senueris, alius praecinget te, & ducet quotu non uis &c. Paulus dicitur luna similit cr propter tria, quia lux nociis sons roii, ,&causa figi dationis. Lux noctis, erroris tenebras illuminando Rom. Abiicite opera tenςbrarum es induamur arma lucis &c. Patet per diuersias epistolas suas quam diuersos errores expulerit. Fons roris, grati m praedica do. l phes x. Gratia enim estis saluati: patet quasi in omnibus verbis suis gratiam prat dicando. Causa frigidat onis, vi iginitatem commendando. I. Cor. 7. De uirginibus tutem praeceptum Domini non habeo, consitum autem do &c. per totum. Item, suit luna in se tenebras noctis & erroris expellendo. Fons toris frati iuscipiendo. i Cor. is . Gratia Dei sum id quod sum . Causa frigidationi s, virginitatem, via castitatem cori seruando. I. Cor. 7. Volo autem Omnes homines esse sicut meipsum dic. Loquitur de castitate. Item Ecese. 3. In omni tempore suo Sc. Ista luna versa fuit in triplicem sanguinem, homicidii in Stephani lapidatione, Actuum. Q. Et cum e GDnde tetur san suis Stephani , c. In sua flagillatione. i. Cor. O .Τer uirsis caesus sum:&in capitis abscissione, ut patet in legenda sua. Moraliter sol intellectus, luna voluntas. Sol, id est intellectus conuertitur in tenebr*s erroiis: lupa,id est voluntas in sanguinem peccati &c.
In commemoratio sancti Pauli. io N v M certgmen certaui cursum consumma.
I ui, fidem seruaui: de reliquo reposita est mihi corona iusti tiae. 2. Tim. 3. In istis quatuor clausu.lis quatuos notantur in η, paulo ad commen-5ermo. S. Tho. Aquia. R dationem
287쪽
dationem ipsius. Primum est probitas, ibi. Bonum certam εcertaui. Secundum uelocitas, ibi. Cursum cosummaui. Tertium fidelitas, ibi. Fidem seruaui. Quartum dignitas, ibi. De reliquo reposita est Scc. Circa primum sciendum est, quod triplex certamen B. Paulus habuit. Primum hostile Paganorum. i. Cor. I s. Aduei sus bestias pugnaui Ephes. i. Secundum ciuile Iudaeorum. I. Thess. i. Sicut & ipsi a Iudaeis, qui & Dominum occiderunt Iesum,& prophetas, &nos persecuti sunt. Tertium intestinum salsorum christianorum. 2. Cor. I i. Periculis in falsis fratribus. Circa secudum sciendum, quod triplicem cursum consummauit: cucurrit enim primo in mundo praedicando. Gal. i. Contulicum eis euangelium, ne sorte in vanum currerem dic. Secundo,in caelo conuersando. Phil. I. Nostra conuersatio in cflis est.2. Cor. t 1. Scio homine in Christo ante annos quatuordecim siue in corpore, siue ex tra corpus nescio , Deus seit) raptu hinoi usque ad tertium cael: Q. Tertio, in paradiso conte plando, ibide. Scio hominem, quonia raptus est in paradisum. Circa territi sciendu est, o iod in trib' maxime apparuit,& seruauit fidem. Primo, se totum in seruitio Dei sui exponedo. Galat. 1. Mihi uiuere Christus est,& mori lucrum. Secundo, regn2 m eius sortiter augmentando. Rom. Is . Vsque Illyricum cepleui euangelium Christi. Τertio, omnia ei attribtnendo. i . Cor. i s. Gratia Dei sum id quod sum. Circa quartu sciendu est,cp B. Paulus meruit
Corona aurea,& Iureola. Auream, pro labore charitatis. I.
Cor. 9. Oirmis qua dem qui in agone contendit ab on lib. se tibi inet: illi quid et ut corruptibile corona accipiant, nos aut incorrupta &c. Aureola meruit triplicem, virgi ni tatis, martyrii,& praedicationis. Prima est meritu cocupiscibilis: secunda irascibilis: tertia, ration .ilis. Fuit. n. ipse uirgo, sicut dicitur. I. Cor. 7. Volo oes homines esse sicut meipsu . Fuit Praedicator, unde 2. Tim. I. eicitur magister gelium. In quo
positus sum ego praedicator & Apostolus,& magister geliuin fide & ueri a te. Fuit & martyr, sicut patet in lege da sua.
Nos quoque si b, nil certamen certauerimus, cursum con summaueris, fide seruauerimus, perueniemus ad coronam
tern--De qua corona require in sesto sancti Stephani &e
288쪽
De beata Margarita. N v E N T A una pretiosa margarita, abiit & uedidit omnia quae habet, & emit eam, Matth. I 3. In his uerbis tria dicuntur. Primum , maigaritae
in uentio: secundum, margaritae comendatio: tertium eiusde ni margaritae emptio. Primum, ibi. Inuenta. secundum, ibi. Pretiosa: tertium, ibi. Vendidit omnia Se. Per
margat ita ista intelligitur Dei filius: dicitur aut Christus
margarita propter quinque. Primo, quia paruus per humi Iitarem. Mattia. 1 i. Discite a me, quia mitis sum & humilis corde &c. Secundo, candidus propter puritatem. I. Petri 2.
Qui peccatum non secit. Tertio, quia solidus per sanctitate. Daniel. 0. Vngatur sanctus sanctor v. Pretiosus per deitate. Rom. 9. ut est super omnia Deus benedictus in saecula. Quinto, rore caeli conceptus, id est operatione Spiritus ancti. Lucae. t. Quod incarnatum est, de Spiritu sancto est.Talis margarita est lapis paruus, inuenitur in profundo maris, in uentre piscis,& in mensa campsoris . In his tribus locis consueuit inueniri margama: sic Christus inuenitur inmati,id est in Maria per incarnationem. Quod nascetur ex te sanctum, uocabitur si ius Dei. Luc. I. In pisce, idest in
Christo homine per unionem. 2. Cons. Deus erat in Christo: In altare, per sacramenti ti: nsnbs an tiationem. Egossipanis uiuus &c. psalm. 22. Parasti in conspectu meo mensam. De quinque primo dictis de hoc lapide Christo, dicitur Hebraeorum. .Talis decebat ut est et nobis pontifex. Sanctus, quo ad soliditatem: innocens, quo ad humilitate: impollutus,quo ad puritatem: segregatus a peccatoribus, quo ad conceptionem, quia no sicut alii peccatores ex peecato conceptus: excelsior caelis factus, quo ad pretiositatem deitatis. Circa secundum nota , quod haec margarita est pretiosa propter tria. Primo, propter pretiositatem albedinis. Hebr. 1. Qui cum sit iplendor gloriae αfgura substantiae eius dcc. Secundo, propter utilitatem, quia omne malum expellit. I. Timoth. q. Liberauit autem me ab omni malo:&omne bonum inducit. Sapientin Venerunt mihi omnia bona pariter cum illa &c. Tertio, R a propter
289쪽
propter incorruptionis aeternitate. Sap. 8. Clara est, & qua nunquam marcescit sapientia. Circa tertiuui sciendum, quod margarita emitur triplici denario, scilicet aeneo, ax- genteo. aureo. AEneus est substantia mundi, argenteus corpus, aureus anima. AEneo emit qui dat diuitias pro ii a margarita: argenteo,qui dat corpus: aureo, qui dat anima. Primum fit per renuntiationem diuit laxum: secundu , per corporis mortificationem: te ilium, per propriae voluntatis abnegationem. De primo, Matth. 9. Qui non renuntiauerit omnibus quae possidet. De secundo & tertio, Luc. i s. Si quis vult uenire post me,abneget semetipsum, quo ad propriae voluntatis abnegationem:& tollat crucem suam, petcorporis mortificationem. Possunt autem exponi de ista beata,quae suit pretiosa margarixa propter speciositatis virginitatem, propter praedicationis utili tatem,& propter inseparabile n soliditatem, quam Inuenit mercator caelestis,
ct emit sanguine suo Christus Deus noster,Qui est ben dictus insecWla, Amen, In sisti Sanctae Maria Magdalenae.
RCvM meum ponam in nubibus caeli,& eriesiguum foederis inter me & terra, Gene. 9. Possunt haec uerba exponi de beata Maria Magdalena,quae intelligitur pςr arcum caelςstem propter tria, ratione formae,rapone finis ,ration ς materiae . Est .n. materia arcus nubes aquosa radiis solis percussa. Nubes
aquosa Maria lacrymosa. Lucae. 8. Laoymis coepit ligare pedes eius. ol Christus, radius gratia Christi, quae nube aqu0sam percussit cum Mariae lacrymanti gratiam insu-dit. Ravone sermae,est enim'ripte cerulea, rubea,&Iersus terram tenet bracEia exiens a Colo metu leus est Mariae hunulitas, rubeus charitas. De primo, ibi. Stetit retro secus pedes Domini. De secundo,ibidem. Quoniam dii
xit multum.Brachiorum usquς ad terram extensio est magna,quam habet ad pecc tores, misericordia. Est enim ipsia sancta interuentrix peccatorum,& aduocatrix eorum e di- dicat enim ex experientia r catoἔum misereri. Prouerta
290쪽
uli. Manum suam aperuit inopi, id est peceatori, & palmassu as extendit ad pauperem. Ratione finis e est enim triplex sinis eius. Primo, praeteritum iudicium per aquam significatum secundo, futurum iudicium per ignem pronuntiatu, Tertio, nactum quod e ldnter Deum & terram demonstrare, quia de caelo extendit brach a sua ad terram. Primum, in colore ceruleo: secundum,in rubeo: tertium, in uiridi. Sicut Beara Maia Magdalena est sonum dupIicis iudicii in peccatore parni tente, unius quod sit per aquam compunctionis alterius quod si per ignem compunctionis . Deutroque, psal 61. Transiuimus per ignem A aquam, & eduxisti nos in refrigetium. Item est lignum pacti inter Deum S terram,idest, peccatores. Est autem signum septemplicis laederis inter Christum & pecatorem. Primum, quia ben gne recipit peccatores, qui ad Deum confugiunt: secundia, quia multum se familiarem eis exhibet uertium, quia eos qui irrident,confundit:quartum , quia pro eis aduocatur: quintum,quia eorum fidem multum commendate Sextu, quia omnia peccata dimittit: septimum, quia eis du Iciter loquitur. Haec septem nota in euangelio per ordinem . Primo in hoc, quod eam in nullo increpavit, contra nequitia hypocritarum, qui Videntur contra peccatores fulminate.
Secundo in hoc, quod dedit pedes ad osculandum , ibi. Et osculari pedes eius. Tertio in hoc,quod Pharisaeum qui ea despiciebat confudit, ibi. Simon habeo tibi aliquid dicere.
Quarto in hoc, quod eam bonam conferendo & alligandi probauit, ibi. Haec autem ex quo intraui, non cessauit orculari pedes meos.Quinto,ibidem. Mulier, fides tua te saluam fecit. Currant ergo omnes peccatores sedere ad fonto
benignitatis &c. Insem sancti Iacobi ex evan gelisia Oris ris bibere caliee m quem ego: bibiturus sum p Matth et O. Per calicem intelligitur
passio Christi. Matth. is Pater, si possibile est,
------ transeat a me calix iste &c. Calix ille est ealix amaricans nebriausi x sanans. De primo, psal. 68. Dedem