장음표시 사용
291쪽
runt in escam meam se l. De secundo, psal Q. Calix meus inebrians quam praeclarus est. De tertio, psalm. r I s. Cali cem salutaris accipii m. Fuit autem amaricans, quia calix aceti, myrrhae, & sellis. Ista tria dederunt ei bibere. Tila autem fecerunt pastionem Christi amaram. Primum est, quia passus est ab impiis. Marci. I . Filius hominis tradetur in manus peccatorum. Secundum, quia pro beneficiis. Ioan . 8. Multa bona opera operatus sum in uobis, propter quod horum vultis me lapidare Act. 8. Qui pertransiuit benefaciendo & sanando omnes, oppressos a diabolo .ctc. Tersium, quia in membris mundis. r. Pet. 2. Qui peccatum non fecita non enim habuit membra corrupta & mortificata per peccatum. Ite in , est calix inebrians tripliciter. Primo, praesentium obliuionem inducens. Tren. I. Ad te quoque perueniet calix inebrians animam, diuitias relinquendo, nudum Dominum sequendo. Seeundo, in sensibilem ad dolorem reddens. Betnar. Considerate dolores Domini nostri,& leuius dolores uestros portabitis. Greg. Si passio Domini ad memoriam reducatur, nihil est adeo durum, quod non aequo animo toleremus: hinc est quod saltisti habitabant in petris. Tertio, animos nostros ad bella facienta 2. Mach. 6. Ostenderunt elephantis sanguinem uuae & mori, ut animarent eos ad bellum. Item, calix sanans a triplici morbo. Primo,culpae contractae. Ephes 2. Eramus omnes filii irae, per peccatum scilicet originale. Secundo, culpae commissae. Ita Ipse attritus est propter peccata nostra: &post. Eius livore sanati sumus. Tertio, poenae inflictae. Ita sq. Vere languores nostros ipse tulit Sc. De his trib. i. Pe.
2. Qui peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum. Peccata dicit in plurali, ubi nota originale & actua te, cuius livore sanati sumus, quoad poenae inflictionem. Rogemus ergo &c. In festo sancti Petri ad uincula. I RVPrs Tr Domine uincula mea, tibi saetificabo hostia laudis,psal. t Saris patet quo modo possunt haec uerba exponi de uinculis sacti Petri. Et notantur in his uerbi, illa. Pri .
292쪽
sto, uinculorum eius disruptio,ibi. Dirupisti uincula meat. Secundo, gratiarum actiones, ibi.d ibi sacrificabo hostiam laudis. Tertio, diuini nominis inuocatio,ibi. Domine. ,
Circa primum scie dum est, quod ligatus fuit tribus generibus vinculorum B. Petrus. Primo, inculis iniquitatis in negatione. Prou. s. Funibus peccatorum suorum unus quisque constringitur. Matth. 26. Antequam gallus cantet, ter me negabis. Secundo, uinculis poenalitatum in corporis passione. Io. vlt. Cum autem senueris alius cinget te &ducet quo tu non uis &c. Tertio, uinculis materialibus, in sui in carceratione. Actuum. 12. Erat Petrus vinctus catenis
duabus. Vincula peccatorum suoru disrupit Christus gratia conferendo. Matth. 26. Resperit Iesus Petrum, idest gratiam infudit. Vincula materialia disrupit angelum transmittendo. Actuum .i a. Angelus autem Domini astitit. Vincula poenalitatum di sirupit aeternam gloriam conserendo.
Matth iv. Vos qui secuti estis me, dixit Dominus Petro,in regeneratione cum sederit filius hominis in sede maiesta. tis suae, sedebitis & uos super sedes duodecim , iudicantes duodecim tribus Israel. Circa Fm sciendunt, quod sanctificauit ei triplicem hostiam. Piimo hostiam contritionis. psal. so. Sacri licium Deo spiritus contribulatus, cor contritum & humiliatum Deus non despicies. Secundo, hostia laudis. psal 49. Immola Deo hostiam laudis. Tettio, hostia
proprii corporis. Ro. it. Obsecto uos ut exhibeatis corpora uestra hostiam rcc. Primo, hostiam immolauit amare flendo, siue plorando post Chiisti negationem. Matth. 26. Egressus foras, fleuit amare. Secundo, laudando post sua de
carcere liberatione. Actuu .i 2. Nunc scio quia misit Dominus angelii suum,& eripuit me de manu Herodis. Tertio, corpus Deo immolando in passione. Io. ε 3. Animam meam pono pro te. Circa tertium sciendum, quod ipse inuocauit nomen Domini Iesu tripliciter. Primo, praedicando, Actuum. 2. Bapti e tur unusquisque in nomine Domini nostri Iesu Christi.Rom. 34. Omnis quicunque inuocauerit nomen Domini, saluus erit. Secundo ora dO. Matth. I . Saluos nos fac Domine, perimus.Tertio, laudando. Act. ῖ.
est aliud nomen sub caelo datu hominibus di c. Est aute in- R A uocandum
293쪽
uocandum nomen Domini. Primo quia peecatores iusti si cat. Secundo, quia iustos vocatos saluat,& propter alia plula &c. Quaere in circuncisione.
In se Το sancti Dominici. illuminaris per omnia respexit, & glocii
Em Oli Domini plenum est opus eius, Ecel. 2. Possunt
haec uerba de B. Dominico exponi:& notantur
ibi duo. Primo B. Dominicus laudatur, ibi. Sol illuminans Secundo, eius opus, id est, praedicatorum ordo commendatur, ibi. Et gloria Domini plenum est opus eius. Circa primum sciedum, quod B. Dominicus dicitur sol propter septem. Sol enim corporalis septem exercet in corporibus. Et primo, sol typirus septem in spiritibus. Pit imis effectus est generatio, secundus Viviscario tertius nutritio, quartus augmentitio, qui litus persectio, sextus putagatio, septimus renouatio. De his dicimus in una aut hori. tate. Sol ad generationem sensibilium corporum committitur,& ad uitam ea nutrit, I auget,& perficit, & purgat,& renouat. Ista septem secit B. Dominicus spiritualiter. Primo gener aut praedicando, ut diceret cum Apost. i. Cor. . In Christo Iesu per euaselium ego uos genui : patet quod
generauit. Secundo uiuificauit, a d uitam gratiae reducendo. Iac. s. si quis conuerti secerit peccatorem ab errore viet suae, salvabit animam eius a morte, & operiet multitudinem peccatorum: patet quod reduxit de morte ad uitam. Tertio nutrivit,in statu gratiae conuersando.Thessa. r . Ta- quam si nutrix soueat filios suos. testatur quas uiderit eu, quanta benignitate fouebat quos generauit. Quarto augmentauit,de uirtute tu uirtutem attrahendo. Ephe. . Ve .ritatem autem facientes, in charitate crescamus in illo per
omnia qui est capti Christus. into pei fecit,statum persectionis instituendo. Matth. t 9. Si uis perfectus esse, vade,& vende omnia quς habes,& da pauperibus,& ueni sequere me. Sexto purgauit omnia, supe suas-minimas negligentias dure corripiendo.Ioan .i s Et omnem qui fert stiroum purgabit eum, ut fructum plus asserat. Septimo , renouauit.
294쪽
houatit,ad statum nouitatis reducendo. Eph. 4. Reuoua mini spiritu mentis vestrae,& induite nouum homino,qui secundum Deum creatus est.
In sesu sancti Laurentii ex epistola. ΙsPER si T dedit pauperibus , iustitia eiulmanet in taculum secuti i Cor. 9 In his verbis notantur quirique ad commendatione ni8. Laurentii. Primo, prudentia, ibi. Di spersit dedit. Sunt autem disperge ndae diuitiae. Primo , quia si conis gregantur, sunt possessoribus suis in tormentum . Secudo, quia si congregantur, pereunt. Tertio,quia ducunt ad aeternam se p p lici una. De quibus tribus, Eccl s. Diuitiae congrdgatae in malum domini sui, ecce primum: pereunt enim, ecce seeundum in am .ctione pessima ecce tertium . Afi ictici enim mala est cum congregantur, peior cum relinquutur, pessima cum pro eis auari aeternaliter puniuntur. Iacob. sa Agite nunc diuites plorate & vlulate in miseriis quae aduenient uobis &c. Congregare ergo stultitia est, sed dispe gere est prudentia propter tria. Primo,quia dispersae , su ne semina quae multielicata rem retunt. Secundo. quia uita aeterna acquiritur. De his duobus Matth ap. Omnis qui relinquerit domum, uel fratres.&c. Tertio,quia non poli unt amitti eo quod in tuto loco sunt positae. Matth. 6. The saurizate Mobis thes autos in caelo &c. Secundo notatur largi ἀtas, ibi. Dedit. Invitant aute ad dandum tria, creator, crea. tuta, & scriptura. Creator, quia ded i cadum eum syderitarterram cum bestiis & arbo: ibus,corpus cum sensibus, animam cum uiribus, filium cum tormentis . mundum cum elementis, Spiritum sanctum cum donis. Dicit Aug. Erubescat homo auarus es , cum tantam larg: talem experitu te ea toris. Inuitat creatura, auia omnis creatura dat sei pia ni& quicquid habet. Sol dat se totum, Ac lumen suum tot ses erra similiter. O .nnis ergo creatura inuitat ad dandum sauitae scriptura, quae ex hoc tanta proniiciat.Matili. 7. Da te, & dabitur vobis.Tertio nota si delitas, ibi. Pauperibus,& iuiti Iesitas date pauperibus proptet ima.nimo , qui
295쪽
bona ecclesiae sunt bona pauperum. Hieron. Bona ecclesiae bona pauperum sunt quicquid propter uictum, vel necessaria reseruasti, sacrilegium commisisti. Secundo, quia hoc praecepit Dominus, qui habet generale dominium in omnibus. Tertio, quia ab eis no expectatur ulla retributio. De quibus duobus, Lucae I . Cuna facis prandium , aut coena,
noli uocare amicos tuos, neque stati es tuos, neque uicinos
diuites Rc. Quarto nota, ibi. Iustitia eius manet in saeculusaeculi. Consistit autem iustitia in t ibus. Primo, in rectae uoluntatis conseruatione propter se. Secundo, in iustorum susceptione. Aug. Iustitia est in miserendo mi seris. Tertio, in iuris sui unicuique redditione. Isido. Iustitia est uirtus ius suum unicuique tribuens. De ptimo patet, quomodo primum B. Laurentius conseruauit, quia nulla peccata potuerunt eum a rectitudine te mouere. De secundo patet, quia thesaurum ecclesiae dedit pauperibus. De tertio pater, tuta reddidit maioribus obedientiam, minoribus utilitatem, paribus aequalitatem. Quinto notatur perseuerantia , ibi. In
saeculum saeculi. Et fuit laudabilis perseuerantia eius propter tria. Primo, quia suit flagel is probata: secundo, fide c6lum mala: tertio, quia in igne fuit examinata,& ideo meruit peruenire ad uitam aeter pam. Matth. 24. Non qui incceperit, sed qui perseuerauerit, lire saluus erit &c. In Gunitione B. Mariae Virginis ex epistola. V A si cedrus exaltata sum in libano &c. Eccle. 24. Per sex arbores quibus comparatur exaltati Beatae Viiginis in illa epistola. Intelligi
possunt sex ordines beatorum. Cedrus significae angelos propter naturae sublimitatem. EZec. I i. Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, id est, angeli non fuerunt sublimiores naturae luci sero. Cypressus significat patriarchas & prophetas per odoris suauitatem: unde de uno dictu est Gen. Σ . Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus. Palma significat apostolos a plergloriosum de uniuerso mundo triumphum. Palma et significat uictoria. Apoc. 6. Et palmae tu manibus eorum. Rosa
296쪽
fgniscat martyres per emisionem sanguinis, qui habet colorem rubeum. Eccl. I9. Et quasi rosa plantata super rivos aquatum fructis cate. Oliva significat confestores propter oleum .psal. si. Ego autem sicut oliua fructi sera . Platanus
significat virgines propter frigi ditatem libidinis incendia
extinguente, crescit. n. iuxta aquas. In aqua frigiditas notatur. Sicut cinamomu & balsamu aromatizans odore dedi
suavitatis. Eccles 1 .Q uanto subtilius tanto melius est, da magis odoriserum:& per hos intelligitur humilitas Balsamu aut si quanto grauius & ponderosius, tanto melius,unde probatur in aqua,& si cito descendat ad fundum, habe.tur probatum. Per hanc proprietatem potest intelligi grauitas morum. Haec autem duo dant odo: ε suauitatis. Est ergo sensus,quod Virgo est exaltata, sicut angeli, patriarchae, & prophetae, apostoli, martyres,confessores, & uirgi nes: & est liptote qui pauca dicit, significatq; magna. Fuit enim exaltata super choros angelorum,& super omnes sanctos: nec mirum si est exaltata, sicut angeli, patriarchae Sec.
habiti t. n. meritum angelorum argelice vivendo. Hi ero. Ita carne propter carne umere, non teri eua uita est, sed caelestis. Idem. Virginitas se or est angelorum habuit. n merita prophetae prophetando. Luc. r. Bea tam me dicent oes generationes: vidit. n. spiritu prophetico, & prophetauit ci' de bebat beatificati ab omnibus gentibus, & quod omnes ge 'tes debebant recipere filium Dei,& suum . Habuit meritu apostolorum, di euangelistarum docendo Multa enim scri pia sunt & praedicata,quae non potuerunt lancti nisi per reiielationem eius scire, sicut de ingressu angeli in conceptione, & aliis pluribus. Habuit meritum martyris, mori e crucis cum filio patiendo, Lucae. 2. Et tuam ipsius animam pertransuit gladius. Habuit meritum consesscrum, deuote Domino confitendo. Luc. i. Magnificat anima mea Domi num. Habuit meritum uirginum, inchoando ubginita ear& conservado Luc. a. Ingressus est angelus Gabriel ad Mariam Virginem:& sicut habuit meritum omnium & an plius, ita congruum suit, ut super omnes ponatur hic ter ino. Quae est ista quae progreditur quasi auror consurgens Sc.oadia es caelestium.
297쪽
tiosum labia scientiae, Prouer. 2P. Possunt haee uerba exponi de B. Bernardo, de commenda- tur hic ab humilitate praedicationis. Praedicauit avem ilia principaliter, de Deo, de moribus & uirtutibus,& de dulcedine contemplationis & deuotionis. Haedtria notantur in his uerbis. Primum, ibi. Aurum: secundu . ibi. Multitudo gemmarum: tertium, ibi Vas pretiosum labia silenti P. Aurum fuit omnibus os eius de Deo loquendo. Multitudo gemma iu de moribus & uirtutibus, loque do de dulcedine contemplationis & deuotionis. Fuit ergo
os eius uas pretiosum,os aureum,os gemmeum , & os pretiosum: quia per aurum intelligitur diuinitas, ideo dicitur Cant. s. Caput illius aurum optimum. Gregorius. Caput Christi est Deus:& caput aureum,ergo aurum est diu mitas. Quod per gemmas intelligantur virtute; habetur Apocal. 2 i. Ibi glosa per duodecim lapides intellexit duodecim
uirtutes. De tertio, Hiere. s r. Calix est aureus Babylon in manu Domini inebrians omnem terram. Patet quomodo uino dulcedinis inebriavit totum mundum. Fuerunt ergo Iabia eius aurea, gemmea,& pretiosa. Vel aurum fuit beatus Bernardus per uoluntatis sanctitatem: multitudo gemimarum per morum honestatem,& uirtutum multiplicitatem: uas pretiosum per uirginitatis puritatem. Haec tria cadantur de eo.B.Bernardus quali uas auri, ecce aurum solitium, ecce pretiosum ornamentum omnium lapidum pretiosorum, ecce multitudo gemmarum. Fuerunt autem inlaoc nouem gemmae,de quibus dicitur Ezech. 27. Omnis d pis pretiosus operimentum, sardium, to patium &c. Lapides issi significant nouem ordines angelorum, quibus fuit OOtatus B Bernardus, quia habuit in se uirtutes & ossiciasmnium ordinum angelorum, sicut dicitur in libro, ubscribuntur acta eius &c.
298쪽
ICVM meam decorticauit, albi facti sunt rami eius, Ioel. i. Pos urit haec exponi de B. Barintholomaeo,& passione ipsius: circa quam notantur tria. Primo passus describitur ibi. Ficum meam. Secundo,eius passio exprimitur, ibi. Decorticauit.
Tertio,ipsius praemium subiungi iui, ibi. Albi facti sunt rami eius. Intelligitur B. Bartholomaeus per ficum proptertita, quae sunt in ficu. s. lignum,solia, & fructus. In ligno intelligitur eius cordis sanctitas: in soliis locutionis uelitas: in fructibus,actuum eius luauitas. In ligno sunt tria , me. dulla, lignum, Scortex. In medulla est candore in ligno, fortitudo: in cortice,utriusque obseruatio. Sic tria sunt ne cessaria ad cordis suauitatem. scandor fidei, siue sapientiae, quo ad rationalem: rtitudo spei,quo ad irascibilem:conseruatio, quae est in charitate, quo ad concupiscibilem . De primo, Sap. 7. Candor est lucis aeternae & speculum sine macula. De secundo, Isa. yo. In silentio S spe erit sortitudo uestra. De tertio, Ro. 8. Quis nos separabit a charitate chriasti tribulatio,an angustia S c. Ergo in ligno notatur co dis sanctitas, in soliis uero locutionis utilitas. Sunt autem tria in soliis. s. lacteitas in humore , uiriditas in colore, Masperitas in palpatione,& signiscant tria quae sunt necessaria in locutione. s. puritas, delectabilitas,& utilitas. Pulitas in ueritate, delectabilitas in honestate, S utilitas in uerborum bonitate. Lacteitas per candorem. c puritatem:
uiriditas, quae est color delectabilis, propter delectabilitatem: speritas significat utilitatem. Sicut enim blandus sermo est noxius, quia seduci ci. sic asper utilis, quia corrigit. Quod haec sint necessaria, patet. De primo, Pro uerta s. Purus sermo pulcherrimus Rc. De secundo, Prouerb. I 6. Fauus mellis uerba composita. De tertio Ephei . . Omnis sermo malus ςx ore uestro non procedat &c. Sic erpo nota in foliis locutionis utilitas, in fructu autem nota actio tris sa actitas. Considerantur autem tria in fructu,intus rubicunditas,extra uiriditas, in gustu uero suauitas, S sgnifica ne
nec tria quae necessaria sunt ad salutem. Oportet enim Ῥactis
299쪽
actio satin charitate, quae intelligitur in rubore i in medietate ut no accc dat ad extrema, ne fiat plus uel minus, hoe intelligitur in uiriditate. Est enim uiriditas color medius. Item,ut fiat in humilitate, quae intelligitur in nigredine. Item, ut sat cum hilaritate, quae intelligitur in gustus suati itate. H et sunt necessi: ria in actione. De primo, I. Cor. 36. Omnia uestra in charicate fiant. De secundo, Rom. 8. Rationabile obsequium uestrum, ne sit t. s. plus, vel minus. De tertio, Luc. 17. Cum omnia feceritis,dicite quia serui inutiles sumus &c. G:eg. Qui caeteras uirtutes line humilitate . congregat, in uentum puluerem portat. De quarto. 2. Cor. s. Non ex tristitia, aut ex necessitate. Hilarem enim dato
rem diligit Deus. Haec omnia habuit B. Bartholomaeus, &ideo congrue est significatus per scum, ergo passus describitur: sed in decorticatione passito expi imitur. Fuit enim
ipse excoriatus propter tria. Primo, ut Deo tanquam ue ius agnus in holocaustum offerretur. Leui. i. Detractaque
pelle hostiae artus in scusta concident,& subiicient in altari ignem, strue lignorum ante composita &c. Secundo, ut ab omni humore exsiccaretur, sic decoriatur arbor ut siccetur. De hac ficu, Matth. . Nunquid colligunt de tribulis ficus &c. Item,suit excoriatus ut sicut serpens in aeternitate renouaretur. Matth. i in Estote prudentes ut se
pentes. Pi udentia serpentis est corium deponere, ut reno Detur, Primum subiungitur, ibi. Albi facti sunt rami eius. Rami animi me motia, intel. igentia,& uoluntas : rami Ue . xo corporis sensus corporis. Memoria dealbabitur per comprehensionem aeternitatis . intelligentia, in cognitione omnis ueritatis r uoluntas, in perfruitione omnis desiderabilis. Rami corporis , id est sensus dealbabuntur, quia quilibet sanctus recipiet iucunditatem. Dealbari tergo potentias animae & sensus corporis nihil aliud est, quam glorificari in receptione albae stolae. Apoc. 8. Lauerut solas suas,& candidas eas secerunt in sanguine agili Ac.
300쪽
RopvNDA quoque fluuioru scrutatus est,& abscondita in lucem produxit, Iob. 28. Satis
proprie conuoliunt haec uel ba B. Augustulo: αnotantur hic duo. Primo, secretorum perscruta-i O: iecundo,eorum manifestatio. Piimii, ibi. Profunda quoque fluuiorum scrutatus est. Secundum, ibi Et abscondita
produxit in lucem. Circa primum sciendii, quod B. August. serutatus est profunda quatuor si tantorum, scri plurae,
creaturae, culpae,&gratiae. Scrutatui est autem profunda
eripi icis scripturae, scilicet philosophorum , haereticorum, M sancto roni. Propter primum fuit philusophus, propter secundum fuit haereticus, propter tertium fuit catholicus. De primo, Hiere. i. Quid tibi uis in uia Assyriorum, ut bibas aquam fluminum De secundo, ibidem. id tibi invia Aegypti, ut bibas aquam turbidan ὶ De tertio. psal. 92. Eleuauerunt numina Domine eleuauerunt flumina uocem sua &c. id est scit plurae. Quod scrutatus sit ipse libro philosophorum, dicit ipse in lib.consessio. ubi dicit, quod ab utroque doctore didicit omnes libros, & artes quas liberales uocant: quod libros haereticos, dἔcit i pie in eodeni libro: quod catholicos,testatur ibidem. Scrutatus est quoque prosunda triplicis creaturae, spiritualis, corporalis, α
compositae, hoc est, angelicae, humanae, corporea'. Primum
paret in libro, auem fecit de hierarchia angelica : secundu , in libro de spiritu & anima: tertium, in libro Gen. ad literam. Sic patet quod scrutatus eii profunda fluminis creaturae. Dicitur autem creatura fluuius,quia fluit semper deesse ad non esse per corruptionem:& de no esse ad esse per generationem . Apocal. 17. Aquae multae populi multi. 2. Reg. i Omnes morimur,& quasi aqua dilabimur. Scrii
latus est etiam profunda tertii fluminis, id est,culpae:& tripi icis, scilicet oiiginti: s,actuat is, mortalis Scuenialis. De primo, dicit in lib. i. conses. De secundo, a secundo libro usque ad nonum. De tertio, in decimo libro. De his fluminibus dicitur in psalm .i I 6. Super flumina Babylonis illiesedimus & ileuimus, dum recordaremur tui Sion. Item, scrutatu