장음표시 사용
461쪽
tor: at multa eumdem vitia , si credimus Dioni, deturparunt, cum esset privatus. Ita de Nerone , quem sumat quisque ea corporiss lecte , quam vult , compertum est primo imperii siti quinquennio praebuisse normam optimi resiminis, at reliquis deinde annis fuisse monstrum atque prodigium pessimae administratianis . pr. Suadetur II. quia in hac controversia debent omnino reticeri exempla eorum , quae utraque adversariorum pars pro se adducit, tamquam otiose commemorata , artDte neutri faventia . Ita sint qui Romulum, dc Alexandrum Macedonem, quorum primum Plutarchus , secundum Polybius O laudant ab eximia eorporis torma, inter heroas numeranr, a praenunciam virtutis illorum, per quam alter Romanae gentis , alter Graeci imperii conditor sitit, dicunt fuisse praestaritiam corporis : alii vero eollocant inter sceleratos & audaces . quos aliquando Fortuna iuvat, & contrario modo Pulchritudinem externam praenunciasse volunt ipsbrum improbitatem. Nam Romulo expro-hrant barbaram fratris caedem , & intolerandam sit perbiam in Rei p. administratione , ut tandem in frusta a tuis discerptus obierit. Alexandro autem obiiciunt intemperantiam & immanitatem , propter quas illos etiam, quibuscum necessitudine tincti Dsima erat copulatus, Clitum , Parmenionem , Callistheneni crudeliter perdidit. Concludam igitur, quod sicuti in quavis hominum elasse sive nobili & summa, sive humili & infima , ita etiam sub quovis habitu corporis sive speciois , sive monstrois , boni & mali quavis aetate inveniuntur .
462쪽
Nulla pulchritudo cognositur a brutissa. TT Ane propositionem olim aperte assirmavit Tullius . II dicens ci) Unu η hoc animal homo) sentit quid sit
ordo, quid deceat. Itaque eorum ipsi rum quae. alprct sentiuntur snullum aliud animal pulchritudinem venusatem convenientiam partium sentit. Eamdem Hieronymus Osbrius si expolivit ca):. Ex omni genere animantium nullum es presem hominem . quod pulcbritudinis elegantiam sentiat . Reliqua enim, cantorum n0s azribus accipiuot , harmoniam autem ex υaria ob votione sinorum haud a D. quuntur: ita π rn formis magnitudinem atque colorem videat j. Iam vero partium. convenient am ct aptam corporis compositionem iu-ιueri non possunt . Ex quo sequitur drfrinia a pulchris se humana tantum natura atque ratione distingui . Idem ex iisdem rationibus
concludir Boisiletus 3 dc Jo. Baptista Noglaera ). Idem arbitratus est Andre esse extra controveritam , cs dubio , inquit , dabznt omnes pulchritudinσm tam snsibilum , t ιam intelligibilem nompo se apprehendi ni S ab anima. rationali .. 93. Ατ de illius veritate, dubium se professiis est Bussierius in suis ad citatum. Tullii locum observationibas 6) . rougas autem & Hutchesbnius reserente Formejo 7 illam. negarunt . Et primus quidem abiblute trihuin brutis ideam pulchritudinis ,
etsi minus claram illa quam . hom. nes habent . Secundus vero non:
videt qu.d aperte excludat a brutis sensum internam pulchri ae se excogitatum q. 6 et si nostro imperfectiorem: ..9 . it. Igitur propositio sic pronatum. Intelligentis est cognoscere Ominem, quem inter se hahent partes alicujus totius, sicuti intelligentis est ipsium constituere : Sed pulchritudo, impotatat hunc ordinem: ergo intelligentis est pulchritudinem. cos no icere . Atqui brutae non sunt intelligentiae: ergo non cognoscunt pulchritu uinem. 'II. Bruta pulchritudinem spiritiralem prosecto non cognor scunt; Nam: haec ad sui cognitionem requirit liuellectum, quo ut alibi 8a demonstravi carent Bruta et non. vero corpoream. si
463쪽
ve audihilem sive visibilein , quae siunt duae selae ipsius species, ut inferius ostendam , quia objecta visus & auditus nequeunt excitare in illis ullam cognitionem , per quam ipsa oblectentur. sicuti opus esset 'iuxta notionem Pulchritudinis, quoniam quando in audiendo vel videndo adiit delectatio , haec ad intelligentiam pertinet, ni alibi IJ ostensiam est . Quod confirmo authoritate s. Ambrosii, cujus sunt haec cet) Erigit bucula ad Calum oculos, sed quid spectat, ignorat. Erigunt ferae , erigunt aves , omnis est liber adepectus, sed soli inest homini eorum , qua ad pia rit, assectus interpres. Audiunt animanter cetera , sed quis praeter hominem audiendo cognoscit 8 Quando igitur bestiae aliquae, ut duo tauri dimicant propter unam eamdemque iuvencam , non aliter se habent, ac duo canes viribus Dares cum rixantur , ut Projecto in medium cibo aliquo potiantur. id De sonos. s.
464쪽
PROPOSITIO. Pulabritudo bene dividitur in pulchritudinem spiritualem ct corpoream . Ropositioni adversentur tuin qui contendunt omnem pulchritudinem esse corpoream , tum qui nullam statuunt esse corpoream . Inter primos est Vernejus, qui solam agnoscit pulchritudinem corpoream , quae IJ vel visum vel auditum delectat . nec aliud , inquit , intelligunt homines , cum tali vocabulo utuntur .
Inter secundos est Marsilius Ficinus. qui de omni pulchritudine statuit, illam esse quid incorporeum ca) Concludamus , sic ille , pulchritudinem esse gratiam quamdain vivacem ossiritualem, Dei radio illusi ante , Angelo primo in viam, indo ct animis hominum , corporumque figuris ct vocibus. Huius ideam vult a Deo impressam esse omnium hominum animis , unde statim haec pulchra , illa deQrmia pronunciant, quia φ) naturali ct occulta quadam incongruitate vel congruitate fit, ut forma rei exterior imagina sua ejusdem rei formam in animo pictam pumans diffsenet aut con net. Hane ipse doetrinam sertasIe hausit ex Platonicis: Video enim Maximum Tyrium apud Danielem Bariolum docere riaturam pulchritudinis de Caelo , in quo est eius sphaera , in terras destendere , ubi multum de sua gratia amittit, quemadmodum pura Q- lis lux supra coelum languescit , & dulces fluminum aquae in mare erumpentes seavitatem si iam amittunt .
465쪽
Argumenta pro pulchritussino spirituali .s6 Hi Iosephi , Patres, Theologi , rude etiam vulgus , &L ratio ipsa suadent adesse pulchritudinem etiam spiritualem praeter corpoream r ergo. Antecedens probatur Per Par tes . Inter philosophos sinit Plato es , qui in facie honesti ex supra f. 3 a. dietis mirabilem speciem contemplabantur , &cum magistro suo praedicabant ci pzlchritudinem , qua animisines, illa qua in revore prasantiorem. Sunt Stoici, qui reserente S. Augustino sa) dicunt, pulcbros non esse nisi sapienter . Certe autem, ut ipsemet ait approbans , quod sapientia sit pulchra , oculis carnis firma sapientia decus e non conmcitur. Eit. Aristoteles , qui cum pulchrum, ut vidimus dixerit esse id, quod laudabile vel iucundum est, concludit, si pulchrum eji hujusmodi , ne se est virtutem ese pulchram . Et Hieronymus Oserius in sua pulchri animi et enti descriptione praeclare ali illo dictum refert , quod 3 si essent qui pulebritudine corporis excellerent, reliqui omnes aequum eqse ducerent eos in omnium dominatu locari . Pods corpur elegantia praestans hanc opinionem asserre petrest,pulto sanus id met de animi praejuntia iudicandum. Sed non ita facile pulcbritudinem animi
cernimus atque vreusarem corporis sentimus. Eli tandem Tullius , qui dopravationem O' Deditatem turpifesti δε i horridiorem reputans deformitate corporis, jam censet posse tam in anima, quam in corpore reperiri oppolitam Pulchritudinem, quam -- tithesim clare expressit Plato definiens s) virtutem Use sanitate nquamdam di pulchritudinem animi, pravitatem vero morbum o turpit
. M. Inter Patres omissis illis, qui quasi ex prostim agunt de Divina pulchritudine, quos asseret Raynaudus 6 de eadem redisserens, S. Baiilius ex clictis s. 69. admisit pulchritudinem spiritualem . S. Clemens Alexandrinus in anima , inquit , pulchritudo apparet o turpitudo , & intra 8 foeminas artifieiose
pulchras, sed anima propter vitia deformes comparat templis AEgyptiorum Pulcherrimis visiu , sed quae intra penitiora adyta includebant , felem vel crocollam , vel berpentem indigenam , vel a -- liquam
466쪽
liquam eiu οὐ belluam qua templo est indigna, sed antro spelunca ae eno magIs 'congruit. S. B. ChiFsostomus haec habet i) Discamur qua sit corporea pulebritudo ct qua spiritualis. Est pulchritudo corporis is est pulchritudo anima , quarum utramque eloquentissime descr: bit S. Lernardus in illud a) Pulcher et dilecte mi o decorus . quod de Christo dictum interpretatur, ubi notat bis dici pul. chrum ad exprimendam pulchritudinem tum Divinitatis , tum Humanitatis. S. tandem Augustinus audiatur , qui frequens est in commemoranda pulchritudine spirituali . Ille pulchram appellat virtutem, 3 totum, inquit, quod pulcbrum est in anima , virius σώpientia est, quam alibi veram a Pnimam pulchritudinem esse ita credit, ut retractet ex supra dictis f. 3o. )distinctionem, quam inter Philocaliam & Philosbphiam oti m tmsherat. Idem pulchram dicit iustitiam cs mmac vera palabritu Diustitia esse es alibi 6, Diligito tu sitiam, babet pulchritui nem Dam . Hare istam videtis, quando illam exigitis Θ iso etiam spectat prae clara ejuidem observatio in illud Psalmi s8. Confisso in pulebri-audo in conspectu ejus, ubi notat nominari prius consessonem , quam Pulchritudinem, propterea quod haec supervenit illis,
qui confitentur precata sua , vomtant.mala , qua avide devoraverant , nec redeunt ad vomitum suum, scut eanis immun.lus. Idem
pulchram dicit Fidem , 8 Gam pulchra res Fides t Sicut lucet
aurum ad oculos corporis . sic lucet Ddrs ad oculos cordis . Aperis ad illam oculos cordis , quando vis ut exibeat illam Iibi servus tuus .
Idem alibi is pulchritudinem corpoream vocat imam , alibi io exteriorem, alibi D visibilem , per oppositionem scilicet ad spiritualem, quae per ipsum est superior interior & invisi hilis . Idem tandem ipsum nomen pulchritudinis spiritualis dieit elie Proprium & convenire omni honestati, Ia) Honestatem , sic ille, voco intelligibilem pulchrituinem , qVam Diritualem aras proprio
98. Inter Theologos est S. Thomas supra si 69. citatus, deoque innumeri, qui illum sequuntur, inter quos Lelsius in suo tradiam De summo bono distinctum caput statuit de spirituum
467쪽
pulchrinidine I , eamdemque doctrinam alibi cain etiam repetit .
Vox autem vulgi unanimis est, pulchrum em Deum , pulchram virtutem, pulchram animam virtutibus Ornatam , pulchras 'has vel illas Ieges , hos vel illos sermones sive numeris adstrictos sive selutos. 99. Quod tandem pertinet ad rationem sic arguo. Sunt obiecta , in quibus etsi nihil observamus quod sensus delectet, nihilominus in illis detegimus quod a mente sit laudabile , quemadmodum dici potest de homine valde ingenioso sed deformi : Et contra sunt obiecta , in quibus etsi non cognoscamus aliquid , quod mens laudet, attamen sentimus illa nos delectare sicuti dici IUtest de homine speeiqλ quidem corpore sed stupido vel hebeti: Atqui quod a sela mente laudatur, est pulchritudo quaedam spiritualis distincta ab illa, quae delectat 1blum per senium, quae nequit esse nisi pulchritudo corporea et ergo pulchritudoipiritualis admittenda est. I . objicitur. Pulchritudinis nomen institutum est, & quodammodo excusium ad significandam solam pulchritudinem c Poream: ergo haec ista admitti debet. Resp. concantec. Nam nomina quidem, cum sint signa idearum , sequi necessario debent illarum ordinem. Quare cum ideae rerum sensibilium sint ordine primae, relate ad hominem , nommen pulchritudinis primo institutum erit an significandam pulchritudinem corpoream: sed nego conseqm. Nam homo non tia-bet ideas dumtaxat rerum sensibilium, sed etiam spiritualium de abstractarum, quas denotat per vocabula , quae si placet dicantur metaphorica, at certe sunt communiter recepta , & facile
ex subjecta materia intelligibilia. Tullius de hac ipsa re loquens
idem sic expressi : 3J Eorum, quae alectu. semiiuntur , homopuIchritudinem venustatem convenientiam partium sentit r quam similituinem natura ratioque ab oculis ad animum transferens , multo et am magis pulchritumnem constantiam ordinem in eonpis fastisque conservandum putat. Exempla in probatione allata rem extra controversiam ponunt, eademque confirmari pomni ex s 'milibus in aliis rebus. Ita eum de aliquo dicitur , esse vir magnanimus , aut peregisse magnum facinus, nemo concipit, illum habere animum per magnas dimensitones extentam , vel fabri casse turrim , aut montem aliquem transtulisse , etsi magnitudo
ex sua prima institutione importet trinam dimensionem in Iongum latiun dc profundum.
468쪽
Io I. Instatur. Ita pulchitudo est nomen primo institutum ad significandam pulchritudinem corpoream, ut non possit nisi improprie transferri ad denotandam persectionem rei spiritualis; Nam non praescindit hoc nomen a multitudine partiam , quae in respirituali prosecto nullae sunt . Resp. nego assumptum . Huius autem probationem distinguo. Non sint in re spirituali partes materiales, conc. non stat Partes, duae dicuntur metaphysicae seu essentiales, nego . Quemadm um hoc nomen totum clividitur in multas quasi si ies , ut aliunde notum est . ita etiam hoc nomen. pars dividitur in totidem respondentes species. Itaque etiam in spirit li toto, illius Persectiones propter dis inctionem . quam inter illas facimas per xationem nostram, sunt suo modo partes, ipsisque nest suus splendor, aequivalenter seu virtualiter talis, quo etiam caecis corPOre
modo suo resplendent, ut mente videri possint. ARTIou Aus ILArgumota pro pulchritudine corporea .
Ioa. I. T Uxta Ficinum , eosque qui eum eo sentiant, omnis I pulchritudo per ipsum consistit in quadam superaddita gratia , si item si sermo sit de pulchritudine creata : ergo il-Ia gratia non sirperaddita, quandoquidem cum sit extrinseca essent iis rerum , potest soli suo raddi, nulla creatura quantum adestentiam suarn est pnlehra, quod repugnat communi sententiae,
quae admittit pulchritudinem essentialem q. 4s. inseparabilem. ab omni Dei ereatura. II Ista gratia se peraddita , in qua Palchritudo dicitur consistere , vel ess aliquid Divinum , vel est aliquid creatum. 'Atqui nequit dici quod sit quid Divinum, tum 9uia nos videre Deum , dum aliquid pulchri videmus , est di'aipis ridiculum: tum quia iteium sequitur substantias quas dicimus pulchras, ipsas de se nullam habere pulchritudinem ; Si aatem dicatur quod sit quid crc a tum , hoc vel est substantia aliqua corporea, jamque habemus substantiam aliquam corpoream esse de se pulchram, quod ipse non vult , yel est filbstantia. aliqua spiritualis, jamque dicendum erit insidere in corporum etiam in animatorum superficie spiritum quemdam, quod gratui'to dicitur: vel . est modus aliquis spiritualis , iamque dicendum
erit sub tantias corporeas modificari, cum apparent Pulchrae , Per
modos spirituales , quod ne intelligi quidem potest : ergo. ut Imago rei corporeae , cum ab anima percipitur, dicitur statim
469쪽
ab ipsa intelligi congruens vel dissbnans ideae pulchritudinis innatae, R quando congruat , res affirmarilr Pulchra , contra Vero
quando dissonet , deformis: ergo independenter ah omni superaddita gratia :, quae sit rerum corporearum pulchritudo , illae 'sunt pulchrae . . ro 3. I. Objicitur . Pulchritudo est aliquid , quod percipitur .. vel a ratione , vel a vim , vel ab auditu: Sed singulae hae potentiae percipiant pulchritudinem esse quid spirituale : ergo. Mino. rem probat fie . Ratio percipit pulchritudinem non esse proprietatem materiae , quia sit eadem quantitate potest corpus esse pulchrum aut deformer Uisus autem , auditus , , ratio apta sint potentiae spiritus & non corPoris . quae percipiant corporea per
eorum imaginela, mae ct - inquit, in visu. ct animo &idem dicas de auditu iuxta ipsius principia eum isi sat incorporei , corpus esse non p'tes. Resp. conc. maj. & nego min. Quod pertinet ad argumentum quo creditur suaderi prima ejus Pars, scilicet rationem non posse pereipere pulchritudinem essia Proprietatem materiae , illud si ip- ponit ab Adversariis dici, quod ea consistat in sbia quantitate materiae, quod nemo diciε. Argumentum autem primae iterum S secundae partis nullum est, tum quia ex eo, quod potentia sit st)iritualis, non insertur, quod non cognoscat res corporeas, imo Elius spiritus est illas cognoscerea tum quia visum & auditum es D potentias spiritus , non vero corporis est inauditum , ct involvens in innem confusionem idearum in eo , qui sic loquitur, cujus dimpandae non est hic locus. io . II. objicit. Pulchritudo quae dicitur corporea eonsistit in ordine modo & specie ca): At. Di tria hae licet in materia snt, pars ulla corporis esse non possunt et ergo pulchritudo licet sit in materia, Pars ulla corpor s non est: ergo est quid spitituale . Minor probatur: Pulchritudo non est ordo , quia hie non est membrum ullum, sed est partium decens distantia, quae habetur per
lineas , quae non simi cor Pus . Non est autem modos, quia modus est terminus corporis scilicet superficies, lineaeque & puncta,
quae cum careant Profunditate, non sunt corpora. Non est tandem species, quia haec in luminum . umbrarum , linearum jucunda concordia . non in materia colloeatur.
Resp permitto totum syllogismum , di omitto ea omnia qnae ad illud explicandum adducuntur , sed nego ucteriorem consequentiam, quae nullo modo descendit. -
470쪽
De multate molani, pulchritudinis corporea in uisibilem dumtaxat audibilem .
Argumenta pro propostione . Ropositio est contra aliquos, qui de bonitate dubitant, contendentes posse etiam de odoribus & saporibus praedicari pulchritudinem . . Nonne, in quiunt, Terentius diacit bellos cibos, & Columella bellissimum vinum p Et quisnam de barbarismo ex sta- labit , qui dicat bellum esse odorem rostra' 8 Etiam ad obiecta tactus dixit Condillaeus pertinere Pulchritudinem, ci) Bdebrum dicitur quicquid placet oculis auribus ractui. Addunt, quod si frequentius inveniatur pulchritudo attributa per Latinos objectis virus & auditus , & perraro aliorum sensiatim objectis, hoc accidit casu quodam , quia scilicet primi illius linguae institutores, qui normam posteris dederunt, usi nonsuerunt per quamdam incogitantiam eo modo loquendi, ut stulchros dicerent odores & sapores, sicuti pulchros dixerunt colo res & pulchras voces . Quare BriasIe, qui calleant alias linguas, invenient in illis contrarium usum Ita reapse Angli dicunt a me flavour pulcher odor, dc a Memau, pulcher homo. I 6. Verum quod hi dicunt, non est opportunum; Nam bel-lus apud Latinos, ut observant Lexicographi, & Pallavicinus cain, est contractio hujus hominis benulto, quod est cliniinutivum adjectivi benus, ut prima vi Latini dicebant, & nunc dicitur bonas . Igitur bellus est idem ac honus , non vero idem ac pulcher .
Unde tint illa apuu Tullium belle se habere , bellissime navi-