장음표시 사용
191쪽
fiZes danda est,cim multas habuit reuelationes Ic si in hoe asserendo aberrasset, utiq; illud ei per reuelationem fuissee manifestatum. Liberesenim fatetur substantia panis immutari:at Lutherus negat Cyprianus insuper ait panem conuerti ita carnem Gnguinem Lutherus vult sub hostia tantum esse carnem, non etiam sanguine. Cyprianus ait diuinitatem quoq; esse in hoc sacramento, Luther diuersum sentit,contendens tantu ibi esse corpus.Turpiter ergo errat Lucteriis,& alios una secum miserrime seducit August. super C rilluε. Ioan.tractans haec verba Caro non prodest quicquam sic exponit, Ubicu' caro sola est, sine diuinitateri anima:quuautem corpuli Christi in sacramento multis modis prosit, oportet ex sententia Augustini diuinitatem quoque adesse Manimam. Non multo diuersum sentit ibidem Cyrillus. ait enim, Caro non prodest quicquam, si sola intelligatur: oamque nihil prorius vivificare potest, quippe quae vivificate indigeati sed si habitantem in hae carne cognoueritis, vivificam esse credetis: nam quonia cum vivificante verbo caro coniuncti est,tota est effecta vivifica: quare quu semel mortuus Christus,amplius no moriaturi firmiter credimus cum uniuersa ecclesia catholica,qubd quia substantia panis in corpus Christi transit,in corpus hoc viuu est, anima habensin sanguinem etia sub specie panis totus est Christus. Diuersum enim sentire cum Luthero quid aliud filii quam Christum denuo crucifigereὶ absit aut id a metibus fideliu: squidem dominus Iesus praepotenter superauit morte, nec iam amplius moritur,qui est denedictus cum Deo patre Scspiritu uicto,cum quitas vivit & regnat in secula. Amen.
rium sit anquesuramenti Deciem Fimere' Panem coeli dedit eis man ucare,Psal. 7. sapim Ic.. ,etit ad Christo Ioan. 6.ΡRaeclaram nobis de veteris testamenti factis dedit resula Paulus dicens, quia omnia in figura continsebant illis. Ea nimiru clauis est,cuius artifici, ope in multis locis sacrae literae magis patescunt, meliusque intelliguntiar. qu ergo habeamus ex ineffabili gratia Christi in ecclesia sanctu illud& gloriosum eucharistiae sacramentu, in quo retractando irao ipso principio hac Pauliua clate usi,
192쪽
multas huius secramenti proposuimus figurasci nunc ve
lut ab quo repetent quae nobis necessaria erunt cons Uxu,quae nos docere poterunt, modum V
prendi hoc sacramentu.Extat ut antiqui dima figura in
Abraham, a etsi laico dedit Melchisedeeli panem P. a
ei esse tritaendu,sicut ibi infigura contingit Atqui mu prosecto bicuq illivniuersis alicui multitudini stiludat semper id esse factum sub Vna specie tantu:Vtet ast oraschali,qui sub specie caniis selumodo abalui ' ἡ Π maiia, jubd etsi typu essem nostri saeiam z Σθ ά
mea specie tantum con ebatur: Vade euidens sis sim mi argumelinuri,uicis invita specie tantiaose ui
hoc sacramentum,sicuti sanctio habet ecclesiastiea O HArium quare' Christus in Euangesto tantum meminis D
nis hic,inquiens est panis vitae, qui ta est a.
qui de coelo descendit, dat vita mundo Et te
ego mi panis vivus quide coelo descedit qui mand eat is
Rnusquam enim se vinum vocat nisi fisturaliter T, tu ad singuinem eiusatari in iis Veibi Prata, b
193쪽
veritas triumphauit inuicta, sicut in Pelagio, Nestorio , Ia cobello, Maliis multis docere possumias Vt aut pii consantes Cliristiani in vera antiqua in indubitatae fidei semita terseuerent,irsis sacrae scripture testimoniis docebimus; quam periculose, imo qua damnat errent Neochristiani Uno hoc ante praemista,quod isti ad sui erroris co firmatio nem subinde nobis possent ingerere, id autem hactenus in omnibus eorum rhapsodii. consutis undecunque com Geme.i . mentariolis non animaduerti, estq; hoc ipstim de Abraham Melchisedech,qui, quia dedit illi panem simul vinum, exemplum hoc possent ad sui erroris torquere defensione.
Veru ad hoc respondetur primὁ,quando quide figurae non
Omnes aequaliter indicant conditiones cor quae Πguratur,
alias enim una figura sufficeret, nec opus esset reliquis. Ideo videamus quidna praecipue in hac figura Abrahae mel-I Iebr. . chisedech significetur praecipue aut sacrametu hoc signia ficatur in consecrante, qui irimarius est Christus ipse Is enim ideo a Psalmista sacerdos dicitur secundum ordinem
rati e Melchisedech: deinde figura illa in hoc quoq; fortiter per tinet ad illud sacramentu, quod utraque pecies noui lacri . scitin sane vino demonstratur, ut sic legale sacrificium in vitulis,ouibus mobus significaretur esse finiendii atqῆ1d setis est ad sustinenda significatione figurae,neq; interim necessarium est respicere personam Abrahae qui luscepit, dias eium nemo sacram ctum hoc suscepturus etat, nisi miles, Qui quatuor reges expugnasset de captiuo liberasset sessi etia personam Abrahae respicienda diceremus,
ne II. atomen Neochristiani propositu suu inde probareno pos Num. 3 issent:na si fundamentu videamus, Abraham utiq; non me
ius fuit Iaicus,sed primogenitus filius Thar :in lege autem
naturae,officium sacerdotale fuit penes primogenitos, tantisper du eos permutauit dominus cum tribu Levi, sicut ad
Gm.3 longudisseruimus in die purificationis Manae, nihil igitur
praeualere poterunt aduci fari; ecclesiae ex hac figura Mel- cliisedc ch, Abrabae. 2 Nunc materiam ipsam aggrediamur,cuius ut habeatis suis Linae tu veru ncq obiter latum rem attingatis,velut in ramis haerentes, quod Lutherant f ciunt: ab ipsis iacita de radicibus audite de attendite causam. Principio no sane negamus, imo libere profitemur in quia
busta particularibus ecclesias in principio atq; dehide aliquanto
194쪽
.dam ecclesiaris,que exaratra Dei mesius exactiis . irem quam aduersarii nostri. Primu enim testatur id Pauta
Corinth. ubi non semel utrius i meminit speeici siqv
nunciabitis donec veniat Certi '
dam puella,quae maducauerat de iis qui domi ri, 'lata ea deinceps in reliqua plebe delata est de talque finita iam musa diaconus alie dire Ii a b S. praesentibus,venassetq: ain ad pubila re uti 'ce infudit.Ecce tuomodo secralitentu aliet, ni '
Iule qui hodie ecclesiis asseruantur dic
195쪽
dipsum uoq sit obseruatu vel priuata communion vel apud in sim . sic in se iacto cociIio Niceno latu fit m is corporis Christi,similitera in Remesio uormacies: sed mos hic non fuit comunis per uniuersam ecclesia, que udmoduin in multis aliis reperias,in quibus no sunt omnia seruata qu aliter,ut circa die paschae M de comugatis consecrandis in presbyteros c.possunt hς ad longum tracta-' Christu prosectis ipse sacramentu hoc dedit duobus d s puli, utilibu in Emaus sub naxanxum pN
enim panem benedixit,fregit,in dedit illis August. ait id ' Tini eniti atm oculos eorum esse apertos,linvicO-
non inconti uento acccipimus hoc impedimentu in oculis et eo si a suis,hi Risse factsi ne agnosceretur usus,si tamen christo est sacta permissio,vsq; ad sacramentum p Is, ut unitate comporis eius participata, renaoueri intelligatur impegimentum inimici ut Christus posti agnosci. : n- Citi sunt DCht1 st .d Beda Theoph quoq; sic a Insi-ς ρυ uolui hi in aliud quid da,nempe quod oculi corii, qui pa η rab heὰ ictu ossumunt, periuntur, ut agnoscant illum. actim de indicibiles in hiset caro omini inuini iniec christus sub una tantu Vecie sacramentu hoc de- iiii se hi eum in illo etia praelati ecclesiae. Praeterea o amin roboris huic consuetudini ecclesiastaca accedit απdelium apostoli in primuiua ecclesia Hierosolys Treent Ioe sub una tantum specie de lamn dolet ui 1ia rim GHI uelis. Erat perseuerates in doctrina apo
stelli socii potest de pane naturalim quid hoc magnufuisset eos postuerasse in munisi panis naturalis, an conrad ui maxime usi haec ipsa fractio panis apud Lu-
ozabatur iner duo ritualia doctrinam apostolorum, Titata .inde colligunt doctores tam ardentem suIsse
t tali infrimitiua ecclesia deuotiinem, ut quotidie comta ratio, quoniam sic ait papa Sixtus, peracta conlecra--ompnicent, qui noluerim culcsiasticis ca-
196쪽
ine liminibus.sic enim etiam statuerunt apostoli s sancta mentionem faciunt huius sacramenti panis tantu siue dis '. mei panis meminerunt Ambriosius inibro de tieranieli, mi ubi de comunione laacorun a r,panem tantum comemo Ephes ucscribit Obediente epis- ηι γ' presbytero in privaricabili sensit frangentes pane
dent 'corph dominicum imposucrit ori,qui deinceps
Simallicra concilio Remen.yetitum est,ne laici deferri, ηβncramentum corporis Christi ad infirmos neque ibi de ea si lice aut mVerbu ullum Incqncilio Vs ormacien .praeci
ritu omnibus parochis,ut semperan pici habEm
quidem. Sed quid multis hier moramur, si tantsi cs,inis: ψω, Io nςm Videamus,nullam spira in mem mentionem calicis aut m,ut omnino mirum sinua d dem ratione Neochristiant,pnentur ex eo loco colli e Necessitatem communionis sub traq; specie in laicis, quil tamen altera species calicis qua unic affectat Mynus oua b comemoretur.Mo equidem inficias e verum esse illuὰ ' auod domin ait,Nis maducaueritis arnεsti hominis biberius eius tinguane,ia habebitis vitam in vobis dein te, mora ver est cibus, singuis meus veresest potus vera sunt haec utique, sed interim hic non exprimitur Especie fiat imo nulla plane hic species commemorarispanis.Nam nos Christiani ingenuὸ profitemures
tre nostra ecclesia catholiea.laicu*ub sola να In
ducare corpus domini de bibere eius inguinem Eeui Ga pluribus edocebimus.Vt autem aduersiasti celesa, Inanterim pudefiant, erubescat, an obstiti:mus eis os ira in dens verbis Christi qui dicit, Quonia qui madueat hue dnem, vivet an sternudaicus utiq; sub altera tantu speei: ma
197쪽
.volens aeternam ses sit,insim reda tuere de esidneio. riuisitio sit satis ad itaui aethrnana maducare de hoc pane. c. io nisi insuper de calice bibm:quin potius quilibet Christiari egeredat Verbis Christi, mintellectu suum captivet in ob-io sequium fidei 3 His omnibus fide facit Lucas: is enim' sere,quum venisse hi in Troadem', sabbato conuenissent frangere panem. ubi doctores venerabile hoc intellissit sa- . eramentu Mibi quoq; tantiini fit intentio panis. Et vos is1-tur Christianae pietatis; fidosectatores, eauete ne deci-- amini ab istis Neoclitistianis circa tranque specie sicra- ' γ' niet relinquite insus ite istos potius crediti,te ecciesiae san-cta 'due vobis praecepit alte an tantum suscipere speciem.
Imb plus fidei tribuite Christo dicenti, Qui manducti
hunc panem, vivet in aeternum. qu6d nobis orinibus co
si edat ipse.qui solo est benedictus ih aeuum, Amen. i ta manducat bisue pansumvlues in aeternum. Joan. c. C Amitam satis itiquam .hisi stralatii est diletiissimi in do-dmino. quomodM, quibusdan Geleg j a principeto ve-d a literabile Loesacramentia labri traque specie fidesibus sityoprrectu. Cugerat aute se aliquis antequa iteri pio te diamur qui fiat quod nuc ecclesia in uniuers laicis prohi- ' 'Iosuit calici I saetilincti J,quutam cclesii apostoloru S marest rum in confesti sum', )bibere permiserit Z resp6deo,&-ino' hic ori inniti exepb Chrisin: uod rame in tral e re alii Montarii mina 'mioque Neochristiani statid vellendindelibi quaerere fulsitin litum,' quasi diuerticu-: lum. quod tametti facerem sedile adhuc possem fringere, Quo quod mutatio illa exurgentibus causis validas ratio--aribus sit facta. Sicut A exemplum Christi permitteret hoe sacramentum suscipi post cenam quemadmodum in pricipio multis ecclesij atque adeo in Corintho factitatum este constat id tamet et rationabili causa est immutatum.
ita bilem hic quoi diceres, sed animiis est eis ex meliorinis io fundamento respondere in hiinc modum rabod inicet Ia sia martyrii hoc sacramentsi etiam alathiς est sub specie vi . da obice sumptin id stubsactum est propter quotidiana
198쪽
lersequutionem & cotinuam Christiani sanguinis emisionem,quare miru non est, si qui semper parati esse debebant ad fundendu pro fidei professione languine, etiam Christi sanguinem sub vera specie susceperint:per hoc enim prouis
cabantur illi .consonabantur, ut constantius sustinerent
supplicia in ipsam quoq; mortem no formidarent pro fide
subire.Nunc tandem ad institutum nostrum veniamus.
Et si quibusdam Ecclesijs principio mos fuerit comi ui: nicare sub utraque specie, ut supra diximus, tamen aeque ve--tusta est communio sub una specie, sicut Cidipsum probauimus: imo si silignia conferamus,iam inde ab initio ma Gmunio sis in usii fuit unius quam triusque specie communio,quo laua. ad laicos. Id inde constare potest , quod si aliquando ita
sus tulit visacerdos putriendus esset,etiam ante multa secula, tunc pro poena infligebatur ei, quatenus esset contentus Cap. I. in communione laica. ita statuit Osius in consilio Sardicensi,vt quibusdam temerariis non detur etiam communio laio, nili forte ad extremum poenitentiam agant. Et inconci Qq.so lio Agathensi decretum est , Quod si presbyter vel diaco . 1ius capitale crimen commiserit,aut cartham falsauerit, aut
falsum testimonium dixerit,ab officishonor depositus in
monasterium retrudatur: Sc ibi tantummodo quandiu vixerit, laicam communionem accipiat. Ecce quomodo unius
specie susceptio qua usi sunt laici,xsqueadeo fuit communis iam olim ante mille minosin plus eo, ut etia velut pro ..pria appellatione laica diceretur communio, eaque sacer- lotibus pro poenitentia imponeretur, quamuis illi etiam citra poenam ea utebatur,nimirum extra missam, sicut de sancto Martino, Ambrosio, Augustino, Hieronymo dc Benedicto legimus,quo modo ante mortem susceperint sacrameatum corporis Christi, ubi nulla fit mentio languinis. Neque vero sine ratione communio haec laica sub at cirtera tantum specie prevaluit in Ecclesia, sed ex multis causis , quarum hic aliquot recensebimus, Primaque adeo est periculosa sanguinis administratio: facile enim effundito Itest, maxime in magna hominum multitudine,ubi senes de paruuli,sani 'gri accedui: id aute cederet in magna ignominia sacramenti. Sed de in custodiendo periculum esset, eo quod species vini facile acescit,corrupitur, desperit, n-
de fastidiu oriretur hominibus d nausea, quo minus suscia
199쪽
rere possent. Ad haec si ultro citroque mittendum, porta dum siue vehendum sit, ne essundatur, cautio semper erit, facilE enim huiusmodi liquida prosundutur. Mitto quod non pauci sunt qui natura abhorrent a vino, ali etiam ex morbo, alij ex aliis accidentibus causis, ut praegnantes mulities febricitantes,&e. In ipso quoq; suscipiendi modo videtur aliquid subesse periculi, quonia facile quispiam
labiis aut lingua profunderet sacramentu, vel etiam rem neret nonnihil adhaerens barbae,aut mento, quς omnia vergerent inoffensam Christi&huius sacramenti Alexan--li aer de Ales satis idoneus testis est hoc etiam diuinitus per miracula esse comprobatum:nam quum in Quodam coenobio fratres,quos couersos dicunt cuperent sibi quoque dari lacramentum sub utraque specie, constituto interim sacerdote in canone,repente patina sanguine repleta est videntes hoe fiatres, ab uastituto resilierunt. Praecipua tamen exnmnibus causa est errorum,qui circa illud sacrametum ex orti sunt sicuti iam iam copiosius disseremus 3 Dicas au-
obseeli. . em,rationes omnes illae aliud non probant,nisi quomodo communio utriusque speciei sit immutata, quibus de causis: non sufficiunt tamen eam omnino rescindere dc prohibere sicut in cccilio Constantiem. Basilien factum es. no' paulis post edocebimus. Respodetur, Orti sunt quid erro circa noc sacramentum,per quos non intermissa, tum est susteptio utriusque speciei,sedri omnino prohibium Ori. . ta: ex iis tres video praecipuos , primus extitit Nestorij, qui inter alios etiam hunc tenuit, sub specie panis tantum esse corpus Christi,& sub specie vini solum sanguinem .inde ne
eessarium esse duxit sacramentum hoc etiam a laicis sub Tres erro traque specie sumi debere.Antiquus ille quidem,sed tamen res de com multum horrendus est error, facere corpus Christi in hoc munione sacramento exangues exanime,sicut paulo ante mostraui- Sem. 3i mus ideoq; quonia Christiant,maxime vero simplices, credebant firmiter sub qualibet specie totum esse Christum alteram speciem intei miseriit. Vixit aut Nestorius tepore Theodosij imperatoris, hunc quide errorem iamdudu sopitum, nunc denuo velut ex Orco reuocauit 5 sequitur Lu-Felagiu theriis. Altera haeresis sui Pelagi temporibus B. August. Is quoque ratus est utraque speciem laicis esse necessarii,noula me ex fundam cto Nestoriano,quasi no esset etiam totus
200쪽
Christus sub utralibet specie,sed proiter haec verba Chri Ist m. quu ait, Nisi maducaueritis carne iiiij hominis, biberitis eius sanguine, non habebitis vita in vobis. ωhicno exiguus est error, ut supra docuimus neque enim hic aliquam specie praecepit dominus, sed manducatione:specie autetis verbis no expressit,quauis huiusmodi errore ex illis verbis suxerit quida Paulus Dieiae. Meundem deinde Iacob ellus inuexit in Bohemia,lici iridem no memini errorem huc ab Hussio in Bohemiam esse delatu sicuti nec propositus est ei in cocilio Costantien. Qui tame huic haeresi adhaerent,sundamentu nullum habet:quia quotquot super huc locu scripseriant doctores,omnes expon ut de spirituali maducatione, dc incorporatione ipsi Christo per fide, alias de paruuli
non saluarentur , qui sacramentum hoc non suscipiunt: de quot demum hominu milia destituerentur salute per uniuersum Christianismum,qui sub utraque specie no recipi ut, sicuti istia de te caliceorum ecclesia maior foretri ecclesia Christi quod abiit. Sed quid est obsecro, Pno haec temeritas maxima est istoru,qui no tantum alios Christianos omnes,sed parentesac maiores suos omnes,cui no item de calice participarui damnare conantur Quido etiam si verba Christi citata de sacramentali maducatione intelligatur,tamen minime euincut utriusque specie participationem,eom sub altera tantu specie tantunde sumit laicus, quantu sub utraque:quia totum Christum,corpus eius,anima quoque, sanguinemri diuinitatem,sicut sacerdos sub utraque Qtruitaque nihil ei decebat, quid est quod separare se conatur ab ecclesiastica unitate, Minobediente se exhibere Eeclesiae sanctae,unde propriam ipse sibi damnationem ante tempus asciscati quisquis enim Ecclesiam non audierit, sit tibi tan t quam ethnicus iublicanus . Interim autem iste magnus calicis affectator dum per fas nefas, calicem sibi abrogat. totum adimit Christum, qui inueniri nusquam potest, nisi
apud dilecta suam sponsam Ecclesiam: no penes Arrhium, Nestorium, Helvidiu, HusLLuther,Buteter,is: similia haereticorum portenta. Experti prolidolor nimium sumus hoc nostro seculo, quomodo totum isti amiserint Christum.
Quid enim Zuing.effecit Turegi 3 Quid OEcolampad. Basilaeae' quid Buteterin Capito in Argentorat, quid Vlmae Rotenacheri quid Blarer Costantiae quid imperius Mem