Homiliarum doctiss. viri Ioannis Eckii aduersus quoscunque nostri temporis haereticos, ... Tomus primus quartus Homiliarum doctissimi viri Ioannis Eckii, aduersus Lutherum, et caeteros haereticos de septem Ecclesiae sacramentis. Tomus quartus

201쪽

ming Τ&c. nihil aliud nisi quod una opera omnes in hoc ea lice eudendo elaborarunt: velut AEthnaei fratres,dii docue runt necessarium esse ut etiani laici sanguine Christi sumerent in calice. Quid inde saetum est corpus paritervi san-l uinem Christi amiserunt, negantes iam Christum natura- iter Lessentialiter esse in sacramento sed tantum per figuram: sicq panem illum suum pistorium tantummodo reseruarunt pro immenso illo thelauro preciosissimo sacramento, du Christum totum, imori fidem in illum 5 gratia ipsius & misericordiam atq; adeo regnum coelorum perdiderunt, facti ipsi blasphemi, sacramentoruri missae oppugnatores. det Deus, ut aliquando agnito suo errore resipiscant Ad huiusmodi blasphemos errores praecauendos salubriter ωc5sulto visum est ecclesiae, quae gubernatorem habet spiritum sanctum, docentem illum omnem veritatem Vt lai- cis hoc sacramitum sub altera tantu specie porrigatur,propter pericula inde emergentia, 'uia poterat sacramento deserri contumelia: quare quilibet Christimaus lanc audire

tenetur,& ei parere 3 Adium adhuc errorem commentus

est Lutherus,qui primum non innixus est haeres Nestorianar,deinde tamen ut instabilis Minc5stans planeq; talis qui super arenam dificarat:incidit in eundem, in libello quem scripsit aduersus episcopii Misnensem, sicuti supra de con- tu his A comitantia dictum est:neq; fietus est textu Ioannis,ubi no tantum contra Bohemos LPelagiu,sed etia contra catholicos ecclesiae doctores contendit totum illud caput nihil hariaci bere se sacramento altaris: aliam itaq ratione cosnxit muls in is ii hi insidens & inhaerens huic verbo Christi, quum dixit,

Bibite ex hoe omnes. Quod ille vult eum ad omnes dixisse Christianos,essque praecepisse ut ex illo calice biberet Atque hoc ipse blandiutur sibi lates in actis literis nunquam etiati,clamates velle se stare huic comissioni Christi sic ia Luthero seducti conantur istud verbum domini sibi abrogare citra scripturam,irno praeter rationemri contra usum

ecclesiae sanctorumq; patrum expositionem Quum enim hoc textus ipse praeue ferat, dominum haec ad apostolos ta- tum dixisse, omnes hic apostoli, hon omnes Christiani vel laici sint intelligendi, ut isti exponucina pertinere verbum illud,omnes,ad apostolos,n5 aute ad idiotas fatis liquet ex Mara . Marco,qui ait,biberunt ea illo omnes quod neque isti temeIarij,

202쪽

calice susceperunt, sed neque suscipere voluerunt A Con- syderet oitur omnes christiani bonitatem, misericordis spiritus sancti qui imposturas istasin deceptiones manife-- ue adeo ad tilitatem nostram praemonstrauit:siquidemsi per Matthaeum dixerat, quomodo Christus commisisset di cens:bibite ex eo omnes, omniscius ille cognouit utiq; so Hre aliquando haereticos, qui commissionem hanc solis apost stolis factam ad omnes christianos essent traducturi. Proinde per Maseum ostendit hoc ad apostolos pertinere,quado ἀixit biberuit ex illo omnes. Eat nuc Lutherus si volet,&iactet cum crabonibus suis calicis sui fundamentu se habe re in euagelio atque adeo ex commissione Christi, crint

rini nihil aliud faciant quam quod scripturam dilaniat, ipsi

excaecati a Deo propter malignitatem dc duritiem cordis, ita ut apertissimam scripturarum expositione prae oculis positam non videant. Sed nunc tandem respodeamus ad ea quae articulo tertio proposuimus qu sita. C5stantiese en inhε Basiliense concilia utriusq; speciei communionem prohibuerunt,ouae tamen a principio nascentis ecclesiae vetita non erat, sed a sanctis Sc apostolicis viris usurpata:facta autem illa prohibitio est ideo quod aduersari ecclesia Christum conabantur facere diuiduum, sic quod non aequaliter totus esset sub alterutra seecie:qui error sane ut horrendus est, ita a christianis mentibus alienissimus. Deinde quidepraecipue ob id facta inutatio est, quod haeretici volebat comunionem hanc sub utraque specie esse percepta de necessariam,vetuit eam ecclesia no quod per se mala esset, sed vesic christiani fierent ab hoc errore quἱm remotissimi. Non

secus:atque certum est hostias in sacramento altaris no debere esse fermentatas,ut sic Paulum sequamur, manducates ex aetimis synceritatis de veritatistatome quum orta esset haeresis Hetaonitarum,contende illum nos oporteretequi Tribiem; Iudaeos: tunc papa Leo instituit, ut ad tempus uterentur pane etiam fermentato in hoc sacramento: quan uis Graeci Epist. r. morem hunc etiam obseruant ecclesia tame Latina ubi se ad episco. pitus est hic error,veterem cosuetudinem iterum suscepit Saria. ruta ut iam anaelius panem fermeninum in usu huius sacra

iiij

203쪽

- ris menti admittat. Audi quiddam non pauid manifestius, quum Nestoriani vellent Christi personam distrahere in duas,quarum altera De Im,altera hominem coficeret: unde sequeretur, sicut& ipsi contendebant, Maria tan-t4m esse matre hominis Christi n5 Dei. ibi orta est disse τυρπιςρ de duobux nominibu eotendentibus aliis,Theotocon, hoc est deiparam,aliis affirmantibus Christo loco esse dieiq. Maris,tanquam Christi matrem. Et quanuis utrunque hoc nomen praecipue copetat Mariae ut tame hqresis Nestorianora supprimeretur, quae conabatur euincere Maria tantummodo Christi,no etia Dei esse matre:ecclesia ad te, pus prohibuit Mariam vocare matre Christi,quitamen eammis Verissime erat. Vide epist. Leonis etia qua Hormi a papa seribit ad Iustinu Imperatore. Quum itaq; ad certu tempus vetuit Eeclesia Maria dici Matre Christi, propter haeresim NestorijκEutyeetis, quam magis merito prohibuit ad te- pus utriusque speciei c5munionem in sacramento, ad talos errores euelledos3 In rebus enim fidei sicut de in bonis moribus instarae hortulant, oportet procurare omnia, Vt qua- primum ramus nimi uin alterutram partem flectitur,rursus incurvet eum in alteram parte,quatenus hoc modo crescat rectior. Ita simili modo secit ecclesia in honorε sacramenti, de utilitatem fideli atque errantium emendationem: ut

ipsi quoque redigatur in ordinem unitatis ecclesiasticae. Ec- esesia sici uide illa est area Noe, extra quam nemo seruatur: ipsa vero instar sponsi sui Gristi cupit omnes homines salvos fieri. Dominus Deus dignetur illuminare errantes,& fidelibus largiri constantiam, qua freti sortiter perseueret in unitate fidei Christianae: in qua nos tandem omnes gaudia

consequamur Delicitatis aeternae, Amen. HOMILr Ab xxx V. RE S M ptio ne alteris tantam spe te ins

cramento altaris.

Panis quem ego dabo car mea est,pro muncti xita. Ioannis sexto. EEtsi non erat animus dilectissimi in domino Iesu,m teriam huius sacramenti tam copios pertractare, itamen quam sim expertus esse multos etia pro doctis csapietib habitos,quibus iste sucus,imo fumus Lutheri,ni

204쪽

hil aliud nisi sumum vende tuis, imposuit. ita ab unitate fidei cecclesiae resiliant: in se me zelus Dei compellit labaxitas proximorum rem lianc penitus adhuc introspicere.

quam a principio fecimus: 'bi quomodo mala iam pro exigentia cauta tractauimus, ita nunc articulos quo si ponemus,quos vir undecuque doctissimus episcopus Rossensis aduersus Lutherum pro confirmatione de consolatione catholicorum praeseripsit mon quidem hic ad verbum adducemus omnia, sed ipsum succum atque adeo medullam totius rei declarabimus. Principio consiyderandam est consuetudinem hac laica communionis in ecclesia introducta citra alicuius doli vel fraudis suspicionem quid enim excogitari etiam potest. quod habeant sacerdotes veluti praer satiuum,si hucis alteram sacramenti speciem subtraxerint

lolicet calicis,quid obsecro hoc eis proderit Husque,de ' - nemo potest ostendere,quomodo sacerdotes hie priuatum ψ':

suu comodicuae si uitant. Quiri quod contrarium ipsorum hcaussam mulio fortius confirmasset3ficut Zuing. iactitabat 'MAE se plera' vetulas ad fletum prouocasse , dum eis nonnihil dixerit de sumptione calicis,quauis deinceps calice, hostia,

d toto hoc sacramento venitus excideritZQu tandem n5Lutherus ecclesiasticos homines, in suspicionem trahere conatur tyrannidis,eo quod laicis species calicis sub tr.1-hatur Tyrannis utique fit, ubi quispia se propria authoritate citra expectationem iuris, violenter intrudere nititur in aliquod bonu. in potestatem e quae ad eum non perit 'net: nihil atuem istoruloe loco de sacerdotibus euinci potest: Lutherus igitur temerE Mno sine mendacij nota pontifices, cocilia, S: uniuersum illum ordine sacrum insimulat tyrannidis. Haec commutationis huius introducta cosuetudo sub altera tantum specie, neq; alicui scripturae, nec l-ι commissionis Eristi aduersatur sicut ipse fatetur Lu A therus neutram esse necessaria. Imo alicubi affirmat nulluesse in euangelim uniuerso nouo testamento priceptum Gnses

Ubi etsi grauiter errat ille nostrum tamen institutum Versi , est,scilicet more hunc communionis laicinusquam esse in s i. sacris literis prohibitum:quod testatur vel illud uniesi, quo

niam in ecclesia Latinitato omnium consensu citra ullam trouersiam mos hic ab omnibus est receptus: unde qui Dquis rationis est capax,colligere facillime potest factum id

205쪽

esse a ipsim aficto, qui 'eratus est in cordibus fidelium. νς' Quatiuis enim Boliem in hae re peculiarem sibi haeresim

M s ' eoncit runt seducti a Petro DreMen. aliis, antea tamen in Bohemia quoque,ut in aliis christianorum regnis omnibus,mos hic communionis laiciab omnibus receptus:que Ee adhuc magna Bohemorum ars sequitur cum ecclesiatholica. Quantum obsecro laboris: molestiae dedit christianis festum paschisub pontificibus Pio,Victore inni-

cetor Qiuantum malorum ortu est ex eo quod sacerdotibus ait diaconis negatum est ducere uxores Quatum rixariim& contentionum entersit propter primatu ecclesiae Romanae Immensum, quantum discordiarum sit motum ob ima

si nes Christi de sanctorum, atque id genus alia plura Nihil simile constat esse concitatum ouando usus huius comunionis est introductus. Qu9t aute deinceps superueneruntj qui dissensiones mouerunt,& adhuc mouet, quibus hae c5 municandi consuetudinem reiiciant, quae tanto omniu consensu ab uniuersa ecclesia Latina fir id receptaZnon prouenit

id ex spiritu sancto, ii iique reo est deus dissensionis: sed

'o 3 autore omnis discordiae de patre medacioru diabolo,huiusmodi iurgia inuehit in ecclesiam: esse Christiani veram unitatem&charitate amittant contra illud quod eos iam δ' liin docuit Paulus: obsecro vos fratres per nomen domini nostri Iesu Christi,ut idipsum dicatis omnes . non sint in vobis schismata stis autem persecti in eodem sensu Meade scientia. Haec illa calliolica de apostolica est regula, secunda cuius praescriptum non vivunt isti qui tantos in ecclesia tumultus citra causam concitant, praeter utilitatem, imo cumina ona animaru pernicie. det Deus eis mentem meliore,ut errores suos agnoscant, S ad ovile Christi reuertantur. 1 Dixi liateticos istos errorem hunc comouisse sine cau-

de aliqua utilitate:siquidem sus alterius tantum speciei in nullius cedit detrimentu eo quod ibi totus est Christus, usqueadeo ut nihilo plus iste sumat sub panis bini speciebus, quam fmplex catholicus sub altera tantum quod quidem ad Christum pertinet,nisi quod iste eundem Christum etiam sub specie vini suscepit:species autem nihil virtutis aut efficaciae addit sacramento quia tantu est signum: nec quicquam operatur in animam hominis sed ipse Christus cui aeque sub una tantum est specie ac sub vacive. Bene

206쪽

Bene igitur catholiciri vetere, illi Christiani secerunt,

qui latequam ecclesia praeciperet istam comunionem sub altera tantum specie, ipsi proprio motu in honorem sacramenti, ouod passim videbant in tanta communicantium multituatne,indignis modis tractari, viis Θ nomine cogente maluerunt altera pecie abstinere, quam tranque ad ignominiam sacramenti suscipere. Quato amplius pi fuerue illi deoq; propinquiores,quam isti sectarum nouatores L therantis Zuingliani, qui nihil ipsi ficiunt boni, sed neque

aliud ex eis audis,nisi quὁd homines bonos, corpore de anima, quantum in eis est perduntὶ omnes itaque Christiani multomagis permanere debent cum uniuersali totius eccle sae consuetudine, quam ut istiusmodi sibi tu rant diuerticula, vel eo maxime quod id duobus conciliis decretu est,' ωChristus ecclesiam errare utique non permittit in iis quar sulit fidei, quit ei dederit spiritum sanehum,omnis veritatis magistrum.' Quaero ex huiusmodi haeretico,qui ita mordicus calicis communionem tuetur, quisnam dimensionem istam dignoscetri diiudicabit,aut alium dare poterit iudicem,nisi generale concilium iniqui hoc iam olim statuit super hac re,in impios Lutheri errores damnauit: qui qua euadere per hanc rimam cupit, affirmans scripturam iudi 'care deberes, iniquum sane est subterfugium , eo quod scriptura trique parti est commnuis, ut quam ambae suscipiant, non enim de scriptura contenditur,sed de eius intellectus quum Lutherus sensum suum extollere nititui supra omnia conciliain totum Christianismum, quae dimbolica est praesumptio,& luciferiana superbiaῖ praecepit elli dominus, atq; adeo serio mandauit audire ecclesiam , non vel Lutherum vel Iacobellum. Paulus quoque parere nos vult praelatis, in eminentia constitutis, non perfidis ex monastico ordine apostatis Christus docuit oes audire vocem sui pastorisin rectoris , non vlulatum euientiu mirapacium luponam,hoc est,h reticorum, qui semetipsos ingerunt sine consensu spiritualis ecclesiasticae potetstatis. Misserit 33 Caeterhina, quia saepe hactenus constitutiones comme 'morauimus conciliorum Constantiensis & Basiliens v id quoque liquido constet nostris Christiatiis, en in hac etiam parte eorum iuuabimus intςllectum,& sanctionem hoc loco adducemus, quae cosecta est sessione i .in limac modum,

207쪽

M Cum in nonnulls mundi partibus quidam temerari ast '' i serere praesumant.populum Christianum debere sacramen tuni eucharistiae sub utraque specie panis ruini suscipere,d non sol sim sub specie panis, sed etiam sub specie vini populum laicum passim communicent,etiam post cveham vel alias non ieiuni.& communicandum esse pertinaciter asseruerunt,e5tra laudabilem ecclesiae consuetudinem ratioti

biliter approbata, ruam tanqua sacrilegam danabiliter reprobare conantur: hinc est quod hoc praetens concilium sacrum generale Costantiens in siniritu sancto legitime congregatis,aduersus hunc errore saluti fidelium prouidere si ingens, matura plurium doctora tam diuini quam humani iuris deliberatione praehabita, declarat, decernit,ac definit:

qubd,licet Christus post coena instituerit, de suis discipulis administrauerit sub utraq; specie panis vini hoc venerabile sacramentum, in hoc nonobstate. saaoru canonum authoritas laudabilis,& approbata consuetudo ecclesiae seruauit Ar seruat, quod huiuimodi sacramentu non debeti

fici post coena,neq a fidelibus recipi no ieiunis, nisi in casa infirmitatis aut alterius necessitatis a iure ves ecclesia coacessis vel admita. Et sicut haec cosuetudo ad euitandum aliqua perieulain scandala rationabiliter introducta, quod lueet in urimitiua ecclesia huiusmodi sacramentum ieciperetur a lidelibus sub uraque specie postea a coficientibus sub utraq; specie,&4 laicis tantum sub specie panis suscipiatur. cum firmissime credenduestri nullatenus dubitandum, i tegru corpus Tanguine tam ab specie panis, qui sub specie vini veraciter cotineri: unde cum huiusmodi consuetudo ab ecclesiari S patrib rationabiliter introducta Sc diutissime obseruata sit habenda est pro lege,qua non licet reprobare aut fine ecclesiae autoritate pro libito murare quapropter dicere uod hanc consuetudinem aut legem obseruare sit sacrilegii aut illicitum, censeri debet erroneum, Scertinaciter allerentes oppositum praemistarum, tanquam aeretici arcendi sunt, grauiter puniendi per dioeceianos seu locoru ossiciales eoru,aut inquisitores haereticae prauitatis,in regnis seu prouinciis,in quibus contra hoc decreta aliquid fuerit sorsan attentatu aut praesumpturiuxta canonicas&legitimas sanctiones, in fauorem Catholicae fidei contra haereticos dc eoru fautores falubriter adinventas.

Audita

208쪽

manica Gallica Hispanica, Anglica, reliqua aut regna iis quinque nationibus filerunt inclusa. Atqui Christus nos serio iubet audire ecclesiam neq; contra praelatos illi murmurar alias enim rebelles sumus aduersus Deu,vi testatur ' μαλε hloyses, lepra contrahimus animae sicut Maria leprolafacta est in corpore. Omnes eiusmodi murmuratores rentur consimile subire supplictu, sicut Cliores, Dathan

Abyron,ut deuoret eos terra morsu amarissimo. Si enim tarum potestatas iam olim contulit Deus summi; sacerdoti iii ς' ' I lege, ut quiscuis non parebat ei reus esset mortisci non mi . nussic obedire decet summo potifici in ecclesia. qui nos '' bis datus est in pastore animarum, sicut Christus commisit Petro post cras eius palae oves meas. Praecepit autetita ipse Christus ut audiamus praepositos nostros, dicens. Qui vos audit, me audit: qui vos pernit, me spernit, eum qui misit me patrem. Omnes igitur synceros Christianos sandi de obtemperare decet sanctioni huius concilij Constantien ouando dominus praelatis ligandi soluendiq:

contulit potestate. Et ut maxime no statuisset hoc concilia illud sanetum adhuc tamen Christianos obseruare conuenit laudata illam ecclesia consuetudiuem, neq; ipsam ullo modo diemnere: iuxta istud Pauli. Si quis videtur coletio. sua esse, non tale consuetudine no habemus neque ecclesii

Dei i Magna, re vera,magna est authoritas ecclesiae,eu P: a

acri tura ipsa concedit. Nam quis abrogauit sabbatii ci cel locu substituit die dominicaeno scriptura utique,sed e elesa. Quis aboleuit circimcisionem in veteri testameto' '' praeceptam. inde una uiuangelio sitata ecclesia: in pri ,-m apostoloru cocilio Hieroselymis partim ac deinde iti

uniuersiam. Quis promouit die paschae ais.die mensi, pii 'iam usque in daem diticu semperλno scriptura, sed ecclesia Quas permisit ut apostoli cotra comissione dfii baptizar an nomine Iesu tecclesii apostolica. Quis prohibiti estam sanguinis fusicali,eundemque Exodsulit3Ecclesia. Moyses serpente aeneu sui xit; erexit ad

praeceptu domina.Ezechias Harsus demolitus est. A n non ecclesia superior est Ezechia omnia haec inde robi iracci Mat ,h2iunt, quod ecclesia, doctore magisti gavd spiri i

209쪽

sancto, dicente domino ad apostolos. Rogabo patrem, calium paractetum dabit vobis, ut maneat vobiscum ii ter- ρμη in spiritum veritatis,& ille docebit vos omnia. Et inde: quum venerit paractetus ille spirim veritatis, docebit vos Oem veritate. Quisquis ergo consuetudines Tinctiones

ecclesiae spernit, simul quoq; magistrum eius contemnit spi tum sanctum, ipsumque blaspitem at quonia certo illa ha bet spiritum Dei: quisquis in mandatisin praeceptis es etesi dubitat,issimul de spiritu sancto ambigit, in quem

l eccat inflatus inanis suyerbiae fastu.Non faciunt hoc candidi fili Decclesiae,sed contenti sunt iuxta praeceptum ecclesiae una tantum specie sacramenti, in qua Uperant se gratiam & gloriam consequuturos a domino Deo; Amen.

pro traquespecie acramenti obiicis at haeretic4

Qui madducat hunc panem, quet in

aetes fium. Ioan. SAtisfaciat nobis unanimis ecclesia consensus:n hoc si cramento, satis faciant decreta concilioru satisfaciat ite quod dus ipse sacrametum illud discipulis in Emaus subrian. s. alteraim specie porrexit , satis persuadeat hoc nobis quod Christiis Ioan. ubi plurimam. iacit huius sacramenti nisi is rioneminusquamanemini Vtriusque speciei necessiri si tr. a L. yi menda ,satisficiatin hoc quod in rater testamento ligurn o typic illius sacramenti suo una tantum specie proponun-α ur,sicut manna,panes propositionis, agnus pasthalis his . - accedit primitiua Ecclesia consuetudo Hierosolymis es se

seruata, quod sacramentum hoc a sanctis patribus est sub una tantaim specie conseruatum ita enim Ambrosius seribit de existi atris sui Satyri,quomodo sacramentum gesta raros, ait inuolutum in libello precum suarum,atque hoc seruarit eum o eu in naufragio Hiero rivis quoque in suadam epistomachum. I testatui Exuperium episeopum Tolosanum,conseruasse sacramentum corporis Christi in cophino seu corbe iun-ceo: sicque Epiphanium episcopum Cypri gestasse ex collota suspensum. Ex ovibus rationibus euidenter colligendum est nobis desperiuadendum firmiter, t constantissime per

seueremus

210쪽

M' VI IMAE: ε I. Io serueremus cum ecclesiastica consuetudine, neque mouoa mur ab iis quae noui A veteres haeretici commentishnt de communione calicis, eorum tamen callinanias dilueudas aeque refutandas suscipiemus, Quando quidem sacerdos in offficio millis tenetur sacramentum hoc sub utram speeie Consecraret sumere, quurnsi faciat hoc ipsum leseu, que, nihilo utiq; minus Christianus existens atq; sacerdos

di pia etiam Christi sanguine redemptus Bieuite hic respondent doctores sacerdotibus commissum id esse inversona apostolorum,quando dixit ad eos Christus. Hoc faciten meam ommemorationem. quisverba ad apostolo 4 tum moriana successores pertinent quoniam ipse domin taxosa caeteris fidelibus separata dices apud Luciise calict

qui pro vobis ei detur, apud Math qui pro multis es μή i. indetur, non tantum Pro apo lis,qui tunc famamen suscipiebant, sicut haec pulchre coniungit ec si iti honsecratione, quum est, Hic est calix fingvinis mei Grai eter ni testameti, mysterium fidei, qui 'pro vobis a prae multis - .cmmderit in remissionem peccatorum .inde ovicinoue cosecrant sub utraque desxent specie sumere sacramentum,ci quam publici ecclesiae ministri. Atque in hoc conquiescunt doctores, E quibus doctor quidam: Uidead ora mu) η -- ponat rationem huiusmod velut proindamento, Duo sunt inlacramento, significatio, di operatio: illa quid; nos ducit ad cognitione inuisibilis, mutis diuinae ice umque,' donorum. unde m nobis accedatur charitas, spes erigitur, nutritu S alitur fides, nos ad gratiam actione incitamur. , Qu9 aut paeristidio sacramentu etiam si una

inuenimus enim signa triplex. aliud significilis aliud me moriale aliud signum pignoris: irriataeo an sacramento quoq; facillest videre: quia primi, significti re praesentem

puta nitate communionem fidelium: dicente Paulo i o res nus panis S i u corpus multi sumus omnes, qui de uno panes de uno calice participam Porre, quid comodi asserat fidelibus haec ipsa comunio,alibi sitis declarauimus atque idipsum non latuit eum qui dixit, Particep, ego sint oim UM H timentium te custodientium mandata tua.hiscenim comunio extendit se ad oes saneto angelos, Melectos. Praet rea designat hoc sacramentum saturitate inter spiritua η Is

iis famis:iuxta id quod ait dominus, Beati qui sunt ό Γ-