Homiliarum doctiss. viri Ioannis Eckii aduersus quoscunque nostri temporis haereticos, ... Tomus primus quartus Homiliarum doctissimi viri Ioannis Eckii, aduersus Lutherum, et caeteros haereticos de septem Ecclesiae sacramentis. Tomus quartus

211쪽

tiunt iustitiam, ouoniam ipsi saturabuntur. quanuis ea saturitas incipit quid hic in bo venerabili sacramento,implabitur tamen persecte in gloria suturae beatitudinis:sicut te- Iuc. v. statur parabola coenae do chrisius promisit discipulis suisse paraturum eis mensem: Dauid quoq; eum fiducia magna ac τε exclamauit in spiritu .satiabor quum apparuerit gloria tua. Insuper esse hoc sacramentum etia signum emoriale,t santur ipsa Christi verba quibus monemur, ut ne dilectionis tantae quam declarauit ille mortes, obliviscamur facilὸ: monstrauit quoq; ad maiore nobis attentione iacienda sub

duabus speciebus sanctissimi corporis sui oblatione. s. sub' specie panis: sanguinis sui effusione,sub specie vini quibus nimiru ardentissima illam Dei in nos charitate subinde II. renouemus,sicut & Paulus admonet nos in sumptione huius siciamenti,morte domini annunciare ab initio iam supra diximus sacramentum hoc signum esse pignoris,id ; ex duobus prςdictis emanat, quit enim hoc sacramentu sul-cipianarus propter viaitate Meomunione fideliu mutua,atq; ii magnae etia memi nerimus dilectionis qua erga nos ha- hvit Christ , edeptorvi saluator noster,profecto no pos- simus non inde concipere nobis spem cum magna quada- c solatione fore aliquando,ut este communionem huiusmodi sanctorum dilectione nobis coii ferat in aeterna paestri Melo' rei nobis interim veluti Imbola certissimum dithoe iaciamentum: iuxta illud quod canit ecclesia. ωfuturae gloriae tibis pignus datur. Satis iam hactenus dictsi

est,quantu huius rei necessitas erigit, quomodo hoe sacra mentum,praeterquam quod immediate significat veru cor-- Qui Christi sanctissimum eius: sanguinem, veraciter hie existentem, contra Capharnaitas aerangarianos, triplice adhue habeat sisnificatione steliquum iam est ut nonnihil etiam de operatione huius sacra meti differamus , quae non aliter explicanda erit nisi ut de alioru sacramentorum esse ictu dictum est:s quidem in omnibus ijs occulta quaedam de naturam superans operatio est diuinae virtutis, omnia enimi quς figurant, efficiunt. Vide supra ab initio de efficacia fa-

cramentorum. Sequitur inde effectum huius sacramet esse Christianam unitatem,quandoquidem hic corpo si Christi mystico incorporamur. 4 2 Satiamur hic specialiter, dum Muicquid naturaliter in corpore operatur cibus ille ext ri*ro

212쪽

tior, id omne esca haec spiritalis suo modo operatur in anima, ita memoria quoque passionis Christi hortis exiti. bet omnibus Christianis spem Iduciam summam consequenda silicitatis . Peculiare est in hoc sacramento , quod manifestissime hic patet discrime inter fignificationem ac effectum:illa enim in signis consistit sine speciebus panis

vini, hic autem a virtute proficiscitur, corporis pura dessanguinis Christi, tuae essentialiter sunt in hoc sacramento. ε Atque nunc euidenter inde cosequitur, Quare sacramem, dimisistum noctuquam, nisi sub utraque specie, debeat consecra mira)ri, ut scilicet latisfaciat institutioni brisii Mue propter si st titi. gnificationem siquidem sub utraque specie distinetius &manifestius designatur,atque adeo repraeseratur emisio singuinis, immolatio corporis Christi, quae utraque sane sa, est in redemptionem nostram: duo etiam haec in passione 'morte sunt ab inuicem separata, quamobrem Chris' in coena duo instituit distincta signa, quae corpus occisum,

Metasum significarent sanguinem ' Atque quum perfecta saturitas esum requirit4 potum, ideo illa quoque abunde satisisnificatur per signa illa distincta,panisin vini. S

cerdos igitur, quia tanquam publicus ecclesiae minister consecrat ad honorem Dei.& profectum ecclesiae,utraque oportet utatur specie ex ipsa commissione Cluisti, ut sic fideles magis admoneantur discretae illius signrficationis memia nive, immolationis,inouam, corporis factae in redemptionem nostram Destis anguinis ad abluenda peccata. Quilibet etiam Christianus dum publices& palam sacramenta hoc tractari videt sub utraque specie,satis commone fit huius significationis,unde contempleturo passionem, mor-tεmque Christi,4 emisionem anguinis. Quando autem priuatim ius vult sacramentum hoc sumere, non perinde Extra iam necessarium est, ut tantopere sisnificationem intendat missim de pro ea luctetur,quam satis suscipit audiens missam sed νασα tunc omnis sua consideratio debet esse intenta ad effectum sacramenti,ubi quilibet omnem eius fructum vinulem suscipit sub altera tantum iub utraque specie.' Haec quisquis in hunc modum,cum iudicio demoto omni priuato affectu,contemplatur,facile videt quam inepte

Lutherani sacerdotes nescio quam nouitatem commenti

213쪽

exigua esse pars eius erroris,quae tribuitur Antichristes sieenimi isti conantur homines abducere a commemorada Christi passione atque in hunc modum habet Per omnia persuadere nituntur magistratus suos 'ubd si desint con Neum e municantes, non opus ut eos missam celebrare. Atquireri nonne raudulentum est hoc inuentum diaboli, quod si nohomines priuati, qui sitscipiant hoc sacramentum, pro sita propria utilitate,ad,5 sequendos illius sacramenti finactus,

oporteat tunc uniuersam alicuius ecclesia communitatem

signo hoc memoriali passionisin mortis Christi destitui: non semper quilibet idoneus esse potest ad suscipiendu hoe

sacramentum: ideo enim probatione praeuia opus est, iuxtator. II. sententiam Pauli: sed ut quis meminerit passionis Christi, quam omnium maxime ad animamin memoriam reducere potest si adstet missae, videns ibi sacramentu hoc tractari penes hostiam, nanque meminit corporis Christi immolati an cruce,penes autem calicem, sanguinis ibi effusi Aut quia tandem tam nullius est mentis,aut tam ferrei pectoris, qui non tunc huiusmodi quid secum recogitetZO domine Iesi

Christe praeterin cotra omne meritum tuum, ecce preciosissimum sanguinem tuum effidisti,& sacratissimu corpus ita mortuum, exanimeri exangue immolasti in arca crucis pro peccatis meis,quanuis nunc per gloriosissimam resus rectionem vivis regnas cum Deo patre in immensa gloria,pro quo tibi laudes iratias ago,&c. atque id genus a-Insuem lia quaedam. Hoc san E fuerat Christiano homine di-

dotes Tu unum.Non ut isti faciunt Neochristinii, ea tantu quae car- sit nos tris sunt sectates interimque ministros se profitentur, ecclesiastes,niuersalis ecclesiae: nec tamen suo satisfaciunt officio .missas non celebrant in sum totius ecclesiae, sed priuatorum tantiὶm hominia expectare volunt comunionem.

Quur tantii huiusmodi homines ecclesiasuos sibi costituit ministros si nototi ecclesiae, sed priuatis solumodo comunicantibus intersuntὶ Quid aliud est,nisi comentum diabolicum,ut per illum Aurum tacite quasi missa in viriuersum rogaretur,ipsum ue passionisvi mortis Christi mem

riale periret, decrescente indies comunicantium numero, ita ut aliquado toto mense vix unum inuenias,qui ad comunionem veniat,vel eo maxime quum eorum antesignaniac supremi ductores,sacerdotes dico rarissim etiam i si communicent.

214쪽

municenci qua de re vide colatationem nouiordinationi editae in Bur3grauiatui ciuitate Nurubersensi. Omnes itaque Christiani solerter sibi caueant ab ipsis animicidiis Lutateranis,furibus sacramentorii neque sinant suffurari sibi sacramentum hoc propter comm nnicantes quin potius quum omnes fideles debeant uti preciosissimo huius sancti sacramenti thesauro,ut sic admoneantur saepius charitati iutius qua eis Christus in sua morte exhibuit, atque inde gratias agant: non autem operaeprccium est, ut ideo quilinet

Christianus consecrandi sibi abroget officium, solis presbyteris commissum contentus merito esse debet quisquis missam audit,quum publicus ecclesiae minister sacramentuloe sub utraque specie in missa conficit & tractat: ipse aut volens etiam fructu Sc efficaciam illius sacramenti consequi, sub altera tantum suscipiat specie ubi omnem eius virtutεε,etachium plenissime sumit. Atque haec ad primam quaestionem responsio est Altera haec est, quum inficiari nemo quaeat Paulum praecepisse Corinthiis utriusque spe .ciei usum in hoc sacramento:idque Cyprianusin Hieronymus testantur aperte ut supra ipsi meminimus, non in alia tamen finem nisi quod aliquando fuerit quidem haec consuetudo in nonnullis ecclesij particularibus, non autem in uniuersali, nec unquam fuit hoc praeceptum Vbi iam quaerat aliquis, quando ea cosuetudo sub utraque specie comunicanes ex certis grauibus causis est immutata, quid est

quod papa Gelasius eam rursus prFepit esse obseruandam Di bisse ita enim eius habet sinctio, Aut integra sacramenta perci di .ipiant aut ab integris arceant quia diuisio unius eiuldEm C. Hque mysterij sine grandi sacrilegio non potest prouenire min. Ad hoc an respondetur , quod ibi de presbyteris agitur alias enim mysterium significationis diuideretur,sicuti supra clare docuimus de sacerdotibus in missa. Ita esse, ecce quam omnino manifestissime testatur caput presens ex concilio Toletano desumptum ouando aliqui sacerdotes sepius quam semel una die tentabant missam legere, Crelas in ultima taladem solumodo suscipere sacrametu: est enim, M. Quale erit fieri ficium cui nec ipse sacrificans particeps esse dignoscaturῖ quod nuc quoque Lusterani sacerdotes ignauiae suae consulentes,intendunt facere. Ita sequens caput ab aduersariis nostris inductu loquitur tantum da sacerdo-

215쪽

NO MILIA XXXVI.

tibus in osscio missae cosecrantibus. Reliquae obiectiones, uia ex dictis facile euincuntur, ideo iis res ellendis superse eo, nisi quod lubet aliquas adhuc in manus sumere con-GobL M. utare, ex iis quae scripsit Cothlaeus fidelis ecclesia minister 'i doctor ad decanum capitulum Friburgense. a. Obiiciunt aduersarij. Cliristus sacramentum hoc sub utraque specie sumendu instituit ipseque adeo dedit Mati.

dem sic cotulit Christus,non laicis tamen ,sed apostolis at que ita etiam hodie in missa sulci pixit sacerdotes,neq; eninaei coenae interfueru laici:quare verba haec, Bibite ex eo o-ysat. i. mnes. solis dicta sunt apostolis,sicut cista sequentia, Om, ne vos scandalu patiemini in me in ista nocte Merito igitur exhiberi hoc loco debet ecclesiae obedientia, cui non temere Christus adhibuit rectorem spiritum sanctum. Obtrudiit deinde nobisin haec Christi verba, quado di Dan. 13. xit in coena,Exemptu dedi vobis,ut sicut ego feci vos faciatis. Vbi dicimus christi verba dicta esse apostolis:non autein de huius comunione sacramenti, sed de peduclotio ede exmo humilitatis: neq; vero necessiri est nos omnem

illam obseruare serina, qua usus est Christus:nam ipse post

coenam ei contulit hoc sacranientu,nos autem ex cosuetudines praecepto ecclesiae cosecramus damus mane ante

quecunque alium cibum:sicut ino iam quadraginta die Mait 4 bus, de Quadraginta noctibus eiunare ossum', quod tamesecit tristus:sed iuxta ordinem ecclesiae nos iam ad meri diem usque ieiunamus, quit olim tetuliaretur ad vesperam. omnia haec pro comoditate mutare potest ecclesia sicut in hos secit stamiento cuius varius temporibus usus etiasuit emper tamen audienda, bis est Ecclesia. Adhuc dicunt ius diuinu invariabile est, quicquid ergo fecit & docuit Christus nunqua errat,haud est immutandu-Atqui nusqua praecepit Christus utrique speciem laicis, sicuti nec prohibuit:sed huiusmodi ordinationis costitutionem apostolisin ecflesiis comisit dices,Multa adhuc habeo v0bis dicere sedio potestis portare modo. Quid P inomye in sacris it ris coprehennim sit invariabiles quum maxima pars sanctionum ir ceptoru veteris testameti, mo- ido non seruatur ad litera:insuper & noui testamenti cosuetitisines quasdam amplius seruare no tenemur, puta comu

nitaten

216쪽

nitatem bonom temporalium,abstinetia ab esu sanguinis, in irasionem capilloru in viris, done mulieres incedant aperto 'capite,&c. quibus nos ecclesia per spiritum Dei liberauit. G. ii Etsi ius canonicum veterEsque illos canones obii ei aut dicimus eos loqui de sacerdotibus in missa Daut si quid liniabent de laicis,intelligendi sunt de carne sanguine Christi, id enim trunque laici etiam sub altera tantum accipi ut*ecie. Et viniaxim sint nonnulli qui de utraque s ecie

laquuntur,referendi iam ad eoram temporum mores,quibus idipsum adhuc fuit in usi. '. Extremum est, quod clamat, si non traque eis species comm secramenti admittatur,se plane nullam accepturos.Imo Ω- tritis ne ecclesia serim grauiter praecepit, ut hoc sacrametuuna δερ altempore paschalia pdelibus suscipiatur: quod quisqui, noti

facit, inobediens est, neque eccletiam audit, sed in stiri dololatrae grauissmie peccat, dubitatque insuper de tritu sana 'o qui datus est ecclesia inrect orem, inde omendit pro Rom. O Timuin, contra praeceptum Pauli. Satius itaque ei fuerat, I Cor. 8 suspensa in eapite ipsius mola asinaria demergeretur in t Arat 18 flandum maris est enim coram Deo membrum putridum Iatth. i. abscisum: quod si ganniant se id facere urgente conscientia,profecto ea quoque ni illa erit,& ideo abiicienda, neq; sic extollendus intellectus supra Sc contra ecclesiam. Vos itaque in Christo dileistissimi,optimuis maximum Uin thesaurum,quem nobis Christus reliquit in siti memoriam, suscipite iuxta ordinationem ecclesia catholicae. Et o ldulcis Iesu te precor ut mihi ante horam mortis meae concedas gratiam & misericordiam tuam, ad suscipiendum hoc sanetusimum corporis danguinis tui sacramentum, quo fretus tibi in aeterna patria seruire,te colere claudare pos. sim in aeuum, Amen. In vulgari Germanico usu erant vocula mihi incognita, Thurmen,pro consecrare:quia ita reperi illud esse tu usu apud Saxones.Mihi tamen videtur deducta Ab Hebraeo Theruina,licet illud significet potius eleuationem sacrifici quam consecrationem, quod hac repetere placuita

217쪽

ra HOMILIA RI 1sIMAsa PTIMA, Et ea quidem prima desacramento paenitentiae.

Poenitentibus dedit viam iustitiae.Conuertere ad donainum, relinque peccata tua: precare ante faciem domini,& minue offendicula Ecclesiast. I .

uantum gratiae dominus Iesus,charissimi, estulerit Ecclesis suae,nec dici potest neq; cogitari satis, parualis enim peccato originalio2 pressis adultis quoq: qui in infidelitate adolauerunt, Saptismu reliquit, tuo anima purgatur, ecclesiaevi Cliristo incorporatur, illi ianua coeli aperiuntur. Quumque in hac vita ciuilibet Christia. Db.7 nus velut in continua militia vivat aduersus diabolum,ca snem mundum,sacramentum instituit c5firmationis: Ubil virtus consertur & robur ad resistendu tentationibus, quid apprime necessariu erat in primitiua ecclesia, tempore mattyrum , ut sic fideles cosoriarenturvi animarentur ad libe rius co fitendit nomen Iesu inter gentes Iusuper ad au metum gratiae,inque sui memoriam reliquit nobis in metum

nitin thetaurum,lacramentum Icilicet,corporis Tangui

ius sui, in quo omnes diuitias gratiae licet inueniret du modo ipsi cotemplemur significationem passionis suaevi mor tis licui ea pro nobis geritur in officio missὰ.vel quum ipsi

ossi i ' inere efficimur in ipsius susceptione.Praeterea mitissimus Deus cospicatus naturae nostra fragilita..te,quodq; facile relabamur in peccata,peccates contra Deuaportaliter: ut huic quoque malo medererur, dedit sacra-mςntum poenitentiae, velut alteram a naufragio tabulam, μου ut testatur Hieronymus,& nos ab initio ex Sapiente induximus, Poenitentibus dedit viam iustitiae,&c. Aue Maria.

Euagelio de filio prodigo,aut de Oue perdita Luc. I s. Quam necessarium sit hoc ipsum quoque poenitentiae sacramentu, vel hinc colligere facile quis potest,quod quum post parta innocentia in baptismo, homo recidit per naufragium peccati alicuius actualis in mare mundi huius rur- Sapa . sus relabitur in iram cinimicitiam Dei summi 'tique bo- Iudit. s. ni, cui aeque odio est impiusin impietas eius. Vnde Iu-Aces . is dith dicebat eum odisse malitiam. Sapiens admonuit nequis ea quae Deus odio habet:faciat Per peccatu enim ho

218쪽

mo se auertit ab aeterno dc summo bono stlicitatem amit μης titvi damnatione acquirit, 'ueadeo ut amplius indignus sit pane quo vescitur vide homiliam domini caecis poli se Tom. sum Pentecostes. uti itaque peccator in tantum ceciderit barathrum a summi Dei gratia. non potest a seipso resuri erericia nemo venit ad dominu , nisi pater traxerit eum. iberum autem arbitrium usqueadeo extollere, ut etia possit per se resurgere a peccatis Pelagianum fuerit. sacris lite ris conciliis aduersum: non sumus enim sufficientes cogi 2'Cor 3. tare aliquid ex nobis,quasi ex nobis, sed omnis sufficientia nostra ex Deo est. Homo iste qui inciderat in latrones ut C V. IO.ncratus ab eis, iacens prope viam , neque ipse se iuuare potuit, neque iuuari a leuita . simul & sacerdote, sensit autet, i xitu Samaritani, hoc est, Christi domini, transeuntis per iam assumptae humanitatis. Necessarium itaque est uti mo peccator habeat peculiarem quandam motione a Deo, ut seipsum inspiciens excutiens totum, sua cosyderet pecteata, super iis poenitentiam agat assistente Dei gratia. Ipse L Oris enim dominus astat ad cordis ostiu pulsans per instinctum fratiae suae. Et quanuis peccator aegr peccata deserit, subinde se hincinde circunuolens instar aspidis quoniam molestu est illi a peccatis desistere misericors dominus eu impellit per timorem lumilitate ad agendum poenitetiam.

Quum' incertus adhuc esset peccator de peccati remissione, mitissimus dominus instituit sacramentum poenitentiae,absolutionem, scilicet sacerdotalem, qua certior efficia aut peccator penes hoc signum externum , de diuina gratiasti collata, ue peccatis remissis,non quidem ex merito suo, sed virtute passionis & mortis Christi sicut omnia sacramenta inde habent emcaciam suam. Atque hoc ipsum

est poenitentiae sacramentum Ecclesiae Christo traditum supra veteris testamenti poenitentiam:non operatur autem

poenitentia sacramentalis,nisi in corde contrito, iamq; parato absolutionem sacerdotis,& gratiam Dei recipere Ea Instiύpraque ratio est quur Ioanes, imoin christus ipse, princeps Beationis apostolorum Petrus,Praedicationem suam exorsi sint aloe a Pantignitentia .siquidem Ioannem perhibet Matthaeus venisse in ita. diebus illisin praedicasse in deserto Iudaea regionis in di-Σisse: Poenitentiam agite appropinquabit enim regnum cor Matria loru sed Marcus ait, Erat Ioannes in deserto baptizasin ti

219쪽

praedi an baptismum poenitetiet in remissionem peccat MM ruim:de Christo etiam lic dicit Matthaeus, Quu audisset Iesus quod Ioamara traditus esset secessit in Galilaeam in relim ciuitate Nazareth, venitri habitauit in ciuitate Capharnaum. Exinde coepit Iesus praedicareri dicere, Poenitentia agite, appropinquat enim regnum celorum.quasi diceret. Ecce egoMessias sum redemptorvi saluator mundi, gratiar autem Taluationis meae non poteritis esse participes, nisi poenitentiam egeritis, ut sic v0bis etiam appropinquet regnum coelorum Magistrum huc optimum imitatus est nomalus discipulus Petrus, nam iis in prima concione post ascensionem Christi spiritus sancti missionem, sic dixit, Poenitentiam agite, laptizetur nusquisque vestrum in nomine Iesu Christi, in remissionem peccatorum, Maccipietis donum spiritus sancti,ut Lucas explicat. Quem locu Lutherus,ad opprimendum poenitetitiae sacramentum, deprauauit, pro eo quod ibibabetur, poenitentiam agite, le- gen , Emendemini,Teutonich,betere v. Iam porro animus est homilias aliquot, adiuuante Dei gratia ponere de sacramento poenitetiae n5 quὁd omnia, e

Iim hic referre quide poenite tiavi cofessione dici possent. nimis enim id & longum foretri molestu sed sumam tatam eapita, quae a Neochristianis peruertuntur temere, ut

sic moneas eorum doctrinas quilibet Christianus possit e iurare, per poenitetiam, Dei gratiam,atque remistionem consequi peccatorum. Vnum tamen quid praetermittendunon estiquod vocabulo poenitcntiae duplici modo utimur Dignitentia enim fac entalis ivvli s,quae ii potestate clauium ibi a Deo tradita. Deviae

pomistea, paenitentia internam quoil significat contritionem in ani- in peccaroris super peccatis commissis, copera poenaliῖ externa ad declinanda peccata.& de hac nuc dicturi sumus, tispersum deueniamus ad homilia de notestate clauiu. si duleremi de poenitentia, qudmodo lit lacramentum. Vt aute de utraque poenitentia sermo nobis sit acceptior, vosque intelligatis melius,principio immensam utilitatem homini ex poenitentia emergetem ostendam: quam tamen maiore cum fructu explicare no possum, nisi rationes proposuero quae nos ad poenitentiam debeant mouere: quonia omnium maxime illa necessaria est, eo quod simul ato ad

220쪽

micitiae,contentiones,emulationes, irae,rix.e, dissensiones,

sectae, inuidiae,homicidia, ebrietates comessitiones, ciis similia: luoniam qui talia agunt regnum Dei non consenuetur. Quando autem ex humana imbecillitate sine peccatis non vivimus, iuxta illud Ioannis, Si dixerimus, quia peccatum non labemus, nosipsos seducimus,4 veritas in nobis non est. Sic quia iii cessabiliter delinquimus, contitute deli Ctorum quetrere remedium debemus poenitentiam,ad eam

moueant nos rationes sequent .

Prima est,aeternae damnationis timor paratus est enim agnis gehennae diabolori omnibus qui in peccatis moriunxur, non agentes super iis poenitentiain:sicut ad Iudaeos di μή f ait dominus, In peccatis vestris moriemisi. Et alibi rursus, nisi pinniteriana egeritis,omnes in num peribitis. Itenui Dquoque quid prodest, inquit,homini, si uniuersum in udum lucretur,anima autem suae detrimetum patiatur Zaut quam commutatione dabit homo pro anima sui filius hominis erit in gloria patris sui cum angelis suis,& tunc reddet unicuique secundum opera sua. Ecce secundum opera, ubi qua male habebunt Neochristiani cum sua nudaride, omnibus operibus destituta: qui autem poenitentiam egerunt, retributionem bonam inu silent. σAd euitandi damnatione P lxternam, poenam istam inestabile, quilibet homo studeat peccata sua deleret redimere per opera poenitentiae, ne videat amplius ista Deus ad puniendum ea. Nam quianima

canata execrabilis adeo sita miserabilis, ut uniuersus merito mundus condoleae debeat, quoties aliqua damnatur, quid faciendum de tot milibus animarum,quifaciem Dei nunquam videbunt, in perpetuum aeterni carceris squallo ostirem detrusaei ter,quaterq;,imo in immesum beati, quo Phrum remissae sunt iniquitates, quorum tecta sunt pecca rixa Beatus vir cui no imputauit dominus peccatum. Alita causa est, spes aeternet beatitudinis cosequendς,ad ova creatus est homo,ad imaginem rimilitudinem Dei: deoque

in nulla creatura super terra, saturari & te fici potest nobi-LIsima suma hominis,nisi in Deo, dicet Propheta, Satia-