장음표시 사용
341쪽
credat eos non peccasse praua concupiscentia ad videndum illicita Caetcrum an quis kpius A semel in una aegritudine suscipere debeat hocinctionis sacramentum,etiam in Semel γn controuersia vertitur. sunt enim qui dicant unani huius olei x GHim unctionem sufficere per integrum annum, ut G. Durand dcanlius Brixnie n. in repertorio. Alb. Magnus tamen ponit tres menses. communis resolutio doctorum liaec est, quod quilibet homo quotiescunque mortali laborat aegritudine, metuens peccatis venialibus se esse obnoxium sine quibus non facile transigi potest liaec vita, tunc potest illud suscipere sacramentum Pncque debet alius in natare modus vel terminus praescribi quin potius si quis hodie suscepisset unctionem, de mesius haberet,post a . autem dies recideret in morbum ita quod periculum esset de vita,rursus potest accipere . atque hoc ecclesiarum nostrarum consuetudini consenta ..iaca rationi magis est consonum , quia recurrente morbo, quid prohibeat repeti debere medicinam Quu itaque tantum sit in nobis malarum concupiscentiarum, per singulos senses,quorum membra expurgat hoc sacramentum,quanto proparatior inde erit homo ad ingressum regni coelestis, in quod nihil coinquinatum intrabit quavis etiam fieri nopotest, si quis saltem suae sit rationis compos,ut non meminerit magis suorum peccatorum , videns se sic undique peri Ποari singula membra perungi, ut non nouum super iis dolorem sibi concipiat debent autem ad hoc admoneri homines in Mota publicis cocionibus, ut per hoc vivum iraesentaneum remedium magis moueantur ad salutarem conuersione a peccatis, tandemque imminente mortis hora confirmetur aduersus insultus diaboli mult6que minori impedimet perueniant ad gaudia scelicitatis aeterns quam nobis donet omnibus bonorum omnium largitor Christus, Amen.
ctibus huius sacramenti,nctionis.
Si quis infirmatur inter vos Iacob. s. INstitutione huius sacramenti,materiam, formam ministrum quociae, qui sint illius capaces quaeque sint membra ungenda,satis hactenus monstrauimus nunc demum quod praecipuum est aggredimur , de cuius gratia haec omnia sint histituta a Clia isto, in quem fitiem, quin inde fructus
342쪽
sultus proueniat hominibus. Habet ergo principio a V
cramentum effectum generalem ex pras dio gratia diuinae. sicut alia sacramenta scilicet oui a cosert oratiam dieah Πρ φρ' an fundit in animam suscipientis. Ita enim ait Auoiast. Iaera- menta veteris legis tantum protesiliebant & ii ii incabini, sed faciamenta nouae legis etiam dant salutem. ε Sequitur itide, quod si sint duo aequalis meriti, quorum alter moriatur sitie hoc sacramento, alter verbiarticeps eius fictus, hie illo suturus est in aeternum beatior quoniam praeterquam
quod in gratia est ei aequalis, habet etiam insuper gratia huius sacramenti. Deus autem maiorem gloriam elargitur eis,
qui auctiorem habuerunt gratiam in hac terra, iuxta illud prophetae, ea aequabit gratiam gratiae, hoc est proportionec aequabit gratiam gloria cum gratia huius vitae sotro tacti mometi est talis radusia licitatis, ut sit sit aliquis in poena purgatorii, malit eam sustinere usque ii diem nouissimum, quam ut talem gloria gradum amittat: quapropter valde damno sunt estu quis per negligentiam intermittat hoc sacra metum. Hinc iam progrediamur ad particulares esse dius huius sacramenti,quorum primus est Tere praecipuus, peccator u venialium remissio, iuxta illud Iacobi, Si in Iacρb. speccatis fuerit, dimittentur ei. unde satis patet hoc sacramentum esse institutu contra peccata, nytamen aduersus peccatum originale, quia illud des et bapti sinus, nec absolute contra mortalia, quae diluit poenitentia Pergo tantum venialia. ouur id remediuio faciat cotra ea per uniuersam vitam nonram sed differtur ad ultimu articulum mortis, supra diximus. Audio hic obiicere alique, etiam poenitentiam csse institutam cotra peccata venialia . Verum quidem est, imo fer omnia in uniuersum sacrame, ta accidentaliter tollunt peccara venialia poenitentia vero no praecipv ordinata est contra ista venialia, sed contra desectum perimentem spiritualem vitam animae, id solum secit peccatu mortale atque in huius rei argumentu supra dictum est in sacramento p nitentiae, pium quide esse ualutare ut confiteamur peccata venialia, noli autem necessat tu, nisi in certis casibus tibi clar patuit. Sed hic mirii cuipiam videri queat, quum remissio peccatorum praecipuum quiddam sit in facramentis quare ibi per conditionem exprimaturZait enim apostolus, si in peccatis fuerit. audiat ille, quoniam in aliis Ucrametis
343쪽
effectus libere Mabsolute promittitur, quia sornaa eo si est
pure indicatiua,huius autena sacramenti formula deprecativa est, ynde non merito peccatorum remissio promitti potuit per conditionem. Quaeret adhuc aliquis, quidnam impulerit Iacobum ad hoc, ut liuinsmodi conditione expresserit effectum huius faciamenti Θ profecto praecogitauit ille de cognouit fore ut multiiij homines ta diligenti studio praeparaturi se sint ad sacrametu poenitentiae 5 corporis Chrim, ut ibi eis remittantur peccata venialia cuncta hinc subiecit vi si in peccatis fuerit. quasi dicere velit, praesumendum est plerosque homines per poenitentiain sacra metum alta ris abiicere omnia peccata: si ergo adhuc aliquid reliquiarusuperesset, idipsum dimittitur in hoc sacramento. Sed video nondum tibi satisfactum obiicis itaque hic mihi etia factamentum corporis Christi esse institutum aduersus venialia peccata, no est autem unius morbi nisi unicum praecipuum remediumam neque hoc ipsium eucharistiae sacramentum praecipue est contra aliquod peccatum ordinatum,sed potissimus illius effectus est inclementum gratiae in suscipient , unde & nomen eucharistia traxit,quavis synax in appellent alij,per accidens tamen sacramen ru quoque altaris delere potest peccata venialia,eos, in illo augetur seruor charitatis, quem antea Peccata venialia quadam tepiditate infecerant et Alia huius sacramenti virtus est, sublatio spiritualis fragilitatis,reliquiae nimirum illae sunt peccatioriginalis smuiri aliorum mortalium,quae minus dispositam sinunt esse mentem hominis, ablatis iis per hoc sacrame
tum, tunc denique redit in nobis alacritas animi, robur dc consolatio. Id ita explicant nonnulli sacramentum hoc ordinatum praecipue est prodest aduersus quosdam defeci',
per quos nomo non plane moritur spiritualiter,ac tamen languet, neque amplius valet firmiter perficere operavitae de gloriae,aduersus huiusmodi defectus hic animaturri
confiriuatur dirimus, quare Iacobus ait,peccata, hoc est reliquiae peccatorum damittentur ei . Atqui reliquiae illae
tribus modis considerantur, prim0, inquantum impediunt meritum,sic auferuntur per sacramentum corporis Christi: deinde ea ratione qua resistunt viribus corporis,in distrahunt ascensum animae in coelum, maxime quum ortutu rex reccatis oblitis, vel per ignorantiam perpetratis, sic tollui
344쪽
turin hoc sacramento, ius rei figura in veteri testamento haec fuit, quod per singulos annos semel ungebatur taber Deo. o. naculum propter huiusmodi ut sic dieam irregularitates, quae obuenire poterant ex peccatis ocultis siue oblitis. Sed nequeut illa satis capere simplices 3 Ecce adhuc apertius explicabimus illa ad mentem Palude n. Antonini, quouiam imminente iam morte variis modis opprimitur anima. A diabolo hosteri tentatore cotinuo, qui hontines i ii in morituros infestat acerrime, sicut hoc iam olim ostendit Deus in maledictione serpentis, turdi ἐit, Tu insidiabes; is,.s.
riscalcaneo illius. calcaneum aute hominis ultimum vel extremum est, quare ibi mortem intellexit, quam anxi expectat diabolus, siquidem tunc validissime hominem tentat. 4 Hinc etiam opprimitur anima in morte , quod nimia inaturaliter dilexit corpus . unde Paulus ait Noluuius expo; i. Cur sliari sed supervestiri. sic ergo nimirum assecta anima corpori, negligit seipsam ait August.
3 Obruitur insuper anima dum reuocat in memoria omnia peccata praeterita, quae tuc illi veluti noua obtrudit diabolus de aggravat vehemetitis, in hoc tantu si poli et eam in desperationem adducere, desperado facere irrequietam.
Ad haec non paru prςmitur anima & exhorreicit ab a Glassita spectu d monu obuiantiu illi circa tempus morti, de proia perperantiu ,si quid inde arripiant:ceriὶ enim qui non peperest Dan. Chro,sed ad morte ipsius accurrit, nec mihi parcet, nec tibi. Quin contemplatione diuinae iustitiae perculsa efficitur anima, videns eam flecti no posse, ideoque dum considerat iram dei poenaniri cruciatus inferni , concidit tota exhorrescit. Ex iis ergo anima perculsa tremit, horret
languet ad opera gloriae praecipue vero si antea magnis luerit peccatis oppressa, timeatque ideo se derelicta a Deo
contra omnes illas tentationes: nomo moriturus inungitur
quasi sortis athleta, unde robur recipit ad resistendum illis, atque hinc alacritas quaedam enascitur, testante id Iacobo Deobis ruum dicit. Oratio fidei salvabit infirmum, Malleviabit euominus. sic enim animatus 3 confirmatus maiori cum alacritate morietur, magis voluntarie: vltrb se offert in mortem,quare multum mereri poterit apud dominum visupra docuimus in sacramento poenitentiae, per Chrysosto. imo Christum ipsum omprobauimus.
345쪽
Ad declarandos huius sacramenti effectus non paruinc adiicit etiana naateria olei, quod significationes ex habet hii inde in sacris literis & doctoribus. . . . Prima in enina sanctificationemri sanatione insit uiat,' 'φ' ut testatur exemptu Satriaritani, qui vulneribus illius vinuinfudit Moleu facit ad hoc locus Esaiae iam ante industus. r. Oleuti designa nitorem conscientiae, ut in homi def.. Io virginibus dictum est cum latiori explanatione.
ficat,quap litet eo tuntur athleta congressuri.
γ bicit serat iacem naisericordiamin mansuetuditiem: pacti bii de*it SV; β, thesaurus desiderabilis dooleu in habitacui lo iusti. auido q- , Impinguasti, iquit, in Oleo caputia si, D.. rς piςςr etiam sanctimoniam, in hoc enim omnia veteris legis sacrificia aspergebantur oleo, excepto trulla pro puc iiij, y se insupςr, ipsique adeo sacerdotes, reges
propheta uti declarauimus,oseo ungebantur.
6 Gaudii m postremo sigoificat laetitiam, iuxta illud Ps Dauidis de Christo, unxit te Veiis Deus tuus oleo laetitiae. V . IOS 4 alibi, ut exhilare ait, faciem crus in oleo, panis cor hornr0 s.co firmet dominus etiam per Esa. sic dicit, Ut dare ni
f. I. coro in pro cinere,olexim a Idi pro luctu, palliu laudis Pro spiritu moeroris. Haec qmnia pulchr heserui ut ad
hoc ipsiuiri vi istiquis sacramentum Caet*ῶm qu arma exiii duabus potissi ni sit huius ac amenti operatio, relegarunt id sanὴ .volumus ad sicliolas,quia priorem comendat Arma
canus, Altisiodore n. Banauςn. Ricbardus, Scotus, Durani
Maronis, Maiori &c.posteriorem refert S.Thomas Alba magnus, S. Anto. Petrus de Paludς,Briaso, c. satis hoc est
cuiq hominiit ut credat sacramciuualbid rite susceptu in ab iis quibus necessariu est.vtruquepraestare effectu. Qua . propter pulchrum est quod doctore illis sacrametis septetribuunt virtutes mam in baptismo praecipue consertur fides, in confirmatio a fortitudo.in sacramento altaris charitas.in ordine scientia,in poenitentia iustitia,in matrimonio .continentia,& in sacramento unctionis peculiariter confit matur spes: quoniam ibi homo erigitur in spem bonam suscipiendi'licitatis, unde infirmo animo redit sc ovide sorpor, ut iide facilius moriatur, tum adeo ardenter sperat vi-ς uri se consequuturum aeternam, iuxta illud Iob, habebis siduciam,
346쪽
litate pleia est. 4 Tertia porro huius sacramenti operatis accidentalis est quoniam licet directe non medetur peccato mortali, fieri tame potest ut accidat illud, quod autemno curet mortalia hoc sacramentu,& supra docuimus quomodo illis medeatur poenitentia,& hinc quoq collectu facillimum est quia sicut corporaliter non confertur medicina mortuis sed male habentibus,ita spirituale remediu nemini impendi debet, nili et qui per gratiam Dei iam 'iuit:
quisquis autem est in peccatis mortalib' demersus spiritualiter mortuus est,sicut vocabulum ipsum sonat, affirmat Paulus quia sapientia carnis mors est, ideoq; peccatores resurgetes spiritualiter intelligutur per mortuos illos, quosa morte corporali resuscitauit dominus,leste August. Mus modo igitur fieri possit ut sacrametu hoc tollat etiapeccatum mortale prae caeteris diligentius docet variis modis Armacanus, de quaest. Armen. quida alij:vna eius ratio est, quum quis in extremis costitutus non potest pecca 1 o. tum aliquod mortale confiteri, de quo contritus eo fatis,
licet sit attritus, sit iam suscipiat hoc sacramentum, salvabitur, ii non suscipiat, damnabitur id ita exponunt, quando peccator contritione habet tepidam Limperfecta qua non potest reconciliari Deo si iam accesserit virtus huius sacra-inenti, ea tantum operabitur,ut inde contritio perficiatur,
quod citra dubium quotidie saepe fit in consessione atque haec illa est immensa Dei misericordia, quod per metitum passionis Christi in sacrametis adimplet quod in nobis erat
imperfeci um. Secundus modus est talis quum quis iam est confessiss fieri adhuc potest ut absolutionem no suscipiat a sacerdote ob imperfecta suam praeparatione ad poenite tia, ita quod censetur fictus respectu poenitentiae . qui tamenta . tis esset instructus ad sacramet unctionis, in causa est, qua poenitentia maiore requirit praeparatione quam vel b pDGmus vel unctio .sic baptismu recipit paruulus sine voluntatis consensu opere aliquis usu iam rationis destitutus in-
uno itur etiam citra aliquam suam deuotione, quisquis auteissuscepturus est salubriter poenitentiae sacramentu, Is portet voluntate consentiat, ore Tacto cooperetur, humiliet
se a facie ecclesiae Tacerdotis Tertia adhuc via superest illa,esto, ut sit aliquis confellas,susceperit sacramearum,neq;
347쪽
peccarit suscipiendo adhuc tame postibile est eu esse in ali-ruo peccato constitutu, quod ibi per unctionis sacramentuimis latur. Hoc ita accipies, fieri potest ut qui peccator est, ignoret se esse peccatore, sed credat se peccatorem no esse iuxta illud Apostoli Nihil mihi conscius sum sed tamen in I. r. q. hoc non sum iustificatus huiusmodi aliquis quum suscipit sacramentum nec dignus est neq; indignus, contrarie Misquidem peccator est, usimq; suscipit hoc sacramentu, nec
peccat, nec meretur. vide Bonaue.& Henricum Gorchemi
propos. s. de eucharistia in hoc iam casu potest talis peccator per medicina extremae unctionis liberari ab illo peccato, qui per sacramentu corporis Christi ab eo liberatus no
erat. Video quidem hic Thoma dicere,quod si aliquis post
diligentem inquisitionem & perscrutationem suae costien-ri , quanuis forsitan minus sufficiente.sic tamen accedat ad sacramentum, remanente in eo peccato, luod ipsius subter-i fugiat cognitione,tunc non peccet,quant*masis perlutiis sacramenti susceptione acquirit remissione illius peccati atq; is quide innititur dicto B. Aug. in quodaser.quum madueatur corpus Christi,tunc uiuincat mortuos, mortui autem sunt peccatores Verisimilis quide haec sentetia est,fieri In regu autem istud per unctionis sacrametu.teste etia Gerson, qui mori dicit, quonia unctio extrema rite sustepta delet peccata venialia imo iudicatur quasi absoluere ab omnibus peccatis, adiuncta precatione suscipientis,idq; in virtute huius sacramenti, mod3 ille oret perseueranter pro se Madanim.suae salutem. Magna igitur eximia est huius sacrameti dignitas effectus immensi, 3 seu tus copiosissimi, quapropter quilibet christianus summopere curare debet, ne sine eo sit ex hac vita emigrandum sibi sicq destituatur tantis virtutibus, quin potius laboret illud suscipere . effectus eius fieri particeps, unde gloria consequatur auctiore in patria. eam nobis largiatur qui est benedictus in secula, Amen.
HOMILIA VIII. DE EFFECTIBVssierae nctionis,cum cones os huius materia.
Si quis infirmatur inter vos. Iacob. s.
DIxin homilia superiori quidna operetur hoc sacrame ua suscipiete,neq; adhuc absoluim omnia: pinde a superest in effectis illius nuc deinceps explicabimus.
348쪽
Quartus ergo huitis sacramenti effectus est quia magnan adimit parte poenae teporalis pro peccatis debit. e vel in pur gatorio luedae, ut si cui pro peccati poena sexenniu sit in purgatorio sustinendum, quando sine hoc sacrameto moritur, iam vero quum suscipit, minuitur .decedet ei aliquid de tempore simul grauitate poenae, dii virtute huius sacrameti,testatur hoc sanctus Iacobus dicens It in peccatis fuerit, q4-s dimittetur ei. Qtium ergo vocabulum peccatis in sacris iuteris alias accipiatur priculpa alias pro ipsa peccati poena, volunt doctores intellexisse hic Iacobum de poena peccati. neque vero id rarum esse in scripturis, quod peccatum pro poena surpetur, quum ex multis locis probari potest , tumVer maxime ex eo quod dicit Epheta,peccata hoc est pec si
catorum tuorum poenam, eleemosynis pauperum redime.
simile est quod in Machabaris legitur, sanistavi salubris est
cogitatio, pro defunctis exorare ut a peccatis soluentur no
lautii autem defuncti a peccatis suis quoad culpam , sed ' 'quoad petena tantiim si ergo eleemosynae morationes pro defunctis adimunt poenam pro peccatis debitam, quu non
sacramentum unctionis in virtute passionis S mortui Christi etiam tolleret aliquam partem poen*, quum tamen Omnis satisfactio promanet ex merito Cliristit Sed audio quedam hic obiicere,supra hic ipse Iacobi locus allegatus est, pro peccatis venialibus,qui fieri potest,ut nunc novo i tellectu rapiatur ad poenam pro peccatis debitam ξ Neq; nbuuid est prosectb, nec raru in sacris literis , imo efficacissima diuina sapientiae &ibertatis argumentum, quod nocidem tantum locus, sed & unica dictio varios habeat intellectus: pri eclare admiratur Augustinus has spiritus sancti diuitias in lib. te doct. christia nemini igitur mirum lioc fiat quod Libr. supra peccati vocabulu expositimus de venialibus,hic autet pro pinna peccati vide Gersoneri Lyra in plogo bibliae s Superest: quinta huius sacranacti virtus quotmodo notantum medetur animae interius uti diximus, sed de corpus adiuuat, restituedo illi sanitatem, id licet, numeretur inter praecipuos eius effectus, euenit tamen interdia, ut anima simulac corpore alleuiet infirmum dominus sunt enim sacrameta iam post mortem Christi multo efficaciora quan ante, siquidem pretium prompte numeratum quanto plus
valet,quam adhuc debitum. Atqui hoc ipsum unctionis sa-
349쪽
cram ctum etia ante mortem Christi hac habuit virtutem. quod homines sanauit etiam in corpore, sicut testatur Mariscus: nemini igitur debet hoc iam videri alienti. Ad haec Ia- ψ obi etiam verba vid latur esse intelligenda de orpore αδ- ' a' mima quun ait, Oratio fidei salirabit infirmum,& allevia bit eum dominus. sic intellexit etia glo dist. 9s presbyte-
ros. Quaeres forsitan, quur non seniper operetur sanitatem
sicuti factum est tempore apostoloruZAd hoc respondetur, quoniam quod illud ita euenit temporibus apostolorum iactum est ad dificatione fidei ut sic ex sanitate corporali homines in principio fidei induceretur ad sanitates animarii. a. Io sicut, in primitiua ecclesia spiritus sanctus in visibili dabatur specie, ut inde certiores fieret christiani manimosiores ad credenda atq; amplecteda mysteria fidei. ide quoq; circa
sacramentum unctionis factum est. Quiar autem no etiamnunc sanitas coruorum ita consecratur unctioni sacramen
tum multae possent assignari causae, quibus hic ultro stiper sedemus. Hanc verδ fiduciam habere quelibet conuenit ad Deum, quod quandocunque ungitur oleo sacro, si etia in eblunaitas corporis profutura sit sibi matuti animae suae, non negaturus eam sit illi pro sua bonitate Deus: unde prae Maram iurὸ didit Franciscus Maronis, an etiam alleuiatio infirmi utilis profutura sit ecclesiae vel priuata personae, ut sic longiori vita auctius faciat meritum suum, scit Deus, qui pro Palude . to beneplacito euneta disponit. Narrat quide Paluden. de quodam infirmo, qui sicut saerat de membro viro ait
Audin tus, ita successive etiam conualuerit, sic t tota comidet via mone. ipse etiam integra recuperarit sanitate. Sunt qui sexto loco inter effectus huius sacramenti numerant
Alius esse illiud quod cohibeat demonum intuitus atq; tentationes indi M. inorte Accedit iis omnibus quod quisquis inunSitur eo ipso declaras fidei suae integritate , arguit se emori veru christianu:quonia diabolis nihil perinde aduersum est in horreyib. .e du ut signia crucis,sicut testatur Lachan quod quotiescunq; T. Gentiles voluerunt sacrificare, si forsitan interniit ibi christianus habens fronte cruce consignatam, no potuerint impietatem suoru sacrificioru adimplere, sed neq idola quiuerint aliquod responsum dare pro more iis quibus fuerant niter rogati. Atqui in hoc sacramento variis modis usurpatur signia sanctae crucis, quapropter merito abhorret dia. bolus
350쪽
bbi',& fugit. Gerson super magnincat, refert interrogatio nein factam esse a virgine qua lara ad illia, quilinata sit prae ei puum illud quo olit ilium maxime insultibus rinlidiis d. v monum quaeat resistio post multam deliberationem inde inclamasse eam, crux est: .cluam vocem inquit ille, acci pi:tanquam caelitus delapsam sicut Merat. Qir 3 Laute in unistio illa argumentum civere ij de christiani animi, vel hune facit Epatet,si quis expendat, quod quemadmodum ictus est ante b ptismum v ccclesiam ingrederentur militantem, ita nune denaui ungarii quoque intraturus in eo clesiam triumpliantem: hanc fidem suam confii mat ille; opere susceptionis huius sacramenti. o 31 Hinc quis non videt obsecro, quanta sit perstitio nec uamq; impiae persua tones suscitata sint ab hoste initia S 'persti-iatore bonorum omnium Diabolo,aduersus Eoc sacrameritui videns enim ille quantum desectionis fiat a sua tyran . hq se nide hoc ipsu in sacramentum conatur id inattino suu uerbi λ πρ tere vel impedire, homines quoque ab eo abalienare. ibi: In hoc Baudulenter comentus est hunc errorem quod multi persuasurii habent iuscipiaut tu cinctionis sacramentum, seces ius morituros, quum tamen diuersum iam supra sit a nobi probatu in ostensum plero' sanitatena inde recipere.qui alias erant morituri.
Non dissimile isti, quod clamant alij per hanc olei vii .i
luonem diminui calorem naturalem
Nonnulli impie contendunt aliquem unctum amittere pilos quod alias, ut plurimu fierι solet, ex grauibus mor. bis id isti imputant sicramento. 4 Sunt quidam adhuc tam stolidi de vesani, ut dicant mulierem grauidam ex hoc sacramento venire in periculum partus, infantulum quoq; laboraturum icteritia. s Alius est error quorunda asserentium,apes circum circa aedes in quibus perungitur aliquis emori. 6 estio ridiculumne sit magis animptu, quod alij cogitant putant infirmum post unctionem fortius tentari quam ante,diuersum supra probauimus ipsi. Accessit his erroribus cinepta anicularum supersti tio, qua persuasum habent, iactos hoc oleo sacro non debere toto anno saltare,quia alias moriantia.
Pro nihilo habendum est quod vetant, ne quis integro anno nudis pedibus tangat terram, neue pedes abluat, nisi