장음표시 사용
51쪽
, Quanuis sacramenti huius neeessitatem Cliristus D η' 'Nieodemo aperuit, quando dixit, Nisi quis renatus fuerit
c aqua spiritu sancto,non potest intrare in regnum coelorum tamen verisimile non est Christum adeo commune, tam i cximium iecessarium sacramentum instituisse, ita clam atq; adeo noctu, condita homine priuato, qui etiam non debebat caeteris adnuntiare huius sacranacti instituti λίμt ricui. Praeterea quan uis die ascensionis suae Christus postolis iniunxit o cium bapti Iandi omnes gentes,prq- scripta in hoc certa vel borum os mula,in nomine patris
sit; spiritus sancti:tamen neq; tum baptismum instituit, quia ii antea erant baptizati apostoli,ipsique adeo bapti 1gruerant alios, scut apud Ioann m legimus,discipulos Malyti, os ad Ioannem Baptista dixisse,Rabbi qui erat tecum tri Iordanem, ecce hic baptizat, Cmnes veni ut ad eum. sectatur quanquam Iesias non baptizaret,sed discipuli eius. Sequitur ergo dominum instituisse bapti sinum qu Har. Io do missurus erat discipulos ad praedicandu&baptiχandu: tunc enim utiq; formamin usum baptisini demonstrauit, siquidcm discipuli Ioannis non sic baptirabant, ut discipuli Chri sti. I Duo itaq; cmpora habuit sacrum bapti sina: at terum, quado praeceptum adhuc non erat, sed salutare tantum 8c bene consultum, idq; ab eo tempore quo Christus discipulos suos primum emisit ad munus praedicandi 'Dptizandi,vsq; in diem Pentecostes post ascensione domini. Alterum vero tempus fuit simul atq; Apostoli in die Pentecostes Hierosolymis proclamarunt promulgarunt baptismum, qui ab ea promulgatione tunc fuit necessarius,ita ut quicunque non baptisaretur, etia quum haberet, Dori . soli. 3. nitatem consequendi baptismum, is sane condzmnes Mur, Christus quoque,vestando finiamus opere ipso baptismum Dan.3. det latam di commodauit, uando illum etiam esse sis sic
Lucas mondrauit. Insuper verbo cum nitituit,quado ipsum d oiit Apostolos , quavis in Eu elio non sit cxpressum opere seu facto quoq;,dum misit eos ut baptira ent: rtius
ninianguis tantum sed Saqua cilluxit, verbo, quando Mandilti ablegati; Apostolos in uniuersum mundum , ut docerentpouplos, baptizatent. Triplex iu super est baptisse
52쪽
agimus.Baptistri aut flaminis est,*uu quis credit in Chri si uin vellet baptizari,praeuetus verooepore, moritur ante- 'ν qua baptismu cosequatur aquae, is sic baptizatur in spiritu.
Αtq hoc illud est quod B. Aug. ait,hoc modo baptizatu es se latronem, S habetur de cole. dist. . baptismi vicem ali- D '' quado implere passionem, de latronesil:o, cui no baptizato cita Γ
dictu eae: hodie mecu eris in paradiso .no leue documen tu idem B. Cyprianus adsumit, quod etia atque etiacosideras acii. 'invenio,non tantum passione pro nomine Christi id quod ex baptisino deerat, posse supplere: sed etia fidem couersionemque cordis,si forte ad celebrandu mysterium baptismi in angustiis temporu sucurri non potest: inuisibiliter enim perficitur baptismus, quando mysteriu baptismino excludit contemptus, sed tempus necessitatis: ut si fori Iudaeus iamiam baptizadus moreretur in via,eius nimiru anima baptietaretur in spiritu, saluaretur iuxta illud saluatoris, iba, Omnis qui uiuit Ocri dii in me no morietur in aeternu. Rom. o. eo sentit istud Pauli:corde creditur ad iustitia, Ore autem sit Lib. 1 me. cofessio ad salute. Audio aute hic, Obiicit Augustinu reuO- isa l. 18.easse illud de latrone. Imo sane reuocauit ille tantu exem tu ira, iasi mutauit sentetia,alias enim vult baptizatum esse atronem, ut in lib. de origine animae Vide partem prima homiliarum,alias videturvelle tribuere et baptisinum se suinis. Hoc ipso etia flaminis baptismo baptizatus est Imperator Valentinianus,frater imperatoris Gratiani, qui
ipse prς matura morte praeuentus,antea mortuus est quam
baptizaretur, de cuius morte pulchra habet homilia B.Ambrosius: is enim iamiam baptizaturus erat eum, tu erat in iti Rere,quando mortuus est Imperator Inter alia verba sic diciti. Ventrem meum doleo, t Ephetico utar eloquio: Hiere. q. quoniam quem in Evangelio eram generaturus amisi, sed
ille non amisit gratia quam poposcit. Atque in hoc casu ve 'ium est illud Augustini,baptismus inviubiliter administrabin . .,
tur, quum non contempzus religionis,sed terminus necessi baptis .miatis excludit Hoc baptismo baptizati sunt in utero nia iraDona. tris Maria,Ioannes,Hieremias Baptismo aut flaminis ba cap. I. Hietatus est Corneli ,prius enim qua baptizaretur in aqua, Deprcise
ne cecidit spiritus sanctus super oes qui audiebat verbum baria
53쪽
Petri: similiteri Eunuchus reginae Caducis. Vnu hic prin A. io monere consultum visum est, quod etsi baptismus hici . a. minis suspicie festa salutem, siquis nequeat habere baptis, Ioa i.3 , mum fluminisci quod si autem possit eum consequi, debet illo ipso bapti rari pri ter verba Christi nisi quis renatus fuerit ex aqua,n5 potest videre regnum dei. Sequitur,quoas quis etia hodie Lanctificaretur in utero matris, adhuc Oberet baptizari in aqua, Ic consentaneunt est etiam Driam Dei param esse bapti1atam, aliisque factam Clirtiti ni consormem, sicut siremansit cum apostolis in die Pe tecostes quando acceperunt spiritum sanctum de Apon iis deincep disseremus.)In iis enim etiam si non sanctificet baptismus,separat tamen fideles ad ins delibus Ide ue Ioannes quantuuis sanctus dicebat ad Christum,ego debeo ἰδ' baptiYari te Tertius porro baptismus sanguinis est,
s quando aliqui p o nomine Christit fide professione o hidunius, inimipum in sanguiue suo baptizati sunt sicut
frust ait Augu.lib.13. de ciuitate. c. 7. micunque etiam non per- epto restenerationis lauacro, pro Christi consessione moriuntur, antum eis valet ad dimittenda peccata, quantum si abluerentur sacro sonte baptismatis. sic baptizata est Eme rentiana iuxta sepulchrum Sanctae Agnetis. Sic mulier Bla si , sic baptigati sunt paruuli innocentes ab Herode into . . fecti nec dum circuncisi vide Toma tertium fol. O.2. I.ὸ innumeri martyres, qui in momento badtraxi unt in
Glas sanguine suo nondsi percecti in fide:atque deo glossa quae . dam dicit baptismus sanguinis solus est qui nos mundiores inureatiores efficit quὰm baptismus fluminis. 6 dxi ad oschabere demonstrauimus:quauis communi more loquen-di. infans baptizari non potest,adhuc omnibus membris costitutus in vae matris sicut hic casus in equentibus e plicabitur sacramentali baptismo fluminis: attamen si h mi Quis iam infidelis ad odium nominis Christiani quoi inunc a Turcis in Ungariape Germaniam non raro factimici in matremorauidam vitaciam foetu occideret , pie Cie-dόndum est patitulum illum esse baptizatum in utero ina tris in sanguine suo:quonii causa est quapropter Tuis matrem necareti ipsum paruulum ob sdena Christi, decet
r. sique Ut paruulu: ille luat latuetur. Sactus Augustinus. comparat istos baptisinos inter se dicens:baptio
54쪽
rus constetur sidem suam coram sacerdotes, martyr coram persequutote. Ille post professionem aspergitur aqua, hic aspergitur sanguine:ille manus impositione ponti scis accipit spiritum sanctum, hic templum efficitur ip ritus sineti Bapti sinum hunc habuit Abel ab origine mundi, Momnes qui in occisione gladi propter Deum S iustitiam mortui sunt. Atque hoc est quod ait Petrus, si quid patimini pro-I. Pet. a. pter iustitiai beati.Oremus dominum,&c.
Euntes,docet omnes gentes mare.vit. Tib. AV diuistis dilectissimi in Christo, superiore homilia O. baptismi genera quanuis Damascenus ponit octo baptismum fluminis, flaminis, sanguinis, aio; duo quidem postrem baptismi,sacramenta non siint: etsi baptismus sanguinis praeclarus, eximius multu meritorius sit, quo nimirum etiam Christus ipse baptizatus est, sicuti ait Luc. s.' baptisino habeo baptirari, quomodo coactor usque duperficiatur loquens utique de passione sua, quemadmodi AmbrosiusTheophyla.&alii doctores interpretantur. Sed cum hic locus non aliud exigat nisi ut de sacramentis dis 'pti m seramus . praetermisso flaminis & sanguinis bapti sinate,tan itum de baptismo suminis verba faciemus, tanquam sacra mento,ostendendo quae sit illius materia,qua forma, e Ac primum quidem omnium , baptisinus sacramentum ecclesiae sanctu est,ablutio hominis viatoris non contra sentientis,facta in aqua fluida elementari, ab alio quopiam conuenienti forma utente,& rectam intentionem habente.
Hanc descriptione principio explicabimus,deinde quς-dam puncta sigillatim excutiemus Baptismus, inquam, est ablutio,quoniam aqua in se sacramentum non est, sed ablutio quae ni in aqua, sic habemus quodnam sit visibile illud signum in sacramento, quod tam efficaciter.vna cum forma verborum signiscat gratiam dei. Hominis viatoris, siquidem nec angelus neque dia bolus, neque mortuus capax esse potest bapti sint. Non contra sentientis,hoc est voluntate sita obicem ponentis, idque propter Iudaeos & etiles,qui non aro baptietari se sinunt,temporalis quaestus S comodi gratia, a
que in corde interim distentiunt, in quibus Doscum perit,
55쪽
&opera baptismi de iis quoq; deiceps latius disseremus. Et haec quide ablutio fieri debet in aquam, Ecce m teriam baptismi,de qua paulo post plura. Dim Ab alio , nemo enim baptizare potest seipsum e quod baptismus regeneratio liaedam est, Remo autem gerinerare potest seipsum .
Adiectum est Lillud, ut is qui baptizat,debita latur forma verboru, qua omnia haec ita oportet,si uenire,siqMdem si quis baptizet altero interim Enuntiate verbo .nihil fiet cu debita etia intelione ς xem est,quq opua verbo conectit: de forma aute 4ntetione deinceps pluridicentur. Quid multa pluribus quae sese ingerebanx circa Lacra-
meti appellationem,eo tandem deuenimus, quodetia baptismi definitionem adiecerimus, Cest enim haec via artis, omnia aequivoces amphibologica primum excutere de tunc ladein ad definitionem veniendia est jamque posuimus talem. Baptismus est ablutio,&c.siquidem auua,abs luitaSqissido non eli ad iactassientum, etiamsi in baptisterio letineatur consecrata festiuitate paschali vel pentecostes: tamen baptismus vere nyest,etiam ad baptizandu disposita cordi lata quavis communi cosuetudine vulgi cu-catur baptismus: sacramentum autem no est, eo sique dum
T illa paruuTis veniat Saptizandus,quia sacramentum hoc in solo usu consistit:it que nec antea, neque post 'stim diei potest aut debet secramentum: secus de eucharisti :quae non consistit in usu, sed in esse permanenti de qua infra sed omnia illa simul, puta ablutio una crverbis ad hoc ulli quisitis,iuxta illud Augustini, super Ioannem, homilia So. Detrahe verbu ab aqua. quid erit nisi aqua accedit e
bum ad elementum, fit sat ramentum unde ista lata viristus aquae, ut corpus tangat cor abluat, nisi facie te verbo
non quia dicitur, sed quia creditura Quomodo autem hae cablutio fiat aspergendo adsundedo demergendo in aqua.&c. infra edisi remus. ubi de vario huius sacramenti su*1cturi sumus. Verum quidem id est quod Tertulitauu Ci-prianus quoque, interdum Origilies, quum baptismo
loquuntur,semper tinctionem vocant. Ad stholas relegatuvolo quod quida doctores conantur extriccire quid nam ut
ablutio ipsa in se propter glossam inurudita Bernardi, quae ab aliquibus dicitur esse Gaudulphi, timentis ne annus bi,
56쪽
betet satramentum hoc enim cuilibet Christiano homini limplici satis est,quod ut ait August. sicut eques no est ho υὴ δ' -m S equus, sed solus homo xtamen eques dicitur rideo ' quod aliquo modo se habeat ad equu ita nec aqua absolute 'p',
erit sacramentuna, sed tunc demum quando cuna certis verbis intentione accomodatur ad hominis ablutionem. Constat igitur iam in qua materia sacramentum ioc , , T absoluatur, quia in aqua fluente,non enim oportet esse fontalem,sufficit esse fluidam,neque stantem, nec condensata, neque in glaciem congellatam. Sciendum ergo quod debeat esse aqua pura , elementaris ibi principio excluduntur omnia humida quae non in substantia sunt aqua ut vinum, Uleum, sanguis,sputum,aqua rosarum, spicae vel ex aliis odoramentis distillatae in iis similibus omnibus baptirari non potest, propter aperta Christi verba , quum ait: nisi
quis renatus suetit ex aqua illae autem propriὴ non sunt aquae,sed vel sudet vitum, vel baccae olivarum, vel aliunde ex
herbis extracti humores: proinde neque baptismus in illis
confici potest. a. Praeterea excluduntur etiam commistiones aquarum, si illa sint tanta ut aquas in aliam trahant substantiam,puta mulsu, ceruassa, urina, A c. quoniam ibi aquam manet in
sua substantia, sed ubi hermistio nihil adimit substantiae aquae,etiam baptistaturn no impedit: ut si quis baptizetur exi qua bia tua marina,ex lxiuio,ex fonte acido,ex aqua calcida, sul-pti inanphurea, ex aqua niuium,ex palude vel lacu,tunc sane baptizatus is esset. si autem incideret dubium,tuc via tutiori ingrediendu est, vi in brodio denso vel in ptisma hordeacea crassa, sicut paul post regulas aliquot proponemus. Ad haec reiici utur omnia aquaru genera quibus no potest fieri ablutio, quia aqua illam oportet esse tenueat fui dam, itaq;.in niue,glacie vapore coden fato in aqua in crassata in aqua culpongia, in farina, baptisinus fieri no potest. In summa aqua decet oportet esse naturale .s uidam, ad abluedum idoneam,non artificialem aut distillatam S caetera. Cap. postulasti extra de baptismo Meius effectu. Caeterum qitur saluator noster Christus dominus voluerit sacra metum hoc instituere in aqua & si ratio praecipua sit diuina eius voluntas Lattamen adhuc sunt plures consciitanta rationes, quarum prima haec est a sanctis do-
57쪽
Curba ctoribus praescripta. 3 Quandoctuidem sacrametiun hoopti: με c uniuersale est susceptu necessarium,decuit illud insti-
in aquώ tui in elemento communi, quod omnes facillime consequisiti itit postent neque enim quis in orbe habitabili locus est,ubia-tμέ- quarum tanta sit penuria, ut non tantulum aquae ad baptis mi necessitatem liceat adipisci. 2 Spiritus etiam sanctus Griit. I. vivificans omnia,iam olim ab initio creati mundi ferebatur super aquas, qui nunc quoq; animas in baptismo vivi hcat. Da Im Ad haec aqua etiam effluxit e fonte Cacramentoru Omnium, ipso nimiru sacrato latere Christi,non vinulo oleu.M-π,3 Insuper Christus ipse in aqua baptizari se voluit, atq;
adeo contactu suae mundissimae carnis dedit vim regenerativam aquis, ut ait Chrysostomus.
Neque nihili haec est, quod aquae coditiones sieu qua litates non paulo plus similitudinis exhibet operi baptismi Cuam cuiuspiam alterius elementi Aqua enim frigida est, suida, traflucida,& humida frigiditate aute designat gra-
. tiam spiritus fandes cxtinguentem fomitis Prauae concupiscentiae incendia. Quod fluida est,eo ipso lignificat abi
tionem animae aserdibus peccatorum. Quod autem trania paret,illuminatione monstrat gratiae diuinae. Quod humida est, ideo irrigat animam,ousin hinc impinguatur in gratia diuina,& donis spiritus 1ancti Posi ni super iis omnib*plurimae citari scripturae, sed breuitatis studio omittimus: Dini. a. unum illud Christi verbum tacere non possumus, quo ait ad mulierem Samaritanam. Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum seo aqua quam ego dabo ei fet in eo fons aqus salietis in vitam aeternam. Et alibi dixit ad turbas, Qvj credit in me, flumina de ventre eius fluenta quae uiuae. Sedit tandem haec saniamus, quaelibet aquam turalis, materia des ita est baptismi fonte ex flumine petita, sed non nisi in casu necessitatis, cxtra ouem fieri debet baptismus in sonte consecrato baptismali, de quo plura infra de confirmatione. En vides hic immensam Christi bonistatem Sc misericordiam,qui nobis tam certum, facile, mite,&gratia plenum instituit sacrametum baptismi atque decuit illud magnificentiam eius atque maiestatem,ut signum daret,per quod homines ingrederentur in ecclesia sua,atq; per illud ab aliis omnibus internoscerentur, Scinde largi-Iωu 2 ter gratia omnibus consurretur gratia cnima veritas per Iesium
58쪽
Iesum Christum facta est, signumque adeo illud mite benignum Sc facile est nihil habens vel curae, vel doloris cuiuia modi molestia: inferebat olim paruulis circuncisio, quoniadesvniuersa Christi lex facilis est, sicut ipse ait, Iugum enim Mi
meli suave est Monus meu leue. Ad hςc signit hoc conam tine est quum interim circuncisio Iudaeis tantu erat data , de quide non omnibus sed viris tantu:baptismus aute viris pariter & mulierib est comunis, omnibus' adeo hQminib': iuxta illud, Ite, docete omne getes,&c. Atq; signit hoc ex Arat. γά. Oth repraesentat ablutionem animae. Et propter plenitudine gratiae vocatur aqua resectionis, sicut Psalmista canit Su Psil. 22. per aquam resectionis educauit me. In magna igitur fontem hunc habere nos decet reuerentia, atque ideo laudare deum cum gratiarii actione,ipsi laus, honori benedictio in secula,Amen.
Baptisimi eiusforma. Iuntes docete omnes gentes Matth. vlt iam in 'ACcedit,inquit Augustinus, verbum ad clementu, Si fit ' lacrametu. Audiuim aute quod oporteat est in hoc Iris mala sacram et clementu,quamve materia: reliquii nuc est ditio,. de forma quoq; verboru nonnihil dicere est aut ea talis,
Ego baptizo te in nomie patris fir& spici facti, A me. Atque hic quid exprimitur baptista, op eius, puta baptism',persona quae baptizatur,muocatio etiam sanctae trinitatis,una cu deprecatoria coclusione, Amen. Forma haec . levist ex ipsis Christi verbis est desumpta,sicuti subinde ea in prae imius. fatione induximus. EQuamuis duae voculae illae, ego desa men, non peti aeJunt necessariae, male saceret tamen sacerdos latinus quisquis eas omisserit; si quis, de baptis, ei
effeci. In ecclesia Graeca sic consueuerunt dicere Seruus Christi baptizetur in nomine,&c sed forma ecclesiae Latinae magis est consentanea, quamuis etiam sacerdosprietemnaittenS,amen, n peccaret. Vbi autem dc quando immutatio huiusmodi noceat, iam porro explicabimus. Prmau omnium in Christus apostolis forma hanc tradidit baptizan f a. di ipsi tame apostoli fine dubio ex instinctu spiritus sancti . ti 1.1 se immutarunt,baptizantes in nomine Iesu, sicut eoru acta eras. testantur,idq; eo factum est, ut fideles amorem .desyde-riu conciperent nomine Iesu; deinde ipsum quoque nomen
59쪽
mbro Iesu,teste Ambrosio totam reprς sentat trinitatem, patrem qui unxit illum, de spiritum sanctum quo unctus est iuxta αἱ io illud Petri, Iesum a Nazaret,quo modo unxit eum deus spiritu sancto Iam vero quum rides Christiana tome Iesii satis innotuerint, nemo amplius praesumat baptizare in nomine Iesu, sed in forma quam nobis dominus ipse tradidit obseruandam. 2 Et Graeci utique dum praescripta illa sua ut in forma,baptizant: siquidem veteres sinc duabio non nisi bona intentione eam sic instituerunt ad vitan-3. r. i. das dissensiones mam Sc Paulus scribit contendentibus illis inter se ita ut alius diceret esse Pauli, alius Apollo alius Petri ab iis nimirum tracto nomine a quibus erant baptizati. Id ut ne fieret bono utique animo sustulerunt istud, Ego baptizo,&iustituerunt seruus Christi baptizetur.
In omnibus etiam linguis fieri baptismus potest, du-
modo praescripta verborum formula exacte seruetur, veris synominis in locum aliorum receptis. Quamobrem etiamnunc baptizantibus Neochristianis Germanica lingua utique sacramentum id est. Hoc unum tamen addidisse voluimus, quod facerdos ratione officii& ministeri sui baptizans,tanquam totius ecclesia minister publicus,& cum solennitate,si non baptizat,aut missae sacrificium celebrat lingua latina peccar,sicut latius comprobabimus. Mordii I Superest nunc de reliquis etiam forma eius immuta- formae. tionibus dicere, irimo verba haec sic variari possunt, vetamen tota illa de quidem essentialis verborum significatio maneat integra,sicut quum aliquis non satis latine doctus dicat patrias pro patris, vel etiam ipso sermone vacillet hallucinetur, idipsum non refert: Ied si quis alia substituat verba, ut ea significatiouem suam amitterent, is sane baptismus non esset ut diceret,Ego baptizo te in nomine trinitave conse iis, Amen. Vel Ego baptizo te in nomine eius qui genuit, di . . ea. A genitiac spirati, c. omnia haec vana erunt, nihil ad
retuleriis verum baptisinum. 2 Sin autem forma immutetur cum
appendice sine additamento, iam potest illud ex proposito& de industria fieri,ad contradicendum Ecclesiar confirmandum aliquem errorem. Sic miru Arrius fecit in huc modum baptizans, ego baptizo te in nomine eatris malo iis,&c. ut per hoc errore suum hominibus persuaderet magis deum patrem esse in diuinitate maiorem, quam de fili
60쪽
lius sit.Verum hic modus longe abest a baptissimo. Sed si aliquid adderetur pio quodi affectu, unde etiam principali iraecipuae formae nihil discederet, ut siquis dicat, ego baptizo te in nomine patris ili S spiritus sancti, Si sancti lariet, A me. Hoc nihil impediret baptismi se
crametu,quiuis satius est hac deuotione a sorma baptismi excludi. Qitorii quis magna deuotione cupiat virgine matrem venerari, faciat hoc extra formam sacramentalem.
Insuper ea reuerentia de honore utendum est verbis illis, ut ne quid interponas alieni, S non ea transponas, ita ut sensui aliquid discedere posset Quumque non raro contingat. quod in casu necessitatis etiam obstetrices baptizant,decet illas prius diligenter examinari, an vera baptismi forma viantur. Reliqua de sormae immutatione scholis excutie da relinquo.No oportet enim illa ad longum populo recensere, quia plus intricaretur sed fixa de firma formaeis praescribatur declaretur. Tamen bonum est sacerdote illos casus habere penes se, ut dubitantibus possit respondere,potissimum hoc tempore,quo haeretici nihil non attetant contra sanctae uniuersalis eccletiae consuetudinem.
2: Postquam satis iam tum de materia huius sacrameli, iusε tum forma dictum est, proximum est aliquid de ministro ii baptisni. lius disserere. Atque vi supra dictum est, ita hic asserimus Deum principaliter baptizare paruulum , ipse nim gratia infundit: sic Christus baptizat, ipse enim virtute mefficaciam huius sacramenti promeruit:homines autem ministi irantum sunt loco Dei:atque sic quidem quilibet homo hie
in terris intentionem habens faciendi quod Ecclesia catholica facit, vera materia simul ac forma vies,baptizat paruulu,siue is presbyter sit,sive prophanus, si ae vir, siue mulier, Christianus etia aut hqreticus imo ri Iudaeus aliquis sue Turca, paruulum baptizet intentione Ecclesiae, Se subdebita materia simul ac forma, veraebaptizatus est ille siquidem necessarium non est eum credere , sed paruulus is baptizatur in fide Ecclesiae. Atque horum omnium fundamentum exhibent nobis verba Dei dicta ad Ioannem de Ioan . u. hristo,hic est qui baptizat: hinc nos quo ad baptismum in se, non cons yderemus ministrum, sed .premum illum baptistam Christum, ii enim est qui baptizat. Sequitur hinc plurimum aberrasse Donatistas, quado crcdiderant haere Domiti.