장음표시 사용
31쪽
sria: prisca posteritati consignandorum monumento'rum, aut insignium bibliothecarum instruendarum pro- pullulet libidost Nae testis est experientia nil vero abs mile loquimur priscarum virtutum vice externam quamdam perquam multos incessisse superstitionem, ossicio sum autem formandar juventutis ardorem jamdudum inplerisque deferbuisse, secutasque demum esse literarum linguarumque inscitiam varias, non modo eruditae doctri-
nardi disciplinarum liberalium , sed & religionis Christia
nae corruptelas. Propalam insuper notum est, quod pingues illi & nitidi Epicuri de grege porci in cute curandasnaviter operentur, varii generis exquisita bellaria str nue deglutiant, osticiorum suorum longa potent oblivia, noctes atque dies utramvis in aurem vertant , ceterisve, quae brutorum fert libido, voluptatibus libere fruis ea tur. Et quod gravissimum est, inani hac persuasione dementati ac fascinati sunt miselli, piod in proclivi ipsis sit tanta ac tot designata crimina unica expiare Missa, Deique gratiam reconciliare etiam flagitiosorum funeribus in ci- nerem redactis. Quod si Nobilis olim icti Henrici Co
rierin Agrippae a Nerieshei misi certi M. O voirare cienti-dec lamationem perlustres, vah,quantaMonachorum
narrat facinoralLubet hic nonnulla, quae nil nisi elegantia am ct veritatem redolent, ex libro ,quem de vanirare scio-rrarum scripsit Agrippa, quamvis non satis bonae di notae & famae autor, mutuari, & his subnectere, μην -- huc in Eccosia, ait, diversurum sectarum populi, MPηachi Ociam. atro , O Anachorirae, quilin vetus lex omnino caruio, caruiseriam Ecclesia eo rempore, quo D pprima, ver ros ceremoniam
π ruibus implicara , qui hodie Aetigiosorum nomeus bi soli vexdicavi, Sancti moram nomina Bosui, Beneim, Berohardi, --
32쪽
Abdia αἰ ister eos Iouἰ , ἰουνηs autem malorum turIa: siquidem huc tanquam in malorum omnium assium confluunt, quoscuηs scelerum constentia terret, qui ol legum vindictum n quam abditatisunt. Et postea: tot cucustata moustra , barbigeri, sinueti, restiferi , succogeruli, loripedes liguipedes , nudiperis, atrati, ni gritae, gris es, albichlamydes , versicolores , mult esses, livost sit , retiarii ,pagati,chlamydati ,pusiati, paludati .praecincti, bra ebati, ae id genus aliorum turba histrionum. Et alio itidem in
loco : Fratres meisicantes allue Beguandi, ut vocant, poster tite.
gat aprofessionum suarum μηctimonia, quaestum cum pietate com mutarunt , ae si non in aliud religionem probem sint, ut sub paupertatis titulo liceat istis impudenti mendicitate quocuηque pervolare , sit perfricta fronte importoa hypoc si uudique pecu ntu corradere , nustius quaestus pudere , ae infigui hcubautia i choro . 10oro, templis , in scholis, aulas , tu palatiis, tu publicis v privata coiloquiis , tu coηfestombus , in disputationilin , in concionibus, Esubsessiis , e cathedris, ὸ pulpitis , E suggestu impudentiae artes sargere is vulgus , indulgentiarum merces veredore, sua Ienes acta emetirice emoniis , 2 a mercatoribus usu rariis S a nobilibus praedonibus male partorum praedam exterfuere, sit a crastis civibus ae ludocta plebecula superstitiosisque aniculis
emungere nummos , serpentu exemplo stultas mulierculas stri anum acticere, sis per Has aditum filiparare ad assendos viros is qui eum assectata vestium vilitate Ostoriηt paupertatem, 2 vocife jando ρ dicent spernendam pecuηiam , fugiendam ambitionem. . ipsi nihil magis curant , piarimum pecunia muideant: atque si idcausa mare ου aridam circumeunt, omnium domos Stater rupenetrant. Iacra nisi pro mercede ministrant , eleemos siue tyrannice tanquam truutuo postulaui, omnium negotiisse miscent , compingunt matrimonia male cohaerentia , inter υeriunt testamenta , componunt lites , reformant sacraa virgines,
33쪽
Eequis vero hoc pacto bonorum Ecclesiasticorum re- ligionem sartam tectamq; manere asserat Z lmo, si ulla alia, liaec vere audit vana sacrorum profanatio, quam nec ne' cessitudo, nec incolumita, ptablica suadent, sed potius ceu scopulos in mari jubent devitare. Quantum enim respubl. Hispanica detrimenti capiat ex sutilium Mona- chorum conssuge, quam veluti in sinu iovet, ac profusis cotidie sumptibus alit, ostendit libellus Madriti anno 1626. editus a Petro Ferdinando Navareta, R. M. Secretario, dum incolarum propter infrequentiam tantae regni amplitudini oppido consultum censet rectius, s solitariorum istorum sentina magis exhauriretur, quam sine delech glisci ulterius permitteretur. Verum ne diutius extra oleas fotth vagemur, dicta sint haec hactenus 3 pace tamen Caenobitarum illorum, quibus & naturae & doctrinae cubtus saniorem concessit mentem, quique adeo melius edocti atque educti melioribus sese offerunt, Deum religioso de venerantes, morumque ac literat in barbariem penitus aversantes ac detestantes. Tales quippe veros inter E clesiae alumnos nomen suum digne prostentur : ab horum vero vestigiis qui recedunt, praedictae scilicet farinae socii, putidorum membrorum ad instar sunt exscindendi.
Haec de divini juris bonis di stetere habuimus.
Humani iuris bona nexibus humanis illigari possunt, utpote quae hominum juri ac potestati subsunt, seu aestimationem recipiunt, arg. I. j. de D. R. Haec rursum vel
publica, vel privata. illa hic dicuntur, quae simpliciter in bonis alicujus privati non sitis, sed vel ad publicae rei Patre
34쪽
patrimonium pertinent, vel proprietate sunt publica, usu
vero privatorum utilitatibus inservium. Specialiter a tem determinari vix poterunt, cum pro rerum publ. diversitate diverso pene sese habeant modo. Nihil enim de his certi sive naturae, sive gentium, sive perpetuo albquo civili jure est constitutum, sed quaevis horum ex cuiusque reipubl. vel legibus vel moribus dependent. Sie quae Longobardis & postmodum etiam nostris Impp. su.
erunt publica, cognosci potissimum queunt ex a. Feu . so.
α jam superius laudati Generosi Domini Sechendoris Teutichin Juriim2tatopartes. Congessit item multa de his
Tolosanus a. de repuli. Qualiacunque veto sint, sue allodialia sive seudalia. proprietate tamen &.simul usu quae sunr publica, oneribus reipubl. sublevandis magis comparata esse reputantur. Ptivata bona cum Exceli Dn. Halinio appellitamus ea, quae singulis acquista sunt aliquo eorum modorum, qui ad transferendum domini um habiles. Excludimus igitur hic, quae non ex acceden te facto humano vel lege, sed ex mera natura hominibus competunt: de quibus Hugo Grotius issi dei. LYρ. a. c. V. n. a. Includimus vero illis, tam quae Principis patrimoniali una nomine veniunt; de quibus sup. egimus, quam qu*privatorum sunt.
Quaestio nune exsurgit duplex; an nimirum, & quae privatorum bona honesto possint cedere aerario publico Trimam quod attinet, argumentari facile quis possit, si, quemadmodum ex prioribus constat, divini juris bona publicum ingrediuntut aerarium, multo magis illud de his verum erit; cum nulla hie extet prohibitio. Sed quamvis haec ita sint, ne tamen a nobis temere quicquam asser
35쪽
defungi. Pretereamus igitur divini oracula verbi, utpote cujus in locis paulo ante citatis sic satis clare res decidi vis detur. Tantum enim abest, ut inibi veritum sit, quod quaerimus, ut eo potius quam arctissime adstringamur de compellamur. Missima itidem faciamus Novera ι . c. a. licet non minus lucem quandam huc asserre potuerit. Prae
supponamus saltim id , quod Romulidum disertissim
Cicero oss. a. profitetur: Hanc ab causam maxime, ut sua tonerentur , res. civitatesque constitutas esse. Nam etsi, duce natura, congregabantur homines, tameus custodia rerum suarum
ullium prodia quaerebant. Sine quocunque igitur privat rum bona compluribus exposita sunt periculis injuriis civiolentiis, istud a bene constituta republ. citra illius ini ritum abesse non debet. Jam sine improborum de incolistinentium coercitatione, quam Aristot. a. Eth. c. 3.de 1.Rhe tor. c. I reipuu mericinam vocat,) hostiumque sine depubsione fieri non potest, ut privatorum res fiat salvae. Etenim Philosopho teste, i Rhetor. c. io. improbitas sit incoriiuem
ita duo sint quasi stimuli tu incentiva. us bomines laedendi , --lefaciendi adversus legem capiant comu . Hac vero lue i sectorum libidinem refrenaturus , hostiumque vim ropressurus & fracturus absque opibus, nihil aliud aget, quam si cum recta ratione insaniat. Scite ad hanc rem Tacitus histor. 4. Νeque quies gentium De armis, neque arma sine iastipendio, neque stipendia siis tributis haberi queu,r. Et Cic. scribit ad Q. Fiat. Cum imperium sne vectigalitas nudo modo retineri postit, aequo asimo cives parte aliqua suorum fructuum pacem mi sempiternam atque otium redimere a tint. Concludimus proinde, quod, s publica bona ad sumtus tam ordinarios quam extraordinarios sorendos non sussiciant, privatorum bona, salutis communia cauoa , inPote tam pro administranda justitia pet
36쪽
per leges & legiones, quam pro sustentatione dignitatis
de honoris Principis , vigore superioritatis territoriali , quam rectissime in aerarium publicum colligantur. Boninquippe Princeps reduvisuospubticos communitus deputare prius debet nece tatilus, quam subditos gravare Lult. C. de privileg.
Dem. L sugust. de Bocer. de jure cod arum c. a. n. Io. Hinc
ante Frideri lII Caesaris tempora haut reperias tributum aliquod pecuniarum temere fuisse exactum : cujus rei Amplissi Dn. Praeses in praelia. suu ad Lampad. duas retulit causas s quarum altera haec est, quod olj mea fisci atque aerarii extiterit ubertas, ut tributo indicto ad necessarios imperii usus non indiguerint. Haec circa primam monuisse sat est.
i 2 Accedimus ad alteram, ubi saltim εν πλάτει de in genere quaesitum fuit, quaenam privatorum bona publici ae rit materiem quam commodissime induere possint c Ad hanc pariliter enodandam, distinguimus bona illa in ne cessaria, utilia & voluptuaria, per haec denotantes ea, sine quibus nec jucunde nec delicate vivi integrum est, per illa, quibus sine non potest bene aut seliciter vivi; per ista denique, sine quibus plane non , aut aegerrime vivitur: quae tamen omnia, pro diverss vitae generibus & qualitate Personarum diversa. probe erunt dignoscenda. Quod si igitur Princeps subditum temere privat necessariis, idem Git occidenti, eum haec sint vera ipsius animai si utilibus, privata tollit 3e perimit beneficentiae seu liberalitatis ossicia, praecipue quae in largiendo occumntur. Quatenus enim deficit virtutis objectum, quod hic sunt τὰ τα,
eatenus cessat virtus ipsa. Homines autem hominum causa I
nctatos esse, inquit Cic. 1 ost. At is iste se alis alis prodessent.
37쪽
inuehoe naturavi deIemus ducem sequi, sit commuias utilliates
in medium asserre, mutatione victorum, dando, accipiendo, tum artibus, i m opera, tum facultatibus devincire homixum inter homines societatem. Ubi ergo exulat liberalitas, concordia ibi rara non potest non esse avis, & ubi haec deest . ibi omnia sese perperam habent. Apposite namque Cicer nis Laelius: suod si exemeris ex natura rerum benevolentiae eo junctionem, nec domus um, nec uris stare poterit , ne agri quidem cultuου permanebit. Id si minus intergitur, qxanta vis amicitiae
concordiaeque sit, ex dissensionitus atque ex discordio percipi potest: quae enim domus tam stabitis, quae tam firma civitas, quae non odiis atque diuidiis foditus posit everti 3 Quo nomine Aristoteles lib. a. c. s. Potit. quam optime teipubl. consultum esse autumat, in qua, ceteris tamen paribus, Legislatores bonis legibus ad concordiam & beneficentiam cives man ducunt. Habemus etenim a natura semina quaedam &quosdem quasi surculos harum virtutum, qui bonis insti- . . luxis & moribus facith augescunt, & incrementa sumunt.... ε ζ' Porro si voluptaria spectes bolia. sunt haec itidem, prout
animus possidentis: qui recte ias utitur, bonus est, dique μου bona . qui nou recte uti scit, malus est , illi ue sunt mala. Qui itaque bonus cluit horum possessor, vix etiam istis commode ςgere posite videtur. Non omnis squidem voluptas illicita est, sed quaedam homini etiam necessaria , non quidem p opter sese, sed propter aliud, nimirum propter sanit em & bonum corporis habitum. Iam qui tali percelli tur voluptate, tantum abest, ut increpandus sit, ut Ari
stoteli Eth. s. c. u. temperantis potius nomen aestime
Verum enimvero ne aerario publico ex privatorum nihil attributuri viduamur , primo dicimus, quae cunque
38쪽
hunque ex retensitis sunt superflua, quibusque non inal
gent privati, nec ad animi perfectionem , neque ad corporis conservationem, illa omnia & singula ubi opus suerit, quam commodusime aerarii publici subeunt vicem: Solunt enim alias non quidem ex se, sed ex hominum vitio, nocumento haec ipsis magis quam emolumento esse. Praecipue autem id observare est de voluptuariis, quae nimiam saepe patiuntur stultitiam. Prudenter hinc non
minus quam vere ait Cic. I. oss. Ludendi etiam e si quidam modus retiuendis, ne nimis omnia profundamin, elatique voluptateis aliquam turpitudinem delatamur. Et paulo post: Pemtiset ad omnem oscii quaestionem semper in promptu habere quam ram natura hominis pecudilus reliquuque sessu antecedat. Iri im nihil sentiunt nise voluptatem, ad eamque feruntur omni impetu: hominis autem mens discendo alitur, si cogitando semper aliquid aut inquirit, aut agit, videndique'audiendi delectationericitari quin etiam, si quis est paulo ais voluptates propen or, modo ne is expecudum genere, sunt enim quidam homines non re, sed mire, eo quis est paulo erectior, quamvis voluptate capiatur, cultat ου Asimulat aspetitum volvtatis propter vere ηdiam. Ex quo intesigitur, corporis voluptatem non satis esse dignam i minis praestantia, eamque contemni reiici oportere: μή qui piam qui aliquid tribuat voluptati, diligenter ei tenendum eluemodum erus fruenda. Itaque victus cultusque corporis ad valet Zinem reserantur ad vires, non ad voluptatem. Atque etiam con derare volumus, quae t in natura excessentia θ' dignitas, imiesi emiin, quam fit turpe di aere luxuria delicate ac moniter vivere: quamque honestum parcὴ, contineηter ,severe , foliisque. Aurea certe haec sunt verba, & cedro Parioque marmore dignissima: ex quibus apparet, longe satius e sie , quod bona supersiua in usus cedant publicos, quam cum rei p.
39쪽
ipsorumque possetarum intertrimento & discrimine imutiliter consumantur ac perdantur. Interest enim plurimum reipubli. ne quis re sua male utatur. XXXIX. Deinde ex quorum privato tetentionis commodo rublicum erumpere incommodum , ex erogationis vero damno ingens reipubl. emergere & accrescere potest lucrum . illa quoque justam aerarii publici exhibent mat riam. Bono namque viro itemque civi bono publica salus semper antistare debet privatae. Consulamus iterum hac de re optime sentientem , optimeque loquentem Tullium nostrum : Boκum, ille inquit, virum decet, de ceterorum commoducραὶ LIorare ae de suis; lonum vera civem sua omnia posteriora habere , patriae commoda prima sis maxima ducere; aquilus neque dolore , neque uila omηino humana avelli peturba
ficitur ex leneficiis ultro citroque datu , accepti que: qua mutua oegrata dum μηt, iηter quos ea μηt . firma deviuci tur societate ; sed cum omnia ratione animoque lustraveris , omnium so ctatum ossa eΠ gratior, nusta carior,quam ea, quae cum re ἶ Testunicuique nostrum. Cari sunt parentes , eari liberi , propin ui, familiares: sed omnes omuiuo caritates patria una complexa GLPro qua quis bovus duitet mortem oppetere ,si ei fit profuturus 'cuo est detestabilior istorum immoκitas, qui lacerarunt omui se lare patriam . sis in ea funditus deleuda occupati S suut ζύ fue mut. Sed contentio quaedam sis comparatio fiat, quilvi plurimum trinen m sit victi ; principes sint patria , S parentes, quorum lenociis maximὸ obligati sumus. item a. de legibus Νecuse est patriae charitatem prae Dre. pro qua mori, S cui nos dodere , lis in qua uostra omnia ponere 2 quasi consecrare delemias. Egregie etiam cum hisce congruit Plato in S. de Legib.
40쪽
Patria, inquit, magst amanda ea , iam mater, quia in quiddam divinam. Hae enim omnia patriae Upectatione continentur , quae vere saxi res divina , videlicet Religi es , leges, propagatio ci- Gam , artes, iudicia, disciplina, contractis Et Levinus Consul apud Livium ait lib. 26. Res El. incolumis S privatas res facile salum praestat ,publica per odo, tua nequicquam serves. Unde liquido videtur constare, quod publica salus sit etiam salus privatorum seu singulorum, quodque omnibus non modo animi & corporis , sed quam maximE opum quoque viribus anniti debeamus, ne ista labefactetur, aut Uane pessum eat. Melius enim est, si non optimam, al,
quam tamen habere rempubl. , quam omnino nullam. Cum igitur usu veniat, ut reipubl. parietinae, nisi privatorum sa- cultatibus sussulciantur , ruinam minitentur , pro incommodi vel commodi imminentis varietate non tantumn vo .luptuaria & utilia, sed etiam necessaria in aerarium publi. cum juste comportantur.
Quin imo cives vel subditi sponte nisi velint I jure suo discedere, privatasque res in usum destinare publicum, da vi potent imis deabus, quibus comitatum venire se dixit Themistocles ad Andrios missus Lia tus, SUASIONE vel VIO LE N T I A a Principe omnino queunt compelli; idque, ni duae aliae potentiores Deae PAUPERTA S & IM. POSSIBILITAS resistant, in solius reipubl. livorem haud injuria videtur ipsi indultum. Sane enim verum illud Taciti
.. an L Principibus summum rerum judicium Dii dede ut, saliniis sis nil gloria relictaeP. At cessante exactionis causa, communis nempe salutis necessitate, istius quoque fieri debet remissio :- Equum enim Iustin. xu.inpr.de