장음표시 사용
141쪽
citioin documqtie in Astronomicam quaestionem aliquam delapsi stibtrahi int se continuo, & sententiam suani qualem- cuinque ex scriptura haurire malunt, quam e media Astron mia, & scriptorum Ethnicorum oluribus depromere. Augustinus ca) quaeri etiam solet, inquit, qua forma, Aura Caeli esse eredenda sitfecundum scripturas nostras. Multi enim
multum disputant de his rebus, quas majore prudentia nosti i quHores omiserunt ad beatam vitam nox profuturar discentibus, edi occupantes, quodpejus es , multum prolixa,inrebus salutaribus impendenda temporum spatia. auid enim ad me pertinet, utrum caelum, sicut phaera undique concludat terram in media mundi mole libratam, an eam ex una parte desuper velut di uroperiat se. '. ac deinde cum sibi veluti suggessistet Psalmi illud et qui exteudit Caelum fient pellem: quoi adversari videbatur iis, qui si haericam figuram Coelo tribuebant. subiungit: sit sane contrariums assum es , quod ilia dicunt. Me enim veram es , quod divina dicit auctoritas potius , quam Hud, quos humana infirmitat eoniicit. li eamdem quaestionem Ambr sitis t M ingressus ad extremum scribit et quae pluribus colligere pus mus , si quid ad aedis eationem Helesiae isa proficere videremur . Sed quia his occupati s raHussum negocium est ad illa mugis intendamus animum, in quibus vitae sis profectus aternae.
De qualitate igitur,'fubstantia Caelijatis es ea pr-ere , quα in kaiocriptis reperimus iseia multaque in hanc rem distratat, in qua disiautatione omnino, expressi Basilii locum co, in quo idem,quod Ambrosius, ct totidem sere verbis Graece explicat. Atqui hec nimirum illa de terrae figura. de Antipodibus communis plurimorum sententia et de quibus loculenter more suo Petavius . Qui plura in eorum confirmationem, quae s pradicta sunt PP. loca inspicere velit, adeat Inuiarium de var: Aristot Ibrtuna,qui ea luculenter collegit. Mirum etiam acci det fortasse alicui in Paschatis terminis, definiendis, in plenil
niorum indagandorum ratione tamdiu laboratum, exiguo se ctu: ut ex iis patet, quae Bucherius, Petavius, atque earum rerum disputatores, ex veteribus tradiderunt et cum tamen
illis temporibus excoleretur Astronomia diligentius: quemadmodum Ptolom ei opera declarant, qui M. Aurelio lm-
142쪽
peratore soririt proxime ante Victoris Papae tempora, quibus ille de Paschate controversiae, vehementer efferbuerunt. Sed abhorrebant a Philolbphiae, atque Astro iromiae stridiis veteres Chri iliani, atque eorum plerique Ethnicorum libros in manus sumere sibi religioni ducebant. Quamobrem inolVirtune satis Astronomia ad festos dies constitueri dos traduxit Nevvlonus, ct quae traditione maxime sunt desinienda ea neglecta Astrorum motibus constitui debere Qmniavit. Vix enim ea ex animo , serioeue si immum virum scripsis te mihi persiuaserim: unde pluribus cum eo agendum non est. Quamquam quae dixit, ut nullo teste dixit, sic negare nos nullo alIato a gumento possumus: & sacile fuit ex tot selemnibus diebus aliquot reperire, qui in alimi cardines , ct signorum Zodiaci initia proxime incurrerent. Praeterea cum de die Custismi natali hic agamus, quod hunc spectat, revocare contra Nevvtonsi possumus. quae supra sitiit a nobis sustus disi utata . Maneat igitur liquere de mense,ac mensis die GRisii Nativitate insigni. Possumne ergo, qui hoc charactere utuntur Certum annum definire Me quide judice nequeunt. Etenim est omnino ince tum dies C ismi natalis in quam feriam inciderit: quod
etiam Scholastici O affrinarunt. Etenim licet Auctor libride aretiimen. Lunae inter opera Bedae habeat C, RisT0M natum
Feria it.: Baronius M, & Salianus co pro Feria I l. adducunt Hesychium Anastasium Sinai tam , Anastasium Nicaenum.
Feriam lU. tuetur Eusebius in fragi nentis co, Cedrenus , SMaximus Monachus. Denique plurimi, quos Menochi iis γ , Decherius SuareE M. Salianus recensent diem Dominicum . pro quo etiam Prosertur Canon quidam VI. Synodi. Ex his de Feriae opinor incertitudine constat. Quamvis enim plerique ad diem Dominicum accedere videantur , tamen
sunt illi Auctores aevi sequioris, vel susi estir fidei et ut Canon ille Synodi Ul. , quem Surius quoque, & deinde caeteri inter octo adscribunt, qui falso illi Synodo tribuuntur. Praeterea Deckerio, & Saliano absurdum videtur pios Conjuges die Sa bati iter contra praescripta Judaeorum secisse , vel totum D R batum
143쪽
batum Bethlemi substitisse, quin pretio Iocum, aut precibus imi et rarent. Additur; a veteribus , qui Dominicae diei praeconia recensent hoc, quod fuisset certe maximum, atque inprimis enumerandum praeteriri. Sunt autem hi W3tissimum
Justinus ca), Theodulphus Aurelianensis Episcopiis O , quos
Iongo intervallo secutus est Andronicus Constantinopolitanus e , qui eius diei excellentiam ex lucis conditu repetunt, ex Cunismi Resiarrectione, ex Paracliti Spiritus descensit, ex mannae PIuvia: de CHRuri ortu,quae maxime in illius diei commendatione commemorari oportebat, tacent. Sed Iongiusquam par erat disputationem protraximus, & nihil erat nobis hiliusmodi argumentis opus: quandoquidem Distertatione Ι. suse explicavimus Feriarum ordinem haudquaquam esse nobis certo cognitum , ut Canones nostri ad antiquas Ferias indogandas non sint idonei. Concludimus ergo prorsus inutilem esse hanc notam ad Gauri natalem annum investigandum.
s. II LDe bellorum resatione tempore
T Ranseo ad bellorum cessationem, & communem unive L sb Romano Inil erio pacem, quae sub Cnaisri ortum extitisse perhibetur. Eam notam Prophetae nobis suppeditant praesertim Isaias ut eum Hieronymus interpretatur, qui id ipsa al erte asterit, & Eusebius etiam, Orosius, esiique . quos P trus Huetius producit G. Maldonatus etiam 9 astirmat hoc Ecclesiasticos omnes testari Auctores. Quamobrem bene Κ plerum id negantem resutavit Norisius γ): qui etiam de tempore, quo sub Augusto lucatus est orbis,di sores Iani clausae I
144쪽
culenter displitat, & ex eo Parius Q. Baronius m tiauit Augustiim primo Janum clausisse post Actiacum bellum Alis gi isto V ct Sexto Apuleio Coss.:deinde iterum coiifecto Caiat brico bello Augusto IX., ct M. Silano Cost : demum tertio mandasse, ut clauderetur Alio Tuberone , ct pabio Maximo Coss., sed ne fieret Dacos 1striam transgressos impedimento fuisse . id ille ex Dione collegit et Ianum vero ter clausum suis. se ex Suetonio. Norisius, de Suetonii lectione est enim varia , di non Augustum reν Janum clausisse, sed vel tertio, vel pariter aliqua habent exemplaria i fuse disi utat, vulgaremque cuin Baronio, Lipso, & Casiuabono tuetur; probatque
id accidisse l. a. V.C. as. , ante communem aeram 29. ἔ Siterum a. 29. Cantabris victis. Haec ad rem nostram parum et nam tempus , quod investigamus certum est antecessisse . Temporis, quo tertio id Augustus secit nullus antiquus Auctor differte meminit: Norisius co tamen Romanarum rerum si riptoribus pervolutis arbitratur in id spatium incidisse , quod aba. V.C. 748. ad 7st. intercessit. Nullum enim eo intervallo. hellum ab ullo Historico commemoratur. Antea vem a. 47. Tiberium Dio narrat coortis in Gormania motibus ad bellum prosemim esse: immo initio 7 8. ab eodem Dione apud Z naram refertur tumultus Armeniae, quem Artavasde Rege creato sedavit. Post vero bella rursum a. s3. erupisse constat ex Historia Caii Caesaris, ct Dione in excerptis Ualesianis et quae diutius nunquam ferme intermisia durarunt usque ad N mnem . Sunt praeterea de eo ipse coclemirae allatae a Norisio non contemnendae: qui etiam Orosium impugnat narra tem duodecim annis clausum Ianum perstitisse, dum CMκμSTUs nasceretur anno V.C. 7sa. Verum tempus id, quo constituendo hactenus conjestaris quibusdam illam est mihi certius depraehendere, & intra spatium paulo arctius , ac Noris secerat constringere visiis ium inscriptione, quae .Emeritae in Hispania extare dicitur δ legiturque apud Grut rum se .
145쪽
ORVM. COSS. TEMPORE. IN OET MULTIS. LOCIS. INTERMISSAM. PRO DIGNITATE. IMPERlΙLATIOREM. LONGl REMO GADEIS. USQ. PERDUNT
Card. Norisius etexistimavit o corruptum esse annum Cons latus, ct legendum COS. XL Tribunitiae vero Potestatis notam recte descriptam fuisse. Attamen manifestum est in hac inscriptione numerum Tribunitiae Potestatis integrum non le3i; idque adnotatis punctis Gruterus sigi,ificavit: item male ex scriptum esse constat numerum adjectum titulo linivratoris ς siquidem neque ille concurrit cum Consillam Augusti XII. Quamobrem potius corrigenda est ex alia . quae apud eumdemGri iterum legitur μ): item apud Boii sardum 9 et & nos fripe vidimus ad portam Esquilinam:
Cui conseia ant nummi apud Occonem :
Itaque ex hac inscriptione conjecturam facere licet de illa prima, in Tribunitia Potestate deesse numerum IX., ct in acclamatione Imperatoria signanda pariter detrito Iapide noli extare ultimam hanc notam iridi pro X. lectum V. quod quam sit facile rerum hujusmodi scientes norunt, nolque non si mel experti sumus in . Muratorius quoque in nolo Thesauro θ habet inscriptiones duas, in quibus Consillatus XlI.
146쪽
coniungitur cum titulo Imp. XIRI. Iam vero , ut Gutte
rus Q. Pitiscus μ), BIanchinus M , aliique docent Trib nitia Augusti Potestas procedit a V. Kal. Iulii Augusto XI. ,
Cn. Calpurnio Coss. idest anno ante CHRisTuM a 3. Annus ergo Tribunitiae Potestatis XIX. incipit V. Kal. Iul. Augusto XH., ct Cornelio Sulla Coss., V.C. 749. ante Christiana aeram ergore,st eam diem hoc ipse anno posita est inscriptio iam clausis Iani templo. Dicendum ergo est id non evenisse nisi, vel hoc ipsb anno, vel anno seperiore. Ergo tunc selum communis i to Romano imperio pacis tempus statuendum est, ct cessati nis bellorum. Obstare videtur rationibus nostris nummus a Blanchivo productus Q, quem habet etiam Ua illantius se Coloniae Caesaraugustanae . in quo caput Augi isti extat cum literis AUGUSTUS DIUI F. COS. XI. DES. XII. TR. PorXt.: X. Uerum diligentissimus Blanchinus punctis adnotatis innumero Tribunitiae potestatis significare voluit locum patere, a quo unitas abrasa sit, ita ut vere fuerit POT. XIIX., quod erat animadvertendum, ne quem Valliantius, sive Uaillantii editiones aliquae, in quibus puncta illa praetermissa stant deciperent. In Mutatorii lapide uno ex quo alterum corrigit oconiunctus invenitur consulatus XII. cum Tribunitia Potestate XX., ct in numis saepe . Quare Uaillantius putavit Constulem eum XII. procellisse Trib Iot. XX. sed fallitur. Exhibent hanc coniunctionem nummi, quod alium Consillatum XIV. non sit scei'rit nisi a. V.C. sa: & notum est in Imp. donec
novus susciperetur ultimum exprimi selere. Caeterum hinc ad rem nostram colligi nihil aliud Irotest, nisi ab anno V.C. 748., sive Iuliano 4 . . ante aeram Christi nam 6., ad annum 7s I. cum tunc λlum suerint lucata omnia tempus, quod CHRIsri ortui tribuendum est , constringi debere , quis vero sit ex his tribus certo ex hoc charactere definiare non possiimum. Multum tamen est, quod illi debeamus: nam longissmum temporis spatium, quo a Chronologorum sententiis supra recitatis permittebatur divagari natalis Custisri an nus est in angustum coactus ad annos tres. Praeterea PP. sententie sere omnes , Scelebres illae, etiam de an. Aug. i. , & 42. ex hac Praecipue nota repudiantur , atque inter eos Hie
147쪽
roilymus, qui Is iae locum ilIum cis decIarans: ct erit isis issimis diebus praeparatur mons domus Domini in vertice momtis , e - elevabitur super eoues,'fluent ad exm omnes gestes . . . eonflabunt gladiorsuor in vomeret, ct timeassuas MDAcer non levabit gens eontra gentem Nadium ait id anno 43.
Augusti evenisse sive a8. O , quando sub Praeside Θriae seri prima est is orbe terrarum facta deferiptio,/Evangelicae doctrisae pax Romani Imperii praeparata. Maxime vero haec nota eos redarguit, qui ante annum 748. Ciniso ortum retrahunt Harduinus, & Manius.
DE Cyrini descriinione nune est dicendum , quae tempori huic otioso bellisque vacuo maxime convenit; quam quae Lucas memorat scribens so; factum est autem in diebasialis exiit editium a Caesare Augusto, ut describeretur universus orbir. Hae deseriptisprima facta es a Praeside Syriae Grino: Oibant omnes, ut pro erentur singuli is fuam Civitatem: a endit autem. Ioseph a GaI ο ὐe. Atque hujus descriptionis uti nam liceret nobis tempus reperire: extaret annus, cui co signare Cincismi nativitatem tuto possemus, quem hac ratione assecutum se putavit Paulus Petavius narrans sibi varia agitato tandem hune sese obtulisse portam cc . In id igitur diligenter inquiramus. Josephus, & Cyrini descriptionem memorat, &tempus, quo faeti est significat, nimirum proxime post A chelai relegationem se . At hic vada, hic scopuli. Etenim, Archelaus, ut idem narrat D relegatus est anno regni eius d cimo, vel nono saltem, ut idem alio in loco scribit ἡ .lt que multo serius Patris eius Herodis morte, quo vivo, ut Matthaeus testatur cU CHRisrus est natus . Non ergo explicat, sed involvit magis Iosephus tempus, quod exquirimus , atque in eas suebras coniicit, unde non ita facile evadere possimus.
148쪽
Evasere Maldonatus ca),&Calinus fidem abrogantes Josepho. Verum Iosephus sidei suae patronos , testesque habet nummos veteres, & plura monumenta temporum illorum. Bera, ali que Haeretici , quos Baronius notat pro temeritate illa, qua considentissime rebus etiam mimoribus manus inserunt, pronuntiarunt verba illa: bo deseriptio facta es a Praeside Θria Cyrino, nequaquam esse Lucae manu conscripta, verum ex marginali adnotatione nescio, cujus, casia in textum Obre
psi ille . Sed, & doctissimi viri, probique Catholici, Henriciis Valesius e . Petrus Daniel Issuetius μὴ scindere nodum,
quam selvere maluerunt contendentes paulo adulteratum Lucae textum in Quirini nomine: atque alter pro Cyrino legitSaturninum; alter pro κυm . in Graeco textu rei ouit et nimirum Quintilium Uarum Saturnini silccelsorem, decesserem vero Cyrini. Verum, & Quirinium, vel Cyrimim, vel Cirentu, vel Letinium c variant enim habent exemplaria omnia: &quod caput est Cyrinum vulgata Iectio. PNterea Iustinus Ma tyr 9 Cyrilium ipse quoque nominat, testesilue allegat publicas tabullas et idemque paulo mist relietit, & alibi f colh- stanter eamdem retinet. Hi ergo putarunt in Lucς textu nulla memorari Cyrini descriptionem : idem alii defenderunt sa va sacrorum Codicum fide . Sunt autem hi Hervvartus, Keplerus, Henschenius , Joannes Clericus μ), qui omnes
το πρωπε, cui genitivus additur λεπινεύοντοι vim comparationis habere putant: arperivile sit, inquit Hervvarius se , ae si dieι-- retar, descriptionem illam esse priorem , priusque eiam , quam Pulaenius S3ria praeficere: r, pr fecturamque ipsius gereret. Atque idem Hervvartus ardumenta in eam rem adducit 3 ,
locaque plurima, in quibus idem sere ohservatur loquendi m dus M. De hac explicatione Norisius o ait, eam se nec
probare audere, nec improbare , additque: s vovitatem exeipiat eas difficultates emollit, quibαι viri eruditi cum se expedi-
149쪽
re non possent de administratione Θriaea Uini,pleraq:non modo sine terie, ae tabuΓr,verum etiam adversus historiae fidem in titeras
misere Si cui hςc minus arrideat,reli iuς simi opiniones duae vel CHRIsTUM ortum quidem in ea descriptione, quam Josephus memorat, sed male ab illo tempus consignatum; vel duplicem censium egisse Cyrinum, & hunc Iosephi diversum ab eo, quem Lucas tradit. Primam opinionem amplexus est, Valesio judice,Eusellius. Itaque in Chronico tumultum illum Iudae G lilaei,qui descriptionem a Cyrino factam subsequutus est shb o tum CHRrsTI , & extrema Herodis tempora collocat. Idem sentit ex recentioribus Maldonatus co . di Iosephi acerrimus repraehen r Calinus . Contra hos arguit Hugo Grotius μ , qui Iosephum tam diligentem rerum Judaicarum inquisitorem,& cui Romana quoque archi via patuerint deceptum putent, in re tam obscura eos ipssis valde decipi non dubitandum . Alteram secuti sunt plerique recentiorum et qui quidem monent ter censiam Augustum egisse: ut Suetonius docet. &Ancyranae tabulae, quas in Pandectis suis Turci cis Leuticlavius , in Thesauro Gruterus, Andreas Scottus, Lipsius, Monelia, aliique repraesentant. Primus habitus est Agrippa Vl., Aligusto II. Coss., qui annus est Iulianus 18. Alius Marcio, & Asinio Cosi. id est Juliano 3 8. Tertius duobus Sextis Coss.Iuliano s9. Altera ex his illum fuisse , quem Lucas memorat arbitratus est Huetius. At Petavius co diversiim ab illis tribus, & extraordinarium suisse putavit, ideo institutum, ut Augustus breviarium illum siaum , in quo descriptae erant opes omnes, ac vi res imperii , quemque Dio memorat , conficeret. Idem sientit
Lamyco, Chisullus, Norisius f , Hugo Grotius is et nec
longe abeunt Scaliger, & Casaubonus . Hi monent censiam , hunc a calaitatione diversiam , quemadmodum haec vox accipi postea consilevit sequiori aevo , nec vectigal ullum iniungebat: quare mirum non est, si in Herodis regno fieret, eamque Iosephus non memorat : nihil enim in ea evenerat memoria dis num . Praeterea Cyrino fuisse demandatam, quod id te mluris in Oriente degeret, ct ob recentem de Homonadensibiis victo riam esset tota Asia celebris; extraordinarium Imperium illi est
150쪽
est collatum:ideo legi de ii Io apud Lucam ηγιμο δεαι& apud Iustinum ..μν-.mam voces ηυμώια, ἐρ- Ο-ιν imperia quaevis extra ordinem significant: & Josephus non semel Voluminum, & Saturninum ., M.,M dicit. Haec illi praesertim, ut argumentis satisfacerent contra adductis attulerunt et quae argumenta collegit Ualesius . Possinus co Praesidem Cyrinum vocari putat ob Syriacam Praefecturam ivstea adeptam, ne alius ab eo putaret, ' quia id multo eum noti rem faciebat. Sed aliquando ad huius descriptionis tempus in vestigandum , .ex quo natalis Ci Ruri annus elici lutest acced mus . Norisius probabile ceti set hunc censum instituisse Cyrianum , quo tempore in Syria expeditione contra Homonaden ses perfecta, morabatur: ct ad hujusmodi tempus investigandum Tacitum in subsidium vocat si ribentem Cyrinum expugnatis Homonadensium Castellis Tiberium Rhodi agentem c hiisse : si ea obseqilia praesenti praestitit, ait Norisius, acciuisse hoc intra a. V.C. 748., ct 7ss., quo temporis si vitio Tiberii apud Rhodum secessiis definiti r . Sed Iatius est hoc intervallum , quam hic t o 'uletur et nec vero hirii si, odi conjecturis agi placet, quae labascere omni ex parte videntur. Itaque nihil ex Cyrini extraordinaria potestate, ' exm.:itione colligere licet.
Videamus an liceat aliquid ex Praesidiam ordinariorum tempore. Atque hic mirum est quantolae re receiatiores Iab rent in Syriae Praesidum tenu ciribus ordinandis, in nummis conquirendis, producendisque. Fecit hoc, sed alio in argumento optime Norisius, ex quo sua caeteri hauserunt, de Varo praecipue, 9 Saturnino. qui circa natale CMaisTi tempus inciderunt. Vari duos nummos protulerunt Ordinalis Norisiis, & Nicolaus Tot nardus 9 et ex his eos se accepisse testatur Pagius Q . Post Pagium eos repraemitarunt Vaillantius co , Blanchinus γ), Monelias', Lamy. ScheIstratus &c. His tu
nummis eadem est epigraphe EI I ΟΥΑΡΟΥ ANTIOxEn N in area vero diversi anni scalpti leguntur: in uno E K idest a. ah,
sus notis his designari annos imperantis in Syria Augusti, quis cum