Ioannis Stoefleri Iustingensis mathematici eruditissimi, faciléque omnium principis, in Procli Diadochi, authoris grauissimi Sphæram mundi, omnibus numeris longè absolutissimus commentarius. Ante hae nunquam typis excusus. ...Schradinus lectori. .

발행: 1534년

분량: 290페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

STOEFLERI IVIΤΙNGEN. C O M M E N T A Io v ii Ar Egrana eiusdem auenae sponte prouenientis ad uestendum. Otribusdam Droesse 5 c. Vide plura ibi tristatu digna Ao Orit m aspecta plimmum torreat. Ambrosius aut sibro unico de Oaradiso ca et Aes

At --.- Rhu Africae. Alia interior intra aequinoctialem nostro canoni accedit. Strabo lib. Primo Hoe Ameri defensor dicit eundem extremos hominum Aethiopes bipartitos.utiose 'o . . 'P ς-Strabonem. Triplices numerauimus Aethiones tra

quodamodo Aethiopes,ut sunt Indi: de quibus Plinius lib.s.ca.19.AGan e insqui uersia ad meridiem plaga tinguntur sole populi iam quidem infect non Nac t

Hςthiopes maculant orbem,rerrata fistulant m/x mani, Progenerat,medium facit moderata tenoremvitam propior tellus natans Aegyptia Nilo

Lenius irriguis infuscat corpora campis.ciationes Ninfluxus corpora eoru uariantur. Legero IuliuFir lih 1 ra Aquadri. λα.ubi de Aethiopibus scripti ii reliquit sic. Sol per zmith capitustiorum currit in -M, S in py Wi mr mlicca, ct corpora macis adeles, propterlongam&assiduam solis moram meorum regionibus Has

62쪽

Qtiae mulieres facile pariaent,

atrio facile coa

Lege Hali uo

clan tra. 2. quadri cat,

Theodectes. Onesicritus. Martianiis ad mare rubra ponit fonte, queca greges biberint, in rubeucolore incipe

mutare lanaS Sol a terra nosemper aeque

distant. Ausonius ubi perpetuudie intellaxerit

IN PROCLI DIADOCI I 8 PHAERAM IOANNI sqnus Germanice decus libro de natura locorum, Distancto. ca. 3. de diuersitate I loci & accidentium eorum, quae generantur in eo scripsit. Videmus ea quae in locis calidissimis terrae nascuntur, esse calidissima oc nimia siccitate rugosa . Sisciit grana Piperis nigra multu propter ipsoru caliditatem. Sicut etia sunt Aethis opes,quorum semen generationis calidum est, ct matrix mulierum militu est

calida oc sicca,ec decoquitur semen conceptu decoctione fortissima, ec ideo nisgrescit corpus eorum propter sanguinis sui adustionem . Educit enim calor Iosci ipsorum humidu subtile oc adurit grossum terrestre,quod pmanet re generat nigredine Et terrestria membra quae sunt in eis,sicut ossia,fiunt albissimae quod apparet in dentibus eorum. Et caro eoru sanguine infusa est, sicut sunt carbos nes accensi:sicut apparet in lingua Θc faucibus eorum quando ora aperiunt: Et

habent ora prominentia propter calidum acuens os eorum. Et oculi eorum ex

calore uenas ec pelliculas rubentes habent.Et quia corpora eoru sunt aere cali dissimo circundata, necesse est ut sint porosa5cssicca: eo quod evaporat contis nue in eis h umidum: propter quodsunt leuia eorum corpora N agilia . Et quia cum humido educuntur spiritus eorum, ideo efficiuntur corpora eorum fligi da oc timida multum,humores paucos habentia : Propterea naturaliter non tiM Ament febres multum,eo quod natura sibi conscia est, quod non est multa in eis corrupti humoris. Et tales citissime senescunt, propter uirtutis naturalis desfectum,quae cum spiritu evaporat:Ita, qubdaetas eorum est triginta anni: retunc sunt senes deficientes . Et quia corpora rara habent,euaporat humidu, ut diximus, proter loci calorem ec remanet terrestre siccum combustum, quod

si leue est ec bulliens,facit coloremrubeum, Θ si est adustum innaturale, facie choleram nigram.Et his duobus humoribus praecipue abundant corpora A thiopst,plusquam phlegmate 5 melancholia naturali. Quia uero corpora castida,calore loci semper laxa sunt 8c rara,ideo membra partus mulierum eorum sunt ualde laxa 5c mollia:Propter quod facile partui mulieres eoru. Licet proapter siccitatem matricis Θc uirtutis earum non facile cocipiant . Et paulo post. Aethiop es nigerrimi, seues quidem sunt corpore & fatui mente,propter euasporationem Zc defectum spiritus animalis. Siccitas etiam oc caliditas est causa, quare pili eorum sunt pauci oc crispi, ad modum granorum piperis . Licet auatem ab huiusmodi nigri aliquando nascantur etiam in alijs climatibus, sicut in quarto uel quinto,tamen nigredinem accipiunt a primis generantibus, qui cos plexionati sunt in climatibus primo Θc sectindo,oc paulatim alterantur ad albo dinem,quando ad alia elimata transferuntur.Hsc Albertus. Strabo lib.is.fusisse indicat,qui aquis causam nigredinis tribuerint: qubd peregrina quo pe cora eam potantia colorem uarient. Theodectes ad solem retulit, quem male Onesicritus reprehendit,etiam si annuat Strabo.Nam propinquior sol dicitur, cum in zenith magis inclinat.Hoc modo ec Indis 5c Aethiopibus approximat. Falsum est aut solem ab omnibus aequaliter distare,cum in capricorno propior

sit terrae,quram quum in cancro est, ex comuni astronomorum sentetia. eo dectae uersus hi sunt. Qitibus propinquam Phoebus admouens rotam, Atra fauilla corpora infecit uirum. Coloribtis adurens praepotentibus

Retorridas crispavit illorum comaS.

Sententia Alberti placet mihi. Sed hic occurrit quaestiuncula non praetere da. Qtii hi sint Aethiopes h bentes perpetuum diem Ansam huius praestitit Ausonius poeta, in Mona svllabis.De inconnexis.His uersibus.

Longa

63쪽

Dia caret Aethiopum plaga peruigil irrequies genS,

Semper ubi peterna tiertigine clara nitet luX.

Avianius refertus est implicitis,intra catis 5c abditis sententiis. Quare ide seriis Piit Oriphum de numero ternario ad symmachum:Et saepius prae se ferunt sui Herius quandam impossibilitatem: Ac nisi absconditus quaeratur sensus ut fit maenignaatibus,imnent plurimi uersus sine interpretatione: ut hic. Contui dc nos habent en urn eit igit uri Dod Aethiopibus sitis sub torrida Σona oritur Zc occidit sot: diem dc nocte quare habent ipsi diem & noctem ex motu ipsius solis sicut nos . Immo in imis mQxu sisti uer orbe terraru on est dabilis locus quispiam ubi sit perennis dies.Etiam inomia habitatio esset sub polis. Quocirca cogimur abire a die re nocte Solis, quaerere ab aliis astris dies ct noctes. Animaduertendu igitur. Qi d cn sini; P dicimus dies 5c nox,intelligimus de die 5 nocte causatis ex motu Solis. decus cum adiectione stellae Vt cum dicimumdies Aldebaran,id est,oculi Tau* m,aut nox:Aut dicimus dies uel nox cordis Leonis S c.Est aut dies moras horizontem,siue alioqui sit dies uel nox. Nox uero stellae, est mora δοκsthi: eius sub horizonte. dicimus, ubi polus arcticus eleuattir s. fere gradibus, quaecasem cordis Leonis esse horarum 14 minutorum fere 13:Noctem uero horaru v. minutora s. Sic dicimus apud nos duas stellas pedis posterioris urta maioris hanere noctem f.quasi horarum. Diem autem is . Huius rei ponit exemplum Lucanus 3.Pharsambi sic canit. Longs Ttinc furor extremos mouit Romanus Orestas taliae est, zG CarmanOSQ duces,quorum iam flexus in austrum Orestarcim ad A ther,non totam mergitamen aspicit arcton, minus QO, Lucet 5c exigua uelox ibinocte Bootes.

Appianus Alexandrinus Pompeio affuisse scribit orientis natioes maetno nusmero Iuncti sunt em ei Lacedaemonii, Peloponnesiaci, Boeotii, Athe*enses, Thraces,Hellespontici,Bithynq,PhrygeS,IoiaeS,LArabes, Armenii,Cyprii,Rhodii&c.Orestae,Carmani. '

lati exta Asiae,regio Assiae tucina sinui Persico dc Gedrosiae. Cui titudo est . .a6.αγ.gradibuS,longitudo circiter so. Orestae ut aiunt buli sunt Im Orestae. uiae,uicini Carmaniae, orientaliores tamen Puto legendum oryas,aut Oritas O ςx -

Θ ΠQIndorum lingua loquuntur. De his nihil legimus apud Ptolemaeum trabo de Orestis mentionem facit,sed nil peαnitus taciunt pro Lucano, stultenim populi circa Illyridem ecc. Forte ad elesu/tionem poli f. Madau: lege Strabonem Idem tame lib.is.Post Arbies suntcsiditionis, qui lethliaris uenenis sagittitas praeustas illiniunt.

Rectilicata sphaera astraria ad latitudinem Carmaniae Σ .graduu, se ma sor non tota occidit sed caput manet supra horizontem. Bootis autem imago diεο φtota mane ub horizonte sex propemodum horis, aliis 18. manet supra horis rontem. Habet igitur Bootes exiguam di breuem noctem tantummodo Gnorarum, postea lucet longo tempore,quia 18. horis.Est igitur nox Bootis 6. horarum Sc di eius 18. Sunt qui uersas Ausonii ad quandam stellam fir' rareferunt, quam Canopum appellitant . Earum nulla est s h,

in parte nostra a illonia, pit ires in austrina, hactenus tamen una dempta) a Strabo paucis cognitae: Ob eam causam, qtua nobis ob terrae rotunditatem no appas Canopus inisP-ς,imo primo, Solino capitulo 44. Pomponio Mela libro secundo, la re ciuitari

64쪽

IN PROCLI DIADOC MI IPHAERAM IOANNIs

Strabone lib.ir.5 ultimo,insula est in Canopico ostio Nili fluuii,dicta a Canois D

C nOPVβ βxςi -isum faciunt ad nostrum propositum. Est praeterea Canopus stella sita in imagineccesem Argus, ut nauis appellata. Est enim haec imago in me ridiem exposita,habens,authoxe Ptolemaeo Dictio.8.ca. M Alma.stellas 4s. Et est haec stella Canopus sita in remo sequente. Dicta Canopus,ut nonnullis uis Piolam V Canopo, ubi primum comta 8c obseruata. De qua Ptolemae

Ptolemaeus uSlib .Geo.ca .sic scribit. lautem soluui Arabia recta ad meridiem nauigant, ec aduersuS Canopum stella qui illic ιππος, hoe est,equus appellatur. Hi de Azaniaregione, uicini aequinoctiali, contenti in

Aethiopia sub Aegypto, dequa Ptolemaeus lib. ca.8. 5c quarta Tahu. Atria βμhi, k voeant hane stellam equum. Vocatur oc eadem subhel aut si ei, quas incen dium ob radiorum magnitudinem ec multitudinem, quasi stella crinita ut cos metes.Quod satis indicat Plinius lita6.captiza. deTaprobana insula , idicit. APlinius. Canopum lucere noctibus sydus ingens ct clarum. Et Solinus cap. 6. dei βψ'iRV probana Lucet inquit ibi Canopus sydus clarum 8c amplissimum. Haec uel

CR Pi λψςV tempore Ptolemaei fuit in Geminis ingradu, minuto io. habens latitudinem meridonam s. graditu, ec declinationem meridionalem 1i.graduum 1 minustorum. Tempore nostro est in cancro .fere gradu. Cumlatitudine meridiasna n gradu Et declinatione 1i.graduum 34.mminorum. De hac stella scriat Rr HR hunt plures authores grauissimi. JHarcus Mani.lib.i.ca.a. de terrae rotunditas Iccirco terris nonomiistius omnia signa cte. Conspicimus.nusquam inuenies fulgere Canopum Donec Niliacas per Pontum ueneris ora . Plini.libaaea. i.plura tractat,ut in quibus loeis Canopus u1deatur uel no,uo lens per hoc probare terrae rotunditatem, ubi habet. Nec Canopum cernit Ιt lia. Et infra.Vt Canopus quartamfere partem signi unius super terraeminere Alexandris,intuentibus uideatur.Eadem amodo terramquodamodo ipiam stringere.In Ponto omnino non conatur Fc .Posidonius, teste Strabonelib.3.

de Canopo,recitat in quibus uide tur locis,quem lege .Et idem Posidonius teste Cleomede i.Meteo. uolens ostendere terrs magnituditiem, inducit Canin Fhum stellam.Ιnquit enim Posidonius,Canopus stellaitaappellata lucidillima est ad meridiem in temone Argus, eain Graecia neutiquam spectatur ct pctim

de necn Aratus in phaenomenis ipsam memorauit:aseptentrione autem meti iridiem euntibus, primum in Rhodo sub visum cadit an finiente quoi3 perspeocta confestim ex mines couersione occidit. At cum a Rhodo quina stadi. mistia Alexandriam usi nauigaueris ,in Al exandria ipsa ab horizonte sublimis ah paret,inmedio adlibellam coelo,pars signi eius quarta, quae est quadragesima octava pars meridiani per Rhodum 8c Alexandriam Acc.Et demum de ea Ia Proclus noster in fine libelli,de signis coelestibus. Cumigitur tot grauiuio P ς' δ' -authores hanc stellam ad diuersa officia usurpant, uidendum nobis est, an de ea locutus sit Ausonius, quod ipsa Aethiopibus faciat aeternam lucem . In Imoositio Caes primis,ut huius rei periculum fieri possit,eam sphaerae materiali ivonemus,nopi in sphaex haec lege. Siste tertium fere gradum Caneri cum quo Canobus nostio tempos Rin, re coelum mediat ad meridianum sphaerae, & ea inuariata recense ab aeqito Gali uersus meridiem si. gradus & 34. minuta ,hoc est, feres α. gradus, Ocaatin huius numeri fac notam cum cera aut alia materia in ipsa sphaera, putata in PliniuriPosdonius,

65쪽

s TOE E L E R r I usTI N G E N. c o M ME N TAR I v g. incoli odistinguente solstitia:&fignificabu haec notaueram stellae positio: nem. Ut quia stella tendit trersus meridiem, nulla operatio instituenda est pro Aethiopib s septentrionalibiis, qui cotinentur intra tropicum cancri Sc aequas Iorem. Q lare uenio ad Aethiopes meridianos Aethiopiae interioris, de quibus supra canon quistius dixit,hoc est, ad eos qui habitant intra aequatorem di trospicum capricorni,quibus latitudo est austrina, re polus antareticus attollitur riis supra horizontem. Et repeto, exempli causa, Rhepsi os Aethiopes habentes laratitudinem austrinamio. graduum. Rectifico igitur sphaeram adio.gradus lara dem. titudinis meridianae,hoe est subletio polum antarcticum supra horizontem io. gradibus: Et circumuoluta sphaera uideo canopum oriri ε coccidere, igitur misnime facit Rhepsiis aeternum diem. Consimilem instituto operationem ad Aethiopes Agesymbae regionis, quorum latitudo est fere as. vel 15. graduum ecΟMndo,ut supra,canopu surgere mergi . Venio tandem ad ipsbs habitantes sub tropico capricorni, quoru latitudo est a 3. graduu &3o minutorii:&sphaerauerificata cerno, ut supra, eius stellae orta oc occasum. Qtiocirca infero his meos ridianis Aethiopibus hunc canopum omni die naturali orientem occidentem nullum perennem donare diem. Q. rod si sphaeram rectificauero ad alias Iati,tudines meridianas ultra tropicum capricorni sequentes: puta, ad vigesimumqtiintum,irigesimum sextum, vigesimum septimum, vigesimum n Inum, tris

ramum,tricesimum primum,tricesimum secundum,tricesimam tertium, triμ

mum, experior canopum exoriri oc decidere. Quamquam ad latitudines ultitimas,scilicet,34.3 occ.exu ia faciat nocstem,longumque diem: Et postquam peruenero ad latitudinem 39. graduum oriri ac occidere desinit, incipitque suo

pra horizontem ferri, oc habitantibus sub ea latitudine Zc maioribus, scilicet

quadraginta,quadraginta unius,quadraginta duorum, quadraginta triu gra duu qc. aeternis ostendere diemsed certu est hos non eise Aethiopes.Habitant enim in quinto ec serito climate meridiano . tribus e regione respondent in Urte aquironia climatatemperata, ubi non sunt Aethiopes. Ut uidere licet in Hispania, Italia,Gallia,Germania dce. Quamobrem cogimur inuestinare alium canopum,qui sententiae poetae satisfaciat. A uetustissimis autem alitho plurimae stingvibus percepimus,ad meridiem circa polum antare ictim stellas radiare lonae fulgentiores nostris stellis in arcticum collocatis Quamquam ad nostramno, 'φhi πις A emam nondum satis peruenerint. Ut sunt de quibus Plinius lib.a.ca. a.Beres L mces crinis N Caesaris Thronon. Qitauis De totos a Callimacho Berenices Berenices criis crinis appelletur. Testis est Probus.Sed nihil facit ad Plinium. alii Destotos ad septentrionem vergit omnibus manifesta. Lege Petrum Vallam in secundu Plinii. Ptolemaeus porro Phelusinus stellas fixas ad horizonte Alexandrie cuuius latitudo est; i. gradusi officio,instrumenti Armillarum, quoad earu lonilio tudines &latitudines obseruauit.Nec potuit eius obseruatio ultra in meridiem extendi, ad eas,scilicet, stellas quς supra horizontem Alexandrinum non fere ihantur tumore etiam terrae impediente. trocirca plures ab eo non ilifas coiri;

pulsus fuit negliger Propter tot autem stellas nobiles θ splendidas,ad polum antainicum sitas,uerisimiliter crediderim Aristotelem polo antarctico superis Aristotes τὰ isorem mundi patetem attribuisse . ARIs ΤOTELES enim secundo de Coelo lo 'sursunt aclec mundo diilentiens a Pythagoreis, CLEOMEDE ec aliis in Mundi positio ri vibus , allignauit dextram orienti, sinistram occidenti, meridiei sursum sesptentrioni deorsum.Eius uerba sitiit haec . Polorum quidem unus nobis minens apparet superne, pars est deorsum: alter uero nobis incertus stir sum Dextrum namque cuiuslibet dicimus,unde principium permotum Ioa

66쪽

I N p R O CL I' D t A n o c Η I sp n AE R A Μ Io A M scus uero conuersionis c ulli principium est, unde astrorum ortus. Proinde hoc ofuerit dextrum: Cuius autem occasus ,sinistrum. Si itaque a dextris Oroetur,

Stellae cognitς

Vsus canopi Rhepsit, Anstropophagi.

in sinistram fertur Jupernus,qui nobis n6 apparet polus, enecesse est. Nam si sit manifestus,in sinistram erit motus:qubd neutiquam dicimus. on dubiuissitur uuin non apparens polus, sit id quod sarsum,ac qui illic habitant 1n sux perno sint hemisphaerio 8c ad dextram, nos autem in inferno g in sinistro eco trario ecc.Hucusta Aristoteles. Nostra autem tempestate felicissimo sydere

per obseruatores mathematicos illustrissimorum regum Portugalliae nonnulatae stellae cardini austrino uidinar in ordinem redactae sunt. Hi sane tropico nys herno superato inciderunt in latitudinem poliantarctici propemodum so.gra duum Illic coelum 8c aera perraro nubes inumbrant,quasi semper terena, ratu uandoque sed leniter, elum decentissime ornatur syderibus quibusda, qu

hactenus fuere nobis incomperta.Et recensita sunt M. tantae claritatis ut apuanos Venus 8c Iupiter. Immo maioris magnitudinis quam autument homineS, qtiae claritate cunctis syderibus octauae sphaerae praestant: Et in primis tres ca nonos conspicati striat,duos ultra modum claros, tertium obscurum re dili1m1 .lem aliis. Neque habet pol tisantarcticus ursam maiorem uel minorem, que Eadmodum est uidere in nostro polo arctico . Neque eum uicine contingunt lysdera quaepiam clara sed ipsum ambiunt . Primus igitur canopus albicans eximmiae magnitudinis describit cirra polumcircumferenti cuius diameter fere io

aut ii continet gradus. Alius canopus albus habet diametrum circumferentiae Dene α.aut13.graduum.Et tertius Canopus niger Ningens, cuius diameter ciri

cumferentiae habet ferme 3Σ. gradus. His cognitis exercitium sumemus. Et Primo per primum Canopum cuius diameter habet fere io. gradus. Supputa a Dolo antarctico in coluro aut meridiano sphaerae s. gradus ec fini impone cha racterem hunc Canopum significantem. Postea siste sphaeram ut uterque poslus iaceat in horizonte oc uidebis hunc canopum oriri Foccidere, cum me ridianum adierit distare ab horizonte 3 . gradibus Dein subleua sphaeram, ut

polus antarcticus attollat se supra horizontem 5 gradibus autao.22.8s sphsra rotata cernes canopum neque oriri neque occidere sed perpetugesie apparitionis. Quare Aethiopes omnes interioris Aethiopiae, de quibus tua pra diximus, quorum latitudo excedit gradus, ut sunt Rhepsit,quorum iam titudo austrina est V. uel io. gradua, Antropophagi,'uoru latitudo est c1rciteri; graduu,Item Aethiopes Agis ymbae regionis, quoru latitudo est istis tr. Occ. I. graduxi hi omnes, alii in iam memoratis latitudinibus assimiles uicio huius

Canon sextus.

canopi aeternu habent diem,propter eius perpetuam lupra horizontem durastionem. Multa alia exempla ex Tabula M. ct ia. Asiae colliges , ubi offendes plures insuIas in meridiem ultra aequinoctialem expositas,habentes latitudiis

neS 5. .8.9.gradiIum.Adsunthobulae recentiores ex quibus facile multa eri

trahes exempla. Similis operatio instituitur per secundum canopum, laetis diameter tr. quasi coplectitiir gradus latitudinis . Tertium quia nigrat missum facio. Habes nunc optime Lector poetae Ausonii sententiam de Aethiopibus quibus semper aeterna uertigine lux clara nitet:& distatutionem quaestiuncustae. Qtii sint hi Aethiopes habentes perpetuum diem Sextus canon 8c ultimus. Quorumcum Teniti, sub tropico capricorni est,

tria habent umbrarum genera, unum orientale, secundum occidentale, tertia

um meridianum in austrum depulsum. Verum si incidentiam radii per di, cularem inter umbrarum genera supputauerre, quatuor congregabis . Huse Canoni accedit Textus P R O c L Isupra inparagrapho,B R v Μ A L I s circolim

67쪽

Ptolemaeus. ExemPIa,

ius circulI.

A Ius est di c. Ex comentariis A Tabirilis Ptolemaei non offendes,leehor, exempla Propter terram hanc sibi incognitam. Ultimunm paralleltim quem ponit ultra aequinoctialena uersus meridiem continetuontra aeqtunoctialem es trospica Capricorni Cuius latitudo est H, .gradutim oc ab . minutO.oppositus parablelo aquilonio per Meroem descripto Tesi is Ptole. lib.1.ca.24.Et idem lib. .ca. 3.ubi sic scribit. Μeridionale limitem terrae nostrae habitabilis terminat parallelus qui australior est circulo aequinoctiali gradibus i 5. 3 h. Ex recentioribus tamen chartis exempla colligi possimi.Ut est America prouincia occidentalis uicina tropico capricorni Zc partim subiecta eidem Vbi abbatia omniuSanctos ruminuenta per Columbanum Ianuensem ex mandato regis Castellae anno gratiae 149 . Et reges Portugalliae magna Africae partem Ptolemaeo incogniσtam cognita fecere. Ubi tropico Capricorni adiacentes insulae,de S. Maricha, insulae Primeras, oppidum Serraseemosa. Ibi magna multitudo elephantorum alboru. Circulus nostri canonis diuersa sibi usurpat nomina Dicitur enim circlculus solstitii meridionalis,austrinus,notius,hyemalis,hrumalis,hybernus.Plis nius lib.z.ca. a.& ubiiu uocat hunc circulum solum brumalum sine adiectione solstitit. Vocatur etia tropicus hyemalis,hybernus, Capricorni, chimerinus trospicus, ri 9 Acet Graece latine hyems: ot κινος, id est hyemalis. Et circulus uertis Hyginus.

lis capricorni . Hyginus lib. . ca. de polo, de eo circulo sic scribit . Circul us chi. merinus tropicus instituitur a nobis hyemalis a nonnulis etia brumalis appelatas,ideo quod sol cum ad eum csieulu permenit hyemen efficit his,qui ad aquialonem spectant, aestatem autem his qui in austri paytibus domicilia constituearunt.Qtianto enim longius abest ab illis,qui in aquilonis hac sani finibus,hoc hyeme maiore conflictantur. Aestatem aute his quibus sol appositus uadettur. haec Hyginus.Et idem lib. . describit per quas imagineS cinlestes, ut e ru PRI ' Peputia, erela, tes hyemalis circulus vergat.Nostro aut tempore res ita se habet. Tendit enim sthf' m. E. per Hydrae aut serpentis meridiani partem extrema,per Puppim ipsiuS Argo, vergat tropi Lupum mediu diuidit,fugiens Leptis pedibus insistit.Fluuium, qui EridanuS cus capricornisecat. Effusionem aquae Aquarii mediam transit, capricornus ei insidet. Caput sagittarii a reliquo corpore diuidit. Scorpionem* circa cor fere tr/nsuexbe Euiirat. Qtsed si huius circuli coditiones explanare delectat, id facile Pere 3 qu S eonditiones supra de solstitiali septentrioali exposuimus fiet. Hic generaliter est annotanda . Quod omnes habitantes ultra aequinoctiale circuluin parte austrina,sive sint intra aequinoctialem tropicu Capricorni,siue sub tropico Capricorni, ue ultra tropicu Capricorni in habitatione temperata.Hi omneS, quatuor anni cardines a nostris habent diuersos,diffiniens eis alia tempora & signa. Cardiσnem ueris incipiunt in principio Librae, quia tunc sol ascendere ad eos incipit. Aequinoctium quod nos autumnale appellamus ,ipsi uernei nominant.Cuius initium est i3.5 14. die Septembris . Cardo aestatis initiatur eis in puncto capris corni H. ec ia.die Decembris,quo tempore nobis hyems, ubi ipsis dies longissiamus, nobis curtissimus. Cardo autumnieis initium sumit in Ariete, die io. ecii. Martii. Ipsis aequinoctium autumni nobis uernu. Abit sol ab eis in plaogam septentrionariam.Cardo uero hyemis inchoat eis in principio cancriti. ecit. die Iunii. Ipsis dies breuissimus, nobis longissimus . Ecce cardines maxime distanteS. Antarcticus uero circulus aequalis 5 c.

HAec est ultima particula huius quinariae diuisionis parallelorum sitie aesquidistantium.Et huius interpretatio manifesta est ex dictis supra de cirσculo septentrionali. Habet re is circulus suas nomenclaturas. Vocatur enim J V

Cardinum di astantia et diuer

sitas.

68쪽

IN PROCLI DIADoc III sPHAERAM IO AN NisΜaf.Mi. CirculuS antarcticus,Austrinus,notius,meridionalis De quo Marcus Manilis Dus libro primo capitulo sext Vnus ab his superest extreia proximus axi Circulus austrinas qui stringit ec obsidet arctos. . Hyginus litaprimo ca. de Polo.Extremae aut regiones sphaera duorum circus Hyg RV- unus Boreus alter Notus uocatur, fines arctici circuli oc eius qui antariticus uocatur, no habitantur adeo quod sol est semper ab his circulis longe,uenti , assiduos habent flatus. Huius circuli conditiones sunt fere cotras riae solstitiali circulo,cui supra quin F conditiones assignauimus, quas aptato ad nostrum arcticum.

Maximus autem ex quin quae fro E p L E R 1 T Taec est pars tertia in qua tractat de magnitudine 5c paruitate horum quin κa T E R P R E. L 1quae circulorum parallelora. De ea re supra abunde scripsimus . Accedit Hyginus libro primo capitulo De Polo.Quem lege.

Linea. Punctus. Centrum

Hacrobius Aequinoctia cIis stellae, δc Psius cognitio. Tropici Caner

cri stellae.

Porro hos circulos tari Quarta ec ultima pars huius textus. Pro qua aduertendum: quod circa Bli omnes, tempto Zodiaco ec Lacte imaginantur in coelo tanquam lisneae.Ut hoc fit mathematico more, qui tes e Euclide in primo dicunt . Linea est longitudo sine latitudine. Punctus es: cuius pars non est. Centrum circuli

est indivisibile:quia punctus ecc.Quapropter Marcus Manilius circulos uoscat fila.Libro enim primo capitulo sexto,loquens de distantia aequinoctialis atropico cancri, dicit.

Quatuor Θc gradssius sua fila reducit ab aestu. Et capitulo septimo

Fila dispositis uicibus comitantia coelum. Quo fit ut eos uisu in coelo comprehendere minime possimus, sed intellectus noster ratiocinatoe discursu animi eosdem deprehendere, inuestigare oc cos gnoscere potest. Alludit pulchre Macrob. lib. primo de somno scipionis . Naatura inquit coelestium circuloru incorporalis est linea, quae ita mente concis pitur,ut sola longitudine censeatu latum habere non possit. Et ponit Author noster huius rei duos modos. Altera, ex situ ec positione astroru in his locis imbi circuli imaginantur circunduci.Contuendum igitur:quod aequinoctialis ex bpositu harum stellarum ,nostro tamen tempore, cognoscitur.Sunt aut hae stetitae aut in ipso aequinoctiali,aut uicinae ualde. Et sunt duae in Ariete primi mos Fhilis, in reflexione funiculi Pisc1um octauae sphaerae. Et aliae duae in nodo funis culi.Vna in Tauro primi mobilis sub pede imaginis Tauri. Vna in Geminis priomi mobilis in pelle bovina Orionis,ct fere tres Lucidae in zona eiusdem.Tres in

Leone primi mobilis in reflexione colli hydrae. Vna parua in virgine primi mohi Vs,& est supra pedem sinistrum asterismi Leonis. Vna p arua in Libra primi mobilis, in ala sinistra formationis virginis.Et alia in Libra in ora uestis eiusde. Vna in Capricorno primi mobilis sub Aquila extra effigiem. Vna in Aquario primi mobilis,in capite figurae eiusde. Et una in Pisce primi mobilis supra bra

chiam Piscis antecedentis. Stellae praeterea Tropicum cancri indicantes,sunt

hae.Vna in Ariete primi mobilis,in deformatione Piscis septentrionalis super pinna sub ore. Vna in Tauro primi mobilis supra dorsum Arietis octauae sphaea sub Triangulo: oc authore Ptolemaeo no est in imagine is.Pleiades uicinae

ualde in Tauro primi mobilis, ec in dorso Tauri octaui orbis. Vna in Gemini

69쪽

onis. Vnam Libra primi mobiliSIucid/mrercoxos Booz. am scor iones, Premi mota innasoserpentis. a in Scorpioneprimi in Herculis EldaaemPiscibi primi mobili Sin Equo alato. Stellae deformandi arctistes circulam arcticus tmdum Latinos haesunt Dut in L stelis. cauda Doc is .Et quia pin Principiolaretabrae in Dorso eiuMemo Stellae insuper tropica capricorni designans τις finis, Tres inrauro primi ortassinitin messui Ericlum vis, Pici prin: si rem orbis in Leporis pededextro antsteriori. Tresin signo cancri primi mobilis in medioserme cani aioris III in Cancro primaes Vrs mPuppiArgo. Vnain virgine primimobilis mosub cratere. Vnainycorpione,primi mobilis infromedeformatidis in principio sagittam supremae sphaerae in corpore scorpii. Et cor ycorosi tricienum troinco.VnamAqtiario primi mobilis nuent reca corri Et duae in Piscibus primae sphaerae in effusori die, ,-- λλ..- V p δ' calam amarcticum stellarum carentiam missum ne '-Et qinis fuit alter Descripsit radio totum qui gentibus orbem.

C de HS maximam decl1nationem, scilicet, M. gradiis A i, mihi, , '''' eleuatio circuli tropici Cancri, quam etiam ad oviso IT '' ους maximam solis declinationem ab eleuationeaequinoctialis 2 residuibhi ' Mi Dem circuli tropici Capricorni.quam Mitis uriri--- ν, Rhkδ ri

P propositi iunge maximam solis Ieclinationen, oc ohris 'Pli septentrionalis aut arcti ei. In exem ' rego fere minutorum quam demo T. 4 ,α tminui eleuatione aequinoetialis ad Tu istam duim cita cf., ' LU Cuiiungo Solis maximam decimationem I b d Ebist

H δtionem circuli solstitiali, uiso P gxδdu minuta, pici Uancri, quam eleuationi aequinos ctialis subscribos1c. Item ab eleuatione aequinoctialis demo solis maximam dexclinationem,&habeo eleuationem cir culli brumalis tropici Capricorni, scili, gradus minuta, quam Pr

lzleuatio circuli arctici

70쪽

ti his subdo ut hic Tandem lant ini Tubingensi addo solis maximam declis o

1 α numeri adde Dio ram,eam firmato,nea positu facile seci Deiis in astrolabio,&supra oculum eleuato directe uersus meridiem, tempo ten cerno coelo sereno dirigito uisum perforamina utrius tabellae, praecis Pue per maiora δε ed quam coeli TExos PROCLIdiciu relinquitur de cognitione circuli Cancri, XU , Lin Sin Edi minuta eleuationis eiusdem in quarta altitudinis. Haud hers oro Tropico capricorii Pro circulo uero arctico dignoscend suspcndes dum est astrolabium iuste uersus polum arcticum ec operandum sicuti supra PraecepimuS.' cvR Q v IN NE DUM 'AMAT AE c IVI S T A Nstes in Sphaera. ' in

QVinmuero dumtaxat aequisistantes circulidescissis sphaera tamen non eburit, quasi hi soli in mundoaequidistettes cum sol cottidie aequi distantem aequatori circulum quod sensu animaduet licet mundirotatu pagat.Q fit ut bis cerusto 'uaginta duos aequidistantes circulos intra opicotasti merantur Quinta stellae ipsae uniuersae in aequidistantibus circulis cottidie is

'ascribi Ouinta uero aequidistantes circuli certa compendia,quae utrolog s

, Tu ita pe peti cernuntur finit.Solstiti

SEARCH

MENU NAVIGATION