장음표시 사용
121쪽
xin Pars secunda. Caput Lm.e Hinc autem facile percipitur, quare Virgilio Arelatensi mandatum fuerit, ut vice
Apostolica, occasione oblata, in Episcoporum Gallicanorum mores inquireret , su. p. quemadmodum liquet ex canone sy. cau. a. M. T. , qui depromtus est ex epistolas s. lib. xi. in Maurina, & 49. lib. 9. in vulgari editione. Nonnihil est in Gratianeo canone adnotandum: nimirum pro illis verbis: in societate sua . . . non iniquitatem immunditiis maculare, legendum potius est : in societatem suam . . . non iniquitatem immunditiis cumulare.
Cain. 9. In Arelatensi Urbe constructum Regia Childeberti munificentia fuerat monasterium, cui eodem Rege postulante privilegia quaedam accesserant Pontificis Maxi-τ ' φ' mi auctoritate, quae tum rerum monasticarum curam, tum Abbatis electionem spectabant. Haec privilegia Gregorius amantissimus Μonachorum Pater confirma vit , eandemque ob rem ad Virgilium Arelatensem scripsit, epistola ri s. lib. 7. in vulgari, & m. lib. s. in Μaurina editione; cujus priora verba instar praefationis obtinentia leguntur in can. s. Cau. 21. qu. a. , ubi Pro illis verbis , quod ratio exigebat utilitatis, oportuis doniri, Sc., ita Iegendum erit: quod ratio exigebat , utiliter oportuit de iri ita, quod donitum est, non debet violari. Verba illa in parenthesi posita: nis forte ubi major auctoritas est, ut jam a Romanis Correctoribus adnotatum est, in pluribus editis Codicibus , & ΜSS. desiderantur, ac propterea in Maurinorum editione omissa fuerunt. Facile est, eadem ab aliquo Glosso- grapho vel ad codicem Gratiani, vel ad epistolam Gregorii adjecta fuisse in margine , & e marsine demum in textum irrepsisse, quod sane novum esse non debet , praesertim quod Romani Correctores testati fuerint , se vidisse unum Gratiani exemplar, in quo ea clausula adposta es tamquam glossa, & fortassis traducta
De epistolis ad omnes Galliarum Episcopos .
e.. Tradebam nuper, Virgilium Arelatensem Episcopum tamquam Vicarium Apo-ἡs. D. stolicae sedis constitutum suisse in Provinciis Gallicanis sub Childeberti regimine constitutis. Itaque Gregorius generatim ad Episcopos Galliae, quos Virgilio subjecerat, epistolam scripsit sa. lib. 4. in vulgari, & s4. lib. s. in Μaurina editione ;in qua illos hortatur, ut Virgilio tamquam Praesidi suo obtemperent. Hujus epistolae exordium refertur in can. 7. dist. 8s., ubi pro iΙΙis Verbis: vera concordia . . . quia vero quaeque creatura in una, eademque quesitate, tac. Maurini Monachi legendum suadent: una concordia . . . quia vero creatura in una, eademque aequalitate, eyc. cis , Sententia canonis a. cau. 1. qu. 3. , non est aliena a temporibus Gregorii Μaeuii. . gni, imo consonat cum monumentis ipsius numero plurimis. Etenim constat,
u. I. Gregorii aetate Simoniacam haeresim grassatam suisse in ecclesiarum perniciem, uti facile deducitur ex superius memoratis epistolis ad Syagrium, ad Theodoricum,& Τheodebertum, aliosque, quos Sanctus Ponti sex monitos Pro ossicio voIuit, ne tanta labe eae provinciae diutius inquinarentur. Verum quoties verba ipsa canonis a. consideremus, facile arbitrabimur, ea esse a Gregorio aliena. Revera nulli bi inter epistolas Gregorii eadem reperiuntur, imo quae ibidem leguntur benesciorum Gessasticoνum & praebendarum vocabula recentiorem designant auctorem. Ego puto , hoc fragmentum suille consarcinatum a quodam collectore non valde antiquin
122쪽
De Gregoria Magno. qui voluerit integram epistolam Gregorii ad Nyagrium, Etherium, Virgilium, &Deliderium scriptam ex qua sumti sunt canon T. diit. 47., canon 2. 4. I 3. 27. cau. I. qu. I., canon 3. cau. I. qu. 6. , & alii jam superius memorati paucis perstringere , imo & usurpatis vocibus ad recentiora tempora formalis Gregori nam iptam senientiam exhibere, quae Iota sua in eo est, ut simoniae vitium in eccle- salticis officiis nusquam admittatur . CInon 16. cau. 3 s. qu. a. adscribitur apud Gratianum Gregorio Papae in epi- α,.is. stola ad Episcopos Galliae missa. verum quantum ejus sententia aliena sit ab aetate cau. 3s. Gregarii Magni, jam diserte observabam ad canonem α. cau. 3 s. qu. 8. , ubi Ii-- quido de monitiavi, prohibitionem nuptiarum inter Cognatos usque ad septimam generatiociem longe polt eam aetatem esse repetendam. Romanorum Correctorum induis
striam nemo non laudabit, dum solliciti quaerunt canonis hujus auctorem, ac fere videntur illum adtribuere Gregorio II. Ego vero agnosco Burchardi consuetas artes. Legitur hic canon in lib. 6. Capitularium Francorum cap. 8 o. his verbis : Progeniem suam unumquemque usque ad septimam observare decernimus generationem, quam dis se agnoscunt ad nitate propinquos, ad hujus copulae non accedant societatem. Hoc idem fragmentum descripturus Burchardus in lib. 7. cap. II., cum a Capitularibus Francicis memorandis abitinendum sibi proposuisset, fragmentum inscripsit Gregorio Magno, parum sollicitus, num disciplina, quae ibidem tradebatur, Gregorio conveniret. Forte vero ad Episcopos Galliae directam voluit sententiam Gregorio tributam, ut quoquo modo ad Gallos referret fragmentum illud, quod ex Gallicanis mon
mentis ipse decerpserat. Burchardi fidem secutus est Ivo, Ivonem Gratianus.
Et primum de epistola ad omnes Hispaniae Episcopos.
Quoniam temporibus Gregorii ex Clericis quamplurimi in sacris officiis siveia Cis. ..
suscipiendis, sive administrandis simoniae vitio inquinati fuerunt, uti ex multis su . eau. r. Perius memoratis epistolis liquet, ita posteriore aetate, ubi canonum Collectores P I nonnulla congesserunt adversus simoniacam pravitatem, congestas sententias facile Gregorio tribuerunt. Id contigisse superius clebam in canone a. cau. 1. P. 3. , alque idipsum adfirmandum est de canone i. ejusdem caussae, , quaestionis. Nul- Iibi sane inter epistolas Gregorii reperitur epiitola ad universos Hispaniae Episcopos missa , qua eosdem monuerit, ut a simoniae vitio recederent, imo nec stylus ipse Gratianei fragmenti Gregorio eidem consonat. Denescit ecclesiastici nomen , quod ibidem occurrit, eo tempore inauditum adhuc fuerat. Quid igitur aliud concludendum erit, quam Gratianum generales Gregorii sententias, quibus simoniaci improbabantur, exhibuisse recentioribus Clericorum moribus accommodatas, easdemque sub nomine Gregorii ad Hispanos Episcopos strihentis edidisse Τ Unum adhuc suspicor: nimirum Gratianus forte incidit in Codicem di S. Gregorianum , in quo referebatur, quemadmodum & in hodiernis editis refertur, epistola Gre.
123쪽
114 Pars secunda. Caput Lm.gcmi ad Episcopos per Helladem Provinciam constitutos, de qua sermo fuit superius instituendas . Potuit ibidem esse haec inscriptio: Gregorius universis Episcopis Helladis . Quid facilius contingere poterat Gratiano, quam pro voce Helladis ita codice aut breviato, aut non satis accurate formato legere Hispanis Τ Porro in is epistola Gregorii ad Episcopos Helladis plurima his similia traduntur, quemadmodum constat ex collatione canonis III. cau. I. M. I.
De epistolis ad Iohannem Defensorem.
In veteribus Gregorii editionibus duae exhibentur epistolae ad Iohannem Dese larem euntem in Hispaniam, nimirum epistola so. , & s4. lib. xx. Apud Μaurinos vero habentur quasi unica epithola numero Φ s. lib. I 3. , distributa tamen ita duo Capitularia. Primum Capitulare, ut Maurinos Monachos sequar, ita instrishitur: Gregorius Tobaoni Defensori in nomine Domini eunti in H*paniam. Alia auistem vetera manuscripta ita exhibent : Capitulare, quod observandum est a Johanne Defensiore eunte in Hispaniam. Porro in hoc priore Capitulare agitur de Ianuario quodam Episcopo Μalacitano, & quodam ejusdem Ecclesiae Presbytero, item de caussa Stephani cujusdam Episcopi de variis criminibus accusati. Erat mos tuna temporis Romanorum Pontificum, ut quotiescumque ecclesiastici Viri Romana ab Urbe decederent caussam quandam ecclesiasticam vice Pontificis Maximi in Provinciis cognituri, ut isti a Pontifice Maximo quoddam Capitulare reciperent, veluti normam in judicio adamussim custodiendum. Hujusmodi, arbitror, fuit hoc, Cφ'- 7, de quo agimus, Capitulare, ex quo depromtus est canon I. cau. a. qu. I. usque ad S. de persona; ubi tamen pro illis verbis Gratiani: In Ecclesa, atque in loco suo
o . . . . ut ex hoc colligere valeas , utrum adhuc in exilio demorari , an certe in
Cas. 3. EccIesa sua , ta leto suo debeat revocari. De Episcopi supradiat persona .... quia. et levioris culpae videtur . . . . e tum in illa Ecclesa . . . resiluere compellatur . . . odio sui quaedam ficta . . . habitum, ides s alii accusatores, atque alii testes fuerus ... s eo praesente, qui accusatus est , sub jurejuraodo ... s scriptis actum est, vel f ipse licentiam . . . testati sunt, s scriptis ... imminere periculum viatici benedictio . . . quod forte aliqua . . . formare debebas, ita legendum potius erit: in E ιsam, atque in lacum Dum . . . . ut ex hoc recte colligere valeas , utrum adhuc in exilio demorari, aut certe in Ecclesam suam, est vicium suum debeat revocari. Da supradigi vero Episcopi persona . . . quia levior culpa videtur . . . oocum ab ilia E cissa . . . restituere condemnetur ... in odio suo quaedam sua . . . habitum, aut salii accusatores , alii testes fuerunt . . . aut I eo pr sente, sub jurejurando . . . seu scriptis actum es, vel ipse licentiam . , . testati sunt, vel f scriptis . . , imminere discrimen viatici ei benedigis ... quod I forte aliqua . . . formarridebeas . In S. Si autem Episcopum antedictum talem culpam commis se constiterit, quod obst, Me. ses refert Gratianus ad canonem 3. cau. 16. qu. 6., qui sane huic eidem canoni I. erit jungendus. Post verba postrema memorati canonis 3. finem habet primum Capitulare , in quo formula traditur judiciaria in caussis criminalibus Sacerdotum custodi euda. Can. 38. Capitulare posterius refertur apud eundem Gratianum in memorato canone 7.
i ' cau. a. qu. I. iu S. persina Errabim, quem Gratianus idem supplendum vult
124쪽
De Gνegorio Magno . II Fex onone 38. eau. Q. qu. I. In hoc igitur canone 38. exordium habet Capitulare secundum , ubi tamen pro illis verbis r Aut Novella Consiturio, legendum erit: ctu hisee Novellarum Constitutio. Illa etiam verba, quae sequuntur, Imperator Pustimanus Augusura in MaurinoIum editione desiderantur. Porro Novella ibidem memorata est a 23. cap. 2I., ex qua, & ex editione Maurinorum emendandus erit
Gratiani codex paullisper depravatus : nam ubi Gratianus legis: Doceat prius . . . subjacet . . . judicata sunt, non adquiezerit . . . dciendum es, quia superius libro cod. r. legitur ; ita potius legendum erit: Adeat priux . . . subjaceat . . . judicata sunt; adquieverit . . . dciendum es, quia in eadem Constitutione LI. C. Iegitur. Postrema haec verba in aliquibus MSS. Codicibus ita potius exhibentur: Sciendum es, quia in eadem Constitutione quinquagomo rimo Capitulo legitur. Ceterum quae ex hac ipsa Iustiniani Constitutione referri videntur, habentur in cap. I9. memoratae Novellae juxta recentiorem capitum partitionem , quod sane caput apud veteres forte esse potuit quinquagesimum primum, nisii dicere malimus erratum fuisse innumeralibus notis . Polt verba memorati canonis 38. sequitur in ipso Capitulari versiculus de persona Panuarii, qualis habetur in memorato canone T. cau. Σ. qu. I.,
ubi tamen pro illis verbis: Dum si quamIibet inguriam . ta ministris ut iis
cultui, legendum erit: Dum quando si quamlibet aliam injuriam . . . . ministris, vel iis cultui. Ad hanc rem videri posset lex io. Cod. de Episcopis, & Clericis. Item in versiculo Contra haec vox illa Pudices apud Μaurinos in editione Gregorianarum epistolarum desideratur. In versiculo quod autem ita legendum est: Illud autem, quod dicitur a servis suis accusatus, quia audiri minime debuerunt, haec constitutio patefecit, se dicens Codicis lib. s. rit. i. constit. sto. Haec sane est lex squis s. Codice de his, qui accusare. In versiculo si vero ita legendum erit: Si vero dictum fuerit, quia de hoc accusatus est, quod ad majestatis crιmen attendit, nec ipsum de eo, tac. Demum in versiculo Quod autem ultimo erit ita legendum: Nam ibi inter alia principitur, ut sententia, qua Me scripto data fuerit, nec nomen sententiae habere.
Plane ex his omnibus perspicue liquet, in hoc capitulari a. normam quandam juxta civiles leges traditam fuisse Iohanni Desensori, dum iturus erat in Hispaniam de pluribus ecclesiasticorum virorum caussis judicaturus. Ego vero non indiscriminatim secundo huic capitulari indubiam fidem habebo, aut tamquam genuinum Gregorii monumentum adserere audebo . Hoc secundum capitulare in veteribus ΜSS., quemadmodum observant Maurini Μonachi, ita inscribitur: Capitulare secundum legum imperialium pro immunitate cIericorum Johanni Defensori eunti in Hispaniam. Aliqui ΜSS. codices ita habent: Iohanni Defensori eunti in Spaniam exemplum Iegis. In aliis codicibus vetustis integrum idem capitulare desideratur. Itaque dubiam rem facit ipsa codicum etiam vetustorum varietas, in quorum nonnullis prorsus omittitur capitulare, in aliis legitur quidem, sed non adjecto Gregorii nomine. His addo singularem observationem. Scilicet unusquisque civilis . historiae gnarus facile noverit, in Hispania nonnisi post longam aetatem receptum fuisse codicem Iustinianeum, potius ibidem viguisse diutius codicem Theodosianum, caussa diutissimorum bellorum , quae Hispaniam ab Orientalium Imperio diviserunt. Quis autem verosimile arbitrabitur, Gregorium dedisse Iohanni eunti in Hispaniam hujusmodi capitulare, ut legibus Iustinianeis esset conforme, quod Pr
Pterea apud Hispanos facile fuisset improbandum y Itaque crediderim potius, illud
125쪽
Capitulare secundum sui me opus itudiosi cujulpiam, qui exercitationis caussa voluerit, juxta leges Iustinianeas normam judiciariam texere, quae spectaret caussis ecclesiasticas, quam completam Iohanni Defensori eunti in Hispaniam accommodavit pquamobrem facile contingere potuerit, ut in aliquos Gregorii ΜM. codices irre-Peret, non tamen in omnes, cujus rei argumentum illud est, quod, ut superius diximus, in optimis antiquis Gregorii codicibus desideretur.
De epistola ad Leandrum Episcopum Hispalensem.
Coh.go. Vetus quaestio fuit de trina mersione, quae in Baptismo in nonnullis Ecclesiis
de eons usu recepta erat. Et quidem usque ad Arianorum tempora sine ulla dubitation dist triplex illa immersio ab omnibus probabatur, qua nimirum clarius Sanctis limae Trinitatis Sacramentum exprimebatur. Exorta vero haeres Arianorum, aut Macedonianorum, cum plerique ex trina illa mersione non tam Personarum, quam Divinae ipsius Naturae dillinctionem perperam augurarentur, servandae germanae fidei Caussa apud aliquos unica mersio tantummodo probata est, qua significaretur una Patris, Filii, & Spiritus Sancti natura . Non multo postea fuerunt , qui disciplina ecclesiastica unicae mersionis abuterentur, Eutychiani nimirum, in illa unicam Christi naturam falso credentes, quemadmodum jam tradidi ad canones 3 o. ,& 8 a. de cons dist. 4. Quamobrem duplex illa disciplina, quae in sacrorum Mysteriorum significationem aeque recte custodiri a Catholicis poterat, in pravas rerum divinarum imagines detorquebatur ab Haereticis, unde factum est, ut pro locorum , & personarum adjunctis modo haec, modo illa baptizandi formula probaretur. Hinc mirum non est, si Gregorius utramque non improbaverit in epistola ad Leandrum Episcopum Hispalensem, quae est 4 I. in vulgari, & 43. in . Blaurinorum editione lib. 1., ex qua depromtus est canon 8o. de consecr. dist. 4. , ubi pro illis verbis Gratiani: ut dum retro infans . . . neque istud aliquid ob stit baptieandos semel . . . in tribus personis, SY., ita legendum erit ex optimis exemplaribus: ut dum tertio infans .... neque ad hoc aliquid ob stit baptizandum
semel . . . in tribus subsistentiis, e c.
De epistola ad Recaredum Regem.
Ea, . it. Livi ldi Regis haeretici filius, & pientissimi ac religiosissimi martyris Erme-
eau. 1 . negildi frater fuit Recaredus Rex Visigothorum in Hispania, quem ad Catholiticam Fidem conversum , ornatumque optimis moribus amare se professus est Gre- Coa. g. gorius in nuper laudata epistola ad Leandrum Hispalensem. De eo ita scribitur eas. a. in libro 3. dialogarum Gregorii cap. 3r. Recareius Rex non patrem per dum , sed T fratrem M ιν rem seqsens, ab Arianae haereseos pravitate conversus totam quoque Vi gothorum gentem ita ad veram perduxit Idem , ut nullum in suo Regno militare pedimitteret , qui Regni Dei hostis existere, per haereticam pravitatem non timeret. Optimus hic Princeps, postquam amplexus esset Catholicam Fidem, dona vere Regia Ro-
mim misit in obsequium Apostoli Petri, e cujus sede Gregorius in grati animi monumentum quasdam sanctorum Reliquias, ac dominicae Crucis venerabile fragmentum
126쪽
De Gregorio Magηθ. IIT mentum ad Ipsum transmisit. Haec sane perspicuum faciunt argumentum epistolae Gregorii ad Recaredum, in vulgari editione 126. lib. 7., & in a. lib. s. in Μaa- Tina. Hinc depromtug est canon ii. cau. a 4. qu. s. ubi sanctus Pontifex Regi gratulatur, quod sibi facile persuasisset, ea dona Petro Apostolo acceptum iri, subdens : Seriptum est enim : vota iustorum placabilia, s c. ita legenda sunt
Priora memorati canonis verba; siquidem illa: victimae impiorum abominabiles Deo, licet habeantur in libro Proverbiorum cap. Is., ex quo cetera accepta videntur, ad rem tamen Gregorii minime faciebant, sed a Gratiano eandem materiam persequente data occasione adjecta fuerunt; quemadmodum etiam adjecta fuerunt verba illa: dona quippe iniquorum, Me., usque in finem canonis, quae sane apud Gregorium desiderantur, quamquam legantur & in cap. s. Proverbiorum , & in Cap. 34. Ecclesiaitici. Cum eodem canone jungendus erit canon Φ8. Cau. 7. qu.
a. , qui apud Gregorium in eadem epistori legitur post pauca: nimirum ibi fit
mentio Abbatum a Recaredo missorum, quorum, ita dixerim, manu oblatio fieret donorum, qui tamen maritima navigatione fatigati adeo fuerant, fluctibusque jactati, ut in Hispaniam re insecta redire coacti fuissent. Asserit autem Gregorius, probationem in illis virtutis extitisse , non judicium reprobationis. Vix adnotanda est levissima codicum varietas in exibendis verbis canonis Gratianei 48. ,
scilicet pro illis verbis in maris fugibus, legunt Maurini: in marinis fluctibus.
De epistilis in Angliam missis, SIUE
De epistola ad Augustinum Anglorum Episcopum .
Temporibus Gregorii Magni ad Catholicam Fidem conversa suerat Anglia , opera praesertim Augustini, qui proinde generali quodam ossicio, & nomine Anglorum Episcopus vulgo appellatur. Ad illum scripta extat epiltola Gregoriana si gulari ordine digesta, Se praeter ejusdem Pontificis morem . Exhibetur in Grego- Tiano Regello omnium pol trema, continens undecim interrogationes Augultini , totidemque Sancti Papae rescripta . Non desunt ex Viris eruditis numero plurimi, qui de fide hujus epistolae dubitaverunt. Μaurini Monachi, qui ceteris accuratius Gregorii opera ediderunt , testantur illam in pluribus vetustis MSS. desiderari . Habetur quidem integra apud Bedam in lib. r. Historiae Anglorum cap. 27. , sed id quidem demonitrat, apud Anglos extitisse epistolam temporibus Bedae, non vero a Gregorio fuisse conscriptam. Ad hanc rem plurimum facit epistola Boni- facii I. Μoguntinorum Archiepiscopi natione Angli , & Bedae contemporanei ad Nothelmum Archiepiscopum Britanniae, in qua haec leguntur: Similiter diligenteν obseero , tit illius epistolae . qua continentur , ut dicunt . interrogationes Augustini Pomtimis , ae Praedicatoνis primi Anglarum , cst responsones Sancti Gregorii Papae, exemplaν mihi dirigere curetis, in qua inter cetera capitula 'continetar , quos in tertia ge-
127쪽
ri 8 Pars seeunda. Caput Lm. neratione propinquitatis stilibus liceat matrimonia copulare, M ut scrupulasa ea tela diligenter investigare sudeatis, s illa conscriptio supradicta Patris nostri Sancti Gregorii
esse comprobetur, an non, quia in scrinio Romanae Ecclesiae, ut ad mant Scriniarii , cum ceteris exemplaribus supradicti Pontiscis quaesta non inveniebatur. Quid ad haec responderit Nothelmus, minime constat. Interea liquet, epistolam hanc ipsa non satis notam fuisse Bonifacio Episcopo Μoguntino, qui tamen genere Angluserat, & quem potissime Anglorum res latere non facile poterant ἰ liquet Praeterea eundem Bonifacium de veritate ipsius epitiolae dubitasse, eamque ob rem Nothelmum consuluisse, ut scrupulosa cautela diligenter intestigare suderet, quae ian scribendi formula indicat, non sibi facile Bonifacium persuadere potuisse, ut laudatam epistolam Gregorio sine discrimine tribueret ; liquet demum epistola ipsam jam tum a Scriniariis Romanae Ecclesiae fuisse non sine solertia quaestam , atque inter ceteras Gregorianas epistolas non repertam . Suspicio sane gravis exin de suboritur, qua de epitholae auctoritate dubitemus. Immo & Bedae ipsius telu-monium, qui ceteroquin memorato in loco eandem epistolam integram refert , non amovet, sed auget potius dubitationem . Quippe Beda Historicum agens in Anglia non debuisset epistolam stylo valde effusam integram describere , si ver Gregoriana fuisset; cum enim non satis esset antiqua, & a saeculo circiter scripta, in Anglia tritissima fuisset , ac pervagata. Quod si epistolam ipsam sedulo consideraveris, agnosces statim vel ipsam scribendi methodum a ceteris Gregorii epistolis dissonare: agnosces insuper ejusmodi interrogationes ab Augustino factas ,
quae adjunctis temporum non convenirent. Revera Augustinus ex veterum ScripIO
rum testimonio Μonachus primum , deinde Clericus in Angliam missus eii caussa evangelicae praedicationis. Functus Apostolico munere uberrimo cum fructu Anglorum Episcopus consecratus est. Quis non videat eas proponi debuisse ab Augustino interrogationes, quales recens a actae Fidei caussa postulabat, ac praesertim de Fidei ejusdem dogmatibus, de administratione Sacramentorum , de modis addu cendorum Principum Anglorum ad tuendam, promovendamque Religionem, at que his similibus gravioribus novae illius Ecclesiae negotiis ' At vero alio pertinent, quae in illa epistola interrogationes factae proponuntur. Prima scilicet est de divisione oblationum ecclesiasticarum , & bonorum omnium inter Episcopum, & Cle ricos facienda, quasi in hoc potissima sita fuerit Augustini Episcopi cura, ac sollicitudo, qua suis primum juribus firmandis adversus Clericos consuleret , quod turpe sane fuisset Viro Apostolico . Immo haec quaestio inopportuna videri poterat, utpote quae jam pridem definita fuerat ex pIuribus Pontificum Maximorum decretis , praesertim Papae Gelasii, quae Augustinus ignorare non poterat , cum mos esset veterum Episcoporum, ut sacros canones, & decreta Pontificum studio assiduo Prosequerentur. Secunda interrogatio spectat continentiae leges a Clericis c stodiendas. Sequentes vero interrogationes editae sunt de furibus rerum ecclesiast, carum , de Episcopis ad Synodum convenire non volentibus, de mulieribus men strua patientibus, aliisque similibus caussis, quas nemo non videt ab adjunctis &Iocorum, & temporum alienas; vel enim ista ad rem parum faciebant, vel adeo trita erant, ut non possent ab Augustino in Episcopatus ordine constituto, atque ob eximiam rerum sacrarum peritiam ad praedicandum Evangelium misso ignoraru Praeter haec plura exhibentur a Gregorio scripta, quae vel non consonant illorum temporum moribus, vel perperam Anglorum gentitas recens conversis accommo'
128쪽
De Gνegorio Magno . os darentur. Hinc in responsione ad primam interrogationem dicitur, quartam redi.
tuum ecclesiasticorum portionem in Ecclesis reparantiis impendendam esse . Decuisset prorsus scribere impendendam in Ecclesis aediscanhs . Ubi enim agitur de gente recens ad Fidem conversa, non opus est reparatione, sed aedificatione Templorum . Item in responsione ad decimam interrogationem tradit Gregorius, Romanorum antiquum usum fuisse, ut viri post admixtionem propriae eonjugis di lavacro se purgarent, & paullulum ab ingressu Ecclesiae reverenter abstinerent , quae sane disciplina in nullo vetere Romanorum monumento demonstrari poteli, & eruditis omnibus inaudita. Quis itaque poli tot animadversiones poterit Gregorio Μagno memoratam epistolam sine ullo errandi periculo adserere 7 Ego sane jure me concludere arbitrahor, quoties eidem epistolae non indubiam auctoritatem inesse dicam, ita ut nequeat ex illa solidum ad res ecclesiasticas demonstrandas, firmam dasve argumentum deduci. His autem generaliter pramotatis recensenda sunt Gratiani capita ex illa depromta, ac cum eadem epistola, cujuscumque tandem sita ctoritatis, conserenda. Itaque in interrogatione t. perhibetur Augustinus sciscitatus, in quot Portiones Can. 3α dividenda forent ecclesiastica bonat Quae respondisse Gregorius fertur, leguntur cou. ι .iu can. 3O. Cau. 12. qu. a. , cujus verba omnino cum ipsa epistola consonant, Ψμ imo etiam consonant cum sententiis Gelasii in epistola ad Episcopos Lucaniae, cinius fragmentum habemus in can. 27. cau. I a. qu. a. Post verba memorati canonis 3 o. statim in eadem responsione subsequuntur verba canonis 8. cau. Ia. D. I. , Can. s.
ab initio usque ad versiculum s qui vera; qui versiculus pertinet ad responsionem 'cecundae interrogationi ita conceptae: opto etiam doceri, an clerici continere non va- ε,
Lentes possint contrahere, M s contraxerint, an debeant ad seculum redire 7 Hinc se- Can. I. Ruitur Gregorii responsio: Si qui vero sunt elerici, tae. Sane, ut adnotant Μonachi dui I Naurini, verba interrogationis in quibusdam veteribus ΜSS. desiderantur, solaque responsio exhibetur, adsuta responsioni praecedenti sub prima interrogatione. Hinc facile arbitrari quispiam poterit, Gratianum similia epistolae exemplaria sequutum
fuisse in memorato canone 8., in quo utramque responsionem uno contextu ex. hibuit . Observandum etiam est, in versiculo communiter autem viventibus, ita legendum esse ex editione Μaurinorum: communi autem vita liventibus, & paullo
inferius pro illis verbis e quod superest in caussis piis, tac., legendum esse: quod se perest necessitatibus in causis piis se. Eadem propemodum verba jampridem descripserat Gratianus in can. 3. dist. 32. Tertia interrogatio his verbis exprimitur: cur cum una si fides, μηt ecclesarum eis. in consuetudines tam diverse 7 Et altera consuetudo Missarum est in Romana Ecclesa, dis .i,. atque altera in Galliarum Gelasis tenetur 3 Responsionem legimus in can. 1 o dist. xa. ubi pro illis verbis colligere poteris . . . . loca amanda sunt, legendum est: col. Iigere potuisti . . . loca nobis amanda sunt. Praeterea in postremis illis verbis, in consuetudinem depone, non omnes consonant vetere' codices, quorum aliqui potius ita exhibent, in eonsuetudinem dispone. Inducitur ibi Gregorius Augustinum monens, at in nova Anglicanae Ecclesiae instauratione disciplinam in diversis Fcclesis variam consideraret, quodque melius, convenientiusque inveniret ubicumque, illud collis geret, collectumque in recenti Ecclesia stahiliret. Conformis huic sententiae fuerat olim sententia Ambrosii in lib. 3. de Sacramentis cap. r. ita scribentis: in
omnibus cupio sequi EeeIesam Romanam et sed tamen ει nos homines sensum habemus ;ideo quod alibi rectius servatur, ei nos reae custodimos. Ea Diuitiaco by Corale
129쪽
x sto Pars secunda. Caput LIX. En quartam Interrogationem: Obsecro, quid pati debeat, s quis aliquid de Eecle.
s. furto abstulerit Τ Responsio legitur in can. in . cau. I a. qu. a. , ubi tu Postremo versiculo ita legendum erit: ad iis etiam, quomodo ea, quae furto de Ecclesis abstulerunt, reddere debeant, sed aut, quod Ecclesa cum augumento recipiat, quod de terreniι rebus videtur amittere, ta lucra de damnis quaerat . Quae hoc in loco traduntur, perspicue adversari videntur illis, quae legimus in cati. 7. 8., & 9. Cau. I a. qu.2., item in can. 2 l. Cau. II. qu. 4. verum ubi agitur de monumentis hujusmodi spuriis, aut quorum aliqua ad posteriora tempora pertinent, non est mihi elaborandum, ut alia cum aliis concilientur. Quintam interrogationem, eique accommodatam responsionem Gratianus omisit, sextam interrogationem attigit ita conceptam: usque ad quotam generationem ideles debeaσt cum propinquis sibi conjugio copulari, ta novereis, ta cognatis s liceat conjugio eopulari. Attigit autem, ubi retulit responsionem Gregorii in Can. 2o. Cau. 3s.
qu. a. , ubi tamen pro illis verbis, ut Me fratris, ta sororis legendum eit: ut fra-tνis , sue sororis. Et in versiculo unde necesse tac., ita Iegendum erit: unde necesse est, ut jam tertia, vel quarta generatio Melium licenter sti jungi debeat. Quae vero post haec verba subsequuntur, ad eandem epistolam minime pertinent, sed potius ad epistolam, quae scripta fertur ad Felicem Μessanum, quae suo in loco apocrypha demonstratur. Imo & ibidem quaedam sunt ex codicibus notae melioris emendandi; etenim ubi Gratianus legit: De sanguinis conjunctione . . . speetaliter. ω generaliter ceteris me certisssime scripsse cognoscas . . . docere , ta verbis . . . sed aliquo tutum firmaretur, ita legendum erit : De consanguinitatis conjunctione . . . sp eialiter , ω non generaliter ceteris me scνipssse estgnoscas . . . docere, instare, edi verbis . . . sed coeptum Irmaretur. Ceterum quae ibi traduntur de conjugiis ineundis in tertia, aut in quarta generatione Augustino, sive etiam in ulteriori gradu Felici tradita, jam superius de monitratum est ab aetate Gregorii omnino dii tare , quemadmodum unusquisque agnoscere poterit ex iis, quae disserui ad canonem Σ. cau. 3 s. qu. 8. Unum tantum hoc in loco adliciam, quod nonnihil luminis adserre . ad hunc canonem poterit, depromtum scilicet ex Concilio Romano sub Lacharia Pontifice anni 43., in quo inter cetera ita legitur cap. 1s. Sed neque hoc flendum es, quod in Germaniae partibus ita diu us at- , quod in archivo nostrae Sanctae Eccle-sae scriptum minime reperimus, ius tamen Herentibus hominibus de Germaniae partibus didicimus , quII beatae recordationis Sanctus Gregorius Papa, dum eos ad religi
nem Christianitatis divina gratia illustraret, licentiam illis dedisset in quarta se copu- Iare generatione, quod quidem Christianis licitum non est , dum inque se cognoverint , feldum rudes erant, inpitandi ai siem quamquam minime scriptum, ut dictum est, νeperimus , eredere non ambigimss. Deo astem largiente, qui illuminat om Nem hominemvementem in hunc mundum, praeteritis annis literas miserunt Archiet scopi, ω Reges Provinciae illius, petentes Apostolica praecepta, qualiter liceat eis conjugia copulare, Squomoti debeant observare. Quibus quantum Domiπus dare dignatus est, admonitionis praeeepta direximus.
Omissa cum Gratiano septima interrogatione ad octavam progredior ita conceptam e peto, s longinquitas itineris magna interjacet , ut Episcopi faciis nan possint convenire, an debeat sne aliorum Episcoporum praesentia uisopus ordinarii Responsio legitur in canone 6. diit. 8o., cujus verba ita ex integris epistolae exemplaribus supplenda erunt, atque emendanda. Eι quidem Miam in Anglorum 1 cclesa , ingua
130쪽
De Gregorio Magnν. ua adhue selus tu Episcopus inτenim, ordisare Enycopum non aliter, nis et usscopis, potes . Nam quondo de Gallias hpiscopi veniunt, illi in ordinationem Episcopi testes t hi ad sant. ded Fraternitatem tuam ita volumus in Anglia Episcopos ordinare, ut iis sibi Episcopi longo intervallo minime disjungantur; quatenus nulla sit necestas, va in ordinatione alterius Episcopi convenire non possint. Pastorum quoque aliquorum praesen- tia valde est utilis, ut facillime debeat convenire. Cum igitur Deo auctore ira fuerin/Episcopi etiam in propinquis sibi Iocis ordinati, per omnia Episcoporum ordinatio sne aggregatis tribus, via quatuor Episcopis fieri non debet. Nona interrogatio haec est: Postulo etiam, qualiter debeamss cum Galliarum, atque Britannorum Episcopis agere. Rescriptum legimus in can. 3. Cau. 2 F. qu. a. , Can. 3. necnon in Can. I. cau. 6. qu. 3. , quorum canonum verba ita exigenda erunt,
ut cum integris epistolae codicibus consonent. In Galliarum Episcopos haec habentur in memorato canone 3. nullam tibi auctoritatem tribuimus, quia ab antiquis Prae- Cis. r. cessorum meorum temporibus pallium Arelatenses Episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si igitur contingat ut Fraternitas tua ad Gallia- ι'
tam Provincias transeat, eum eodem Arejates Episcstpo debet Mere, qualiter, siqui sunt in Episcopis, vitia corrigantur. Qui sorte in disciplina vigore tepidus existat, tuis Fraternitatis eclo accendendus est . Cui etiam epistolas fecimus, ut eum tuae fanaiaeatis praesentia in Galliis fuerit, ei ipse rota mente subveniat, ut quae sunt Creatoris nostri jussoni contraria, ab Episcoporum moribus compescat. Ipse autem exauctoritate propria Episcopos Galliarum judicare non poceris, sed suadendo, blandiendo, bona quoquersa opera eorum imitationi monstrando, pravorum mentes ad sanctitatis sudia reforma, quia scriptum es in lege: habentur haec in memorato can. a. per alienam messem transens falcem mittere non debet, sed mans spicas conterere, ta manducare. Falcem ergo judicii mittere non potes in eam segetem, quae alteri videtur esse commisa; sed per effectum boni operis frumenta dominica vitiorum suorum paleis expolia, V in Eccle-sae corpus monendo, ω persuadendo , quas mandendo converte . Qui quid vero ex auctoritate crursum haec reperies in memorato canone 3. agendum est, cum praedicto Arelatens h piscopo agatur , ne praetermitti ptisti hoc, quod antiqua Patrum institutio
invenit. Britanniarum vero omnium Epucoporum curam tuae Fraternitati committimus , ut indocti doceantur, infirmi persuasone roborentur, perversi auctoritate corrigantur.
Decima Augustini interrogatio plurima capita comprehendit. Primum num praegnans mulier debeat baptigari; secundo, poliquam genuerit, quamdiu debeat ab ingressu Ecclesiae abstinere I tertio , post quot dies debeat infans recens natus baptizari; quarto, post quae tempora liceat viro uxori recens enixae conjungi; quinto, an menstruo tempore pollit femina Ecclesiiam ingredi , de ad Euchartitiae Sacramentum accedcre ; sexto demum , an Vir, qui suae coniugi nuper conjunctus est, Possit ante, quam lavetur aqua, Ecclesiam ingredi, & Sacramentum Divinae Mensae suscipere. Sane non erat, uti superius animadvertebam, de hisce rebus Pontifex Μaximus interrogandus, erant enim ex illis plurimae pals m obviae, ac planae, nonnullae etiam ex ipsis inconcinnae, & extra disciplinam ecclesiasticam . Fertur autem Gregorius primae interrogationi respondisse , mulierem praegnantem baptizari posse; secundae quid responderit, exhibetur in can. r. & a. dist. F. his verbis: Coa. i. Cum vero enixa fuerit muIier, post quot dies. debeat Ecclesam intrare, testamenti v teris praeceptione didicisti, ut pro mapula xxx m. diebus, pro femina et ero Lxvi. die- 's
bus debeat abstinere . 2uod tamen Iciendum es, quia in m serio accipitur. Nam sTom. III. in eadem Diqiligod by COrale