장음표시 사용
151쪽
x i Para secunda. Caput Lm..irimant vanitatem . Quomoti suillatim membra Iormata sunt, Omnia uillatim habent
opera sus, ου tamen in unitate corporis vivunt, manus facit quod oculus non facit, auris id valet, quod nec oculus, nee manus valet, omnia tamen unitatem operantur , Umanus, ta oculus, edi auris diversa faciunt, nee Ibi adversantur ' sic cae in Chrisi compore singuli homines, tamquam membra singula , donis suis gaudent, quia ille , qui eli git populum in haereditatem sit, sηxit singillatim corda eorum. Numquid enim omneι Apostoli Τ Numquid omnes Pνophetae r Numquid omne, Doctores ' Numquid omnel dona habent sanitatum 7 Numquid omnes linguis loquuntur 7 Numquid omnes interpretantur tAlii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii sues secundum eundem Spiritum , alii dona curationum . Quare ' quia Inris singillatim corda eorum . Vuomodo autem in membris noθris diversa sunt opera , sed sanitas una I sc in omnibu/membris divisa munera, sed charitas una. Gregorii etiam nomine ad omnes Episcopos scribentis refertur canon II. Cau. a. qu. 6. , verum jam liquet Eruditis universis, eundem pertinere potius ad Grego, rium 1 V., quamobrein inserius suo loco tamquam commodiore de illo sermo instituetur . Ad calcem Gregorianarum epistolarum in editione Maurinorum describuntur acta quaedam Concilii Romani tertii nuncupati, atque anno 6ox. celebrati favore Μonachorum, in quo decretum hujusmodi legitur non satis recte descriptum apud Gratianum in canone s. cau. 18. qu. a. Gregorius Episcopus servus servorum Dei omnibus Episcopis. Quam si necesarium Monachorum ρηιeti pν0picere, edi de eorum perpetua securitate tractare, anteactum nos officium , quod in regimine monaserite bibuimus, informat. Et quia in ptaximis monainrita multa a pr ulibus praejudicia, alque gravamina Monaems pertulisse cognovimus , oportet, ut fraternitatis Osrae proviso eorum 4e futuro quietem salubri ordι natione dispono , quatenus conuerjantes illis in Dei seruitio 'stus quoque gratia suffragante mente libera 'Heverent. ded ne ex ea, quae magis emendanda est , consutiudine quiquam Monachia quidquam molestiae praesumaa inferre, necesse est , ut haec , quae inferius enti merare curavimus, ita raternitatis studio Episcopi debeant custodire , ut ex eis non ptist ulterius inserentiae inqui esu ιnIs occaso peνiri . Interdicimus igitur in nomine Domimi nostri Jesu Christi, edi ex auctoritate B. Petri Apostolorum Principis, cujus vice huic Ecisae prasilemus, prohibemus, u/nullus Episcopus, aut saecularium ultra praesumat de reditibus , vel rebus, meι chartis monasteriorum , vel de cellis, vel villis, quae ad ea peratn ne, quocumque modo , vel qu libet occasione minuere, vel dolos, vel immissiones aliquas facere . Si qua causta sorte inteν terram venientem ad partem suarum Ecclesiarum, est monasteriorum evenerit, tapacisce non potuerit ordinari , apud electos Abbates, est alios patνes timentes Dominum sue voluntaria dilatione Franciscus Florens in cap. auditis de praescriptionibus in cap. a. Pro his polterioribus verbis ita potius monet legendum esse: s squa sorte caussa inteν Ravennatensem Ecclesam , praefat- manasterium eveneris, , pacisce non potueruardinari, apud electos a partibus timentes Deum sne voluntaria dilatione, Lyc. mediis saer sanaiι Evangeliis Inlatuν . Defuncto autem Abbate cujusque congregationis non extrane eligatur , nis de eadem eo gregatione , quem Mi propria voluntare concors fratrum societat elegeris, qui elaetis fueris sne dolo, veι venalitate aliqua ordinetur. Quod sapiam inteν sis personam invenire nequeant, solerteν sbi evrent de aliis monasteriis sm Iit ν ordinandum. Neque constituto Abbate quaecumque persena qualibet occasione prα
152쪽
De Gregorio Marso . - 1 3iρν. Paestre autem ess Riendum est, ut invito Abbate ad ordinanda alia monasteria, aut ad ordines sacros, veι elaricatus oscium tolli exinde Mmachi non debeant. D scriptismo vero rerum, ta chartarum monasterii ab Episcopo recie meas feri omnino clamor, sed squando res exigit, Abbas loci cum aliis fratrihos causas reνum tme. arum Deiat, ει eorum consito, edi iudicio finiantur. Obeunte quoque Ahiate uise μι is describendis, providendisque rebus monasterii adquistis , vel datis perquirendis nu latenus se permisceat. Missas quoque publicas ab eo in Coenobio fers omnino mobibemus, ne in semorum Dei recessibus, eorum receptaculis ussa popularis praebeatur occasssomentus , vel mulierum sat novu/ imroitus in quod omnino nec expedit animabus eorum.
Miue audeat ibi ealbed am collocare , vel qMantamlibet potestatem habere imperaηdi . te aliquam ordinationem , quamis levissimam, faciendi, nis ab Abbate loci ueris ingatus , quatenus Monachi semper manesne in Abbatum suorum potesate ; nullumque M nactum sue testimonio, vel concestone Abbatis in aliqua Ecclesa teneat, vel ad vi quem promo at honorem . Hanc ergo scriptorum nostrorum paginam omni putura tempore ab omnibss Epi)copis smam statuimus, illibatamque servari, ut est juin Eoris juvante Domino tantummodo jure contenti, est monasteria eccles sticis conditionibus . Da avoriis , .es quibuslibet obsequiis facularibus nullo modo Isbjaceant , nullis canonuisseritas deserviant, sed remoris vexationibus in cunctis gravaminibus diurnum opus eum summa animi devitione peJeiant. 'univers Episcopi re1pondere e liberiaiι monasteri rem congaurimus , F quae nunc de his flatuit Bemitudo vestra , firmamuι. Post his sequuntur cuin riptiones plurium Episcoporum Romanae Provinciae . Verum 1amdiu animactverterunt viri eruditissimi, haec, ac smilia privilegia vetustissmis Pomtificibus adtributa prodiisse demum recentiore kiare a Monachis ipsis conficta, adique evulgata. Fateor quidem ego, apud sanctum Gregorium legi aliquando Episcopis interdictum, ne tu monalteriis ecclesiasticas functiones publicas exercerent, ne forte ob celebrem populi frequentiam quies Monachorum in oratione, ac fletu consistentium turbaretur . Verum 'omnimoda Μonachorum exemtis ab Episco.
pali jurisdictione temporibus magni Gregorii est prorsus incognita. Quis enim ne-iciat, usque ad saeculum undecimum , aut duodecimum Μonachos ipsos Episcos rem jurisdictioni adhuc suisse obnoxios, quemadmodum omnia propemodum illius temporis ecclesiastica monumenta testantur i Testis sit inter ceteros Ivo Carnote
sis Episcopus, qui sub finem undecimi saeculi floruit, & quidem vir eeclesiasticae disciplinae peritissimus: ipse in epistola 6 s. ad Urbanum I l. conquestus est de quodam Abbate in Dioecesi Parisiensi constituto, qui nova inauditaque praesumtion immunem se ab jurisdictione Parisiensis Episcopi pnedicabar, ibit Praeterea sum
pere rogamus excellentiam vestram, υτ eum munitum Apostolicis literis remittatis contra
Latiniaeensem Abbatem , ω Monachos e M, qui nescio qua nos libertare suos excessus mentuν, ω subjesionem Pari U Ecclesin debitam, est hactenus exhibitam eontra canonicam institutionem de cervice 's' cinere moliuntur. Hae autem personae hujusmodi fune, quibus magis necessaria es Dbjessio, quom libertas, Fc. Testis quoque . egregius erit sanctus Bonardus, qui initio ia. taculi floruit. Ipse in suis epist lis lapiissime, ac praesertim ePistola 42., 79., & 18o. luget plurimos ex Abba thus, ac Μonachis novo quodam invecto jure libertatem abs jurisdictione sacro. nim En initum appetiisse. Quae sane apertissime demonstrant, saeculo demum xx. ,
aut xit. Μonachos conatos fuisse ad libertarem, quae tamen adhuc nova, atque
iasueta viris sanctissimis, ac Prudistissimis videbatur. Sane nullum non moverunt
153쪽
lapidem Monachi plures, ut haec nova exemtionis jura produeerent, varia quassueterum patrum monumenta edendo, falsa etiam plurima, & ab ipsis elucubrata, quorum propterea aliquot a summis Pontificibus ob falsitatis vitium reprobata intelligimus Ium apud Gregorium VII. in epistola 33. , Ium apud Innocentium III. in cap. 6. de fide instrumentorum. Ad rem hanc ita scribit Franciscus. Iuretus in notis ad epistolam 6 s. lvonis Carnotensis. Extat infimis, ta memoratu digna historia super eontentione Monachorum B. Maleriri, qui commentiria snxerunt privilegia e usdam Romani Ponti is, quae non puduit illos palam exhibere, ta jactare in celebri conventu Rhemens, ut scilicet comprobarent, nulli se subjectos, nis Romano Pomri et . Quorum fraudem detexit Godefridus uiseopus Ambia en , cum me se ab effset atramentum scripturae recentis. Similia fere tradidit Cantuariensis Archiepiscopus in epistola 68. apud Petrum Bleaensem relata apud Florentem in cap. audi. tis de praescriptionibus cap. a. ibi: falsarieram praeligiosa malitia ita io Episcopo-
eum contumeIiam se armavit, ut fastas in omnium sere monasteriorum exemtione prae. valeat , ni I in decisonibus , e minationibus saciendis judex veritatis exactoν distri. ctissimus intercedat. Quamobrem non temere concludere quispiam poterit, Iaud
tum Concilium Gregorio Magno adtributum a falsariis quibusdam Monachis suisis confictum, vel quod perspicue liqueat, Monachos ipsos hujusmodi exemtionum privilegia fingere consuevit se, vel quod polh Gregorii Magni aetarem diu adhue viguerit in Μonachos Episcoporum potellas, ac jurisdictio, vel demum quod ejusdem Romani Concilii falsitatis sit gravillima conjectura in subscriptionibus Episco- Porum , qui iidem omnino sunt cum Episcopis, qui germanis aliis Gregorii Conmciliis subscripseram ; quas subscriptiones imitari vulgare fuit falsariis scriptoribus,
quemadmodum animadvertit in nuper memorato loco vir eruditissimus Franciscus
De Concilio Generali sub nomine Gregorii
In editis Gregorii monumentis post epistolarum libros leguntur Decreta quaedam sub nomine Romani Concilii a Gregorio eodem celebrati , imperante Mauritio Ti. berio , necnon Theodosio, indictione x 4. , quemadmodum habent editi codices numero plures , aut indictione a 3., uti legitur in veteribus ΜSS. De horum Decretorum fide, atque auctoritate dubitant Viri gravissimi ex eo, quod in vetustissimis plurimis ΜSs. desiderentur. Verum meo judicio , cum testantibus Maurinis Μonachis solertissimis Gregorianorum operum invalligatoribus, adpareant in aliis, & quidem non paucis codicibus, non est cur ea una de caussa rejiciantur, prasertim vero quod eorundem meminerit Beda in lib. xi. Historiae cap. I. , ubi haec ipsi Decreta appellat Libellum synodicum, quem Gregorius e*m Episcopis de neoesyriis hcri sae eas sis utilis mum composuit; praesertim etiam quod de eodem Concilio , ac Decretis conciliaribus mentionem fecerit ipse Gregorius in epiliola s3. lib. s. apud Maurinos, seu s s. lib. 4. in vaegari editione scripta ad Iohannem Corinthium , his verbis: Quod quoniam incongruum erat facto Concilio ante corpus B. Petri Aposto-Iorum Principis tam de hoc, nimirum de pallio quam δε ordinvitonibus aliquid ac-Gn. z. eipere sub di ricta interdinione metuimus . Initio actorum hujus Concilii leguntur ver--is ba canonis a. dist. sa. ibi: In ianua Ramana Ecclesis, cui Divina distensaris prin
154쪽
gorii codicibus legitur : veI s noeessitas fuerit. Animadverterunt Μaurini Μonachi Gregorianorum operum Editores, hoc primum Decretum in quibusdam ΜSS. Codicibus , in quibus etiam cetera Decreta leguntur, desiderari; atque inter alios retulerunt Codicem Cappuccinorum Rothomagensium, in quo asseruerunt , caput illud non haberi. Ceterum hocce Decretum Sancto Gregorio jure tribuendum esse prater pleraque ΜM., immo fere omnia illud exhibentia, singularis conjectura edocet : quippe stimas , S. Gregorium peculiares ecclesiastici cantus regulas praestituis te, uti refert Iohannes Romanae Ecclesiae Diaconus, qui circa annum 8 s. ejus dem Gregorii vitam scripsit, in lib. a. cap. 6. ita de eodem Pontifice narrans : Deinde is domo Domini more sapientissimi Salomonis propter muscae compunctionem dulcedinis amo narium centonem Canιorum sudioris mus nimis utiIiter compilavit , scholam quoque cantorum, quae hactenus eisdem institutionibus in sancta Romana Ecelsa modulatur , tituit. Addit idem Iohannes, suo tempore adhuc in Romana Ecclesia adservatumidisse authenticum Magni Gregorii Antiphonarium. Itaque inverosimile non est , Gregorium, 'qui scholam Cantorum in Ecclesia constituerat, prohibuisse Diaconis, ne tantui ipsi incumberent, sed potius Divinae praedicationi, & eleemosynarum ministeriis, quibus ex ossicio potissimum addicebantur, vacarent, quemadmodum ex
hin capite a. ejusdem Concilii legitur canon 38. Cau. a. qu. 7. his Verbis z. V
recundus mos tempore indiscretionis inoleiit, ut hujus Sedia Pontificibus ad secreta cubb. cui servitta laici pueri, ac seculares obsequantur, ει cum Pastoris sita esse discipulisbe er dxbevit in exemplo , plerumque Clerici, qualis in secreto si vita sui Pomi cis ne-HIM , quam tamen, ut dictum est , pueri sciunt saeculares . De qsa re praesenti Decreta constituo, e c. Haec sane congruunt Gregorii Magni sententiae, quam fuisse hujusmodi, ut Iateri Pontificum non laici homines, sed Clerici assidue aditarent, superius observatum est ad canonem 1. dist. s3. Hinc Iohannes Diaconus lib. 2. cap. II. ita scribit: Ceterum prudentissimus Rector Gregorius remotis a suo cubiculo saecularibus Clericorum Ibi prudenti mos Pon liarios, familiaresque delegit, inter quos Petrum Disco. zm coaetaneum suum , cum quo postea disputans quatuor Dialogorum libros composuit .
Et paullo inferius: Monachorum vero sanctissimos sbi familiores elegit, inter quos Maximianum Monasterii sui Abbatem , quem postea Ssacum Episcopum fecit, eique per Siciliam vices suas commist, Augustinum ejusdem Monasterii sui Praepostum , ta Mellistam , per quos Anglorum gentes ad Christianismi gratiam conetocavit. Sequitur post haec in capite 3. ejusdem Concilii canon r. cau. I 6. qu. 6. , ubi tamen pro illis verbis, Decreto constituto, legendum est: Decreto constituo . Ad cujus canonis interpretationem observandum est, morem fuisse apud veteres in bonis ad Fiscum devolutis titulos Imperatoris imponendi , sive illa urbana praedia essent , sive rustica, unde fieret, ut cum titulum unusquisque legeret, conterritus pote tia nominis ab invasione abstineret, quemadmodum deducitur ex Cassiodoro lib. 4. variarum epist. x 4., lib. s. epist. 6. , & lib. s. epist. 38., quibus addi potest lex
3. Cod. de bonis vacantibus. Hi porro tituli solemniter , & judiciali auctoritate edram testibus infigebantur, ac nemo alius simile quidpiam in praediis suis facere poterat , non solum suum , sed neque alicujus potentioris nomen inscribendo, ita ut, qui id molitus esset, poenis gravissimis coerceretur, uti dicitur apud cassiodorum in laudata epistola is., de novella Iustiniani 3 o. caP. 8., item lege
155쪽
., & 2. Cod. ut nemo privatus titulos praediis suis , Aec. Ad Illum morem tit. Iorum praediis fiscalibus adfigendorum adludens Augustinus in expositione epistolae ola annis tract. 7. ait: Recedite praedones, recedite invasores possessionis Christi . In possessionibus vestris , ubi dominari vultis , titulos omnipotentis Dei ausi estis infringere: C gnoscit ille tituIos suos I viηdicat I hi possessionem suam , non deIet titulos , sed intrat, lyro si tit. Sic ad catholicam venienti non deletur baptismus , ne titulus Imperatoris deleatur. impositis semel hujusmodi titulis, siquis res ita munitas invasisset, statim, &sine ullo judiciario ordine gravissimis poenis subdebatur. Hinc Viri ecclesiastici, ut melius ecclesiastica praedia tuerentur quasi Divino juri mancipata , coeperunt & illis imponere titulos, quibus ea Divini juris esse significarent. Et primo quidem id factum in sacris Templis iam ab antiquissima aetate , unde evenit , ut in vetustis canonibus Templa ipsa tituli appellarentur , & Clerici Templis addim titulati. Αsacris Τemplis tituli quoque producti sunt aetate Gregorii Magni ac illa praedia , quae Ecclesia ob alimenta Clericis , aut pauperibus suppeditanda possideret. Aliquot ex ecclesiasticis administris occasione arrepta non solum titulos adponebant praediis illis, quae certo es Ient in jure Ecclesiae, sed etiam adposuerunt aliquando in iis , quae pertinere ad Ecclesiam ex quibuscumque conjecturis suspicabantur, & quidem facto proprio, non jure, sed manibus sibi & Ecclesiis possessiones, S praedia adserentes. Hinc Gregorius prudentissime statuit, ne hujusmodi titulorum impositio in una Rectorum ecclesiasticorum potestate consisteret, sed antequam ad illam deveniretur , cognosceretur de caussa, certoque constaret, de praediis ecclesiasticis agi.e Simoniacam haeresim tempore Gregorii Magni plurimorum Clericorum animos ..u r. polluisse dignoscimus abunde ex variis jam superius expositis ejusdem Papae monu- u. a. mentis. Hinc opus Sanctus Pontifex existimavit, ut in eodem Romano Concilioqu2dam adversus simoniacos constitueret. Habentur haec apud Gratianum in can. 4. Cau. I. qu. Σ., cujus Postrema verba ita legenda erunt juxta codices optimos: Quae ex accipientis ambitu non pi ocessit. c. 4. ii. Postremus Gregoriani Concilii canon legitur in can. dist. s . Nimirum tune dis. s . temporis cum vita monastica apud homines impenso studio coleretur multi ex servis sive Ecclesiae, sive privatorum dominio mancipatis ad regularis , seu claustralis vitae proselsionem contendebant, hinc vel ab Ecclesia, vel a privatis i piis dominis pietatis, ae religionis caussa facile manumittebantur. Poterant hac dominorum liberalitate abuti plures, quoa non solifariae vitae, sed potius consequendae li-hertatis amor ad vitam monasticam concitabat. Prudentistime Gregorius decrevit, ut illi primum laico adhuc habitu induti probarentur . Idipsum visum fuit opportunum in militibus, hinc autem Gregoriani Concilii canon de servis aeque, ac de militibus conceptum fuit. Verumtamen animadvertere juvabit in veteribus ΜSS. diversam omnino esse canonis editionem. Nam in prioribus verbis, ubi Gratianus
legit: Multos de eccles ast a familia , seu secutari militia novimus, tac. , in veteribus laudatis codicibus ita habetur: Multos de eceIes astica, seu seculari familia novimus , lyc., ex quibus liquet, de militia nullam ibidem fieri mentionem. Forte pro scriptura Gratianei codicis anteferenda aliquid probare poterunt verba illa posteriora etia in de militia concepta, ibi: me qui ruis eae juris ecclesiastici, vel saecularis militiae servitute, Fe. Pro illis Gratiani verbis : Iui Divino amore districtiorem subire . appetit servitutem, legendum potius erit: 2si in Divino obsequio districtiorem appetit servitutem . Quae porro sequuntur in vetii lo Si autem usque in finem in MSS.
156쪽
De Gregorio Magno . IΦT, cidiei vetustis desiderantur, quemadmodum Idaurini Μonachi observaverunt ,
eaque propterea censenda erunt velut otioli cujuspiam additamcutum.
De Canone I. Cau. 33. qu. a. sub nomine Gregorii
Nemo non videt, inscriptionem canonis r. cau. 3 s. qu. a. nullo modo consistere
posse , dum exhibetur : Gregorius Papa in Concilio Meldens I quum Concilium Mel dense celebratum fuerit medi i octavo saeculo, 6c Gregγrius vixerit sub finem sexti iaculi. Quaenam fuerint caussae, ex quibus haec apud Gratianum inscriptio adjiceretur, jam aIibi animadverti, videlicet in priore hujus operis parte in appendice ad Coocilium Meldense, ubi etiam illa monumenta relata sunt , ad quae Gratianeus ille canon exigeretur . Interea hoc in loco sufficiat observare, quae ibidem tradun- mr congruere nullo modo posse sententiis Gregorii Magni, quemadmodum demonitrui commode potest ex iis, quae superius tradita sunt ad canonem a. cau. 3I. qu. S.
De Capitiatis depromtis ex Libris Moralium, seu Commentariorum in Iob.
Resert Beda in cap. t. lib. a. Historiae Anglorum, GreMrium Magnum jam ab eo tempore, quo in Conitantinopolitana Urbe apud Imperatorem Apocrysarii munere fungebatur , adortum fuiste librum Commentariorum in Iob, quem ob moralis vitae inititutionem ibidem traditam librum Moralium appellavit; quod etiam constat ex praefatione ejusdem Gregorii ad Luandrum Episcopum Hispalensem libro ipsi praefixam e Quippe Gregorius, rogante polii simum Leandro familiarissimo suo, eundem librum jam Romanus Pontifex factus perfecit, atque aci Leandrum misit, mullorum sane opus annorum , ut Proinde habeatur tamquam Praecellens inter Gre-ῖ0riana opera monumentum . Eni in vero statim ac optu istud prodiit, in maxima veneratione fuit apud Viros ecclesiasticos, qui illud suo adhuc vivente auctore inter ecclesiasticas Horoilias Divinorum ossiciorum recitari curarunt, licet aegre id Gregorius tulerit, qui proinde in epistola 24. lib. I a. ad Iohannem Ravennae Subdiaconum ita scripsi: Illud autem , quod ad me quorundam relatione perlatum est, quia ReverendiYsimus Fratre , a Coepiscopus noster Morinianus legi commenta B. Job pu-,lice ad vigilias sociat, non grate suscepi, quia non es illud opus populare, rudiabas auditoribus impedimentum magis, quam provectum generaret. Sed dic ei , ut comin ηta Psalmorum legi ad vigilias Iactat . 11eminerunt cum laude hujus libri Iohannes Diaconus lib. t. cap. 1 ., Isidorus Hispalensis in lib. de Scriptoribus ecclesiasticis cap. 27., Ado Viennensis in Chronico aetatis 6., & Johannes Trithemius in libro de Scriptoribus ecclesiasticis. De hujus operis diltributione ita Gregorius ipse scribit in epistola ad Leandrum : opus Me peν 3s. Iumina extensum in sex codicibus explevi. Editi codices Gregoriani adhuc in praesentibi exhibent partitionem in triginta de quinque volumina , sed in iplis nullum sex codicum veitigium agnoscitur , quam tamen sex codicum partitionem Maurini Monachi in veteribus MSS. agnoverunt, & in sua edi-uode retinendam volverilat, una animadvertentes, Gregorium nullam fecisse capi-T 1 tum
157쪽
I Para secunda. caput Lm. tum divisionem, sed hanc potius, qualis in editis codicibus hodie adparet, fialam
fuisse post annum io oo. tempore Henrici II. Imperatoris a Rainerio Ecclesiae Are. tinae Canonico. Hodie juxta varias editiones varia quoque eit capitum distributio. Vulgo traditum est, hos morales libros deperditos olim fuisse ex eo. quod invi dentes Gregorii adversarii plurimos ejusdem Pontificis codices ex odio concrema-Veriat , quod testatur Iohannes Diaconus, deinde vero prodigiose fuisse repertos in Templo Romano , ubi cuidam exoranti Gregorius. adparuerit, librosque hujusmodi Palam fecerit. Verum Eruditi omnes hanc puram esse, putamque fabellam jam sibi facile persuaserunt. Huic igitur operi praefigitur veluti prologus epistola ad Leandrum Episcopum Hispalensem, & Sancti Isidori Praedecessorem, in qua operis sui propositum ainctor explanat. Nimirum Leander Gregorio in amicitiis familiariter j ctus, ut dicitur in lib. 3. Dialogorum cap. 3 i. , petierat hoc opus Moralium ad se mitti, cui Gregorius morem gessit, ut ipse testatur in epistola ad eundem Leandrum, quae est 4 t. in lib. r. Regesti, ibi: Ea autem, quae in B. Job expostione dicta fuerint , Umbis dirigenda scribitis , quia haec verbis, sen usque petentibus pere Homilias direxeram , utcImque studui in librorum ductum permutare , qui nunc a librariis conscribuntur . Et nis portitorii praesentium me festinatio coangustasset, cuncta vobis transmittere sine aliqua imminutione voluissem, maxime quia ta hoc ipsum opus ad vestram Reverentiam scrips, ut ei, quem prae cereris diligo, in meo judicer labore desudasse. Ex hoc ipso prologo, sive epistola ad Leandrum depromtus est canon 13. dist. 38. , in ea nimirum Parte, in qua profitetur Gregorius, se non fuisse valde studiolum in stylo ad elegantiam exornando his verbis: inde ipsa1n loquendi artem, quam magist ria diDiplinae exterioris transant, servare despexi, nam, scut hujus quoque epipolae tenor enuntiat, non metaeismi collisonem fugio sunt qui pro voce illa metae Vmi legunt
solacismi . Verum id est contra ΜSS. omnium auctoritatem , quemadmodum Mauxini Μonachi observaverunt. Est metacismus frequens literae m repetitio, quae Prae. sertim in fine vocum ingratam reddit literarum collisionem) non barbarisimi confvsonem devito, situs , motusque , ω praepostionum casus servare contemno, quia indignum vehementer existimo, ut verbo coelestis oraculi restringam sub regulis Donati. Canon et .dist. I 3. legitur in libro 31. cap. 2o. ad illa verba capitis 4o. versic. in . Iob:
Nerei testiculorum ejus scilicet Behemoth perplexi sunt. Gratianus Pro nomine
Behemoth apposuit Leviathan ' forte quia in sacris literis in memorato cap. 4 ci. de Leviathan etiam sermo occurrat; quamquam laudata verba Nervi tesiculorum ejus
perplexi sunt & in sacris literis de Behemoth concepta sint, & Gregorius ipse de Behemoth interpretetur. Verba Gregorii haec sunt: Sed horum testiculorum nervi per laxi sunι, quia suggestionum illius orgumenta implicatis inventionibus illigantur, ut plerosque ita peccare faciant, quatenus si fortasse fugere peccatum appetunt , hoe sne alio
peccati Iaqueo non evadant. ω culpam faciant, dum visant, ac nequaquam se ab una valeant ΡIvere , nis in aIta consentiant ligari. Luod melius Osredimus , siqua ex conmersatione hominum illigationis hujuι exempla proferamus . Quis vero in tribus ordinibus Sancta Ecclesa constat, conjugatorum videlicet , conrinensium , atque rectorum, unde UEzechiel tres viros liberatos vidit, videlicet Noe , Danieι, ω Feb , Ut in Emangelio Dominus dum alios in agro, alios in tecto, atque esse in molandino alios perhibet, tres
proeul dubio in Ecclesa ordines seηdit, Iiquido sati1facimuι , ssngula ex Ingulis exquiramuι . Ecce enim quidam dum muydi hujus amicitias appetit, lac. Quae sequuntur apud
158쪽
De Gregorio Magno. 34'Gratianum eum Gregorianis codicibus consonant, dummodo pro illis Gratiani verbis , qui Ioe iudicio ιegitur 7 eum praeesse jam experit, agere qIae Dei sunt . . . . estamen, quod ad destruendas Behemoth versutias subtiliter sat, e c., ista potius legantur: Qui Me iudicio eligitur, cum praeelle jam coeperit , agi quae Dei sunt . . . . estamen, quod ad destruendas ejus versutias utiliter sat, eaec. Quae vero identidem Gratianus omisit, ideo integra non refero, vel quod tam salis ex his constet Gregorii sententia, unde recta sumatur interpretatio, vel quod alias recensenda esset nimis prolixa sententia. Ad interpretationem verborum Iobi cap. 29. vers. uir. ibi: Cumque sederim quas Gn. ν.
Rex, circumstanta exercitu , eram tamen maerentium consolator , multa congessit Gregorius in lib. ao. Cap. f., unde sumtus est canon s. dist. 4s. ibi: Cumque sederem
quas Rex, circumstante exercitu , ecce auctoritas regiminis e eram tamen marrentium conis
maior et ecce ministerium pietatis . Disciplina enim, vel misericordia mulium desiluitur, ως. quae sequuntur in memorato canone 9. , ubi tamen pro illis verbis: Scripturae sacrae scientia , in boni . . . si rigor, sed non ex perans ... stricte solentem . . . contra eius culpa pensemus ... intus ast ignibus amoris, tac. ira legamus: Scripturae sacrae scientia est, in boni . . . si vigor, sed non exasperans . . . disricte saevientem ...cmtra ejus cs as pensemus ... intus ast igne amoris, in. Cison t . dist. 4s. omnino consonat cum integris Gregorii codicibus, deprom- Coa. , . tusque est ex lib. 19. cap. 2 o. ad interpretationem illius versiculi Iob cap. 29. Cer dis. s. viduae consolatus sum. In lib. 23. Moralium cap. a 3. in caput 33. vers. i, , & a. Libri Iob, ibi: Audi igituν Job eloquia mea, omnes sermones meos ausculta et ecce aperui os meum : G. habetur canon 1. dist. 46., cujus initium ita legendum est, ut integra exhibeatur
Sancti Pontificis sententia: Pensemus, de qua elatione descendit, quod B. Job audire 4s εε se admonet, quod os aperuisse se perhibet, quod linruam suam in faucibus loqui promittiti
Hoc enim habet proprium doctrina arrogantium , Fc., quae apud Gratianum subsequuntur, uta tamen pro illis verbis sublimitaris culmine Μaurini Μonachi legendum volunt : summitatis culmine. Canon a. dist. 46. legitur in lib. 18. cap. 4. ad cap. 23. libri Iob in illa verba Can. a. vers. s. Abst a me, ut justos vos esse judicem . Consonat canon ipse cum integris Gre- ω εα gorii codicibus, quoties pro illis verbis in eo fultus, ita legatur in ea sultus.
In libro x s. cap. 27. habentur Verba canonis 3. dist. 47. ad interpretationema C . 3.
cap. 29. Iob vers. 18. ibi: Et scut palma multipliciao dies, ubi justi palmis aequiparantur, iniqui vero ceteris arboribus. Pro illis autem verbis longius, atque destinatius legendum est, longius, atque distantius. Item in illis r Ne debiliores vis haheat sancta libertas oeris , quos , Fc., varia varii codices exhibent, apud Μaurinos enim legitur: Ne debiliores vos habeat sancta libertas eharitatis, quos &c., alibi: Ne debi-ιiores vos habeat sancta libertas , quos , ωc., alibi: Nec debiliores vos habeat sancta libertas aeris, quos, tac., alibi: Ne debiliores vos habeat sancti libra operis , quos tae. , alibi demum : Ne debiIiores vos habeat sancta Iibertas haeredes, quos tae.
In libro I 8. cap. 17. leguntur verba canonis i 8. dist. so. ad interpretationem illorum verborum capitis 28. Job vers. a. ibi: Ferrum de terra tollituν . Ibidem
pro illis verbis: Quia iam incipit, legendum erit: Qui jam incipit. Illud sane hoc δ''
in loco erit animadvertendum, Gratianum perperam quaestioni propositae accommo
dare voluisse staῖineatam Gregorii; siquidem Gratianus de Sacerdotibus post lapsum
159쪽
a so Pars secunda. Captit L m. restituendis sermonem instituerat; at de ipsis ne verbum quidem apud Gregorium legitur, sed generatim de illis, qui poliquam errorum tenebris involuti fuerunt , ad iidem excitantur, & gratiam , quam ad rem subjicitur exemplum Matthaei ad Apollolatum vocati, ibi: An non Matthinus in terra inventus es, qui terrenis negosiuimplicatus telonii usibus seruiebat'
In libro 26. cap. 13. legimus verba canonis s. cau. a. qu. 4. ad interpretatio . nem capitis 3 s. libri Iob vers. 8., item in libro x . cap. 29. in caput 19. Job vers. s. le8imus Verba Canonis 3. Cau. 3. qu. 7. verba Iobi, quae ibidem expenduntur , haec sunt: At vos contra me erigimini, ta arguitis me opprobriis meis', quam . ad rem Gregorius recenses factum Iudaeorum adulteram accusantiuae juxta caput ου. Evangelii Iohannis, atque ex improbitate eorum, qui mulierem evangelicam accusaverant, improbitatem eorum redarguit, qui Johum conviciis lacessebant. Porro in memorato canone 3. pro illis verbis: Conjulto enim Domina, s ad ulaiscendum ire debuidet . . . ta secundo perdidis ... sericiatur, tac., legendum potius erit et Consulto autem Domino, si ad viciscendum ire deιusent . . . ta jec Ido cecidit . . . feriantur , Sc.
In praefatione Moralium leguntur vcrba canonis s. cau. 3. qu. 7. Ibi scilicet 'docet Gregorius, Iobum virum fuisse integerximae vitae, ea potissimum ratione ductus, quod Iob pro amicis suis delinquentibus intercessisset, inquiens: in gravibus peceatis qsio positus , dum suis premiιur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis . Quae in Gratianeo i .iniones opsit it Ia verba aliena non diluiι subsequuntur, in ipsa Gregorii praefatione desiderantur; quamquam similia quaedam habeantur in libro 3 a. Moralium cap. 14. ad caput 31. vers. 32. Iob his verbis: Cuncta itaque molitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda es, quia iram judicis placare nescis oblatio, nisi ex munditia placeat olerentis , unde scriptum es : Respexit Deus ad Abrι, ω admonera ejus I ad Cain auιem, ω munera us noν respexit. Neque etenim sacrum elo-εsium dicit: respexit ad munera Abel, ω ad Cain munera non respexis, frei prius ait: quia respexit ad Abes, ac deinde subjunxit, ta ad munera ejus, ta rursum dicit. quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidix, nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id, quod datur, accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad iIIo, quae dabat. Similia quaedam leguntur in epit tota Gregorii ad Recharedum Regem Visigothorum ra6. lib. 7. in vulgari editione, S xa a. lib. s. apud Mauri. nos, ubi Sanctus Pontifex gratulatur Recharςdo, quod dona Romam mitillat Apostolo Petro devota , ita subjiciens : Scriptum quippe est: vota justorum placabilia, neque enim in omnipotentis Dei judicio quid datur, sed a quo datur, adspicitur. Hisces enim , quod scriptum es et respexit Dominus ad Abel, ω od munera ejus; ad Cain autem , ω ad munera ejui non respexit et dicturus quippe , quia Dominuι respexit ad munera, praemisit sollicite, quia respexit ad Abel. Ex qua re patenter ostenditur, quia non offerens a muneribus, sed munera ob serente placuerunt. Iungatur his canon . . cau. I 4. qu. F. Quae demum Gregorius prosequitur in vers. dona, & in vers. Ionge depromta sunt ex libro Ecclesiastici cap. 34., Sc ex libro Proverbiorum
Canon Io. cau. 8. qu. 1. legitur in libro 3 s. cap. i4. in caput 4 a. libri Iob;
ubi tamen pro verbis illis: de juo aliquid non habueris . . . pMAcmia sibi meritum ,
160쪽
De Gregorio Maost. . 1 Ilegendum erit de sus aliquid non habeat . . . obedientiae fibi meritxm. Vericulus Gn. to. obedieniis erat ante cetera describendus, utpote qui in monumento Gregoriano cou. 8. multo superius legitur. Intermedia sunt apud Gregorium verba illa, quae retulit Gratianus in can. 99. cau. II. qu. 3., Propterea cum eodem canone IO. jun Caa.ss. genda , ubi pro verbis illis: quando hane mediator Dei, hominum tenuit, tenen- v. ix. dam praecepit, eae cum obedientes remunerat, non relinquit . . . dignum fuerat, ut qη I bum etiam a bono prohiberet, ita legendum erit: quando hanc mediator Dei, fidi homi num , edi cum Ohedientes remunerat non relinquit . . . dignum Derat, ut etiam a bono prohiberetur. Paucis perstrinxerat Gratianus in canone ro. cau. 22. qu. a. sententiam Grego-
rii, qualis legitur in libro a6. cap. s. in caput 34. Iobi, cujus Propterea verba integra retulerunt post eundem canonem Correctores Romani . Μonent adhuc Maurini Μonachi pro illis verbis incaute sunt homines, quae habentur in vulgaribus editis Gregorii codicibus, ita potius legendum esse ex optimis vetustissimis exemplaribus : incaute sunt humIles . . 'In libro xου. cap. 3. leguntur verba canonis I9. cau. 22. qu. a. , in quo totus est Gregorius adversus eos, qui mendacio quemquam circumveniunt; atque inter cou. xx. cetera sibi objicit quod vulgo dici solet, nimirum in Sacra Scriptura videri aliquan- qu. R. do laudata mendacia, verius dixerim figuras, quo Pertinet memoratus canon ty. ibidem, sed paullo superius leguntur verba canonis ao. cm. 22. qu. a. , ubi tamen pro illis in qua magis compensatio agnoscitur, quid mendacii eulpa mereatur: nam he-ngnitatis earum mercra, quae eis in aeterna potuit vita retribui, prae da culpa mendacii, e c., haec potius erunt legenda : in qua recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur; nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita re-
ribui , pro admixta euipa mendacii, tac. Hoc in loco expendebat Gregorius, quod objici inter cetera sacrarum literarum monumenta solebat de mendacio obstetri-. Cum aegiptiacarum, quando alienam vitam, aut salutem tueri maluerunt; neque enim Mebat Sanctus Pontifex vitae ipsius tuendae caussa mendacium proferri posse, quamquam ea in specie dignum venia videretur. Hanc ad rem optime edisserit Ruffullinus enarratione in psalmum f. ibi: multa quidem videntur pro salute, auscommodo alicujus non malitia, sed benignitate mendacia; quale illarum in Exodo ἀμ- tricum , quae I haraoni falsum renunciaverunt . . . in iis, qui perfecti sunt, nec ista
Canon a I. cvi. 22. qu. s. legitur in lib. 26. Cap. 1 o. in Caput 3 s. vers. a.
libri Iob; quamquam ea quae subsequuntur in vers certe noverit non sint Grego- 'xii, ted potius Collectoris cujuspiam , aut Interpretis, qui Gregorianam sententiam 'aliis verbis recensuit. Plurimum vero valere Potuit codex Gratiani, ut fragmentum hoc referretur sub Gregorii nomine in cap. I s. de verb. sign. apud Gregorium lX. In libro 3 s. cap. s. ad caput Iob 42. vers. 8. Ieguntur verba canonis 22. cau. 24. kC qu. x. , ubi tamen pro illis sola est, in quo bonum, syc., haec substituere juvabit ex optimis codicibus: sola est, in qua opus bonum, eri. In libro 4. cap. r. ad interpretaetionem capitis 3. Iob vers. r. a. , & 3. , ubi e.. proponitur Saninis Iob diei suo maledixisse , habetur Canon I a. cau. 24. qu. 3. , rar, cujus tamen verba alia omnino sunt, quam quae a Gratiano descripta fuerint . qu. 3.
Quamobrem ita legendum eruet tam vero sancti viri maledictinio sententiam nos