장음표시 사용
161쪽
runt, non ad hanc ex voto ultionis, sed justitiae examine erumpti t. Intus enim Mille Dei judicium adspiciunt, ta mala foras exurgentia, quia maledicto debeant ferire cognoscunt, ta eo in maledicto non peccant, quo ab inteνno judicio non discordant. Item Q. Perius . Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet, quod adprobat, aliud quod damnat; aliter enim mala sinum profertuν judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum quippe judicio justitiae iis primo homini peccanti presatum est, cum audivit: maledicta rerra in opere tuo . Maledictum justitite judicio profertur, quum ad Abraham dicitur: maledieam maledicentibus tibi: rursum quia maledictum non isd, cis justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Paulli Apostoli pra dicantis admonemur, qui aut benedicite , ta nolite maledicere.
Canon I 3. Cau. 32. M. q. , recte consonat eum capite 18. libri ia. ad caput 34. Iob vers. a 8., & I9. , quemadmodum etiam canon 23. Cau. 32. M. F. Te cte consonat cum capite xi. lib. 2 r. ad interpretationem capitis 3 t. Iob versic. 9.,
quamquam tamen moneant Μaurini Monachi ad verba versiculi quia enim, haec ipsa usque ad verbum perpetratur intra parenthesim contineri ita, ut poli illa itatim sequatur , rameri plerumque ex loco, 9c. Iamdiu Romani Correctores observaverunt, verba canonis 8a. de poenit. dist. I. integra haberi potius in commentariis nomine Eucherii editis, licet magna etiam in parte apud Gregorium habeantur. Locus Gregorii est liber nonus Μoralium cap. 34. ad librum Iob cap. 9. vers. 28. Verebar omnιa opera mea, sciens , quod non parceres delinquenti; quae verba expendens Gregorius ita scribit: oed post haec valde scrupulosum eordi se obteit, quod subjungit: sciens , quod non parceres delinruenti. Si enim desinquenti non parcitaν , quis ab aeterna morte eripitur , cum a delicto mundus nemo reperitur 7 An paenitenti parcit, id delinquenti non parest ' Quia cum delicta plangimus , nequaquam jam delinquentes sumus. Et paullo inferius: Delinquenti ergo Dominus nequaquam parcit, quia delictum sne ultione non deserit; aut enim ipse hoc in se paenitens punit, aut hoe Deus cum homine vin/icans percutit. Nequaquam igitur pe cato parcitur, quia nullatenus sine vindicta laxatur. Sie enim David audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum tuum, ed tamen post multis cruciatibus affflictus, ac fugiens , reatum culpae, quom perpetraverat, exesint. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvimur. Sed tamen reatum ejusdem ea ae diIuentes absoluti quoque adhuc carnaIiter obimus. Bene ergo dicitur: sciens, quia non parceres delim quenti , quia deliga nostra spe per nos, Me per se met ipsum resecat etiam, cum res xat . Ab Hestis enim suis iniquitatum maculas studet temporali Uictione tergere, quas in perpetuum non vuIt in eis videre. Canon Φ. de poenit. dilh. a. habetur in libro Io. cap. 2 t. in caput xx. Iobavere. I9. , ubi tamen pro verbis illis a delectatione mundi legendum eit ex optimis codicibus a diaestione mundi. Canon a a. de pinnit. dist. 2. excerptus est ex lib. 2 s. cap. xx. ad interpretati nem illorum verborum Iob cap. 34. vers. a . Qui quas de industria receserant ab eo. Ad interpretationem capitis 3 x. vers. a. libri Iob habetur in lib. 2x. Μoralium caP. 3. canon 23. de poen. dist. g. , ubi tamen pro illis verbis per consensum desin tionis obligatur legendum potius erit: ρον consensum delectationibus obligatur. Verba canonis 43. de poenit. dist. a. apud Gregorium non leguntur . sed potius
videntur summa sequentis canonis 44., qui habetur tu lib. 34. Moralium cap. 11., alias
162쪽
De Gregorio Magno . I s 3 illas I s. ad interpretationem illorum verborum Iob cap. 4 i. Sub ipso erunt radiissis , ω sernet IIbi aurum quas Iurum. Ibi Gregnrius persequitur eos numero
plurimos, qui initio quasi aurum adparent virtutibus Exornati, deinde vero tria. fine vitae ita dejiciuntur, ut viiiis obruantur. Paucis sententiam hanc perstrinxerat Gratianus in memorato canone 43. scribens: Multi hene incipiunt, qui in malo uitam Iniunt. Ut autem integra sit lenientia canonis 44., erunt haec ex Greginrii codicibus supplenda: Et fortasse quemquam medeat, cur misericors Deus seri ista permittat , ut L iathan iste seu nunc per suggessiones collidas, sive tunc pre damnatum illum quem replet hominem , vel solii sol radios, ides doctos quo iue, sapientesve subjiciat, Oeι aurum , hoc es viros janctitasti claritate Digentes quas ἰtitum sidcainquinando substernat. Sed citius rewon inus, quia aurum , Sc. Hinc exorditur Gratianus, apud quem pro illis verbis: Quod valde isto judicis . . . quia dis la-ttit dolens . . . atque hoc autem quas iurGm . . . . quorundam mala diu rθIerat ....
vi perse veraturi sunι , accedunt . . . qui perveηιIri ulam, qua gradιantur , sentant . . . in superni adjutoris protectione . . . de suis virib δ praejumentes cecidisse, Ge. ,
ita potius erit legendum: quod valde justo judicis . . qui diu latuit dolens . . .
atque boc aurum quas Iulum . . . quorundam mala tolerat . . . qui perseveraturi suo acceη sunt . . . quι perventuri sunt, qua gradiantur, ostendant . . . in Iuperni adjut, ni protectione . . . . de suis viribus cecidisse , dic. iCanon 4s. de poenit. diit. a. legitur in libro 3 a. cap. 23. ad interpretationem Can s.
capitis 4 o. Job vers. i*. Ipse es principium viarum Dei, qsi fecit eum, applicabit tgla lium ejus, quae verba de Lucifero Rngelo in Daemonem transformato Gregorius 'interpretabatur . Porro in eodem canone 43. Plurima sunt ex Optimis Maurino- rum codicibus emendanda. Siquidem ubi Gratianus exhibet: Platans non fuerunta uales frondibus illius . . . quanta ei supposts . . . quot s nostias Iupernorum . . . qui magnras . . . qui Anaculum Dei . . . ad ornamentum suum habuit . . . ly f eamina lsa in die . . . quas repleri toluisset . . . sed superbis vitio, charitatis auro
. . . tia cberub extensus ... in medio ignitorum perfectus . . . clarius gloria conditionis . . . sside reperatuν . . . insnuantur, ut territo . . . homo qui elatus . . .
Aegrius in Caela de Caelo in terram profernitur, tac., haec potius substituenda erunte Platans non fuerunt aequin frondibus illist . . . . qManta ρο supposita . . . oot sub se postas supernorum . . . quia magnus ... s Anaculum Dei . . . ad orissatum suum habuit . . . , forma rua in die . . . qua δε repseri voluisses . . . sed
per superbiin vitium , charitatis a&ro ... tia cherub exsemus . . . in medio ignitorum lapidum perfectus . . . clarus gloria conditionis . . . s isse perhibetuν . . , in sal, ut territo . . . homo quid elatus . . . Angelus in Corio profernitur, εις. in libro x. cap. 3 . Moralium integra habenἔur, quae retulit Gratianus in ea- can. r .none 17. de poen. dist. 3. Ibi autem Gregorius explicat verba libri Job cap. i. , M p . ubi de patientissimo viro ita scribitur : Sic faciebat Iob cunctis dictui. 4s 3-Canon 13. de poen. dist. q. apud Gratianum non consonat integris Gregorii can. it. exemplaribus; etenim collector voluit potius destribere verba Glossae ordinariae, M p . apud quam depravata Gregorii sententia exhibebatur, quod jam diu Romani Correcto- ε res animadverterunt. Reseram hoc in loco, quae ad rem istam pertinent, atque habentur in libro x s. cap. s i. Moralium, ubi verba illa capitis ai. Iob: Deus, strii abit Iliis illius dolorem patris , est cum νeddiderit, tunc scieι, ita Sanctus Pontifex interpretatur: Scristum novimu/: qui reddis peccata Patrum in suos, ac nepo-
163쪽
tes in tertiam , ω quartam generationem. Et rursum scriptum est: quia est, quod i
ter nos parabolam vertitis in proverbium istud in terra IsraeI dicentes: patres comederunt uvam acerbam, est dentes Iliorum obstupescunt Τ Vivo ego dicit Dominus Deus: s erit vobis ultra parabola haec in proverbium in Israel. Ecce omnes animae me sunt, ut anima patris, ita ta anima filii mea est. Anima, quae peccaverit, ipsa morietur. In utraque igitur hac sententia dum dissimilis sensus invenituν , auditoris animus ut discretionis viam subtiliter requirat, instruituν. Peccatum quippe originalca parestibus trabimus, ta nis peν gratiam baptismatis solvamur, etiam parentum peccata portamus, quia unum adhue videlicet eum illis sumus. Reddit ergo peccata parentum in Aios, dum pro culpa parentis ex originali peccato anima polluitur prolis. Et rursus non reddis parentum peccata in Ilios, quia cum ab originali culpa per baprimum liberamur, non jam parentum culpas, sed quas iis committimus, habemus. Quod legitur in canone s. de cons dist. 4., habetur in libro Φ. Μoralium Can. s. Cap. 3. ad interpretationem capitis 3. Iob verL ii. ibi: Isare non in vulva modi M ςq's tuus sum, egressus ex utero non statim perii ' Hanc ad rem expendebat Grego rius,' quid apud veteres Iudaeos, quid apud gentes valere potuisset, ad detergendum peccatum originis, docebatque apud nos haptisma, apud Iudaeos veteres Circumcisionem, atque apud gentes solam fidem hominem Deo reconciliasse. Peculi riter autem gentium mentio facta est, quia de Iobo agebatur, qui in gentium disciplina vivebat. Can. xx. Adversus helluones natos abdomini suo plurima scripsit Gregorius in libro 3 o. R's Μoralium cap. 18. expendens caput 39. vers. 7. Iobi. Hinc depromtus est eis dem omnino verbis canon 21. de cons dist.
De Capitulis ex libris Homiliariam depromis.
Dum gravissmis curis Gregorius undique premeretur, Ezechielem Prophetam Homitiis, sive fusis ad populum sermonibus illustravit. Erat ea arrate, idest anno circiter sya., miserabilis non Romae solum , sed & universae adspectus Italiae, qualem lugens pingit Sanctus idem Pontifex in Homilia t8., sive 6. libri a. Ait ille: ibique luctus adspicimus , ubique gemitus audimus . Destructα uctes , eversa sunt castra , depopulati agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus in agris incoIa,
pene nullus in urbibus habitator remansi, tamen ipsae parvae generis humani reli quiae adhue quotidie, ω sne eessatime feriuntur . . . I ipsa astem, quae aliquando mundi domina esse videbatur, qualis remanserit Roma, eonspicimus. Immensis doloritas multipliciter attrita desolatione civium, impressione hostium , frequentia ruinarum, M. Haec sane in caussa suerunt, cur Gregorius opus integrum, persectumque absolvere non potuerit, neque omnia Ezechielis capita expendere , opere ipso ex rerum, negotiorumque multitudine, ac gravitate interrupto. Sunt autem Homiliae numero az., ipsaeque in veteribus codicibus ΜSS., ut Maurini Μonachi te.
164쪽
m Gregorio Magno. Isslantur, in duos libros distributae ita, ut priore duodecim, posteriore libro decem contineantur, quas Horanilias omnes Gregorius ad Marinianum Ravennatem .
Episcopum direxit, quemadmodum constat ex praelatione illis adjecta. Summa fuit apud veteres harum homiliarum existimatio; hinc Paullus Diaconus in vita Gregorii prope finem , & Iohannes Diaconus lib. 4. cap. 69., ex To. reserunt, reuum Diaconum, quo tamquam Amanuensi Gregorius utebatur, vidisse Spiritum Sanctum sub candidae columbae specie Gregorii capiti insidentem, di rostrumori immittentem, dum Gregorius idem postremam Ezechielis visionem interpre
Ex his Homitiis in primis decerptus est canon i7. dist. 1ο. homilia 9. ad eis
caput a. veIs. a. , S 3. Ezechielis. Ibidem pro illis Gratiani vobis: AHuc enim Mi u in ior ιιatis, Sc., ita potius legendum erit ex optimis codicibus: adhuc in in formitatis, tae. Porro Gratianus eo in loco abusus suisse videtur Gre. sorti 1ententia; ex hac enim demonstrare voluit, Sacerdotes lapsos post poenitem liam in Eradum suum posse restitui, quod tamen non ibidem Gregorius adfirmat, sed inquitur de Ezechiele, tum primum ad munus praedicationis obeundum divino nutu advocato, atque EZechielis exemplum profert ad eos, qui ad evangelicum munus hodie adsumuntur, non autem ad eos, qui postquam munus ipsum obiisssent,ia crimina gravissum lapsi, proponantur restituendi. Ιmo aliis in locis de his iunge aliam 1edisse Gregorio sententiam animadverti, specialiter vero ad can
Ad interpretationem capitis x. Ezechielis vers. s. in illis verbis: revertebantur q. - incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur, pertinet Homilia - I ι- , ex qua depromtus est canon Φ. cau. x . qu. i. Ait ibi Gregorius: Qui quis '' itaque jam ante faciem suam ambulare decreveris, magna ei consueratione pensendum is, quod aluer retro rejicitur ex opere, aliter ex cogitatisne .. Sum etenim quidam , qui magna deliberant, se peccatorum suorum conscii multa ex bis, quae pusident, ege-ηu disribsere pertractant, ecte. Aιius despectis carnis des Ieriis cuncta relinquere, Momnipotentis Dei se subdere servitio pertractat, seque ipsum restringere sub continentiae 2 castitatis fraeno deliberat ; sed cum cecidisse alios etiam ps eastitatem conspicit, hoc ipsin sacere, quod deliberat, peraimescit; stque, ut retro per cogitationem redeat, quior anteriora ν6piciens jam mentis gres bus ad alia ibat. Et post pauca: sunt vero
innulli, qui bona quidem , qua noverunt, operantis , atque D c operantra meliora
deliberas, sed retractames meliora, quae deliberant, immutant, ta quidem bona Murit, quσco erant, sed a melioribus , quae deliberaverant, succumbunt. Hi nimiram ante -- masa judicia flare videntur in opere, sed ante omnipotentis Dei oculos ceciderunt in .eliberasione. Ex his omnibus emendandus, ac in primigeniam sententiam restia
tuendus erit canon Gratianeus.
In eadem Homilia 3. legitur canon s. de poen. dist. a. , ubi tamen in postre- α. mis verbis a versiculo unde Pausius, estc., ita legendum erit: inde magnum de raemulia pennatum animal dicebat, quod usque ad tertii Caui secreta volaverat: unum dict. R. vero quae retro sunt, Iitus, in ea, quae sunt ante, extendens me, sequor ad palmam supernae vocationis. In anteriora etenim extentus, eorum, quae retro sunt, ulli. μή suerat, quia temporalia despiciens, sola, quae sunt Herna, requirebat. Eandem propemodum materiem spectat canon Io., S ai. de pinn. dist. a. qui co
ucerptus est ex Homilia s. ad illa verba capitis x. Ezechielis versis . . Non ν et
165쪽
Nertebantur, cum ambularent, ex quibus proinde verbis, quemadmodum & ex codicibus optimis Gregorianis emendandus erit Gratianus, qui legit, cum incederent, cum legendum potius fuerite eum ambularent. In hac ipsa Homilia f., ubi expenditur Ezechielis caput x. vers. ao. , di et a. de Spiritu Domini, qui erat in rotis, hahetur canon it. de poen. diit. a. ibi: Potest tamen discursus, atque mobilitas spiritus requistione alterius considerationis intelligi. In sanaorum quippe, tac., quae co-nant cum Gregorii codicibus apud Gratianum; dummodo animadvertatur cum Romanis Correctoribus, verba illa unde recte flabilia dicituν a Collectore huc fuisse transposita ex praecedente Gregorii interpretatione. Can. f. Canoa I 1. de poen. dist. a. legitur in Homilia et sive Homilia 3. libri a. P ad caput 4o. EZechielis in illa verba: ta ascendit per gradus ejus; quam ad rem huc adserebat Gregorius, quod dicitur in Psalmo 47. Deus in gradibus ejus eo-gnsetur, cum suscipiet eam, polt quae statim subjecit, quae in memorato canone x s. leguntur, ubi tamen pro verbis illis et Cum sandam Ecclesam . . . ascensendo pro eiι ... s enim, ta ipsa siles . . . ta cum e se pro MMeνu fructus . . . quia jam.
in spe boni operis . . . quia dum adhuc metiri . . . ad perfectum ducitur . . . mens nominis spontanee ad prosectum boni . . . sed cum ex se produxerit . . . cumque i ejusdem operationis persectione . . . viventem vivebat. Sed ad plenum granum . . . perducit ad se . . . exaltatur, quanto alius, ta . . . in υιrtute quippe nostrarum memtium ipse . . . quantum noster animuι a rebus infimis separatur, ita legendum erit: eum enim sanctam Ecclesam . . . ascendendo profecerις ... s enim ipsa Ides . . .
P eum se produxerit fructus ita exhibent vetulti omnes MAS. codices ex Maurinorum testimon o, quidquid in editis exemplaribus exhibeatur . . . quia in spe
boni operis . . . quia, est cum adbως metiri . . . ad provectum ducitur . . . mera hominis spontanee ad fructum boni . . . at cum se produxerit . . . cumque in ejusdem boni operis persectione o . . viventem videbat. Sed tunc planum granum . . . perduis eitur ad se . . . exaltatur, quo altνs , EP . . . in virtutum quippe nostrarum gradibus ipse . . . quanto noster animus a rebus in mis separatur. Animadvertendum
praeterea est cum Romanis Correctoribus, verba illa Cum autem profectum boni operis crescimus , ad spicam pervenimus , in integris Gregorianorum operum codicibus desiderari. ω Core.12. In Homilia Io. ad interpretationem capitis 3. vers. I 4. abii amarus in indigna-η- να tione spiritus mei exhibetur canon a9. de Poen. dist. 3. , ubi tamen pro verbis illis Aut Achab . . . moerore deprebensus est . . . timent Deum s sic ei est reprobi poeni. tentia ... ω in eis, qui di1plicebant Τ ita legendum erit: bis P chab . . . morrore depressus est . . . timent Dominum, I sc ei edi in reprobo paenitentia ... in illa,
α,.. In eadem Homilia Io. ad interpretationem vers. o. capitis 3. Ezechielis legida. 1 an. tur canon go. de Ten. dist. 3., cujus verba Cum non satis integra retulerit Gra-dis. 3. tianus, opportunum erit hoc in loco ita emendata describere. Plui super c itatem unam ait Gregorius ex Amos cap. 4. vers. 7. , ω super alteram non plui, pars una tompluta est, para, quae compluta non est , aruit. Cum enim sanctae emhoriationis ιerba alia inena suscipit, alia suscipere recusat, super unam Civitatem Dominus Iuli, cu super alteram non pluit. Cum vero, ipse proximus, qui audit, ab aliis se vitiis caprigit, at ae ab aliis emendare se contemnit una eademque, P ex parte compluitur, ει ex parιe arida remanet, in qua a se prα stoinimi1 pluviam repeliit. δεηι etenim quidam, . qui
166쪽
De Gregorio Magno. 1s7 si exhortationis verba δmnino non audiunt. Hi penitus suscipere pluviam nolunt. Et sunt quidam , qui audiunt, sed tamen hanc medullitus non sequuntur, quia alia in I
uitia resecant, sed in aliis graviter perdurant. Perspicua est 1ententia Ezechielis in capite 3. vers. sto. , ubi de homine Pecca' Cis. 16.tore haec traduntur: Non erunt in memoria justitiae ejus, quas fecit' ad quorum de paen. interpretationem pertinent verba canonis 16. de Poen. diit. 4. excerpta ex Ho- milia Gregorii Q. Canon 1 . de Fen. dist. 4. legitur Homit. q. in caput a. vers. x 4. EZechie. Can. 7.lis, ejusdemque verba apprime consonant cum integris Gregorianis codicibus.
Praeter Homilias in Ezechielem, Evangeliorum etiam interpretationem adgressus est Sanctus Pontifex , quum pastoralis officii divinitus sibi commissi curam obiturus tam morum , quam fidei praecepta publice traderet: quae interpretatio ab ip-λmet Gregorio in quadraginta capita, sive Homilias distributa duobus libris comprehenditur ad Secundinum Episcopum Tauromenitanum directa, quemadmodum liquet ex epistola Gregorii ad eundem Secundinum Homitiis praefixa . Illud hac in re observandum eit, quasdam Homilias ex istis fuisse a Gregorio conscriptas,& coram populo, legente Notario, recitatas inter divinas preces, quemadmodum& hodie a clericis sacris ordinibus initiatis recitantur, quasdam vero praedicando ab ipso Gregorio prolatas, deinde ab Auditoribus in codicem redactas; atque posteriorum plures ait Gregorius in memorata epistola ad Secundinum, inemendatas esse, seque passurum facile, ut a quoquam emendarentur. In Homilia 34. habita in Bassilica Beatorum Iohannis, & Paulli Dominica 3. e.. post Pentecoitem ad Evangelium Lucae capite i 3. exhibentur verba canonis Is . dis. s. dilh. 4s., ubi Maurini Μonachi pro illis peccatoribus dedignari ista substituunt ex optimis codicibus peccatoribus indignari. In Homilia dii. habita die sancto Paschatis ad caput 16. Μarci legitur canon Gn.s3. 33. diit. so. , ubi pro illis verbis misereri debuissent . . . proposuit ceteris, optimi dist. IQ,
codices Gregoriani haec exhibent: misereri debuisset . . . praeposuit ceteris. Celeberrima est sententia Gregorii, quae habetur in canone II 4. Cau. I. qu. I. an. ε. de sacris ossiciis non sine praemio tantum, sed & sine aliqua humani favoris caussa cou distribuendis. Legitur ille eisdem omnino verbis in Homitia 4. de Apostolis ad 'caput Io. Matthaei vers. s. & seqv. De climine Simoniae plurima etiam scripsit Gregorius in Homilia 26. habita Can. io. in Basilica Constantiniana in cap. i9. Lucae vers. 42. & seqv. , unde depromtus cou. est canon Io. cau. r. qu. 3. , ubi Pro illis verbis pro praemii acceptione . . . pre-- 'tio emunt peccartim, legendum erit, pro pretii acceptione . . . praemio emunt pec
In eadem Homilia 26. habita in Constantiniana Basilica in octava Paschatis ad c . , .
eaput sto. Iohannis in illa verba: quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, ta cau. H. quorum retinueritis, menta sunt, exhibetur canon I. Cau. II. qu. 3., ibidem enim qVν 3' .
inter cetera Gregorius scribit: Sed utrum juste, an injuste obliget Posor, Pastoria
167쪽
Iungendi simul sunt canones fio. 61. 62. , & 88. cau. ix. qu. 1., etenim ii omnes habentur in eadem nuper laudata homilia 26. paullo ante verba me rati canonis a. cau. II. qu. 3. Scribit Gregorius: Plerumque contingit, ut hic judicis locum teneat hic est canon 88. cui ad Deum vita minime concordat, ac se pe agitur , ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat, in solvendis, ac ligandis subditis f- voluntatis motus, non autem causarum merita sequatur. inde si,
ut ipsa bac Iigandi, aut solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus,
ta non pro subjessorum moribus exercet. Postrema haec verba omisit Gratianus in eanon 88. sed retulerat in can. 6o. Saepe sit, ut erga quemlibet proximam odio, vel gratia moveatur Pasor. Iudicare autem de subditis digne nequeunt, qui in subditorum caussis sua vel odia, vel gratiam sequuntur. aliqua ex his habentur in can. 88.,
aliqua vero in canone 6 i. Unde recte per Prophetam dicitur: mortiscabant animas , quae non moriuntur, ta vivificabant animas, quae non vivunt. Non morientem quippe mortiscat, qui justum damnat, ει non victurum vis care nititur, qui reum a supplicio a solvere conatur.
Caussae ergo pensanitie sunν, ω sum ιigandi, atque foι vendi potestas exercenda . Videndum es, quae culpa praecessi, ta quae sit poenitentia sequuta post culpam, tit quos omnipotens Deus peν eo unctionis gratiam vistat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc enιm vera est absolutio prasilentis, haec omittuntur in canone 88. , sed descripta sunt in can. 6 1. ) eum interni sequitur arbitrium judicii. Quod bene quatriduani mortui resWcitatis illa Aniscat, quae videlicet demonseat, quia priuι mortuum Dominus vocavit, suis cauit dicens : Ladare veni foras. Et postmodum is, qui vivens suerat, egressus, a discipulis est solutus, scut scriptum est . Cumque egressus eses, haec omnino omittuntur apud Gratianum , qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis : soluite eum, G snite abire. Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magiser res
scitauerat mortuum. Si enim discipuli Ladarum mortuum solverent, setorem magissenderet, quam virtutem. Ex qua consderatione rursum hic prosequitur Graiianus in can. 88. intuendum es, quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem stluere, quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivi care. Quae nimirum vivi catio haec iterum omisit Gratianus ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. inde ae huic tu mortuo Lazaro nequaquam dicituν, revivisce, sed veni foras . Omnis quippe peccator, dum cs am suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias Das sponte constetur. Ladaro ergo dicitur, veni soras, ac s aperte cuilibra mortuo in cu0a diceretur: cur reatum tuum intra con scientiam abscondis Τ Foras jam per confessonem egredere, qui apud te interius per ne. gationem lates. Veniat itaque foras mortuus , idest culpam consteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut Pastores Ecclesae ei poenam debeant amovere, quam meruit, qui non erubuiι consteri, quod feeit. Haec de solutionis ordine brevite dixerim, ut sub magno moderamine Pastores EccIesae veι solvere sudeant , vel ligare. Integrum his descripsi canonem 38. una curo ceteris Gratiani capitibus 6O. 61.,& 6 a. ad eundem canonem 88. merito redigendis. Canon s. cau. 23. qu. q. legitur in homilia 38. ad interpretationem capitisaa. Matthaei, ubi tamen pro verbis illis discernet . . . tolerare mesos debetis, Maurini Monachi ita scribendum ex optimis codicibus maluerunt: DUcernit . . . tola
rate malos. In eadem homilia multo antea habetur Carion 16. Cau. 23. qu. Q. s
168쪽
De Gregorio Magηθ. 1s' tilia oeelsa sint, agerens symbola haec esse, quibus significatur Christum eompleto& vetere, & novo tellamento vocavisse electos ad gloriam , ibidem coenae nomine designatam; expendit insuper, quomodo Per tauros veteris testii menti Patres, quomodo per altilia novi testamenti fideles intelligamur. Porro in laudato canone as. pro illis verbis : it Dei inimicos, suosque adversarios . . . eosque in ore gladiι seri-rret . . . aeternis demersis innitentes , in. , ita legendum erit: ut Dei, μου ueo versarios . . . eosque jure gladii ferirent . . . a terrenis doderiis innitentes, cri. Quae retulit Gratianus in can. 28. Cau. 23. qu. Φ, , si Verbo tenus consideremus, αλ .a frustra apud Gregorium quaeremus; eorum tamen sententiam agnoscemus in hO ea .. ,1 milia 26. ad illa verba Iohannis 2o. Quorum remiseriιis peccata, tac., ubi sane Plura P. 4. ad eandem rem pertinentia congeruntur, quae hoc in loco non recenseo , cum illa superius abunde descripserim ad canones x. 6o. 6 . 62. , & ηου. cau. 12.
F. 3. , quos si quispiam junctos expendet, facile etiam canonem hunc a 8. interpretabitur. In eadem homilia 26. ad interpretationem ejusdem capitis ao. Iohannis, ubi de Gn. s. Thoma Apostolo dubitante fit sermo, legitur canon 4 F. cau. 27. qu. αἰ eisdem
penitus Verbis. . ICanon to . Cau. 32. qu. r. legitur in homilia 29. habita in die Dominicae As Gn. ro. scensionis ad interpretationem capitis ultimi apud Μarcum in illa verba : Oui cre--ῖ dideria, est baptitatus fuerit, salutis erit, qui vero non crediderit, condemnabitur ; quae expendens Gregorius ait, inspiciendum esse potissimum tempus, quo quis me aliam Gn.6 . vitam migrat, ut fidei consessio , qualis fuerit, a Domino observetur; nec enim q- sufficit aliquando credere, si postea a vera fide recedatur, quemadmodum nec proia 4 q sinde damnatur, qui postquam infidelis fuerit, ad fidem convertatur. Ad id comfirmandum pertinent verba memorati canonis xo. , ubi pro voce illa habetur Ma rini Monachi legunt habebituν. In eadem etiam homilia ad interpretationem illo rum verborum Marci cap. ult. In nomine meo daemonia ejicient, legitur canon 6 1. dist. 4. de consecr. , ubi sane Gregorius sensum verborum Christi ita explieat, ut tum Sacerdotes ex Dominica potestate daemones ejicere videantur, cum hominem peccatorem, atque infidelem praeparant ad baptismum. Canoti s. de poen. diit. 3. habetur in homilia 3 . in illa verba I.ucae cap. et s. Cis. 6. Gaudium erit in Caelo super uno peccatore poenitentiam agente . Et quidem Gratiant de pis.
verba cum optimis Gregoris codicibus consonant. De . Sunt qui dicunt nihil helo adjicio, eum de eodem jam satis dictum superius fuerit, ubi actum est de epistola
Canon, . de poenit. dist. 't. ref ndus est ad homiliam 4 o. , ubi Gregorius cis expendit eaput t6. I ueae de divite, M' Lazaro. ibidem vero Gratianus non verba ρ . ipsa Gregorii receniuit, sed potius coωpilatam sententiam. Verba Sancti Ponti- dis. 3.fieis in illud Lurar Reeepisti bisa in mira tua , isthaec sunt: Issa, fratres meρ, fentretia ρον re p/ttur λδ et, quam e stime r nam squi estis, quia in Me mundo existerioris honi aliquid accepistis, ipsum , ut ita dicam , donum exterius pertimesce e deinbetis , ne vobis pro quorsndam vestrorum actuum recompensatione si datum I ne Pudex, si hie bona reteriora restituit, a retributione boni intimi repellat, ne honor hie , vel divitiae non a jumentum virtutis, sed remuneratio si laboris: ecce enim dum dicitur,
resisti bona in vita tua, indicatur P dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona receperit. Et paullo inferius: quicumque ergo bona in hoc seculo habetis,
169쪽
.I6o Pars seeunda. Caput Lm. eum vos bona egisse recolitis, valde de issis periimescite, ne emeelsa vobis prosperita/eorundem remuneratio si bonorum .
. r. In Homilia 24. in Evangelium Iohannis cap. a x. hab*ur canon I. de poenit. dist f., cujus in prioribus verbis ita legendum erit: Negotium, quod ante conve sonem sne peccato extitit, hoc etiam pos conversenem repetere culpa non suit. Et paullo inferius: Sunt enim pleraque negotia, cuc. I' Ad canonem 7. cau. 36. qu. a. , quem Gratianus ex quadam Homilla Grego-l rii repetit, jam viri eruditi animadverterunt, illum referendum esse ad canonem 1 . Cau. 3 a. qu. 1., in quo clarior Gregorii sententia continetur, junctis illis, quae superius ad idem fragmentum ipse tradebam . Can. 3 - Quicumque sedulo legerit verba canonis 34. de cons. diit. a. , lacile animadver-ὸ ἡ reI aut Gregoriano stylo, aut Gregorianis temporibus minime convenire, quamobrem Romani Correctores jure observaverunt, eundem canonem Lant ranco poetius tribuendum fore, ubi hic auctor adversus Berengarium scribebat. Imo dic Co rectores iidem caussam explicant Gratianei extariis Λcilicet I anfrancus in suo ope. Te recitaI ea , . quae in memorato canonei 34. legunturi statim post verba quaedam Gregorianae Homiliae paschalis : hinc autem canonum Collect0r imprudens nectens Lanisancta verba sequentia cum praecedentibus Gregorii, omnia ita confudit, ut crederet sequentia etiam Gregorii nomine potuit se laudari. C .73. In Homilia 22. Sabbato post Pascha ad caput ao. Johannis habentur prior L. . s. Verba canonis T . de cons. diit. a. usque ad illa: ore cordis audituν. Cetera quae dist. i. sequuntur, quemadmodum ex libris Dialogorum excerpta sunt, ita commodius
inferius suo loco expendentur . .
c... is. Demum canon 6. de cons dist. s. de promtus videtur ex Ec milia 16. in ea.
d. eous Put 4. Μatthaei, ubi de jejunio quadraginta dierum , quod Chri itus Dominus cedet. s. lebravit, nonnulla traduntur. Habita est haec Homilia die primo dominico Quadragesimae . Quoniam autem Gratiani verba paullisper apud Gratianum depravata fuerunt, juvabit eadem ad integros codices exigere, ibi: Discutiendum nobis es, cur haec ipsa abstinentia per quadraginta dierum numerum custodituri Et post aliquata praesenti etenim die scilicet dominico I. Quadragesimae , quo Gregorius orabat usque ad Paschalis solemnitatii gatidia sex hebdomadae veniunt; quarum videsnet dies rugdraginta uo suns. Ex quibus dum sex dies dominicι abstinentiae satrabuntur, non
plus in abstinentis, quam triginta, tu sex dira remanens. Dum vero per trecentos, ta sexagintaquinque dies annus ducitur , nos aurem per triginta, edi sex dies assigimur, uos anni nostri decimas Deo damur, ut qui nobis mel ito per acceptum annum vi-. ximus, Auctori nostro nos in ejus decimis per at entiam mortiscemus. inde fratres ebar mi, sevi offerνe in lege jubemini decimus rerum , ita ei Verre conteηdite decismas dierum. Sic restitutus Gratiani canon perspicue indicat, quam falso adfui
ei nonnulla fuerint de quatuor diebus, qui primum dominicum Quadragesimae diem praecedunt, quorum scilicet disciplina recentioribus forte institutionibus vid bitur uibuenda.
170쪽
. SEC Tio X X V. De Libro Pastorali .
Ab ipso sui Pontificatus exordio opus, cui titulum adjecit Posscrolis, exaravit
Gregorius , ubi de Pastorum ecclesaiticorum . iacroruli Antiitilum officio quatuor ἰibris fuse, eleganterque disseruit: ,- non Mum Latinis, ac prae ceteris Io-h Uni Ravennatensi, ad quem directum est, acceptissimum habitum sue- sit, Verum etiam Graecie Miui iliud ad Publicam utilitainri suo idiomate interpretari sunt, oi,-- cimodum , humiliter tamen, idem Gregorius testatur in epiliola ad Iohannem subdiaconum Ravennae, in vulgari editione lib. Io. epist. aa. ibi: Nam quia dilactissimae memoriae Anatolius Subdiaconus quaerenti, ac jubenti Romano Imperatori librum regulae pastoralis dedit, aegre suscepi, quem sanctissimus Frater, ει Coepiscopus meus Anastasus Antiochenus in Graecam linguam transtulit. Et sicut mibi seriptum es , et valde placuit, sed mihi valde dis icuit, ut qui meliora habent, in minimis occupentur. Hic idem liber tanquam optima Pastorum regula Episcopis omnibus Propositus saepissime fuit, ac commendatissimus, praesertim in Concilio Μoguntino . anni Si 3., Concilio Rhemensi I ejusdem anni can. 1 o. , Concilio Turonensi III. Canone 3. , ω Concilio Cabilonensi II. can. i. Quod si accuratam libri hujus Partitionem perspicuam nosse desideras, ipsam initio tibi exhibebit Gregorius idemia prologo, seu in epistola ad Iohannem Ravenatensem Episcopum operi praefixa, ibi et uuadripartita mero disputatione libeν iste distinguitur, ut aiI lectoris sui animum ordinarii allegationibus, quas quibusdam pausibus, gradiatur. Nam cum rerum necess-ras exposcit, pensandum valde es, ad culmen quisque regiminiι qualiter veniat ; atque
ad hoc rite peνveniem qualiteν vivat, ly bene vivens quesiter doceat , ω recte docens Osrmitatem suam quotidie, quanta valet consederatione, cognoscat, ne aut humilitas M-ressum fugiat, aut pervensioni vita contradicat, aut vitam Garina desituat, aut doctrinam praesumtio extollae . Aurea sane paucis verbis perstricta sententia, digna quae Perpetuo virorum ecclesiasticorum mentibus inhaereat, atque obvolvatur. In capite x. partis primat Pastoralis habentur verba canonis 1 o. dist. 38. , ubi Coa.Ψα
de imperitis Paltoribus ita loquitur Gregorius et Profecto hi, qui ea, quae sunt Do-Ais. 38. mini , nesciunt, a Domino nesciuntur, Paullo attestante, qui ait : Si quis ignorat, ignorabitur. Ex his liquet, Gratiani fragmentum paullisper corruptum suisse. Quae vero deinde sequuntur in vers. quiemque, exigenda erunt ad sententiam Gregorii, quae habetur in libro x s. Moralium cap. 33. in caput xi. Iobi vers. ai. ibi : Omnis namque peccator prudens erit in paena, qui stultus fuit in culpa.Canon x. dist. 43. legitur in a. parte Pastoralis cap. 4. , ubi pro illis verbis : eis.
Pastorem enim νecta timuisse . . . qui ab iπcrepationis voce . . . increpatio culpam de-ia tuis . . . ipsa quoque bona opera Sacer ιis clament . . . qui ergo fluxum seminis pa- itin . . . admoneret, dixit, res cor . . . ipsa sua utilitate se destruit , ita legitur in nonnullis codicibus: PVori enim recta timuisse . . . quia ab increpationis voce ... increpando culpam detegit . . . ipsa quoque Sacerdotis opera clamem . . . qui ergo si
xum seminis sustinet . . . admonerra, dic I, resti cor , . . ipsa sua vilitate clegunt