장음표시 사용
181쪽
Qua in re nθtandum video, ne ad preferendam sententiam unquam praeeipites esse de beamus , ne quaelibet mala audita nos moveant, ne possm diffa sne probatione eredamus . Similia nonnulla leguntur in epistola ad Μaximianum Episcopum in ves gari editione lib. Q. ibi e Frequenter admonuisse vos recolo, ut in proferendata sententia esse praecipites nullatenus deberetis. Ad eundem canonem referenda etiam videntur, quae Gregorius habet in a. parte PaItoralis cap. s. ibi: Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat, P exit, ει qui intus in contemplationem rapitur, Dri infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana con derat, foris opera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca dominum consulit, exemplam procul dubio Nestoribus praebens, ut cum soris ambigunt, quid risponant, ad mentem semper , quas ad tabernacultim red ant, edi velut coram resta
menti area Dominum consulant, I de his, in quibus dubitant apud semetipsos iu sacri eloquii paginaι requirant. Non Gregorii, sed potius Isidori Hispalensis est canon 78. cau. o. qu. ., tau quemadmodum facile liquet conserenti caput s4. lib. 3. Sententiarum ejusdem Au. 1. Sancti Hispalensis Doctoris. Cum autem apud Gratianum paulli1per depravata canonis editio sit, illam operae pretium erit emendare. Ait ibi Isidorus : Vuatuor
modis pervertitur humanum judicium: timore, cupiditate, odio , ω amore. I imore , dum metu potestatis alicujus veritatem loqui pavescimus. Cupiditate, dum praemio mu'neris rite us corrumpimur. odio, dum contra quemlibet advessari molimur. Amore, dum amico , vel propinquis praestare contendimus. His enim quature caussa scpe aequis ras violatur, saepe innocentia laeditur. Canon S. soror cau. 13. qu. a. referendus est ad librum a. Dialogorum Can. I. Gregorio tributorum cap. s4. , ubi haec de S. Benedicto legυntur: I s triduum g μ in eella con stens elevatis in aera oculis vidit eyusdem sororis suin animam de ejus cor es pore egressam in columbae specie coeli secreta penetrare. Qui tantis ejus glori con gaudens , omnipotenti Deo in bmnis, ta laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denunciavit, quos etiam protinus misi, ut Uus corpus ad monasterium deserrent, atque in sepulcro, quod ipse sbi paraverat, ponerent. Ouo facto contigit, ut quorum mena una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nee sepultura separaret . V e rum qualis sit hujusmodi Dialogorum auctoritas, ac propterea dum haec jure Gre gorio adscripta fuerint, superius jam abunde perspectum esse videtur. Cis. 3. Perspicue liquet, canonem 3. Cau. t s. qu. 6. ad Gregorium Magnum pertica u. s. nere nullo modo posse , cum ibidem mentio fiat recentiorum Prinsipum Pippini,&s Caroli Imperatoris, item Zachariae Pontificis. Commodius atque opportunius de eo agam inserius, ubi de Gregorio VII. sermo instituetur. Can.23. Facile noverit unusquisque, Gregorii Magni temporibus non convenire , qu dGratiani ejusdem nomine refertur in can. 23. , & 24. Cau. 16. qu. 1., etenim,u . certo constat apud eruditos omnes . Μonachos nisi recentiore aetate non obtinuitse facultatem sacramenta publice populo administrandi. Hinc etiam in Concilio Pictaviensi anno licio. jussu Paschalis II. celebrato canone in . ita legitur: qui nul Ius Monachoram Paroebiale ministerium Presbyterorum , idest haptitare , prαdicare it paenitentiam dare praesumat. Quae igitur apud Gratianum in memoratis canonibus habentur, ex iis forte sunt monumentis, quorum plurima Monachi ipsi sub finem decimi saeculi elucubrata evulgarunt, quasi ex antiquissimis Pontificibus Maximis, praesertim ex Gregorio Magao accepta, de quibus jam superius quaedam
182쪽
De Gregorio Magno. 373 tradidi ad canonem s. eau. 18. qu. a. , quaeque potuit facile proferre in medium Gratianus monasterio addictus, & in volutandis monasteriorum codicibus diu versatus, quemadmodum simile quidpiam contigisse arbitror in canone a I. cau. 16.D. 1., qui Ambrosio tribuitur, quasi jam ab antiquissimis Ambrosi temporibucrecens Μonachorum disciplina jure repeti possit. videntur potius laudati canones 13. , dc 24. decerpti ex Concilio Nemaustasi anni to 6. sub Urbano II. celebrato , in quo ita legitur canone a. Credimus uituν , a Sacerdotibus Monachis ligandi, suuendique potesatem digne administrari ,si tamen digne contigerit eos hoc ministerio
sublimari. Et can. 3. Oportet eos, qui saeculum reliqserum, mayorem sollieitutinem habere, pro precatis hominum orare , , pius valere eorum peuota solvere , quam Presbteros secuIares, bis hi secundum regulam Apostolicam vivunt, eae eorum sequentes vestigia communem vitam ἐυtam juxta quod in actibus eorum scriptum est: erat illis cor unum, anima una, ta erantiliis omnia communia. Ideoque videtur nobis, ut his qui sua relinquunt pro Deo, dignius Istest baptinare , communionem dare, poenitentiam imponere , nec non peccata solsere . . . 'isti consederare nos oportet, quant virtutis apzd Deum Iinc, qui saeculum relinquen. tu Domini Gediunt praecepto dicentiι : relinque omnia , quα habes, edi venis sequeνα . e. inde censems eos, qui Apostolorum Igoram renent , Praeditare , baptitare, emininionem dare, suscipere pamitenιes , peccata solvere. Porro haec si cum memoratis Gratiani canonibus conferantur, facile indicabunt, auctorem eorundem canonum abusum fuisse verbis, immo etiam sententiis Concilii Nemausensis, insuper ut proposito suo impensus indulgeret, Gregorii nomen adjecisse gravioris auctoritatis conciliandae caussa . Dixi abusum fuisse sententia Con itNemausensse etenim jam a temporibus Μagni Gregorii usus in Ecclesiis invaluit, ut quemadmodum Monachi vitae . integritate venerabiles habebantur , ita ipsi a mon alteriis ad regendas Ecclesias advocarentur, modo in Episcopatu, modo in Clero inseriori. Quod
quidem plures in invidiam Monachorum concitavit, ut Propterea non deessent, qui dicerent, Monachos mortuis aequiparaudos, Sc minus idoneos habendos, qui ad obeunda ecclesiarum ossicia promoverentur. Constat id ex decreto, de quo mentis fit in Can. as. .cau. i 6. qu. a. itaque Viri ecclesia ilici nihil sollicitius curarunt, quam ut suaderent, immo & lata lege definirem, Monachos este sacris obeundis muneribus aptos, dummodo Iamen legitime ad Clerum promoverentur. Hi fuere primi canones, qui generaliter ΜOnachos ad sacra ossicia vocare coeperunt, non quidem ut quousque Μonachi degereut in monasteriis, ibidem sacra conficerent, seu ut a monaiteriis ad Ecclesias transferrentur, munus sibi juxta ordinem demandatum executuri. Huc tantummodo spectaverunt Patres Concilii Nemausensis, quod in memoratis canonibus a. , & 3. facultatem Monachis, fecit vacandi miniiteriis ecclesiasticis. Plane initio canonis a. mentio fit nonnullorum qui tunc temporii Μonachorum promotionem ad Clerum prorsus improbabant; at Nemausenses Patres probandam e contraria voluerunt, exemplo praesertim Gregorii Magni, Augustini Anglorum i & Martini Pannoniensis, quos nemo non dubitat e monasteriis ad regendas Ecclesias accitos suisse. Alio igitur detoria est Nemausensium Patrum sententia ab iis, qui laudatos Gratiani canones ediderunt nomine Gregorii, facultatem tunc facientes Monachis in monasteriis ipsis publice sacramenta administrandi . Neque enim idem eis, Monachos ad Ecclesias a mo- . inalteriis vocari posse caussa sacramentorum ministrandorum , & Μonachos in
suis monasteriis publice Parochive 3 ita dixerim , munus obire. Immo si ipsa
183쪽
374 Pars Setunda. eaput Lm.. Gregorii Magni monumenta investigemus, facile agnoscemus Gregorium in ea
sententia perpetuo fuisse, nimirum ne Monachi in monasteriis ipsis sacramenta conficereat, & populo administrarent. Quid enim aliud in suis passim epistolis optabat, quam ne Episcopi ad monasteria populum adducerent caussa sacrorum, quemadmodum superius pluries observatum est, ea potissimum de caussa, quia non erat ex frequentia populi, & concursu ad monasteria turbanda quies, Betranquillitas Μonachorum, quorum proseisio erat solitaria vita ' Nemo autem dixerit, Gregorium voluisse a Sacramentis in caenobiis administrandis Episcopos excludere caussa evitandae popularis frequentiae, deinde populum hortatum fuisse, ut ad monasteria conflueret, ab ipsis Monachis Satramenta suscepturus. In Canone 3 s. Cau. 16. qu. 7. agnosco Burchardi wormaciensis manum, qui, quemadmodum alias saepissime animadverti . quae in Capitularibus Franco. . . . rum constituta erant, noriit Capitularium ipsorum nomine commemorare, ne im in 7. Eratam rem faceret Germanis, apud quos Fraucorum nomen odio erat. Eam ob rem Burchardus Gregorio Papae adscripsit, quod adscribendum erat Capitularibus, quo auctore ducti Ivo de Gratianus laudatum canonem 3s. Gregorio etiam tribuerunt . Porro in libro s. Capitularium cap. 99. in editione Baluaiana haec leguntur : De Ecclesiis, quae into cohaeredes divisae sum, consederatum es, quatenus si secundum proνidentiam, ta admonitionem Episcopi 's e inredes eas vesuerim tenere, ω honorare facianρ . Si autem haec eo tradixerim, ut in Episcopi potestate maneat, uέrum eas ita consistere permutat, aut reliquias exinde auferet. Haec excerpta fuerunt ex Capitulari Ludovici Pii in Hormaciensibus Comitiis edito anno 829., quo tempore Gregorius IV. summum Pontificatum gerebat, unde forte Burchardus pomen Gregorii voluit inscribendum. Rursum autem hic canon renovatus est a Lothario, descriptusque inter leges Longobardicas lib. s. tit. I. num. 44. , ubi tamen pro verbis illis considerarum est . . . secundum providentiam . . . ω M-norare faciant . . . cosistere permittat, isc. legitur: Consderandum est . . . secundum nostram providentiam . . . ω bonores faciam . . . custodire permittat. Hujusmodi constitutionibus occasionem dederunt suhortae gravissimae Patronorum contenti nes; ubi enim Fundatoribus Ecclesiarum plures haeredes successerant , in ipsa haereditatis divisione dividenda etiam fore altaria proponebant. Hinc in Concilio Cabilonensi II. anni 8i3. can. 26. relato in additione 3. Capitularium cap. I. ita legitur: Periatum ad nos est, quod inter haeredes Ecclesae in rebus propriss co situla dividantur . ω tanta per eandem divisonem smiatas oriatur , se unius auaris
quaιων partes fant, est singulae partes sagulos habeant Presbures. Quod με discordio, est Multate nutio modo seri potest . inde nobis visum es, quod hujuscem ἐν Ecclesiae inteν baeredes dividi non debeant. Canon I. cau. 23. qu. x. non Gregorii, sed Origenis est in Homilia 13. iaco librum Iosue, quae habetur in tomo 2. Μaurinorum editionis, ubi pro illis verbis 3' sed magis injuriam . . . armaturam Dei, lyc. legitur: Elz magis inj-iam . . .) ama Dei, Me. Porro hujusmodi Homilias se asserit Rustinus de Graeco in Latinum idioma transtulisse, & quidem Impliciων ut invenerat. Quod sub nomine Sancti Augustini retulerant Ivo, & Burchardus, id Gratia. chia m retulit sub nomine Gregorii in can. 7. cau. a 3. qu. s. Romani Correctores
c . EI. recte animadverterunt ad canonem 3. Cau. 14. qu. 6. , quod in eodem canon
s 1, 1. fusius ex Gresurio describitur, paucis hic perstrictum esse, ac veluti compendio
184쪽
De Gregorio Magnθ. 17squodam editum. Romani etiam Correctores adnotaverum legendum esse ex Buris chardo, & Ivone non defendat. Ego vero putaverim Potius, verba hujus canonis non esse ulla ratione attendenda, utpote quae Gregorii non sunt, sed ad memo-
Canon 22. cau. 24. M. 3. legitur in Poenitentiali Romano edito ab Antonio Augustino tit. 6. cap. 1 ., quin tamen ulli auctori adscribatur, his verbis: ubis rus per dolum manum suam mittit in Christum Domini, Episcopum videlicet Patrem , , Pastorem suum, εuia sacrilegium commitrit, ut qui Eccusam Dei devastae , ω incendit, quia es Me sacrilegium es, placuit μηλα SModo, ut in uno loco, ides in monasterio, paeniteat omnibus diebu/ vitae suae. Ita quoque scripsit Ivo in parie ix.
P. 86., & parte a 3. cap. 6s., nec non Burctardus lib. Io. cap. 61., apud
quos omnes desiderantur illa Gratiani verba: ut in primis omnia bona ejus proseν ptione pulticentur: Ex ipsa canonis formula perspicuum fit, eundem non esse Gregorii , sed potius alicujus Concilii, ut indicant verba illa prae ceteris placuit sanaae Θnodo, ut eri. Sive Ivo, sive Burchardus non Gre8orium auctorem canonis memorant, sed potius canoni hanc inscriptionem adjecerunt: Ex Concilio Tum gros ean. s. In quibusdam codicibus pro voce Tungrens legitur Gangrensi, itu forte emendata lectione ab eo, qui quale esse Tungrense Concilium ignorabat, nouerat vero Gangrense. Baluzius in notis ad Gratianum memorat in Codice Talonico se legisse in inscriptione hujus canonis ex Taetrens Conctiis. Ego arbitror legendum potius fuisse ex Concilio I tale jens can. s. Revera in Concilio Troiastriensi anno sos. in pago Suessonico celebrato ab Heriveo Rhemensi Archiepiscopo similis fere sententia exhibetur can. 4. , & f., in quibus asseritur in pri.
mis sacrilegium admitti a schismatico, qui ab Episcopo suo in Episcopatus injuriam deficiat; deinde sacrilegium etiam admitti ab eo , qui res ecclesiasticas
invadat, auserat, vel diripiat. Immo adversus hunc sacrilegum excommunicati vis Poena infligitur, additurque is poena perpetua deprimetur. Tandem ad alias etiam poenas indicendas devenitur his verbis: Seι quia sunt quidam, qui tempora-lam potius mortem, quAm αternam timeans, recenseamus , qui/ saeculi leges de tulibus
praecipiane. In libro suprascripto Is est liber Capitularium Francorum, de quo
mentio superius habita fuerat ) capitula 43 r. iubetur, ut capitali poena mutaentis,
qui sacri eis, adulteria, praedationes, aut devastationes exercuerint, ut omnes res eo rum tam mobiles , quam immobiles Isco Rexis socientur, ves Ecclesiae, e us res v flaveriM, Mimaverint . aut abstularint, tradamis. Haec, quae in canonibus Trosi
jensibus fusis verbis sementi, exprimitur, in compendium redacta fuerat ab auctore Gratianes canonis 2α, & quidem principio sub nomine Concilii Targrensis , quemadmodum memorat Baturius agnovit; nomen ab aliis editum est Concilii Tungrensis, uti apud Burchardum, S I ronem; cujus loco substituerime alii nomen Concilii Gangrensis, & laudem pro nomine Gangrensis non defuerunt, qui legerent nomen Gregorii, atque is fuit , vel Gratianus , veI auctor Codicis,
quem Gratianus idem sequebatur. Gum x s. Cau. 27. D. r. videturia Gratiano Gregorii nomine descriptus ex Reginouis Colliatione in lib. 2. cap. 16 D, ubi tamen Pro illis Gratiani verbis cis, apud se retineae impudice . . . revocetur, atqiae recludatur; apud Reginonem ha le- e . x
gitur: πω se nunc usque rettaeae impudice . . . revocetur, as retrudatur . Verta P. 1
autem Gregorii sunt in epistola ad Harimanum E Piscopum Ravennatem , quae
185쪽
In vulgari essitione est lib. 8. ubi de viro clarissimo Stephano Ita Sanctus Pontifex scribit et Questus es , quod cognatam ejus , eui aliquando Petrus quidam ne quissimus diabolieo instinctu de monasterio exire suaserat, atque a Grmisso Notario fuerat mutato habitu unde exierat revocata , nequissimus vir iniqua suasone de monasteria rursus ejiciens apud se nunc inque impedite retineat. Ex qua re varide nos , scut diximus i tua desdia contristavit, cur nec dum in monasterium revocata si, ac retrufa . Itaque constat, Regmonem de more suo aliqua ex germana Pontificis epiliola immutasse, quemadmodum ad hunc canonem BaluEius animadvertit. Quod vulgo tradi solet, impedimento publicae honestatis interveniente , contra, hi non Posse conjugia , ex nenerali Interpretum accuratiorum doctrina recentiori juri prorsus adscribitur, imo nec juri scripto , sed potius ecelusiasticae primum consuetudini , quam deinceps recentiorum Conciliorum canones firmave-Tunt. Hujus rei' argumentum gravissimum est, quod potitur a silemio veterum Scriptorum, nullibi enim in tota lacra antiquitare legitur cautum , masimoniis obesse sponsalia consanguineorum, aut quod sponsalia subsequitur matrimonium, ut vocant, ratum. rmo , si quid forte valere ad hanc rem potest canon i8.
Cau. 27. qu. u.', Contrarium omnino evincit 'I Coepit impedimentum, ut Munt,
publicae honestatis id mlesti ' Theologoram ac Canonis harum locum habere,
postquam pacati Longobardorum' animis scholas leus pulvis agitari crepit non multum ante tempora Gratiani. Quippe -tune solemnis exorta disputatio fuit, num solo consensu matrimonium eelebratum esse diceretur , nondum subs uta a carnali copula; quam disputationem suo tempore celebrem agnovit. Gratianusii cau. 27 qu. a. , quemadmodum etiam Petrus Lombardus Gratiano contemporaneus in lib. 4. sententiarum disti 6. , & a . Haec autem disputatio ut plurimum ita dirimi consuevit, ut assereretur.solo consensu matrimonium vires habere , cum hanc ad rem perspicua adferrentur tum Sanctorum Patrum, tum Romanorum Iurisconsultorum veterum monumenta. Hinc facile alia suborta disputatio fuit, utrum, quoniam ex matrimonio adfinitas pi oficiscebatur, etiam ante sponsorum copuIam adfinitas contracta intelligereturi Et sane nemo dicere audebat ante sponsorum copulam, affinitatis vinculum intercessisse : fatebantur tumen plerique vinculum jam quoddam inesse adfinitate minus, quod adpellaverunt publicam honestitem, derivato vocabulo ex lege 4 a. ff. de ritu nuptiarum, quam, licet alio pertinentem, ad rem suam ingeniose traxerunt. Hinc plausu excepta, uti mos erat tunc temporis, nova hac doctrina, mirum est, quam cito communi omnium consensione , imo & contentione quadam collectis etiam hinc illinc cano. nibus eadem probaretur : non quidem ut talia adferri possent Patrum monumenta,
queis res illa oppido dirimeretur, sed queis argumentatione ducta nonnihil afferri ad novam disciplinam probandam videretur. Inter cetera nihil utilius erat, quam in medium edere illa Patrum testimonia , quibus interdicta propinquinrum connubia proponebantur: ut enim Sancti Patres inter propinquos matrimonia interdim dixerant; propinquos autem etiam illos adpellaverant, qui adfinitate, sive initi conjugii eausia conjunctita essem; demum conjugium vocaverant nondum secuta copula ; hine videbantur conjugia dixisse interdicta etiam ex ea Propinquitate., quae adfinitatem praecesserat, Per matrimonium , ut Munt, tam mmmodo ratum. Exemplo matrimonii rati similis etiam honestas visa fuit in
sponsalibus adparere , cum in sponsalibus quaedam jam .propinquitatis imago agnosem catur.
186쪽
De Gregorio Magηδ. 177catur . Haec porro eo me adducunt, ut facile demonstrem, quomodo tribui Gregorio
Potuerit apud Gratianum canon I 4. cau. 27. qu. . a. Is sane canon , Prout apud
Gratianum jacet, Gregorii esse non potest sed alicujus scholastici viri, qui Gratiano contemporaneus suit , quique quod de publicae honestatis impedimento dolebat , ex sententiis Gregorii confirmandum curabit. Iam Gregorii Magni nomine vulgatum erat , neminem posse de praedelanchae uxoris consanguinitate conjugem ducere, aut neminem posse de praedefuncti viri consanguinitate marito nubere, argumento canonis a. eau. 3 s. qu. a. , & eano is 3. cau. 3 s. qu. s. Quad itaque
prohibebat scholasticum virum duodecimo saeculo scribentem, quominus publicae honestatis impedimentum Gregorio quoquo modo tribueret, aut sementias suas, quasi ex intima Gregorii doctrina edulias, Gregorio eidem adscriberet y Sic ex codici-hus sui temporis deceptus est Gratianus, non dubitans hujusmodi monumenta sub ipso Gregorii nomine palam tacere.
Iamdiu observaverunt Romani Correctores, eano M m 2. Cau. 28. qu. a. excer Can. F.
Ptum fuisse non ex Gregorii monumentis , scd potius ex commentariis Ambrosio ς 3- tributis in caput 7. t. ad Corinthios. Num haec commentaria jure Ambrosio ad. '' scripta fuerint, suo in loco investigibitur. Tantum heic dixero, nonnulla esse ex eisdem commentariis in Gratianeo canone emendanda . Ait Auctor commentari
rum : Quod I in delis disredit, discedat. Proporum religionis custodit, praecipiendo , ne Christiani relinquam refugia ; sed I insdeIis otio Dei discedit, Melis noni eνit reus
dissoluti matrimonii ' majoν enim cauda Dei es, quam matrimonii non es eηim fra-υν , aut soror servituti subjectus in hujusmo I . Hoc es, non debetur reverentis conjugii ei, qui horret auctorem conjugii. Non enim ratum est matrimonium, quod sne Dei devotione es, ac per Me non es peccatum ei, qui dimitιθυν propter Deum, δε alii sejunxerit. Centumelia enim Creatoris solvis jus matrimonii circa eum , qui relinquitum, ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem disce era ta in Deum, θ' in matrimonis mpeccare dignoscitur, quia noluit 1 ub Dei devotione habere conjugium. Itaque non es eisdes servanda conjugii, qui ideo recessit, ne audireι auctorem se Chrisianorum Deum
Quod Gregorio tribuitur in can. 22. cau. 32. qu. 7. non solum inter ipsa Gre- ο - α - gorii monumenta desideratur, sed etiam parum convenit Gregorii ejusdem te m. poribus. In hoc canone videtur finis impositus diuturnae disputationi, quae usque in recentiorem aetatem I .atinos, ac Graecos Antistites exagitavit. Quaestio tota versatur in interpretatione verborum Evangelii Μatthaei cap. s. vers. 32. ibi : Omnis , qai dimiserit uxorem suam, excepta caussa fornicationis , sacit eam moechari, qui dimissam duxerit, adulterat. Anceps hujus sententiae interpretapio occasione
dedit diffidii inter Orientalem, atque Occidentalem Ecclesiam , Orientalibus asserentibus per adulterium conjugis dissolvi ex parte insontis matrimonii vinculum ;eontra vero Latinis sentientibus fieri quidem per adulterium conjugis divortio locum, manente tamen in perpetuum vinculo matrimonii. Meum non eit, hoc in Ioeo argumenta discutere, quae hinc illinc proferri potuerunt . Tantum dixero , hanc concertationem demum fuisse compositam in Concilio Tridentino, ubi in haci materie utrinque disputatum acerrime fuit, etiam ita, ut adhuc dubium superesse possit, utrum hodie Graci Latinis omnino consenuant. Paratus quidem erat in . Concilio Tridentino canon , uti resert Pallavicinus in historia lib. aa. cap. 4., quo ecorum opinio damnaretur; velum Oratores Veneti proposuerum , Fudenteτ,
187쪽
εγε Para secunda . caput Lm.nque ex singulari teconomia eundem canonem temperandum fuisse, ne fortassct Graeci, illi praesertim, qui degebant in Provinciis, Insulisse Uenetae Reipublicae Gnoxiis, exasperarentur, de perpetuo ae Romana Ecclesia destiscerent . Μitior propterea suit Tridentini Concilii sanctio his verbis expressa: Si quis dixeris, Ec-risam errare , cum doerit, ere juxta evavesicam, apostolicam doctrinam, preptis adulterium alterius eo Mum matrimonii vinculum non posse didolui . . . anωtima st.
Si haec vera sunt, quis dixerit, jam a Gregorio Magno hujusmodi controversia fuisse finitam, ab eo praseatim Pontifice, qui diu inter Graecos vixerat, & Gra eis eisdem fuerat addictissimust Quid plurar etiam in occidente, quum bellorum
Longobardicorum caussa variae permixtae gentes essent, hac in re variae editae sunt Constitutiones aliae aliis adversantes . Unum proferam exemplum ex callectione canonum Isaac Lingonensia, qui ex Capitularibus Francorum plura in eodicem suum transduxit. Itaque in tit. s. cap. r. ita exhibet definitum in libro s. Capitularium eap. at . Siquis homo habens mulierem legitimam , I frater ejus adalteraveris cum ea, ille frater, veι illa sarmina, qui adulterium perpetraverans, interim quod viavum , nauum haleant amplisι conjugium, ille vero , cujus uxor fuit, I vult, poses
tam babet aecipere uxorem aliam. At vero in eadem collectione tu. 3. can. uti. ex
libro 7. Capitularium cap. 381. haec in contrarium definita proponuntur: Si cujus -ον adulterium perpetroit, edi hoc a viro deprehensum suit, edi publicatum, dimi luxorem , I voluerit, propteν fornie ionem: sila veno publice agat paenitentiam ; vir vero ejus, illa vivente, nullatenus habeat licentiam aliam uxorem sisere. In tanta Consi, tutionum ecclesiasticarum varietate non possum facile arbitrari, jam quaestionem istam definitam fuisse a Gregorio Magno, quemadmodum indicat memoratus canon a Itaque potius idem canon reserendus erit ad singularia Synodi cujuspiam statuta . N quidem in Occidente edita, proposita ibidem Latinorum tententia, quae demum totius Ecclosiae decreto in Concilio Tridentino confirmata fuit . Forte erit ea Sinnodas Latinorum quorundam in Provincia Graecis contermina, in qua sanctio h iusmodi magis opportuna videbatur, ne sorte quis ex Latinis facili Graecorum co suetudine, aut necessitudine in eorundem Nini opem distraheretur . Huc sane r ferri posset concilium Forojuliense a Paulino Aquildensi anno 79 i. celebratum ,
ubi haec leguntur in canone xo. , quae plurimum consonant cum canone Gratiani. IPIaetiit, ut res uio fornicationis caussa iugali vinculo, non liceat viro, quamdis adia rerata vivit, aliam uxorem cIsσere, licet illa si adultera; sed nea adulterae, quae pam ωι gram mas , vel pomitentiae tormentum iu re debet, esium accipere virum, nec via verite, nec mortuo , quem non erubuit fraudare, marito. -
Qui primus edidit sub Gregorii nomine canonem a. dist. 6.de poen. , aut verira Capit , ὰζ μου. Iarium Francorum in eam sententiam detorsit, quam orat traditurus, aut aliquot dis. 6. Conciliorum canones paullo disertius voluit explicare. In Capitularibus Francorum lib. 6, cap. 3I f., & in lib. I. cap. acri. Balugianae editionis haec leguntur: ut ανδει, vel Levita, s de se crimeo est εd constetur, deps svr, quaedi verba significant, in saeerdotii dignitate, vel ministerio Levitarum non alios potuisse consister inisi qui penes Populum innoxii, haberentur, ae propterea deponendum statim suillae eum, qui publice de se crimen aliquod consessus fiusset. Huc sane fi reserendus esset Gratianeus: canore, jur. optimo, diceretur senIentia Capnularium abusus auctori Ast si quis veresimilius into diaeriti, eundem canonis auctorem disertius explic visse aliquot Synodorum emoum. statim ad hanc Iem laudare possen emonem R
188쪽
m Gregorio Maost. 379 conellii metiaeensis II. in memensi Provincia anno 2 4. celebrati, in quo haehibentur . Omnes tam clerici, quam laici, vel firmime morentea secrera confessione Sacerdotibur pereata soa , ω la digruae poenitentiae satisfactis e deflentes nequaquam sunt prodenia , cst pretata eorum nuui a Sacerdote quacumque sunt An ovilone manifestanda, sis soli Damim in secreta oratione . Huc etiam referri potest canon ultimus Concilii Rot magensis anni Eo 4. , ubi Postquam nonnulla salubriter cauta sunt de Sacerdotibus peccata Populi per lacretam confessionem excipientibus , ita subjiciture Me ramen, ut jure iampesumis secrero peccantia persona nulli detegatur. Hae porro, simile ve sententiae paullo aliter ab auctore memorati canonis describi potuerunt, krte autem Gregorio tribui, quia sub Gregorio VII. nuper laudatum Rothoma sense Concilium celebratum eth. Porro ex his Conciliis constat, usque ad lacu.lum xi. nullam singularem fuisse praestitutam pinnam adversus Sacerdotes illos, qvi
precata confitentium panderent. Fiebat Iunc locus pinnae extra Ordinem, nimirum
amitrio Antistitis indicemis . At postquam apud Gratianum editus canon est, in Zo poena depositionis, ac perpetuae peregrinationis desinita est, in recentioribus inciliis passim idipsum confirmari coepit , quemadmodum liquet ex Concilio Exonieafi in Anglia anni 1287. cap. f., item ex Concilio Lamethensi etiam ilia Anglia sub Archiepiscopatu Cantuariensi anni 13 3o. , ubi in Canone 3. , dum memno fit Sacerdotis, qui delicia confitentis prodiderat, subditur: sne spe reconciliati ma nox immerito debet degradari. Non omittam etiam hoc in loco animadvertere qmdam haberi apud Gregorium Μagnum, ex quibus aperte deducitur vetustiissima ecclesiastiea disciplina de secreta peccatorum confessione; etenim idem Sanctus Ponti sex in Iib. 13. mTalium cap. 3. de occultis delictis sermonem habens, inquit rissore terminis velantur.
Gratiani temporibus quotiescumque aliqua de consanguini ate, Si adfinitate deis inaniux, aut stribebamur, id rotum sub nomine Gregorii vel primi, vel junioris, aut sub nomine Zachariae Pontificum edebatur. Hujus rei ratio ex eo proficisce-kitur, quod vaego Gregorio Μagno adscriberetur epistoIa ad Felicem Μemnem sim Episeopum , licet hanc Viri eruditi tamquam apoerypham reiecerint , atqui in eadem nonnulla de consanguinitatis, & adfinitatis custodiendae legibus explicet,is: item similia legantur in epistola Gregorii ad sextam interrogationem Auginstini Anglorum , praeterea etiam fimilia in epistola Gregorii II. ad Bonifacium Epistopum: tandem similia apud Zachariam sive in epistola ad Pippinum, necnon Episcopos Eu Abbates, & Proceres Galliarum cap. 22. , sive in Concilio Romano anni 743. can. 6. Hinc ipsamet, quae Posterioribus saeculis, Praesertim umdecimo , & duodecimo, fuerunt celebrata Concilia, ubi de consanguinitate, atque adfinitate nonnihil statuendum erat, nihil antiquius habebant, quam ut suarum Coa mutionum auctoritatem a Gregorio I., Gregorio Il. , & Zacha ta repeterent. Non moror diutius in referendis exemplis, eum passim obvia esse unicuique pos. fiat illorum temporum acta perlegenti. Quid mirum itaque esse potest , fi Grati Rus , aut quisquis alius Gratiano auctor extitit, duplex monumentum editurus i eauone 3. & . eau. 3 s. qu. s. Prius Gregorio tribuli , Zachariae posterius , aut at Pithiaeus auguratur, utrumque Zachariae' Non sane ibidem aut Gregorii , aut Zachariae Pontificis Constitutio exhibetur, sed recens Scriptorum faeculi undecimi, aut duodecimi traditio , quae juxta mores illius aetatis ab auctore Gregorio , vel Zacliaria repetebatur. Ut vero hac certissima habeantur, subjiciam hic duo frast Z a . men
189쪽
menta Conciliorum saeruli undecimi plurimum cum Gratianeo canone con vente tia. In primis huc adferri potest Concilium Bituricenis in Aquitania anno Ioat. celebratum , ubi, postquam de Gregorio, quasi de auctore traditae ibidem doctrinae, mentio facta est , ita subjicitur in canone I 8. ' Ut nullus uxorem consanguinei , vel alicujus parentis sui in conjugium accipiat, quis vir , ω uxor Iegitime conjuncti una. coro sunt. Huc deinde adferri potest Concilium Londoniense anni ro f., ubi ita legitur: Ex decretis Gregorii majoris, nec non ta junioris . it nullus de propria
cognatioσe, vel uxoris defunctae, Ies quam cognatus habuit, uxorem occipiat , quoad Wque parentesa 'ex alterutra parte ad septimum gradum perveniat. Quae cum Plurimum Consonent cum memoratis Gratiani canonibus , alias autem sub Gregorii nomina
definita sim, non erit dubitandum, quominus etiam Gregorio similia tributa fuerint
in laudato canone t. apud Gratianum . Cau. r. De canone I. Cau. 33. qu. 9. nihil est, quod in praesentia adjiciendum sit, hieem. 3 s. enim idem omnino est cum canone Ia. Cau. 21. qu. a. , de quo jam superius 'v' s' actum est. - . . Gn. Iam noverunt omnes eruditi Viri, canonem 4. cau. 33. D. 9. falso Gregorio
eou. 3 i. Papae fuisse tributum, qui potius tribuendus erat Nicolao I. in epistola ad Episco-P' γ' pos in regno Ludovici constitutos, quae incipit Gaudemus . Quidam Theutgualdus,& Guntharius Episcopi sedibus suis dejecti fueranr ob plura eorundem crimina . Squidem apostolica auctoritate, qua primum tanquam contumaces damn3ti, deinde vero tanquam Episcopatu prorsus indigni depositi. Frustra autem pro illis post. modum intercesserunt, quotquot eorundem susceperant patrocinium. Etenim Nicolaus Papa non aliter Ecclesiarum, de quibus agebatur, utilitatibus consultum iri putavit, quam si Episcopi illi damnationi perpetuae subjacerent . Intercedere prae ceteris apud Pontificem Μaximum conati fuerant plures Antistites in Regno Ludoviei tonsistentes, ad quos scripta est laudata epistola Nicolai I. Ibi Nicolaus reeensitis Theutgualdi, & Guntharii sceleribus ipsos indulgentia, aut venia prorsus indignos declarat, & subjicite Cesset ita se vestrae Fraternitatis jam nos super hoc mi haresolertia , ω quod feri non potes , tundem aliquando desnam. Nam Sedia Apostineae sententia tanta semper consuli moderatione concipitur, roηta patientiae monet Antorinius A ugustinus in lib. a. Dial. x'. de emend. Grat. legendum esse sapientiae γmaturitate decoquitur, tantaque postmoum deliberationis gravitate profertur, ut retra. statione non egeat, nec immutari necefarium ducat, nisi forte se prolata si, ut inermeari possit , vel immutanda secundum praeimssae tenorem conditimis existat. Animadversione sane dignissima sunt postrema haec Pontificis verba, quae indicanr, retractari posse Apostolicae Sedis sententiam , si forte sic prolata sit, ut retractari possit, vel immutari. Nimirum haee ita intelligenda sunt, quemadmodum facti speetes exigebat, de qua Nicolaus ipse sermonem instituerat, quod perspicue indicant etiam verbae i Ila sequemia r secundum praemissae tenorem conditionis. Porro duplex erat proqiata sententia in caussa Episcoporum Theutgualdi, & Guntharii. Prior, quum ipsi
auctoritate Pontificia vocati contumaces fuerunt , ac proinde Velut contumaces damnati, quin audirentur. Posterior, quum eorundem caussa i s comparentibus
ad finem perducta juxta juris regulas fuit, & gravissimorum criminum rei agniti sunt. De hac quidem posteriore sententia scribit Nicolaus, aitque, eandem retractari non posse, quae dignoscebatur maturi consilii moderatione concepta, & sumisma deliberationis gravitate prolata. At vero ubi ageretur de Priore sententia, qua
190쪽
Summus Pontifex aliquem velut contumacem damnabat, erat haec hujusmodi, ut
revocari deinde posset, quoties nimirum reus conventus contumaciam purgasset ,
& moram, tandemque Sedis Apostolicae mandatis obediens adquiesceret . Siquis desideret, huc referre lantentiam non absimilem Gregorii Magni, eam habebit iaepistola ejusdem Sancti Pontificis ad Virgilium Episcopum Arelatensem, ubi serismo fit de privilegiis Apostolicae Sedis auctoritate concessis Arelatensi Μonasterio, ac subjicitur, eam Apastolicae Seri reverentiam a sdesibus exhiberi, ut quae ejus suissent decreto disposta, nullius deinceps illicitae usurpationis molestia quaterentur.
Canon et . de consecr. dist. I. junSendus omnino est cum canone praecedenti , Can. r .
sive 16., eamque ob rem tribuendus eidem auctori, nimirum illi, qui composuit: epistolam Felici IV. suppositam . Plane Ivo Camotensis in parte 3. Decreti cap. 24. '' utrumque Gratianeum fragmentum conjunxit, retulitque nomine ejusdem Felicis IV. En verba ipsa epistolae Mercatoris Felici Pontifici adscriptae r Solemnitates Oero Dedicationum Ecclesarum, ta Sacerdotum per svulos annos solamniter sunt celabrandae , ipso Domino exempla dante, qui ad festum Dedicationis Templi omnibus , i faciendo, dans formam eum reliquis populis eandem festivit-em celebraturus venit, scutscriptum est, facta sunt encaenia in Hierosobmis , S bems erat: Et ambulabat Pesus
in templa in porticu Salomonis. Quod autem stilo dierum snt encaenia celebranda, B Iibro Regum , peracta Dedicatio e Templi, reperies . De Ecclesarum vero consecratione, G. Heic subsequuntur , quae legimus in canone i6. vers. de Ecclesarum de cons. dist. I. At vero si quaeras, cur memorato canoni II. inscriptum fuerit Gregorii nomen, ego dixerim illud irrepsisse fortasse e margine in rextum. Siquidem contingere potuit, ut ad verba canonis 16. laudaretur in margine nomen Gregorii Papae, quo indicaretur, similia nonnulla reperiri in epillota ad Felicem Messa-nensem Gregorio adscripta, ibi: De Dedicationum vero Ecclesarum dubitatione , s per qua inter cetera nos consulasis, hoc vos rite tenere debetis, quod nos ab Anteress/ribus nostris traditum accepimus, ides, ut quoties tam de baptismo aliquorum, vel con-frmatione , quam Ecclesarum consecratione duhirotis habetur , ω nec scriptis , neetesitas ratio cena habetuν, utrum baptizati, vis confirmati , IM Erctoae consecratis sunt, ut baptieentuν tries, ac confirmentur, atque Eme camnice dedicentur , κR . talis dubitruis ruina fdelibus far, quoniam non monstratur iteratum , quod non certis judiciis sentitur rite peractum. Haec sane quemadmodum Plurimum conveniebant. cum vers. de Ecclesarum in canone 16., ita occasionem Glossographis praebere potu runt; ut in margine Gregorii nomen adscriberent, indicaturi, similia apud Gro. gotium, sive in epistola Gregorio adscripta contineri. At novum non est, Collectores ex imprudentia transduxisse marginalia auctorum nomina in ipsum et mon
Denique nonnulla adhuc dicenda supersunt de canone 23. de consecr. dist. I. , C .xi. qui Gregorii nomine laudatur. Romani Correctores testati sunt, se reperisse hujus de eissmodi fragmentum in antiquo codice Regesti in extremo in scripto quodam re moribus . vito, Et morte Agapiti Primi Papae. Maurini Monachi solertissimi Gregorianorum operum investigatores in tomo a. suae pditionis pag. mihi a 3o3. testantur se in nulla ex ΜSS. Codicibus haec reperisse, sed fidem esse penes Correctores Romanos. Ego crediderim in his monumentis nihil aliud contineri, quam additamentum quoddam a pio quodam viro factum operibus Magni Gregorii in
libris .malosorum. Hujus rei conjectura mihi duplex ciIe Potest; in primis quod