장음표시 사용
221쪽
ii a Pars secunda. Caput LXIX.
non habet licentiam dimittere, si ante cum consensu amborum conjunei sunt. Eadem in suis Excerptionibus tradidit Egbertus Eboracensis cap. 124. ibi: Siquis liber ancillam aut suam, aut alterius in matrimonio acceperit, non habet licentiam dimittere eam, s ante cum consenss amborum conjunini snt: s τero dimiserit eam , ω aliam dueit uxorem , sue ancillam , s re Iiberam, ut supra scriptum esti poeniteat. Ex his collector Capitularium Francorum in lib. 6. cap. 9 s. editionis Baluzianae hanc sententiam expressit, nullo adjecto auctoris nomine: Siquis Iiber ancillam in matrima nium acceperit, non habet licentiam dimittere eam , s prius consensu amborum conjuncti sunt. Ex Capitularium libris eadem in suam collectionem transtulit Ivo in parte 8. cap. 13. , & quidem sub nomine Capitularium lib. 6. cap. 9s. Gratianus , seu quicunque Gratiano auctor extitit, eo amplius progressus eit, ut eam constitutionem Zachariae Pontifici adscriberet, deinde etiam illa verba adderet excepta caussa somicationis; sed una lex deinc S erit per omnia ta viro, tu foeminae . Undenam Zachariae nomen in inscriptionem canonis transductum fuerit, certo definire non audeo . Dixero tamen, forte ex eo evenire illud potuisse , vel quod inter Zachariae rescripta, decretave plura contineantur ad jura conjugiorum spectantia, ex quibus si non eadem Gratianes canonis verba , similis tamen sententia facile deducatur; vel quod Gratianus, aut qui auctor Gratiano extitit es canonem forte derivans ex excerptionibus Egherti maluerit laudare Pontificem Romanum , qui Egberti aetate vivebat, qualis est Zacharias, quam Egbertum ipsum. Quae vero apud Gratianum adjecta sunt, ad glossemata potius attinent in textum transducta , & ex Ecclesiasticis Scriptoribus ab ipsis Glossae auctoribus accepta I nihil enim magis vulgare . erat apud Ecclesialticos Interpretes, ubi definiebatur conjugia non posse dissolvi, quam caussam fornicationis excipere juxta ipsammet Evangelii doctrinam . Imo quod subjecerunt, eandem esse legem & viris, & taminis, potuerunt illud e Cerpere ex aliis Capitularium Francorum monumentis. Sic in Capitularibus Pip- Iini Regis editis in Conventu Compendiensi anno s . cap. s. haec habentur: Si aemina ingenua accepit servum, V siebat tunc, quod servus erat, habeat interim quo vivit. Nuna lex est de viris , ω faeminis . 'Verba canonis 23. caus. 32. qu. 7. , quae sub nomine Pontificis Zachmae lau-Can. I, dantur , cum epistolarem stilum non exhibeant , frustra Zachariae epistolis tri-ςφη S ' huerentur. Potius videntur excerpta ex Poenitentialibus libris qui in singulis '' η' velut exemplaria indicendarum poenitentiarum Presbyteris Sacramentum administratuibus sequenda proponebantur. Revera in Poenitentiali, quem pro Ecclesia sua Hormaciensii Burchardus edidit lib. x s. eadem veiba leguntur, ibi: Concubuisti eum sorore uxoris tuae I Si fecisti, neutram habeas: edi s illa , quae uxor tua fuit , conscio' sceleris non suis , s se continere non vult, nubat in Domino, cui velit. Tu autem, adultera Me spe conjugii permaneatis, ta quamdiu vivatis, juκta praecepta Sacerdotia poenitentiam agite . Erant haec initituta Dioecess Wormaciensis, quae etiamsi Burchardus ab initio visus fuerit laudasse nomine Romani Poenitentialis initio libri 19. , tamen videtur ex collatione aliorum Poenitentialium, qui Romanae Ecclesiae adscribuntur , normam potius secutus fuisla Poenitentialis Romani, quam verba, ac formulas transduxisse. Qui vero eas Burchardi leges in alios Coclices derivavit , adscripsit nomen Zachariae Pontificis , non tamen . prorsus injuria; licet enim ea verba apud Zachariam Pontificem non habeantur,
nonnihil tamen si uiue lesimus in ejusdem Pontificis monumentis. Laudo hoc in
222쪽
De Zacharia. at 3 Ioco vel Rormnum Zachariae Concilium , in quo statutum generat Iter est in Can. 9., ne quis aut de Propria, aut de uxoris cognatione sibi aliquam jungat; vel Zachariae capitula ad Pippinum Majorem domus , itemque ad Episcopos . Abbates , & Proceres .Francorum missa, in quibus haec exhibentur cap. 22. De his , quae duobus fratribus nupserunt , vel qui duas sorores acceperim , in Concilis Neocaesariens cap. in . continetur: Mulier I d obus fratribus nupserit, abiciatuν usque ad menem . Verumtamen in exitu propter misericordiam, s promiserit, quod facta incolumis hujus conjunctionis vincula dissolvat, fructum poenitentiae consequatur. Vuos s defecerit mulier, aut vi in talibus nMptiis, d cilis erit paenitentia in vita permanenti. Hae , .ut arbitror, caussae fuerunt, cur aut Gratianus , aut qui Gratiano
auctor extitit, selegerit potius Zachariae Pontificis, quam Burchardi nomen in eo canone referendo , ut Hormaciensis Episcopi sententiam , quam sententiis Zarchariae plurimum conformem agnoverat, Romani Antistitis nomine decoraret. Quod contigit in canone s. Caus a s. qu. f., quemadmodum superius suo lo. Con. .co expendebam, idipsum evenit in canone 4. ejusdem caussae ac quaestionis , cu- γυ-jus auctor Gratianeam ipsam aetatem fere attigisse videtur , atque nonnulla de graduum computatione ad conferendos invicem consanguineos , vel adfines scri-hens, nihil antiquius habuit, quam ut suas sententias sanctissimis nominibus inscriber i illorum Pontificum Μaximorum, qui nonnulla de prohibendis intra ceristos consanguinitatis , vel adfinitatis gradus nuptiis constituerant , Gregorii nimirum sive II. , sive III. , ac Zachariae. Id jam Per se ipsa exhibere viderentur duo illa Gratiani fragmenta, scilicet canon 3. & 4., quorum licet Prior Gregorio, posterior Zachariae tribuatur, uterque tamen uno eodemque orationis spiritu ita nectuntur , ut uni eidemque auctori merito tribui, ac facile debeant . Revera celeberrima suborta fuit quaellio de modo computandorum graduum temporibus Alexandri Il. , quod vel unus canon a. Cau. 3 qu. a perre demonis strat, contendentibus aliis eam in matrimoniis computationem recipi , quam recipiendam in hereditatum delatione jus Romanum civile praestimerat, aliis e converὶ aliter judicantibus, quorum opinionem memoratus Alea ander II. epistola edita confirmavit. Et quamquam Pontifex hic Μaximus in sua Decretali Praedecessorum suorum instituta investigaverit , quae sequeretur , atque inter cetera seregorii nomen laudaverit; non tamen de fragmentis Gregorii , & Zachariae , quae in memoratis Canonibus 3. & 4. legimus., mentionem ullam fecit , quam sane fecisset, quoties in Romanae Eccletiae Scriniis custodirentur , cum mirum in modum inservire proposito potuissent. Imo si apertissima aut Gregorii , aut Zachariae Pontificum decreta jam edita tum fuissent, quis crederet definitae jam comtroversiae locum potuisse relinqui , quae temporibus Alexandri ΙΙ. rursum excita, retur' Id magis, magisque confirmatur ex canone a. Concilii Meldensis nono Ecclesiae saeculo, ac propterea post Gregorii II. , N III. ae Zachariae tempor: celebrati, ibi: De Mynitate consanguiniimis per gradus cognationis placvit usque ad septimam generationem obiervare . Νam ω hereditas rerum per legales instrumentorum definitiones famesta usiue ad septimum gradum. procendit beredum succe nem .. Non enim Decederem, nis eis de propagine cognationis deberetur. Haec IIeldensium Patrum sententia nullo consistere modo posset , quoties ea aetate jam recepta suisset diversa computandi ratio in matrimoniis celebrandis, ab ea, quae in hereditatibus Iesitimis defer*adia cuiludiretur; qus enim non Poterat , ut praestituerent.
223쪽
ideo ad septimam usque generationem matrimonia prohiberi, quod ad septimum usque gradum protenderetur successio heredum , nisi aequa tum in matrimoniis jure Ecclesiastico , tum in hereditati s jure Romanarum civili fieret computatior .
De Epistola ad Theodorum Episcopum
chis.,. , Epistolam Zachariae ad Theodorum Episcopum Ticinensem integram edidit B,
3. eou. io. IuZius ex veteri codice m. Bibliothecae Regiae , ut ipse profitetur in appendice , actorum veterum adjecta suis adnotationibus ad Reginonem Prumiensem . Iate. gram epistolam hoc loco describam; ad eam enim exigendi sunt canones a. di 3. Cau. yo. qu. 3. Zacharias Episcopus fervus servorum Dei Reverentissimo, M MMU smo Fratri Theodoro Episcopo Eecissae Ticinenss. Pittacium, quod nobis tua Res renda Fraternitas obtulit, per quod nos sciscitari curasti, I Iiceat Filium, cujus pateν
alterius fiam ex sacro Baptismare susceptam, idest spiritualem ejusdem patris Aiam,
quod dici erudiae es, in matrimonio accipere . quod apud te enormiteν asseruisti contuegisse. Sed bene tua Sancta Fraternitas compertum habet, quod Dominus Moin praecepit dicens: Turpitudinem patris tui non reuelabis, turpitudinem matris tuae non revolabis ; turpitudinem sororis tuae, ω turpitudinem filiae patris tui non revelabis. Tum pitudo enim tua es. Turpitudinem enim revelari dicitur, dum a propria consanguin, rate praeeipimur abstinere . Multo magis a spirituali patris nostri filia omni cica me, aut argumento supposto sub nimia districtione nos esuere convenit, ne in iνam divinieraminis incidat . quis tui facinori mixtus minime restrinxerit fraena luxuria. Unde ει omnes ea vendi omnino sunt laus sceleris commixtione, ne in aeternum pereant. Sed hos , qui hujus perniciosis temerumio, animae suae salutem despicientes , impio se mi sciure matrimonio , per omnia tua Fraternitas studeat separare, tu poenitentiae di a submittere ; quatenus ab aeterna eruti damnatione animas eorum Iuoreris , praestamo Domino. De Iliis autem, qui ex eis nati esse probantur, retulisti, s liceat eos cos iugio copulari . Sed hi cur prohibeastur a coniugio, ast pro b inmodi paenitentia agere. compellantur, dum ex hoc Msque condemnatione esse perbibentur, quia nen p is pro filio, neque - lius pro patre sustinebit tomenta, dicrate Domino per Propiatam ἔ-ima patris est mea, est anima sui est mea. Anima , quae peccaverit , ipsa m. rieruν . Sed M, Fratre carissime , de bis dixisse sussciat. Cave autem , ne aliter agere subjectis concedas , ne a Nilo tramite inveniaris deviare. Integram hanc epistolam eisdem propemodum verbis retulit Ιvo Carnotensis in parte t. Decreti cap. 307. Sed multo aliter refertur in recentiore editione Labbeana Veneta tom. 8.pag. 267. ibi e Pictatium, quod nobis tua veneranda fraternitas obtulit, per quod η
sciscitari studuim , s licet situm , cujus pater alterius filiam eae sacri fonte Bo ι sematis habet susceptam, ides spiritualem ejusdem patris filium , quod dici crudele es,
in matrimonium suscipere liceat, quod apud te en itis a Drusi contigisse . Sed bestua sancta Fraternitas compertum habet ς quod Dominus peν Moysen praecipit dic Turpitudinem patris tui non revelabis, turpitudinem sororis tuae non revelabis. . . D
ιia esim prius bis es. Turpitudo enim patrii tui, ta turpitudo sororii tuin turpis se
224쪽
De Zacharia. Istra es. Turpitulinem enim non repetare dacituν, dum a propria consanguinitate prae-εipit abstinere omni occasone , aut argumento sepoto sub nimia di ictione nor cavere εὐ-enit, ne in iram divini hominis incidamus . Siquis tali facinore mixtus minime restrinxerit venam luxuriae , duri me restringi cogatur . Ῥnde N emines omnino cavendae sunt talis sceleris commixtiones, ne in aeternum peream. Sed ed eum, qui eju/pernieisse temeritatis auctoν animae suae blutem despiciens impiisimo sese miscuit m
trimonio , per omnia Fraternitas tua studeat separare , ω poenitentiae dignae submittere. Quatenus ab aeterna erutas damnatione animas earum lucretis, ipso praestante Domino
Deo, EP Saluatoνe nostro Jesu Chrso. Aliud exemplar ejusdem epitiolae edidit cum
adnotationibus Manlius in supplemento Labbeano, illud inter cetera animadvertens , epiliolam hane celebrem fuisse apud veteres, utpote ad quam NicoIaus I. provocaverit sive in responsione ad Bulgaros, sive in epistola ad Carolum Μoguntinum. Ex his autem exemplaribus quod cui praeferendum sit , non est facile judicare, ad quae rεferendi sane erunt memorati Gratianei canooes secundus , &tertius; ει quamquam tertius. nomine Zachariae simul , & Deusdedit Pontificum describatur , non dubito tamen, quia contineat eandem sententiam, quae habetur in canone secundo , quam Gratianus ideo bis describendam voluit , quia paullo aliter expressam in diversis exemplaribus invenerat. Ceterum ejusdem epistolae sententia, cum Zachariae temporibus congruere videatur, non erit rejicienda, quasi Zachariae monumentum esse non possit, contra quam homulli senserunt. Etenim jam recepta erant temporibus ZachariR cognationis spiritualis jura , de quibus sermo fit in his monumentis. Iampridem Iuttinianus Imperator declaraverat i l. ηιε. cod. de nuptiis , neminem posse eam uxorem ducere , quam a sacrosancto Baptismate suscepisset, adjecta ratione, cum nihil aliud se inducere potest paternamolestionem , edi justam nuptiarum prohibitionem, quam θυjusmodi nexus , per quem Deo mediante animae rerum copulatae sunt . Instar adoptionis esse videbatur susceptio Baptismatis caussa, qua fieret,. ut qui baptizatum suscipiebat, velut ejus Pater haberetur, unde etiam Patrini nomen derivatum est. Quod si adoptionis civit vinculum inter adoptantem, atque adoptatam matrimonium celebrari non pati.-batur, aequissima extitit ratio, cur susceptor a conjugio susceptae repelleretur. De
filio suscipientis nihil specialiter Iustinianus, neque Ecclasiae vetusti Patres constituerant, quamquam ex adoptionis similitudine eadem inter filios, quae in parente, disciplina fervanda esse videretur. Primus, quoad noverim, Rex Rotharis saeculo Ecclesiae septimo legem tulit , quae eit s. tit. 8. lib. 2. Legum Longobardarum,
decrevitque non solum, ut nemo aut commatrem suam uxorem duceret , aut
filiam, quam de sacro Fonte susceperit, sed etiam ne filius suscipientis susceptam uxorem haberet, adjecta ratione, quia spirituales germani esse noscuntur. Quae cum ita sint, jure optimo potuit Zacharias receptam sui temporis distiplinam ita promovere , ut ad eam cultodiendam Theodorum Ticinensem Episcopum hortaretur. Et quidem Coelestinus lII. in a. Collectione Decretalium cap. 3. de cognatione . spirituali usus est hae Zachariae epistola excepta, ut arbitrur, ex memorato Graistiani canone 3. , ita rescribens: Quidam quandam mulierem in uxorem accepit , cu-jνι pater ipsum , dum eset puer, de sacro Fonte ante levaverat, qui ambo conjuges 3O. Vis pariter Ine quaestione manserunt, N Mios procrearam, licet a- x annis eorum cinscie tia Lesa fuisset Postmodum vero tantra hujusmodi conjunctionem accusatione 1 2
fare proposita, fasta est dra Eccle in per testes omni exceptione majores , ipsum virum
225쪽
a t6 Pars secunda . Caput Lxm. mulieris a patre ejus, eum qua conιraxerat, de Baptismatis unda fuisse sublatum. Ad
hoc autem cum Zaeharias, es Deussedis Hymant Pontisces talem copulam decraverunt separandam , utpote ubi cognatio spiritualis minime esse dubitatur , maxime inter eos, per quos compaternitas contrabitur , per qsam in Lege Divina germani esse dicuntur , licet tauro tempore Mi inuicem eobabitarinint; quis tamen dιυturnitas temporis non minuit peccata, sed auget, est specialitre lite mota super hoc marte proprio decurrente Eeessa contractum illum esse cognovit, iustitum duimus matrimonium illud fore secundum instituta canonica dirimendum; monendus est tamen titerque , ut in necestariis pris
deat alteri juxta vires; prolam autem susceptam ante separationem hujusmodi, s aliud non obfflat, legitimam esse censemus. Hinc etiam, quae constituta fuerant in Con- .cilio Moguntino anno 813. , in quo ita legitur can. s s. Nullus igitur proprium s-ιium , vel Miam de Fonte Baptismatis suscipiat , neo fusum. , nec commatrem ducat uxorem, nee illam, cujus stium, aut sitam ad confirmationem duxerit; ibi autem factum fuerit, Iesserentvν, Fulbertus Carnotensis, uti Harduinus ad eundem canonem teitatus eth, in epist. 33. laudavit ex Concilio Leptinensi sub Zacharia PDpa, M sub Principe Carolo Magno celebrato.
De Epistolis. ad Bonifacium Episcopum
Eximiam Sanctitatis pene Apostolicae famam Zachariae Pontificis temporibus meritus est Bonifacius Μartyr nuncupatus: Fuit is, ut scribit Bellarminus intalibro de Scriptoribus Ecclesiasticis , natione Anglus , Archiepiscopus Moguntinus , visis temporibus Gregorii Π. ω III. EP Zachariae Ponti cum Romanorum , ω obiit Ono 7ss., scripsi epistolas msuas, quae extant. Fuerat ipse Pontificibus Maximis valde familiaris, atque addictissimus ab juventute; hinc aum 719. adhuc Presbyter misIus est in Australes Germaniae partes legatione functurus Apostolicae Sedis ad eas geptes superstitioso adhuc Idolorum cultui deditas ad Christianam Fidem adducendas, unde vulgo Apostolus Germanorum audivit. Eo Legati munere I bentissime suscepto propagandae fidei studiosissimus fuit, ne vero supremas sibi in
Evangelico munere obeundo partes vindicaret, idemtidem Romam commeabat,
Praeititaque, juris urandi religiosa fide , se perpetuo Apostolicae Sessi subditum futurum pollicitus eii. Anno a 3. promisit Gregorio II. Idem, puritatem, atque comcursum Petro , est utilitatibus Ecelasae Romanae, cui a Domino Deo potesas ligandi, solvendique data est, est ejus Hicario, atque Successoribus ejus per omnia exhibere. Integra hujus jurisjurandi formula habetur in Bibliotheca Sanctorum Patrum inter epistolas Bonifacii post epistolam xt . Ad hoc jusjurandum sese reserens Bonifacius idem in epist. 13 s. ad Zachariam Pontificem ita scribit et Posquam. me ante annos prope triginta sub familiaritate , atque servitio Apostolicae Sedis annuente, fidi jubente venerandae memoriae Antistite Gregorio Anteriore intellige Gregorium II. voco constrinxi, quιdquid mihi laetitiae , vel tristitiae accideret, Apostolico Ponti ci soleiam indicare. Deinde Episcopus effectus sub Gregorio III. circa annum 731. eidem Papae pollicitus est, se omnem desitam obedientiam redditurum, atque anno 732.
in singularis benevolentiae monumentum ab eo em Greporto III. lassae pallii
226쪽
obtinuit. Annno γέ t. Zachariae Pontifici sacramentum renovans promisit, se servum , staditum, tu discipulum, quantoscumque obedientes , vel discipulos donaverit Deus ad obedientiam A solidae Sedis invitare, atque inclinare non cessaturum . Imo S Zachariae Pontifici adeo obnoxium se professus est, ut nihil, nec ipsam etiam levioris negotii disciplinam definiendam non ab eodem Pontifice exquireret, atque cx-Pectaret. Id abunde probant ea Zachariae verba, quae habentur in ipsius epistola
quae incipit Benedictus Deus ad Bonifacium scripta, ibi: Nam eae hoc inqui sti postqMantum temporis debet lardum comedi. Nobis a Patribus constitutum pro hoc non est. I ibi autem petenti conflium praebemus, quod non oporteat illud mandi, pri quam fumo secetur, aut igne coquatur; si vero libet ut incisum manducetur, pos Paschalem . festivitatem erit manducandum. Anno demum sa. Stephano III. Papae promisit, se Sedi Romanae seruiendo servum stilem , ω devotum permansurum . Haec omnia ideo paullo fusius exhibenda censui, ut exinde liqueret, quam arcto vinculo addictus esset Apostolicae Sedi Bonifacius vir ecclesiasticarum rerum studiosissimus. moribus simplicissimus, atque integerrimus vitae , cujus desiderium optimum illud erat, ut Sacerdotes aureis plane moribus distinguerentur, quemadmodum deducitur eae Concilio Triburiensi in canone 44. dilh. t. de consecrat. Quando vero Bonifacius Primum Episcopus ordinatus est, non statim singulari, ut mos ceterorum erat,ia est etiam in praesentia , fuit addictus Ecclesiae, sed in generalem ad apostolicam formam Ecelesiae utilitatem fuit Episcopus consecratus; verum deinde Μο-guntinae Ecclesiae singulari jure praefectus est , semper tamen Romani Pontificis legatione fungens in rebus ecclesiasticis administrandis apud Germanos . Hi ne Cum evangelicae praedicationis munus obiret quamlibentillime , ut nova in dies Catholicae fidei incrementa curaret, annuentibus illis quorum intererat, . Lullum sibi in Μoguntina Ecclesia successorem constituit , ipseque Fpiscopatum Trajectensem ad Rhenum obtinuit, qua in Provincia commodior ipsi offerri occasio poterat gentes alias ad fidem Catholicam convertendi. Quo in munere diutiis- me elaborans, in novis fidelibus baptizandis frequentissime occupatus, iisdemque sacro Chrismate confirmandis, clarus meritis martyrii palma illustris decessit ab
iis ipsis subdole interfectus , qui recens ab ipso sacro baptismate ablui pollu-
Ad hune Bonifacium in Germania Episcopum, & I.egatum Plures habentur eb. ,
a Zacharia Pontifice scriptae epistolae . Ad epistolam x. Zachariae pertinet canon I . Cau. 7. qu. t. Obtinuerat Bonifacius a Praedecessore Pontifice blaximo, ut sibi ε . . . vivens eligeret Apostolici ministerii, & Episcopatus successorem. Veritus tamen ne Principi grata electio fieret, petiit a Zacharia, quid sibi agendum foret. En verba Bonifacii: Venerandae memoriae Praedecessor etfer,scut audistis, in praesentia vestra mibi praecepit, ut Presbyterum pos obitum meum, Deo volente, in Gelsa Doministerio heredem, ij successorem constituere deberem. Et hoc mihi, s Dei usuntas
es , placet; 1sed modo dubito, ω nescio s feri possit, quia postea frater illius avum
tam Ducis Francorum oesidit , ω adhuc ignoramus, qaaliter ista discordia paci cari , P iniri valeat . Obsecro itaque, ut auctoritatis τυνα licentia si, ut cum coninio se τονum Dei de ista electione faciam, quod nobis in commune pro Deo, ta pro utilitate Ecelsae, vel fruas spirituali, ει defensone Religionis optimum esse videatur, ut consensum vestrum habeam de hoe facere, quod optimum esse videatuν, ω mihi inspirare dignetur Deus, quia hoc non videtur posse seri, s contrarius Princeps fuerit . Hae Tom. IΠ. E e le- .
227쪽
at 8 Pars secunda. Caput Lxm. Ieguntur in epistola Bonifacii ad Zachariam , quae incipite Confitemuν Domine
Pater, cap. 4. Porro Zacharias in suo rescripto quod incipit Sinceptis ita respondit cap. 4. De eo autem, quod tibi successorem constitui velle dissi, ut te vivente in loco tuo eligatur Episcopus, hoc nulla ratiobe concedi patimur; quia contra omnem reis eis stieam regulam, ves instituta Patrium esse monstratur. Sed vosumus , ut tibi in nistret, est fit in Gangelio Christi adjutor , dicente Apostolo : s sis bene mini radidieit, bonum Ibi gradum adquiret. Nimis enim repreheobile esse manifestum est, ut te vivente tibi aJium sub tituamus. Sed hoc commonemus, ut quamdiu te divina jusserit elementia superesse, Ine intermissione ores, ut tibi Deus silum successorem concedat, qui ei possit esse placabiID: ω populum, quem os suam gratiam per tuae sanctitatis im seriam vocare vesuit, irreprehen biliter regere valeat, atque ad viam vitae elaboret perducere. Nam quomoD haec , quae poposcisti, s ta voluerimus legunt aliqui: Ietiam voluerimus concedere possumus, dum nos fragiles homines existentes, ta suconditione mortis constituti ignorantes quid superveotura dies paνiat non valeamus irie. stigare, quis de nobis prior praesenti sae culo migret ' Sin autem ει eundem dimina vioIuerit clementia post tui diem transtua Dperesse, s eum aptum esse cognoveris, V is tua voluntate fuerit donitum, ea hora, qua re de praesentι seculo migraturum cogημωeris , praesentibus cunctis tibi successorem derina, ut hue venias ordi odus. meniali esti concedi patimur, quod tibi caritate cogente largiri censuimus. Rursum vero post annos quinque de eadem re in epistola, quae incipit Sacris liminibus prope finem ita rescriptit sanctissimus Pontifex: Petisti autem, ut cum nostro consultu s perveniente tibi senectute, G plena dierum aetate, atque imbeccillitate corporis, s in. venire potueris alium, in eandem sedem, in qua praees, pro tui persona debeas collo. eare. Tu vero, cari me, tegatuι, ω mssus es, ut fuisti, Sedis Apostolieae, nos fera adjutore Deo conflium praebemus tuae reverendae sanctitati, ut pro salute animarum m. tionabilium factore Christo, sedem, quam obtines , sanctae Moguntinae Ginsae ne umquam relinquas, ut impleatur Dominicum in te praeceptum: Qui perseveraverit usque in finem, his salvus erit: In vero , I Dominus dederit juxta tuam petitionem hominem perfectum, qui post sollicitudinem habere, ει curam pro salute animarum, pro tui persona illum ordi his Episcopum, - eritque in Evangelio tibi credito, ta ministerio Chrsi portando in omni Ioca requirens, es confortans Ecessam Dei. Ex his emendandus erit, atque ex ordine describendus memoratus Gratiani canon x . cau. 7. qu. r. , in quo siquid singulare, & forte etiam contra generales canonum regulas indultum adparet, adcommodari facile potest & temporum, & locorum, &χausarum adjunciis, in quibus Bonifacius versabatur. Praeterquamquod enim agebatur potius de Vicariatu Apostolicae Sedis, quam de Episcopatu, ac propterea age hatur de eo jure, quod de Praelato adhuc vivente in alium transferri facilius pinterat , illud est observatione dignum, quod Bonifacius successorem a se sibi eligi postulaverat singularibus plane de caussis, vel quod ipse alio ad evangelicam prae dicationem acciebatur, quemadmodum eventus demonstravit, vel quod inter gen tes recens ad fidem conversas successoris electio post mortem Bonifacii dilata schismati, & seditioni obnoxia esse potuisset, forte etiam utilitati ecclesiasticae
adversari. c.4.εε. . Alia est Zachariae Pontificis epistola ad Bonifacium numero sexta , & scripta de .ms anno 744. , ex qua depromtus est canon 86. de cons dist. 4. En integram P 'tificis ejusdem epistolam: Virgiliuι, ει Sidonisι religis viri apud Bajoaristru
228쪽
De Zachaνia. ΣΙ9 nobiseiam degentes suis apud sor literis us sunt, per quas intimaverunt, quod tua Reserenda Fraternitas eis isjungeret Christianos denuo baptizare . Quod audientes nimis fuimus conturbati, ω in admirationem quandam incidimus, s habetuν, ut dictum est. Retulerunt quippe, quod fuerit in eadem Provincia sacerdos, qxi latinam Iinguam penitus ignorabat, edi dum baptizaret, nesciens latini eloquii infringens linguam diceret: baptiea te in nomine Patria, Filia, ω Spiritu Sancta; ac per hoc tua Reverenda Fraternitas consederavit rebapti re. Sed sanausime Frater, s ille qui bapti sit non errorem introducens, ast haere , sed pro sola ignorantia Romanae locutionis instim tendo linguam, ut supra sati sumus, baptieans dixisset, non possumus consentire , ut denso baptirentur', quia, quod tua bene compertum habet sancta Fraternitas, quicumque baptieatus fuerit ab Haereticis in nomine Patris, est Filii, ta Spiritus Sancti nullo modε debet rebaptieari, sed per solam manus impostionem purgari. Nam sanctissime Frater, I ita ess, ut nobis relatum es, non amplius a te illis praedicentur hujusmodi, sed, ut Patres 1 Mai docent, edi praedicant, tua sanctitas sudeat conservare . Deus te incolumem custodiat, reverenti me frater. Integra haec Zachariae epistola perspicuam reddit ejusdem Pontificis sententiam, quae ceteroqui prout apud Gratianum jacet nonnullis aliquando videri asperior potuit in ea parte, qua scribitur baptismum validum esse , si ille qui baptizavit non errorem introducens, aut haere formulam pronunciasset, quali visus fuerit Zacharias dixisse baptisma ab Haeretico collatum irritari. Non erat haec sancti Pontificis mens, qui aliud manifeste declaravit in eadem epistola prope finem in verbis nuper exhibitis ; tantum voluit explicare , quandonam corrupta Sacramenti formula diceretur, unde invalidum baptisma declarari merito posset. Sed & hoc in loco prajudicatam quorundam opinione notare juvabit, qui ex hac eadem epistola nonnihil detractum putant nomini Bonifacii, quasi sanctus Episcopus indoctos , rudesque admodum Sacerdotes baptismati adminiitrando impares in suis Ecclesiis praefecisset. Quicumque vero observaverit diligentissime & ipsum Bonifacium Sacerdotum plurium illius aetatis i
xisse imperitiam, eosque appellare consuevisse Sacerdotes ligneos aureis utentes e Iicibus, uti legitur in can. 44. de cons. dist. 1., quicumque praeterea observaverit agi de Germaniarum Provinciis tum agrestibus & incultis, in Christiana autem Fide, sacrisque mysteriis recens initiatis ; quicumque demum observaverit illo tempore non tam latinae linguae cultores studiosissimos , quam vemaculae, Npraedicando Christi Evangelio magis accommodae seligi a Bonifacio debuisse Sacerdotes , quorum opera res ecclesiasticae meliora in dies acciperent incrementa, facile Bonifacium Antillitem religiosissimum excusabit . Iam superius ad Canonem I . cau. 7. qu. 1. mentio facienda suit de epistola Zachariae ad Bonifacium, quae incipit Sacris liminibus data anno 748. estque numero xo. Ex illa praeterea depromtus est canon 83. de cons dist. 4. Romam
venerat Burchardus quidam Hirteburgensis Episcopus, 3c Pontifici Μaximo egregia Bonifacii gesta enarraverat, unaque nonnulla obtulerat capitula , de quibus Bonifacius Sedem Apostolicam interrogabat. Propositis quaestionibus Zacharias rescripsit per hanc epiliolam, cujus initio haec habentur: Primum capitulum pro Θηρώ Pro vinciae, in qua natus, ta nutritus es, quam ingentem AngIorum , EP Saxo-πIm in Britannia insula primi praedicatore1 ab Apostolica Sede mi , Augustinus , Laurentius, Iustus, ta Honorius, ta novisssime tuis tempoνibus Theodoνus ex Graeco Latiosi, ante Philosopbοι, cu Auenis eruditus, Romae ordinatha, pallio sublimatus, E e a ad
229쪽
αχo Pars secunda. Caput LXIX. ad praefatam Britanniam transmissus judicabat, ta gubernabat. In ius tale decretum ., judicium frmissime praeceptum, ta diligenter demonstratum esse dignoscitur , ut gubcum se sine invocatione Trinitatis Iotus susset , Sacramentum regenerationis non M.
beret. Vsol omnino verum est, quia s mersus in Dote baptismatis quis μu, sne in. vocatione Trinitatis , persessus non est, nis fuerit in nomine Patris, ta Filii, ω ΛΘ, ritus Sancti baptieatus. De ulo autem, quod per quosdam ad mari scri sti, ut IEvangelicis quis verbis, invocata Trinitate , juxta regulam a Domino postam, quicumque mersus esset in nomine Patris, S Filii, ta Spiritus Sancti, quod Sacramen. tum sne dubio haberet, ει ita fortiteν verbis Evangelicis fuisset consecratum baptisma, ut quamviι sceseratissimus quisque Haereticus, veι schismaticus, aut latro, aut fur, sue adulto, hoc homini petenti ministraret, tamen christi esset baptisma verbis Esau. gelicis consecratum; ta e contra licet minister justus fuerit, s Trinitatem juxta regu. Iam a Domino postam in lavacra non dixisset, verum baptisma non esset , quia dedit. De illis itaque immundis, ει incertis miris haereticis, atque schi alicis, qui is nomine Trinitatis petentes baptieant, sed S de his , qui sne invocatione Trinitatis mergunt in sonte baptismatis, fraternitati tuae notum es , quid de illis sacrorum eano num serire continet, quod ει tenere te firmiter hortamur; scriptum quippe est, dicente
Domino : sansi ostre, quεniam N ego sanctus sum. Quod suscepisti, frater, a Pre De ore nostro sanctae recordationis Gregorio, hujus Apostolicae Sedis Pontisce, in eo pedimane , ω ab evangelica, ω apostolica , seu fanssorum Patrum tradita doctrina nulla modo declines; sed indutus Ioricam stii, ta galeam salutis, viriIiter contra nequitiam diabolicae fraudis apsesicam praesentando vicem res e. Scriptum namque est: ecce de di faciem tuam potentem adversus faciem eorum, ta constantiam tuam confortabo abversus contentiones eorum, ta erit sortior petra constantia tua. Pro sacrilegis itaque Presbyteris, ut scripssi, qui tauros, ω hircos Diis Paganorum immolabant, maηd cantes sacrificia mortuorum, habentes ta pollutum ministerium, isque a ulteri esse is- venti sunt, ει defuncti; modo vero incognitum esse, utrum baptizantes Ioinitatem diis
xissent, an nen; M timent tui, qui misi sunt, quod in tali ministerio non Mi M. prietati, quibus repondens jussisti omnes baptizare. Hoc quoque observasse in dista Synodo Sacerkotes, si qui vel unam de Trinitate Personam in baptismo non nominaret, illud baptisma verum esse non posset, quod pro certo verum es, quia qui unam ex
sancta Trinitate confessus non fuerit, perfectus Chrisianus esse non potest . Qui enimeon tetur Patrem, S Filium, s cons us non fuerit Spiritum Sanctum , nec Patre habet, nec Filium ; ω qui confessus fuerit Patrem, , Spiritum Sanctum, ω Filium
non fuerit confessus, nec Patrem habet, nec Spiritum Sanctum, sed vacuus es a gratia divina . Ex his plane supplendus, emendandusque erit Gratiani canon, in quo plurima desiderantur, ex quibus praeterea liquet, quae mens potissimum, & Bonifacii fuerit, & Zachariae, nimirum uterque probandum voluit, Confirmandumque. quod olim in Anglorum Ecclesia de lacra conferendi baptismatis formula, ac ministro constitutum fuerat. Ex epitiola numero i a. apud Labbeum, quae incipit Benedictus Deus duo de-Cψ', os promta sunt Gratiani fragmenta, videlicet canon Io s. cau. 11. qu. 3. , & cad.
s. dist. 78. Gratulatus initio Zacharias, quod Bonifacius res ecclesiasticas in praee, dicatione Fidei ex proposito gereret, majoraque in dies precatus incrementa, sta . tim laaec Suggessis itaque favila fraternitas tua in suis apicibus , quod Prae-
230쪽
ad praedicandum Cerbum Gangelii tuam mi stet fraternumtm in Germaniae parisi ι .eu gentibus illis paganis, ab eo te esse commonitum , ita ut orthodoxes Episcisos . Presbyteros, vel quoscumque reperire potuisses in verbo exhortationis perfectos, amplius confirmares, ta eis eoaemunicares, quod est fastum est; squor vera seductoνes Episcopos aut pseuda rabieros, veι quoscumque a resto fidei tromise deviantes reperissea, nulla . tibi cum eis esset communio, quod te Deo solatiante usque ad praesens spiritaliter serim se confessus es; vel f -nino propter principalem, edi humanum favorem gentis francorum , dum ad eos accessisses, cerporaliter abstinere non voluisti, cogente necessitate e cissarum Dei, attamen in eorum concilio, id consensu communionis anima tua non es coinquinata . Itaque propter hoc , quod cum eis conversatus ei, non consentiens intruitati eorum, nullum tibi est detrimentum coram Deo. Te enim predicante s obedirent, salsi essent: sn autem in iniquitate sua permanereηt, tu perirent: tu autem , juxta Prophetae dictum, salsasti animam tuam. Hic sane est canon Ios. Cau. II. qu. 3. , in quo animadvertendum erit non improbari Bonifacit Episcopi aeconomiam, qui aliquando cum improbis hominibus conversari debuit, ut quaecumque occasio ODferretur, convertendi gentes ad germanam Christi fidem, ea facilius arriperetur. Post nonnulla responsa Zachariae variis interrogationibus aceomodata, haec in eadem epistola subsequuntur. Inqui si etiam hoc, s ante irice um annum liceae Sacerdotem ordinari . Bonum , ω congruum est , carissime frater, s feri, edi inmeniri potest, ut provectae aetatis, edi boni testimonii viri juxta sacrorum canonum instituta omdinentur Sacerdotes. Si autem minime reperiuntur, ed necessitas exposcis , a mirant quinque annis, ed supra Levitae, edi Sacerdotes ordinentur, quemadmodum in lege Domini continetur. Huc referendus est memoratus canon F. dist. 78. , unde etiam colligitur, quibus ex caussis nonnihil ex ecclesiastica disciplina remissum fuerit apud eas gentes, quas recens Christiana fides Deo, Ecclesiaequae subjecerat.
ΑΡΡENDIX. De aliquibus Bonifacit Episcopi, & Martyris
monumentis. Ex epist. ad Za- C
Can. io. dist. 36. polio varias in diverss codicibus. Can. 6. dist. 4o. ineerra admodum fidei, aisse augeritatis.
Commode huc reserenda censui post Zachariae Pontificis epistolas nonnulla Bo- .nifacit Episcopi, & Μartyris monumenta; ut enim hoc in loco ejusdem Bonifacii Duiligoo by Coos e