장음표시 사용
241쪽
232 Pars secunda. Caput LXXI. Migno: sed cum Romatra Civitas libere ab ipso Pontifice Μaximo penderet, populo ipso se sui Amittitis potestati .committente , quidquid inani conatu Graeci
obsisterent, Reges ipsi Francorum, quorum animus erat, latius Regni sui fines extendere , & labens Imperium sibi adjungere, ac vindicare, Romanorum libertati integrae servindae morem gesserunt, ut sibi eorundem benevolentiam eonciliarent. Interea Rex Longobardorum Desiderius Romanam Provinciam vi adgressus, propcterat, ut Ravennam Romani Amittitis administrationi, & curae commissam occa- paret. A. Carolo Μagno auxilium petiit Hadrianus Papa, ejusdemque Principiscopiis in Italiam venientibus Desiderius, qui monitis primum flecti non potuit , ne Romanam Provinciam invaderet, cedere armis debuit . Id caussam Romanis dedit, cur Carolum Regem in Romanam Urbem veluti triumphatorem adducerent inter medias populi adclamationes, quo tempore Redus initum est sanctissimam inter Romanos, ac Francos, quo certae Provinciae, ac praesertim Romana. Romanae ipsi Ecclesiae libera concessa est,universa autem propemodum Occidentalis Imperii jura Francis relicta, quod non solum pactum fuit temporibus Caroli, sectoi iam Ludovici Pii temporibus confirmatum. Haec ita firmiissime constiterunt uDque ad annum circiter 9 s s. , quum videlicet Romanae Civitatis libertati ab Imperatoribus consecutae ambitio invidebat quorundam, qui eam suae potestati subjici flagitabant vehementiis me. Duo praesertim fuerunt, Albericus, & Berengarius , regnandi libidine concitati. Albericus jam plurium Romanorum animos, atque ahenevolentiam sibi devinxerat, ut properaret ad regnum , quod ut facilius adriperet, vacante Sede ex obitu Agapiti II. curavit, Filium suum Octavianum eligi in Pontificem Maximum, licet natum tantummodo annum decimvmoctavum; ejus enim favore sperabat futurum , ut sui Romanorum Imperii quaedam propemodum jaceret fundam.ta. Votis respondere eventus coeperat ; etenim Octavianus electus Potifex nomine Iohannis X lI. ob minorem aetatem Parenti suo regendi Urbem facultatem amplilsimam fecerat. Cetera Optime etiam ex voto Alberico cessissent, nisi Berengarius, quem dominandi libidine etiam praereptum fuisse nuper riebam, ipse quoque coacto exercitu ad Romanam Urbem adventasset pro obtinendo Imperio dimicaturus. Accessit ergo pugnandi animo Berengarius ad Romanam Urbem instructa ingenti armorum copia , ac militum acie , eamque is
ob rem & Iohanni Papae, & Alberico Pontificis Parenti terrificus. Hinc & I hannes & Albericus gravi metu concussi , ut sibi , rebusque suis consulerent , optimum duxerunt ad exteros Principes confugere , illorum etiam implorare opem et Scilicet precati sunt Germaniae Regem Othonem Enrici filium, qui tunc temporis rerum bellicarum optime gestarum famam sibi illustrem pepererat, rogantis in primis, ut subsidium Romanis rebus prope labentibus ferret , deinde . etiam egregia victoriae praemia pollicentes. Noverat Otho per haec saustis ominibus suscepta , felicique exitu completa facilem sibi viam sterni ad Imperium Romanorum , quamobrem, abdicato favore filii sui Othonis in Hormatiae cimitiis solemnibus Germaniae Regno , in Italiam iter fecit ingenti instructo exercitu , ac ubi spem concepit optimam , futurum , ut Imperator ipse salutaretur, statim uno conflictu fregit Berengarii conatus, atque irritavit, in cuius victoriae praemium Imperatoris nomen, ac dignitatem Obtinuit toto consentiente Romano Populo, atque adclamante .
242쪽
De Hadriano. Fuerant haec, paucis scet, praejacianua, ut via sterneretur ad interpretationem c., , .
laudatorum canonum ai. 22. 3o. 3 a. & 33. diit. 63. In Primis canon 21., quem dui. 6i Gratianus profestus eli se descripsisse eae resis Romanorum 1 ontificum, excerPlus est ex Anastasio Bibliothecario, cujus verba nuper referebam in historica narIatione,
sive quae ad gesta Agathonis, sive quae ad gella Uitaliani Pontificum pertinent .
Sane quod ad Vitalianum pertinet nulla apud eruditos dubitatio instituitur, quemadmodum neque quod pertinet ad Agathonem; neque enim eli, in quo auctorem libri Pontificalis quisquam reprehendat in ea parte, quam in hoc ipso canone a I. edidit Gratianus. Canonem aa. dist. 63. G historia Eeelesastica se depromsisse testatus est Gra- Cm.arotianus. Sane in ea parte, qua Continetur, quidquid superius de Caroli Regis in ρι- Romanam Ecclesiam meritis, deque Romanorum erga Carolum Regem obsequio, generaliter dictum est, nihil aberrat ab historica fide , juxta ea, quae tradidit inter ceteror Anastasius Bibliothecarius. In iis, quae apud Gratianum praeter Anastasii
enarrationem adjecta fuerunt, talis ac tanta non extat auctoritas, ut apud nos
fidem prorsus indubiam mereantur. Hujusmodi est, quod subditur , in Concilio Romano concessum ab Hadriano Regi Carolo jus Patriciatus, nec non jus Ordinandi Apostolicam Sedem, ac ceteris Episcopis per Provincias constitutis Episcin Patuum investituras tradondi. Praeterquamquod enim de hac re altum est silentium apud Anastasium, qui ceteroqui de ea utpote de negotio gravissimo secisset mentionem , ipsamet Romana Synodus Hadriani tempore celebrata, qualis in editis codicibus exhibetur, nihil hujusmodi continet. Deceptus est Gratianus aut ex incongrua aliquot Codicum interpretatione, aut quod sequi maluerit Scriptores suspectae admodum fidei. Scilicet dignitatem Patriciatus ideo Carolo Μagno datam eo rempore scripsit, quod legerit apud Anastasium Bibliothecarium, ceterosque Scriptores Carolum Regem fuisse ab Hadriano receptum in Romanam Urbem adclamante Populo, velut triumphatorem, laetissimis jucunditatis signis, atque inter cetera cum bandora, ut scribit memoratus historicus, sive cum vexillo, quod Patriciis Urbem ingredientibus explicari solebat. Ceterum Carolus Μagnus jamdiu pollebat dignitate Patriciatus, ut plurima demonstrant monumenta. Haec sane omnia, quemadmodum quod subjicitur de . concessione Carolo Magno facta eligendi Pon. tificem Maximum , nec non tradendi Episcopatuum invellituras , excepit etiam Gratianus a Sigeberto sibi contemporaneo fere icriptore is enim circa annum a. enarravit, temporibus Hadriani Papae I. celebratam fuisse Romae Synodum s3. Episcoporum, in qua, inquit, Hadrianus Papa cum universali 3b nodo dedit ei jus eligem di Ponti cem , ly ordinandi Apostolicam dedem , dignitatem quoque Patriciatus. I spo Arctiepiscopos, edi Episcopos per sutilas Provincias ab eo inse ituram accipere don vir , ω ut, nis a Rege laudetur, ta investiatυν Εpocopus, a nemine conjecretur, omnesque huic decreto rebelles anathematizavit nis respiscerent, bona eoνum publicavit. Haec eadem, ut patet, verba Sigeberti exaravit Gratianus, reticito tamen auctoris nomine, forte quod nollet historiae tradendae caussa laudare recentiorem , & sui temporis Scriptorem, vel quod Sigebertus in ea enarratione suspectus pluribus videri revera posset. Ceterum non est, cur in hac parte morem Sigeberto gerere debeamus, qui nullius vetustioris scriptoris testimonio innititur ; neque enim aut apud historicos Carolinae aetatis, aut in ipsis Romanae Synodi actis tale quidpiam
legitur. Imo ne ipse quidem Eginhardus, qui Caroli Magni lateri semper adhaere-
243쪽
234 Pan Secunda . Eaput LXXI. bat, dum ejusdem Principis vitam, & Mita descripsisset, de his licet memorabilibus rerum ac caussarum adjunctis nullam mentionem fecit; quamquam ceteros
Caroli actus ad unguem usque ita dixerim recensuerit. Ac si ipsamet Caroli Regis Capitularia inspiciamus, ipso Rege post reditum a Romana Urbe auctoritatem
praebente constituta, contrarium prorsus evincemus, quippe in lib. t. cap. 84. sancitur, Episcopos omnes per electionem Cleri, & Populi secundum statuta canonum ordinari debere . Scio quidem nonnullos recentiores, inter quos est Balu Zius, distinguere electionem ab investitura, ut electionem Clero, & Populo, investituram Carolo tum tributam adserant. Verum quoties Capitularia Caroli electionem Clero, & Populo reservant, idque secundum statuta canonum, nullamque invinstiturae mentionem faciunt , iithaec distinctio minime congruit, quousque non jam reeepta demonstratur in vetustioribus Sacrorum Canonum regulis. Ut libere fatear, quod verum eth, Sigebertus ejus historicae narrationis auctor scribebat, ut
praenotatum est, anno xi Ia., quo tempore investiturarum Episcopalium controve sia erat acerrima apud Germanos, quemadmodum unusquisque apprime noverit, atque ut rem gratam faceret Henrico Principi, cujus gratiam captabat, effingere
non dubitavit , Carolum Μagnum , eui Henricus in Imperio , & juribus successisse proponebatur, jamdiu obtinuisse ab ipsismet Romanis Pontificibus, una cum Romani Patricii dignitate, jus eligendi Pontificem Μaximum, necnon Episcopatuum investituras conserendi. Ex his sane facili negotio deducitur , Gratianeum fragmentum gravis esse non posse auctoritatis, ad hujuscemodi controversias dirimendas . Forte quempiam morabitur adhuc Leonis Papae auctoritas a Gratiano laudati in canone 23. dist. 63. , ubi eadem reseruntur, quae de Hadriano Papa,& Carolo Rege Sigebertus enarravit. Verum qualis sit hujus fragmenti auctoritas suo loco expendemus inferius. Ipsemet Gratianus omnia haec falsitatis reda guere videtur in canone 29. ejusdem distinctionis 63. , referens ex Gregorio Papa,
tempore Hadriani Il. , qui non diu post Caroli Magni obitum electus fuit Romanus Antistes, anno circiter 867. conquestos fuisse legatos Imperatoris Ludovici, quod cum praesentes Romae essent, ad electionem tamen Pontificis invitati non fuissent, statimque adquievisse, ubi acceperunt, hoc non ex contemtu ipsorum factum esse, sed potius ne in exemplum traheretur, ut in futuris electionibus Pontificum Μaximorum Legati Principis expectarentur. Quod sane indicat, etiam post Carolum Magnum liberam Romanis fuisse sui Pontificis electionem. Suffcere haec viderentur ad expendendum canonem 22. dist. 63. , ubi de Hadriano Pontifice sermo instituitur. Sed materiae assinitas, quam cum eodem cano. ne habere videntur canones 3 o. 32. , & 33. ejusdem distinctionis, postulat, ut de ipsis adhue in praesentia loquar, ne eadem pluribus in locis edisseram, praesertim quod ista fragmenta superioribus non mediocrem adferre lucem possint. Verba ipsa eis. io. Canonis 3 o. dist. 63. hodie edita sunt in Labbeana Collectione post acta Concilii s. 63. Aquisgranensis anni 8 1 ., & quidem eruta ex integro Vaticanae Bibliothecae monumento ; edita quoque sunt apud Baluzium in to m. r. Capitularium Francorum Pag. sset. & sequentibus. Μonumentum integrum hoc in loco describam ex La . Mano exemplari; atque, ubi apud Balvetium diversum quidpiam occurret, indicabo. In nomine Domini Dei omnipstentis Patris, et Filii, ta Spiritus Sancti. Ego Lud vicus Imperatoν Augustus statuo. ' concedo per hoc pactum confirmationis nostrae tibi
244쪽
De Hadriano. seMIi Summo Ponti ei, est uniueU ι Papae, ta successoribus ejus in perpetuum , Aut a Praedecessoribus vestris usque nune in vestra potesate , ω ditione clegit Balvetius dictione tenuistis, dihposuisis, Civitatem Romanam cum Ducam suo, ta suburbanis, atque viculis omnibus , eae territoriis ejus montanis, ta maritimis legit Balugius mari tinis Iitoribus , ω portubus , seu cunctis Civitatibus, Castellis, oppidis, ac viculis in Tusciae partibus clegit Balaetius particibus ides Portum, Centumcellas , Caere, Istedam, Ma
tura um, Sutrium, Nepe, Castellam Galloi, Hortam, Poli martium , Ameriam , I derrum , Perusum cum aliis tribus insulis suis, ides majorem, ta minorem, Pu vensem Balugius Pulvensam , ω Lacum, Narniam, Otriculum, cum omnibus Inibus , ac territoriis ad supradictas Civitates pertinentibus . Simili modo , ω in partibus Campaniae
Signiam , Ariagniam , Ferentinum , Alatrum, Patricum, Frusinonem cum aliis partibus Campaniae, nee non ει Tibur, cum omnibus Inibus, est territoriis ad easdem Civitates pertinentibus . Nec non ta exarchatum Raetennatensem sub integritate eum ictibus,
Civitatibus, Oppidis, ta CasteIlis, quae piae recordationis Dominus Balugius Domnus
Pippinus Rex ac bonae memoriae genitor noster Carolas Imperator Beato Petro Apo- solo, P defessoribus vestris jam dudum per donationis paginam resiluerunt, hoe es Ciuitatem Ravennam, S AEmiliam , Bobium, Caesenam , Forum Pompilii, I orum Livii, Faventiam, Nolam, Bononiam, Ferrarium , Halugius Ferrariam ), Comaclum, Adriam, ta Gabesum, cum omnibus finibus, territoriis, atque insulis in terra, mari- ue ad praedictas Ciuitates pertinentibus. Simulque N Pentapolim , videlicet Ariminum , Pisaurum, Fanum, Se ogalliam, AAconam, Humanam, Avum, Forum Sem. pronii , Montem Feretri, urbinum, ed territorium Valvense, Caues, Luceolos, Ev-gvlium, eum omnibus finibus, ae terris αι easdem Civitates pertinentibus. Eodem in do territorium Sabinense, scut a Genitore nostro Carolo Imperatore Beato Petνo Apostolo per donationis scriptum concessum est sub integritate, quema modum ab Itherio, edi ΛΤΟ- renario Abbatibus, Mi s illius, inter idem terνitorium Sabinense, ta Reatinum doniatum es. Item in partibus Tusciae Longobardorum, Castellum felicitatis, irrivetum, Balneum Regis, Ferenti Castrum , Virerbium , Mariam , Tuscolam , Populoniam , Manam , Rabellas . Et insulas Corseam , Sardiniam, EP Siculam sub integνitate cum omnibus adjacentibus, eae territoriis maritimis, litoribus, portubus, ad supradictas Cis eates , S infuIas pertinentibus. Item in partibus Campaniae, Soram , Arces, Aquinum, Arpisum, Theanum, Capuam, ta patrimonia ad potestatem , ω ditionem nsram pertinentia , Aut est Patrimonium Beneientanum, ta Sasernitanum, ta Patrimonium Cal istin inferioris , ta superioris , ta Patrimonium Neapolitanum, P ubicumque in part bur Regni, atque Imperii a Deo nobis commiss patrimania nostra cin editione Lahbeana ad marginem legitur: legendum haud dubie vestra: esse noscuntur. Has omnes supra- vittas Provincias , Urbes, Civitates, Oppida est C LIIa, Vicular EP Territoria ,
Imiaque id patrimonia, jam dictae Eeelsae tuae Beate Petre Apostole, P pro te legit Balugius edi per te Vicario tuo Spiνituali Patri nosro Pasehaei Summo Pontisci, EP
Universali Papae , ejusque Successoribus usque ad finem DeuIi, eo modo confirmamus , ut in suo detineant jure, principatu , ae ditione. Simili modo per hoc nostrum confirma sionis decretum firmamus dynasiones , quas piae recordationis Domnus Pippinus Rex Asus noster, est postea Domnus, ta Genitoν noster Carolus Imperator B. Petro Apostolo spem
tanea voluntate contularunt. Nec non ει censum, pensones, seu ceteras donationes ,
245쪽
inter faristae memoriae Hadrianum Papam, tu Domnum, F Genitorem nostrum Caro- Ium lmperatorem convenit, quanIo ei lem Ponti i idem de supradictis Ducatibus, idest Tuscano , , Spoletano suae auctoritatis praeceptum confirmavit. Eo scilicet modo , ut annis svυIis supradictus census Gelsi II. Petri Apsoli persolvaturi salva super eosdem
Ducatus nostra in omnibus dominatione, , illorum ad nostram partem subiectione. Ceterum , sic ι diximus, omnia superius nominata ita ad nosram partem per hoc nostrae consνmationis cretum roboramus, ut in vestro, vestrorumque successorum permaneant iure, Principatu, a que ditione, ut ne ae a nobis, neque a Filiis, ta Successoribus nostris per quodlibet argumem rum , s ve machinationem in quacumque parte minuatur vestra potestas, aut vobis de suprascriptis omnibus, vel Successoribus Osris inde aliquid subtrahatur, de suprascriptis videlicet urbibus, Provinciis, Cisitatibus, oppidis, castris, viculis, insulis, territoriis, atque patrimoniis, nec non pensonibus, atque censebus, ita ut neque nos ea subtrahamu1, neque quibuslibet subtrahere volentibus consentiamus ; sed potiuι omnia, quae superius leguntur, ides, Provincias, Civitates, urbes, oppida, castella, territoria, patrimonia, atque insulas, census, ac pensones Eecisae Beati Petri Apostoli, Ponti cibus in sacrat4fima illius Sede
in perpetuum rodentibus, in quantum polumus defendere nos promittimus; ad hoc ut omnia legit Baluzius omnia ea in illius ditisne ad utendum, edi fruendum, atque disponendums miter valeat obtinere; nullamque in eis nobis partem, aut potesatem disponenili, aut ivd candi , subtrahendive, aut minorandi vendicamus, nis quando ab eo, qui illo tempore hujus sanctae Messae regimen tenuerit, rogati fuerimus . Et si quilibet homo de supradictis Civitatibus ad vestram Ecelsam pertinentibus ad nos venerit, subtrahere se viam1 de v sra jurisdictione, vel potestate, vel quamlibet aliam iniquam machinationem metuenS , aut culpam commissam sugiens, nullo modo eum aliter recipiemus, nisi ad justam pro eo faciendam intercessionem , ita dumtaxat, s culpa, quam commisit, venialis sveris inventa', In aliter, comprehenμm vestrue potestati eum trademus, exceptis bis, qui violantiam , vel oppressosem potentium pQsi ideo ad nos veniant, ut per nostram intercessionem justiistiam accipere mereantur, quorum altera conditio est, F a s serioribus valde dis uncta. Et quando divina vocatione hujus Sacratissimae Sedis Pontifex de hoc mundo migraverit, nullus ex Regno nostro aut Francus, aut Longobardus, ast de qualibet gente homo sub nostra potestate constιtutus licentiam habeat contra Romanos, aut publice, aut pri vatim veniendi, aut electionem faciendi; nullusque in Civitatibus, vel Territoriis ad Ecclesam Beati Petri pertinentibus aliquod malum propter hoc facere praesumat. Sed liceat Romanis cum omni veneratione , ω sne aliqua perturbatione honoriscam suo Ponti ci exhibere sepvsturam, ta eum, quem disina inspiratione, edi Beati Petri intercessone omnes Romani uno consito, atque concordia, sine aliqua promissione , ad Pontificatus ordinem elegerint, Ine aliqua ambiguitate, , contradictione more canonico consecrari: ει cum consecratus fuerit, legati ad nos, vel ad Successores nostas Reges Franeorum dirigam tur , qui inter nes, illum amicitiam, G caritatem , ac pacem socient, sicut tempor
bus piae recordationis Domni Caroli Aravi nostri, sue Domni Pippini Avi nostri, vel cumroli Imperatoris Genitoris consuetudo erat Dolendi. Hoc autem ut omnibus legit Balvetius, ut ab omnibus fidelibus Sanctae Dei Ecclesae, est nostris smum este cνedatur , Irmiusque per futuras generationes, edi saecula ventura custodiatur, propriae m nus Anaculo , b Venerabilium Episcoporum , atque Abbatum, vel Optimatum nostrorum sub jurejurando, ta subscriptioηssus pactum sud nostrae coormationis roboravimss, per Legatum Sanctae Romanae Ecclesae Theodorum Nomenclatorem Domno Paschati Papae
246쪽
Filii ejus, ta Episcopi decem, V Abbates octo, EP Comites quindecim , ta Biblioth
earius unus, ta Masonarius unus, ta Ostiarius unus. Ita describendum erat interum monumentum, de cujus vi, atque auctoritate licet dubitaverint aliqui, non esuerunt tamen viri gravissimi, atque eruditionis laude singulari praestantes, qui demonstrarunt, non esse istud rejiciendum cum donatione Constamini , quemadmodum Carolus mi inaeus audacter scriptit, quem sequi maluit Balvetius, sive in adnotationibus in Capitularia Francorum , sive in adnotationibus in Gratianum poli Dialogos Antonii Augustini de emendatione Gratiani. Quicumque de hac re curiosius investigandum voluerit, solertissimos Historicos aeque, ac criticos Scripio- aes facile consulet. Canones 32. , & 33. dist. 63. videntur depromti ex illo diPIOmate, quod c)4.i,. editum hodie habemus in Veneta Labbeana Collectione tom. II. pag. 37s., cu- o 33. jusque authographum aureis literis exaratum ibidem dicitur adservari Romae inta dis. Castello S. Angeli. Integrum etiam heic exemplar subjiciam. In nomine Domini Dei omnipotentis Patris, eae Filii, ed Spiritus Sancti. Ego Otto Dei gratia Imperator Augustus, una cum Ortone gloripso Rege filio nostro, divina ordinante providentia spondemss, atque promittimus per hoc pactum confirmationis nostrae tibi B. Petro Primcipi Apostolarum , ω Clavigero Regni Caelorum, edi per te micario tuo Domno I hanni Summo Ponti ei, ω universali xis. Papae, sicut a Praedecessoribus vestris usque nunc in vestra potestate, at se ditione tenuisis, eu disposuistis Civitatem Romanam, sum Ducatu suo, edi suburbanis suis, atque viculis omnibuS , , territoriis ejus , monistanis , ω maritimis, litoribus, atque portubus, ses cunctis civitatibus , castellis, o piris , ae viculis Tusciae partibus, idest Portum , Centumcellas , Cerem , BIedam, Marturiansm , Sutrium, Nepem, Castellam , Gallisem , Ortem, Pesimartium, Amoriam , Tudam, Perusam cum tribus insulis suis , ides majore , minore , Pulven , Narniam , est 'utriculum cum omnibus Inibus , ac territoriis od suprascriptas civitates pertinentibus. Necnon exarchatum Ravennatem sub integritate cum urbibus,
civitatibus, oppidis, ta casteliis, quae piae recordationis Domnus Pippinus, ta Domnus Carolus Excellentissimus Imperator, Prae eessores videlicet nostri, B. Petro Apsola , di Praedecessoribus vestris jamdudum peν donationis paginam contularunt, hoc es Cio ratem Rave nam, ET IEmiliam, Bilium, Caesenam , horum populi, Forum Livii, Fa
ventiam , molam, Bononiam, Ferrariam , Comiaculum, Hadrianis , atque Ga- bellum , cum omnibus finibus , territoriis, atque insulis, terra marique ad suprascriptas civitates pertinentibus: smul ta Pentapesim , videlicet Ariminum, Pisaurum, Fanum, Senogailiam, Aneonam , Ausmum, Humanam , Hesm , Forum Sempronii , montem a Festri, 'urbinum, ta Territorium Balnense, Calles, Luciolis, est Eugubium, cum . omnibus finibus, ta territoriis ad easdem civitates pertinentibus . Eodem modo territorium Sabinense: scut a Domno Carolo Imperatore Antecessore ninro, B. Petro A in solo per donationis scriptum concessum es sub integritate. Item in partibus Tusciae Longobardorum Castellum Felicitatis, urbem veterem, Balneum Regis, Perentum, minterbium, Ortem, Nartam , Tuscanam, Suanam, Populonium , Rosellas, cum suburbanit , atque viculis omnibus , est territoriis , ac maritimis , oppidis , ac vic lis' , seu finibus omnibus. Itemque Almus cum insuIa Osca , deinde in Soriano , deinde in monte Bardonis , deinde in Berceto, exinde in Parma, deinde in Regio, exinde in Mantua, atque in monte Silicis, atque Provincia Venetiarum, edi I ris , nec-son P cunctum Ducatum Spoletanum , seu Beneventanum, una cum Ecclesia S. Chrse
247쪽
.238 Pars secunda. Caput LXXI. sianae posta prope Papiam juxta Padum quarto muliario. Item in partibua Campaniae Saram , Arces, Aquiηυm , Arpinum, I Manum , ta Capuam , nec non patrim nia ad potestatem, P ditionem vestram pertineηtia, Auti est patrimonium Benevent num , ω patrimonium Mapolitanum, is patrimonium Calabriae superioris, ta inferi ris . De Civitate autem Neapolitana cum castellis, ta territoriis, est fnibus, es insulis suis sibi pertinentibus, scut ad ea tem respicere videntur, nec non patrimonium Siciliae, si Deus nosνis illud tradiderit manibus. Simili modo Civitatem Ccletam , ' Fundum eum omnibus eaνum pertinentiis. Insuper offerimus tibi, B. Petre Apostola. olearioque tuo Domno Johanni Papae, M successoribus ejus, pro nostrae animae remedio , nostri ue Filii ta nostrorum Parentum, de proprio nosro Regno Civitates , ta oppida cum piscariis suis, idest Reatem, Amiternum, Furconem, Nursam, Balaam, P Masm, P alibi Civitatem Interamnem cum pertinentiis suis. Has omnes supradistas Provincias, urbes, civitates, oppida, ta castella, viculas, ta territoris , Imulque est patrimonia pro remedio animae nostrae, P stii nostri, sue parentum nostrorum, ac successorum n prorum , M pro cuncto a Deo conservato, P conservando Francorum populo jam dictis
Ecclesiae tuae, B. Petre Apostole, ω peν te Vicario tuo spirisaei Patri nostro Domno Johanni Summo Ponti ei, ω universali Papae, ejusque succestoribus , usque ad finem
Deuti, eo modo confirmamus, ut in sus detineat jure, principatu, atque ditione. Simili modo per hoc nostrae delegationis pactum coormamus donationes, quas piae recordationis Domnus Pippinus Rex, ω postea Domnus Carolus Excellentissimus Imperator B. Petra solo spontanea uoluntate contulerunt: nec non id censum, vel pensonem, seu ceteras dationes, quae annuatim in palatium Regis Longobardorum inferri solebant , Me de Tuscia , sue de Ducatu Spoletam, seut EP in suprascriptis donationibus continetur, est inter sanctae memoriae Hadrianum Papam, ω Domnum Carolum Imperatorem convenit,
quando idem Pontifex eidem de suprascriptis Duearibus, ides Tuscam, edi Spolerano sua
auctoritatis praereptum coormavit: eo scilicet modo, ut annis susIis praedictus census
ad partem Ecesesiae B. Petri Apostoli persolvatur: salva super eos flem Dacatus nos a in omnibus dominatione, ta illorum ad nostram partem , eae siti nostri subjectione. O-
rerum , sicut diximus, omnia superius nominata ita ad vestram parum, per hoc nostrae coormationis pactum roboramus, ut in vestro permaneant jure, primipatu , atque ditione i ta neque a nobis, neque a successoribus miris per quodlibet argumentum , Me machinationem, in quacumque parte vestra potestas imminuatur; aut a vobis inde alia uid subtrahatuν de suprascriptis videlicet Provinciis, urbibus, civitatibus, oppidis, e stris, viculis, insulis, territoriis, atque patrimoniis, nec non M peoonibus, atque ce Abus, ita uι neque noa ea facturi smus, neque quibuslibet ea Deere volentibus consen tiamus . Sed potius omnium , quae superius leguntuν, ides Provinciae, civitates, uries ,
oppida, castella, serritoria, eae patrimonia, atque insulae , censusque , ω peoones ad partem Ecclesiae B. Petri Apostoli, atque Ponti cum in sacratissima illius Seiis restin-rium, no1 in quantam postumus Defensores ese resamuν , αι hoc ut ea in illius di-ιione ad utendum, ta fruendum, atque disponendum smiliter vatiant obtineri salia in omnibus patestate nostra, N Ilii nostri, posterorumque nostr rum secundum qued in meo, st constitutione, ac promissionis firmitate Eugenii Ponti eis, successorumque illius contianetur , ides ut omnis CIerus, ει universa Populi Romani Nobilitas, propter diversas secessitates , Poηι ces irrationabiles erga populum sibi subjectum asperitates retundendas, sacramento se obligent, quatenus futura Ponι cum electis quantum uniuscujusque inte
ιestus suerit canonice, edi juste sal; EP ut ille, qui λι ορς sanctum , atque Apostoli
248쪽
De Hadriam. 23 eam reximen eligitur, nemine consentiente, consecratus sat ristifex, pris quam talemo praesentia Missorum nostrorum, vel flii nostri , seu universin generalitatis, faciat promissionem pro omnium fatis Itone, atque sutura conservatione, qualem Domnus , tavenerandus spiritalis pateν noster Leo sponte fecisse dignoscitur . Praeterea alia minora huic operi inserenda praevidimus, videlicet ut in elestione Ponti cum neque liber, neque fervus ad hoc venire praesumat, ut UIis Romanis, quos ad has electionem per consiturionem sanctorum Patrum antiqua admisi consuetudo, ali uod faciat impedimentum. Quod squis eontνa bane nostram institutionem De praesumserit, exilio tradatur. Insuper. - nullus Missorum nostratam cujuscumque impeditionis aegsmentum componere in praes ram electionem auseat, prohibemus. Nam ω hoe omnimodis instituere placuit , ut qui
semei sis speciali defenstone Domni Apostolici, sue nostra fuerint suscepti, . impetrara
juste viantur defensone. Quod squis quemnuam illarum, qui hoc promeruerunt , vio-M e praesumserie, sciat se perieulam vitae suae esse incursurum. Illud etiam coorm mvs , ur Domno Apostolico justam in omnibus sement obedientiam, sue ducibus, ac judicibus suis ad justitiam faciendam ; Huis enim institutioni hoc necessario adnectenduis esse perspeximus, ut missi Domni Apostolici, seu nosri semper snt constituti , qui an-
olim nobis, vel filio notra renuneiare maleant, qualiter susili ducra, ac judices populo iustitiam Deiant. Hane Imperialem Coniitutionem quomodo observent qui misi ,
decernimN, ut primum evisos clamores, qui ρον negligentiam ducum, seu iudicum fuerint inventi, a/ notitiam Domni Apostolici d/ferant. Et ipse unum e dsolus eligat, statim per eosdem missos fiant ipsae neeustates emendatae, aut mi nostro nobis re-- ι tante per nos os missos a nobis directos emendentuν. Hoc ut ab omnibus Idelibus μησα Dei Eecisae, ει nostris fνmum esse eredatuν , propriae manu Agnaculo , bilium optimatum nostrorum subscriptionibus hoc pactum coormationis nostrα roboravimus,
et buuin nostrae impressione obrinari jussimus. Sequuntur post haec signa Ottonis Imperatoris , nec non Episcoporum decem, Abbatum duorum , aliorum Comitum , ac Procerum nonnullorum , atque ita concluditurr Anno Dominicae Incarnationis 962. indictione s. mense Februarii 13. die ejusdem menses, anno vero Domini Ottonitimperii invictissimi Imperatoris x ., facta es haec pastio feliciter. Auctoritatem hujus monumenti non defuerunt, qui in dubium revocarent ea potissimum ratione , quod Otto primus Henrici filius sua potius in Romano Imperio jura Prorogare studuerit quam imminuere, quemadmodum ex Flodoardo, Reginone, Luitprando, nec non ex Romano Concilio anni s63. ipsomet praesente Ottone deducitur. Fue. runt e converso viri gravissimi, qui pro tuenda hujus monumenti fide ac sinceritate non mediocriter elaborarunt. Ego tantum dixero, apud Gratianum nonnulla occurrere menda, & primum in inscriptione canonis 3 a. dist. 63. ibit Constitutio primi Henrici, edi primi otionis eum Romanis Pontificibus. Frustra ad j ctum fuit nomen Henrici primi, cum nullum hujusmodi negotium gestum adpareat inter eundem Henricum, Romanosque Pontifices; neque aliter Ottonis Comstitutioni pactionive potuit Henrici nomen adjici, nisi quod Otto Henricum. parentem habuerit, eidemque in imperio successerit. Sane in ea parte, in qua de Eugenio Pontifice fit mentio, agnoscenda est constitutio Lotharii Imperatoris, qui anno circiter 83o. temporibus Eugenii II. ita decrevit , quemadmodum I gimus in lib. 3. Legum Longobardarum tir. xx. num. 3. ibi: Volams1, ut in es stione Ponti eis nullus praesumat venire, neque Iore, neque servus, qui aliquod impedimentum faciat, illis exceptis solammodo Romanis, quibuι amqvitvι suis consuetuis concessa Diuiti co by Corale
249쪽
24o Pars fecunda. Caput LOLeoncessa pre Constitutionem sanctorum Patrum eligendi Pontifcem, θ' squis contraham jusonem facere praesumserit, in exilio tradatur. In ceteris exigenda erunt Gratiani verba ad nuper descriptam Constitutionem, multaque a Gratiani codicibus expungenda, quae in eadem Constitutione desiderantur, quemadmodum nonnulla alicienda, ut ad fidem meliorum, integrorumque codicum singula consonent. An vero jure optimo adjecta a Romanis Correctoribus fuerit postrema illa clausula canonis 33. dist. 63. Sie me Deus adjuvet, est haec sancta Dei evangelia , ex eo uno, quod apud Centium Cameriarium illa haberetur inter varias juramentorum formulas, facile unusquisque judicabit. Haec itaque omnia cum suis animadversionibus non inaniter videntur in hunc locum relata; siquidem ubi quis singula singulis contulerit, non solum animo concipiet, quae sit ferenda sententia de canone eta. dist. 63. , sed & quid sentiendum sit de iis, quae Hadriani gesta inter. Pretaturus edisseruit Gratianus ad calcem canonis 34. eadem distinctione.
n. s. Huc referri omnino debent, quae in priore hujus operis parte fusius tradidi indis. 37. cap. 43. de Concilio VII., seu Nicaeno II. generali; tunc enim pluribus persequutus sum & caussas, & modum, quibus Franci ab Orientalibus dissidebant, unde videbantur etiam Concilii Nicaeni II. canonibus adversari. Et quidem in Galliis duplicis generis erant, qui adversus constituta Nicaenae Synodi scripserant
in caussa colendarum sacrarum imaginum. Alii, quibus ceteroquin animus erat a vera fide non recedendi, proptereaque sacras colendi imagines , cum ingratum haberent jam Graecos veterem haeresim in Nicaeno Concilio abdicasse , cujus hae. reseos caussa imperium occidentale ab ipsis ad Francos translatum fuerat, veriti, ne forte ab illis deposito errore imperium recuperaretur, adhuc Graecorum mentem insectati sunt, ηentes, in Orientali. Ecclesia nota eum cultum sacris imaginibus decretum, qui deberetur eisdem, sed majorem illum cultum, qui soli Deo congrueret. Hujusmodi forte esse potuerunt nonnulli ex Concilii Francolardiensis Episcopis, si illius Concilii est canon ille secundus, qui in vulgaribus ejusdem exemplaribus legitur. Alii, qui scilicet contra definitionem Ecclesiae sacras imagines detestabantur, Nicaeni Concilii gesta, & sanctiones irridebant ; iique non solum Concilii phrases, & argumenta quaecumque rimabantur, atque ad strictissimam amussim exigebant, sed & Profitebantur, se nullum unquam cultum sacris imaginibus praestituros. Hujus posterioris generis homines, sine adubio haeretici, plurima scripserant adversus Nicaenam definitionem, atque in vulgus sparserant . Quamobrem optimum duxit Hadrianus apologiam Synodi facere, adversantium objectionibus respondere, scriptisque omnia commendata mittere ad Carolum Magnum, cujus Pierate, ac religione futurum sperabat, ut haeretici compescerentur. Haec est epistola Hadriani ad Carolum Regem, quae incipit Dominus ac redemptoν noster, Ge. subjecta actis Concilii Nicaeni II. i Labbeana Conciliorum Collectione, cujus hic ordo est: Post praelationem sibi objecit Hadrianus sigillatim quaecumque ab haereticis adversus Nicaenam Synodum praedicabantur, at qae ob estis sigillatim etiam rei 'Indit. In capite 43. leguntur haec haereticorum verba, sive lusus caussa factae interrogationes ibi: uuae si disserentia imaginis
250쪽
De Hadriano. agi imaginis, ta similitudinis, Ire aequalitatis; quassi concludere vellent etiam colendas esse similitudines, sive aequalitates, quotiescumque colendae Proponerentur imagines . His respondit Hadrianus: Quis de 'deIiacis ignorare se putat aliquando, quaesit imago, aut I militudo, veι aequalitas i In .ancta vero Catholica , ω Apostolica Ecclesia humilibus datur gratia. m disserentia Mathematicorum exterioris arte di- sriplinae si deIes confervare deostiuist, II. Amhrvo dicente in ii ro 1. de Ide, ubi inter cetera inquit: Dicendum est nobis quod scriptum est: Cavete , nequis vos depraedetur per philosophiam, cst inanem seductionem secundum traditionem hominum, V jecundi elementia hujus mundi, edi non secundum Deum. Omnem enim vim. venenorum suorum in dialectica disputatione constituunt, quae philosophorum sententia donitur, non ad ruendi vim habere , sed studium destruendi ν Sed non in dialectica complacuit Deo salvunta. facere populum suum . Regnum enim Dei in smpIκitate faei est, noue in contentione .sermonis. Nemo non videt quantum lucis accipiat ex Hadriani sententia ita integre descripta Gratianeus canon 6. diit. 3 ., qui ita a Collectore exhibetur, quali ex eo demonstrari possit, dialecticae regulas a Uatholicis viris evitandas esse, neque ullo . modo illis fore inhaerendum. Dialecticam illam insequitur prudentissimus Pontifex, quam Iconoctastae haereiici collocabant in versutiis, fallaciisque nonnullis, quibus incautos decipiebant, praesertim ubi imagines una cum similitudinibus, atque aequalitatibus Promiscue sumebant, ubi de cultu illarum agendum esset. Ait Propterea jure Optimo, a nemine ignorari, quid inter imagines intercedat, atque inter similitudines , seu aequalitates. Interea vero i myrobat hujusmodi haereticorum argumenta, quasi cavillationes, ac tortuosas ingenii vias, eo it ratas , quo facilius incauti ad impietatem deducantur . Eadem , quae apud Gratianum legimus , ha- bentur etiam apud Ivonem io cap. 229. pari. 4. ubi tamen Priora verba haec sunt. Omnem vim inventorum suorum in dialectica disputantes ponunt haeretici, c.
De Epistola ad Tarasium Patriarcham.
Licet in Tarasit Patriarchae Constantinopolitani ordinatione improbatum quidpiam a Sanctis Patribus, ac praesertim ab Hadriano Pontifice fuerit, quod Laicus sta' Gn. s. tim ad FPiscopatum ascendisset, tamen ipse excusationa dignissimus fuit , quum dis. si
' non sponte, aut libenter, sed invitus ad Pontificatum adtractus est potius, quam 2 et
adductus; illi vero, qui invitum hominem ordinandum curaucrant , Pietatis, ac-- religionis studio id moliti fuerunt. Ut enim Iconocialiarum haeresim universos Pro- dist. I. pemodum Conltantinopolitanorum animos occupaverat, cumque pauci aurem in vera . fide, ac religione consilierent, Uiri boni agnoscenteς Tarasium in sacras imagines 'pium, illustri etiam genere natum in aula Imperatoria optime meritum, illum in Episcopum sibi elegerunt, licet laicum , futurum sperantes, ut ejus fide , Pieta te , doctrina, Praestantia, atque auctoritate Constantinopolitana tandem Ecclesia mutaret faciem, atque ad germanam. Fidem, quae propemodum ubique in Oriente corruerat, revocaretur, imo ceteris Orientalium Ecclesiis, ut revocarentur , es t . exemplo. Itaque Tarasius hisce auspiciis Episcopatum suscipiens anno circiter 781., statim de more Episcoporum recens ordinatorum misiti ad Patriarchas omnes, ad
ipsum Hadrianum Papam, suam fidei prosessionem, quae habetur in collectionibus Conciliorum inter acta Concilii Nieaeni II., actione 3. Ibidem inter cetera fidei '