장음표시 사용
301쪽
291 Pars secunda . Caput LoVII. quanto enim jejunii tempore arctius es divinis cultibus insistendum, tanto es incunais
mundi nocivis oblectamentis Iongius recedendum , praesertim cum neminem nis reproborum venationes exercuisse sacra defignet historis . Consonant quoque cum hoc Nicolai monumento plures canones editi nono saeculo, qui praesertim habentur inter Francorum Principum Capitularia , quorum unum demonstrare lassiciet, canonem nimirum 8. Coneilii Turonensis III., qui resertur in additione 3. eorundem Capitularium cap. 7 3. .e.. ου BaluZius in notis ad Gratianum non dubitat asserere pertinere etiam canonem 5. u. ii cau. 33. q. a. ad Epistolam Nicolai I. ad Adaluvinum Iuvavensem, sive Saltabur- qu. i. gensem scribentis. Istud idem fragmentum ab Ivone describitur in parte v. decreti sive capite xa . , sive cap. 333. eisdem omnino verbis, quibus legitur apud Gratianum , sed sub diversa inscriptione : nam in cap. 124. habetur . Nicolaus
Carolo Archiepiscopo, ejus f ragaseii , & in cap. 333. legitur: Nicolaus ADt-no Archiepiscopo. Quaenam potius sit recipienda inscriptio, tuto definiri olim non potuit, praesertim cum inter editas Nicolai ' Epistolas fragmentum illud non haheretur. In hac re admodum dubia tantum huc reserri potuissent, quae in proposita specie a Nicolao I. statuta, vel etiam a Conciliis noni saeculi definita fuerunt , ut cum his sanctionibus Gratiani canon conserretur. Observanda sane in primis,
quae Nicolao eidem tribuuntur in can. s. cau. 33. qu. a. , ubi Summus Pontifex tum demum voluit interfectores suarum conjugum tamquam homicidas haberi, cum conjuges non proponantur adulterae. Deinde observ indum etiam, quod Ni-eolaus idem Bulgaris consilentibus rescripserit in cap. 96. ibi : Quidquid mulieν tua contra te cogitaverit, aut feceris, veι s te accusaverit, non est , excepta cassa sornicationis, rejicienda , vel odio prorsus habenda ; quae es , Apostolo praecipiente , scisa Christo Ecclesa, diligenda; quantum autem haereticorum ore Christus eae accusatur, P in gentibus blasphaematur , sed hos interim perverso praedicantes tolerat, edi resposcentes a misericordiae gremio non repellit . In Concilio autem Triburiensi celebrato anno 8ys. can. 46. ita definitum legimus et Si cujus uxor constuprata fuerit, est propterea maritus eapitali sententia delere illam machina verit I ipsa vero , urgente mortis periculo , ad Episcopum confugerit , M auxilium quaeserit, operosori , s potest, Episeopus labore desudet, ne occidatur. Si vero non potes, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere viro ad occesendum, quae se ei obtulit ad defendendum , sed solenteum transmittet eam ad Deum quem ipsa delegerit, ut secura vivere posm. Si vero iste dum maritus eam invenerit, ta repetieris , secundum DeuIum potestatem habeat, quid agere ei velis eri. Nomine legum saeculi , quae in Ecclesiaiticis noni saeculi monumentis indicantur , ego intelligo legem Rotharis , quae habetur in cap. a. lib. r. iit. 33. legum Longobardarum his verbis expressa: Si quis eum uxore sua
ιι berum, ast servum fornicantem invenerit, potestatem habeat eos ambos occidendi , Us eos occiderint, non requirantur. Haee autem omnia invicem collata demonstrant,
Nicolaum , sacrosque Antistites humanius agendum esse suasisse maritis erga delinquentes uxores , licet legibus Principum in illas ulcisci aliquando permitteretur , idest nulla indicta poena in ulciscentes , quod maritis justa de caussa iratis indulgendum videretur I ac propterea aut abjudicandum a Nicolao I. quod in dicto canone 6. legitur , si ceteris hujusmodi monumentis adversetur; aut si abjudicandum penitus nolles, ita debere interpretari 1, ut cum ceteris, & Nicolai ejusdem, & Conciliorum noui saltem saeculi monumentis convenire quoquo modo POst. Verum , cum
302쪽
De Nicolao. 293 memoratum Gratiani fragmentum reserendum hodie sit ad epistolam direm ad Carolum Moguntinum, ideo inferius de eodem nonnulla subjicienda putavi.
De Epistolis ad Carolum Archiepiscopum Moguntinensem,
Cum nuper observaverim, Canonem 6. Cau. 33. qu. a. apud Ivonem in cap. eon. II. xx3. partis 8. ita laudari, ut tribuatur Nicolao Papae scribenti ad CaroIum Ar
chiepiscopum, & ejus Suffraganeos, statim hoc in loco subjicienda putavi tria it.
alia Gratiani fragmenta, quae Nicolao eidem Papae tributa sunt ad Carolum Ar- qu. . chiepiscopum Μoguntinum scribenti, Praeter Canonem 6. Cau. 3 qu. a. quem s
Ivo , ut superius jam dixi, ad hanc epistolam retulit . Temporibus Nicolai fuit Carolus Eeclesiae Moguntinae Episcopus, successor Rabani, qui in eadem Eccle- s.fia sedit usque ad annum 8 sis. . Polt Carolum ex actis Concilii Suessionensis III. eau. II. anni 866. , & ex epistola ejusdem Concilii ad Nicolaum Pontificem dignoscitur qη sedisse Liuibertum Episcopum. De Carolo habetur mentio in monumentis illius aetatis, nimirum in actis Concilii Μoguntini anni ουs . sub Ludovico Imperatore,& Benedicto Pontifice . In postrema Labbeana editione ad calcem ejusdem Concilii habetur epistola Nicolai Papae ad Episcopos Germaniae , qui ad illud idem Conciliusti convenerant, videlicet ad Carolum Archiepiscopum Aloguntinum , ejusque suffraganeos, Aliseidum , Salomonem, Hiltissimum, Theodoricum , Gunionem, Cebehardum , Arn. Wingarium, Egibertum Episcopos, atque Grimalium, Egilbethttum Thiotonia malem, & Adalgarium Abbates . Plura in hac epistola coacervantur disciplinae Ecclesiasticae capita , Praeter facta nonnulla , quae Nicolai auctoritate discussa, ac diremta videntur. Agitur in primis de caussa cujusdam Abbonis , qui incestum iniverat conjugium ἰ deinde de Episcopo quodam Salomone de crimine accusato , hinc de epistola , quam Nicolaus negat a se fuisse missam per Abbatem Grimoidum , licet Concilio nomine Pontificis oblata fuisset. Rursum autem auctor epistolae ad Abbonis incestuosi caussam regreditur, asserit. que, nemini licere in quarta generatione constitutas sibi jungere conjuges, statimque addit: nereiates vero I in fornicationis inciderint laqueum . M criminis , --nifestus , sue sensus fuerit actus , Sacerdotii non possunt habere honorem secundum Canonicae Institutionis auctoritatem. En canonem 33. dist. so. apud Gratianum. Posthaee idem de Diaconis ferendum judicium esse concludit , quod de Sacerdotibus dixerat; feminas autem semel sacro velamine conlacratas , nec si fornicatae suerint, nunquam velamen illud posse deponere , sed poenitentiae potius subjacere Deinceps definit, quaenam esse debeat Parricidarum paenitentia, quaeque servandast disciplina in illis, qui vel cum duabus fornicati proponuntur, vel cum matre, aut filia spirituali , sive quae in baptismate , sive quae in confirmatione suscepta fuerit , maculati et Et statim : Inter haec vestra sanctitas addere suduit , scujus uxor adulterium perpetraverit , utrum marito ipsus liceat secundum mundanam Iegem eam interficere . Sancta Dei Fecissa mundanis nunquam constringituν legibus , gIadium non halet , ns s νitualem, ae divinum , non oecidit, sed viui eat . Isthaec sunt , quae Gratianus descripsit in can. 6. Cau. 33. qu. 2. , &demum post pauca, quae ad homicidia non sponte commissa pertinent , ita concluditur et M sa quidem , quae sacrum capiti velamea imposueris , ta ister ceteras
303쪽
294 Para secunda. Caput LxXVII. velatas feminas in Gelsa oraverit, ly oblationem eum illis obtulerit, s prefessa es
in eodem habitu permanere , spondens nunquam religionis deponere velamen, religionis obervantia discedere non praegumat . Optamus sanctitatem vestram in Chrso bene τω Iere . Postrema haec sentemia legitur in can. 34ί Cau. 27. qu. 1. Ego vero de hac epistola plurimum dubito, ne forte cujusquam deceptoris figmentum habe da sit, vel quod stilus minime consonet cum ceteris Nicolai monumentis , veI
quod sententiae sint ibidem inordinate digestae, quodque jam ab initio dictum est,
post intermedia quaedam ab illa materie aliena, repetatur in fine, quemadmodum observatur , ubi nonnulla traduntur de continentia feminarum , quae sacro jam velamine se Deo consecraverant. Huc advocari commode potest , quod ad eandem Synodum Μoguntinam adnotavit Μansius in suo supplemento, scribens, ea nullo modo posse congruere Concilio Μoguntino anni 8s ., istud enim celebratum est adhuc in vivis agente Benedicto Papa, ac propterea non Nicolaus, sed Benedictus ab eadem Synodo de propositis disciplinae capitibus fuisset interrogatus. Nee fingi ullo modo posset epistolam a Concilio ΜOguntino directam ad Benedictum,& Benedicto vita functo respondisse Nicolaum; nam auctor hujus epillotae perspiscue indicat, se jamdiu mittere epiliolas Potuisse ad Concilium, antequam dissobveretur, dum negat a se scriptas epistolas fuisse, quas Concilio Grimoidus Ahias obtulerat . Quae igitur in hanc epistolam relata sunt, videntur potius hinc illino
collecta ab auctore ex variis ecclesialticis monumentis , sub Nicolai nomine; nam, ut in fragmentis Gratiani consistam, canon 33. dist. so. Pertinet potius ad canonem xx. Concilii Hormaciensis anni 868., ibi: aacerdotes igitur, s in forniea. tionis laqueum ceciderint, es criminis manifestus, Me serius fuerit aerus , doceris. iii non possunt habere honorem , secundum canonιca' institutιonis auctoritatem . Iram. canon 34. cau. 27. qu. g. legitur in can. 23. ejusdem Concilii, ibi: Vidua guidem, quae Derum capiti velamen imposuerit , ου inter ceteras velatas seminas in Ecelsa ονaperit, oblationem cum illis obtulerit, s profesta est in eodem habitu permanere, spondens nunquam religionis deponere velamen , a Resu oris observantia discedere nει
praesumat. Quod I praesumserit, ει ad ιd , quod spoponderat, revocari non potes , a
siminibus sanctae Eecissae segregetur, donec ad emendationis remedia confugiat. Idem iste canon legitur apud Reginonem in cap. so. Appendicis a. sub nomine Conci. lii Africani cap. 8s. Non igitur Nicolaus potuit haec ex Normatiensi Concilio deo scribere, cum Concilium illud si Nicolao recentius , neque prasumendum est, Concilium Hormaciense voluisse sibi vindicare Nicolai epistolam , atque ejus semientias in canones distribuere , quin Nicolai ejusdem faceret mentionem , praeo sertim quod illud proxime Nicolat ipsius aetatem attingeret , nec potuisset quisquam anno 868. Nicolai epistolam , si extitisset, ignorare . Dicendum adhuc su-Perest de canone as. cau. 32. qu. 7. , sed hunc frustra aut in Concilio Μogunt,no , aut in memorata Nicolao Pontifici tributa epistola quaereres. Falsa ea primum inscriptio legitur apud Burchardum, qui primus in lib. s. cap. 28. fragmentum illud laudavit ex epistola Nicolai ad Carolum Moguntinum Episcopum scribentis; ceterum alia est capitis inscriptio in vetustioribus collectionibus. Reginoenem memoro , qui tempora Nicolai Pontificis attigit ; nam ipse in lib. a. est . Eccles. discipi. postquam in cap. ias. verba descripsi quaedam Rotrianae Legis nomine illa ipsa , quae sub nomine Fabii Papae Gratianus retulit in can. 26. cau. a. q. T. ita prosequitur in cap. 33o. Ex eodem', nimirum ex Lege Romana a
304쪽
Siqui matνimonium fan contraxerunt , ω uni ex duobus amentia, aut μνον aut alia qua infirmitas aecesserit, ob hane infirmitatem conjugia talium solvi non possunt. Simialiter sentiendum de his, qui ab adversariis caecantur, aut membris detruncantur . Verba illa aut a barbaris exsecti fuerint, quae legimus apud Gratianum, desiderantur iri Codiee Reginonis, quemadmodum etiam apud Ivonem in Parte 8. cap. t 66. BDiutius in notis ad Reginonem jam visus est indicare , unde nam Gratiani fragmentum sit repetendum; ait enim apud Paullum Iureconsultum lib. a. sentent. ut. ap. caput istud sic expressum haberi: Neque furiosus, neque furiosa matrimo-uium emtrahere possunt, sed contractum matrimonium furore non tollitur; cui sententiae ham interpretationem subjunxit Anianus: Siqui matrimonium sani contraxerim , e sui ex duobus amentia, aut furor accesseris, ob hanc in mimum conjugia talium soloi
De epistolis ad Lotharium Regem.
Quae superius de Lothario, ejusque conjugio disserui, facilem sternere videntur can. 4.
viam ad interpretationem nonnullorum canonum, qui apud Gratianum tribuuntur dist οἶ- Nicolao l. ad Lotharium eundem Regem scribenti. Primus eli canon . dist . 63., ubi Pithoeus pro illis verbis faventem tibi Iegendum scripsit favente te , contra quam iamen legatur apud Ivonem in parte s. cap. 3s T. , ex quo Potius emendanda videntur priora illa Gratiani verba: Porro scias, quia relatum tae. I nam Iegit Ivo: Lorro, quia relatum μ. Haec sane epistola , ex qua decerptus est canon. integra non habetur in Collectionibus Pontificiarum epistoIarum, licet ibidem exhibeantur aliquot 'aliae ad Lotharium scriptae epistolae; neque habetur inter alia ec-elesiastica a nonnuIlis edita monumenta. Verum ego minime dubito , quominus quod Iegitur in dicto canone 4. jure sit Nicolao tributum , cum ex aliis integris N, colat epistolis nonnihil simile, & eidem rei accommodatum legatur , ex quo Propterea etiam liceat Gratianeum canonem interpretari. Est inter epistolas N, colat numero s s. scripta ad Ludovicum Germaniae Regem, penes quem Sanctus Pontifex de Lothario conqueritur, tamquam de eo , qui uualdradae pellici nimium indulgeret, etiam ubi ageretur de eligendis Episcopis; ubi enim vacaverat Trevirensis, & Coloniensis Ecclesia, curavit Loeliarius, ut illi consecrarentur Amtittites, quibus Uvaldrada favisset, atque consecrarentur non a Μetropolita , sed
ab aliis Episcopis Theutgualdo, & Gunthario Vvaldradae adhaerentibus. En verba Nicolai in laudata epistola: Hine etiam, ut novi Treverens, ει Coloniens Ecelsis Antistites darentur, iniunximus I videlicet qui nec per Theutgualdi, ω Guntharii δε--.m Episeopoνum , sed nec per jam fatae V lura ae favorem proveherentur , sed ear ire a Iliis, ta de sitis jam nominatarum Ecclesarum electi, ab his, qui earundem
celasamm Antistites soliti sunt consecrare, regulariter ordinarentur. Et infra poli, cetur Nicolaus, non aliter se recepturum Lotharium poenitentem , nisi Reginam
Theulbergam velut conjugem suam habeat, eae nis de proprio Claro in Aggrippi. nos Colonia, at se Treverens Ecclesis Episeopos ordinari permiseris, eos scilicet, qui
nee GaIdradae, nee Guntharii, nec Theutgualdi favore veι eligantur, ves etiam eon.
secrentuν . Rursum idem Nicolaus in epist. 63. scribens ad Episcopos in Regno Lotharii constitutos ait: Praecipimus vobis, ut suggeratis Ilio nostro Lottario noxiosa
305쪽
Regis ei, ut nullum Eeelasae Camaraceopraejudicium inferat, summopere suadere curatis , quatenus Hilauino submoto, ex se eligendi juxta sacros eanones Episcopum CIero, taplebi itfius Ecclesae licentiam tribuat. His jungi possent sequentes epistolae, nimbrum 64. ad Loiharium Regem, & ad Hilduinum Clericum, qui a Loth, rio electus suerat Cameracensis Episcopus. Quae cum ita sit , facile pereipitur
sententia canonis 4. dist. 63. Cum enim agnosceret Lotharius ab Episcopis definitionem caussae suae pendere , quam amore pellicis, & odio conjugis susceperat, eurabat eos eligere Episcopos, qui sibi, suaeque voIuntati indulgerent, quod sane Nicolaus probare non Potuit. Epistola Nicolai ad Lotharium, ex qua depromtus est canon 3. Cau. II. D. quamque Romani Correctores afferunt extitisse Romae in monasterio Dominicanorum, hodie edita est inter epistolas num. ss. Incipit Audito revorete misso nostro. Ejusdem epistolae argumentum in eo consistit, quod Nicolaus Lotharium Regem moneat , ut repudiatam conjugem vecipiat, demonstretque, non aliter dissociari illud conjugium posse, quam si uterque monasticam vitam profiteatur; & propesinem haec leguntur , ex quibus Gratianeus canon emendandus erit, atque minplendus. Igitur consitum nostrum accipe, edi monita nostra tamquam affectus Patris amplectere , atque ab omni pravitate mentem , linguam , corpusque refraena, praecipue
maldra Antonius Augustinus in dialogo a 4. de emendatione Gratiani lib. 2. improbat Contii editionem , in qua legitur fraecipuae Waldradae, quasi eidem mulieri nomen esset Praecipuae; quin tamen ullum hujus nominis extet vestigium pe
Istis tuae, EP dudum a Le repudiatae communionem declinans, ta ejus consortium perpetuae obiiuioni contradens. Ex municata es enim, edi usque ad prae 1entiam nostram ab omni Christianorum contubernio sequesrata I scut totus iam novit occidens, ta jam jamque per missos nostros minime cum pIagis ceteris Oriens ignorabit . 2uamobrem cave dum est, ne cum ea pari mucrone percellaris sementiae, ae pro unius mulieris passione, EP bremissi i temporis destiris, viinus , ω obligatus ad sulphureos faetores, est ad perenne traharis Mirum. Deterius quippe in populis fraelati delinquunt. M peν hoc ipsi crindelius, quam eaeteri puniuntur . Sed ut manifestius vera nos dicere scias, B. sapam Gregorium audi , qui ait: Scire etenim Praelati debent, quia I perver1a υηquam pem petrant , tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla traWmittunt. inde necesse est, ut tanto se causiua a culpa custodiant, quamo per prava quae faciunt, non soli moriuntur. Ivo Carnotensis in parte 8. cap. 227. simul jungit ea, quae a Gratiano relata
sunt in canone x s. cau. 24. qu. 3. cum iis, quae relata sunt in canone 96. Cau. 11.
qu. 3. sub nomine epistolae Nicolai ad Lotharium Regem . Verba Ivonis haec sunt, ex quibus sane codex Gratiani erit emendandus: Ita corporis tui motibus cedere com senilsi, ta relaxaris habenis voIωptatum re ipsum in laeum miseriae, ta lutum secti pro libitu dejecipi, ut qui postus fueras a s gubernationem populorum , effectus Is ruina mu torum . Pνεbat hoc Teualdi, est G ttarii Episcoporum dudum Iegitimus casus , qui pro
eo, quod te minime competenteν erudierunt, quinimmo quia praevaricationem tuam legere
argumentis suis sub quadam justitiae specie fuscatis , quibusdam ω exquistis adinventi
nibus aequitatem obruere suduerunt, nosνa sunt auctoritate depesti, edi ab omni spisco patus regimine regulariter sequestrati . Item infra: an non disrissa ultione feriendus es, qui in duabus uxoribus adulterium Lamech , ω flagitium imitatus dignosceris esse t&uod Dominus nonnis post 77. generationes suo salutifero adventu delevit, cum c atria sraim
306쪽
De Nicolao. am fratricidium septima generatione amis abolitum si catacIismi. Antonius Augustinus de emendatione Gratiani lib. a. dial. I 4. scribit, de his duobus capitibus nihil se certi accepisse. Ego non dubito, quin iure optimo tribuantur Nicolao , cum in aliis germanis ejusdem monumentis plura his similia perspicue exhibeantur. Nam de Theurgaudo, Se Gunthario depositis in Romano ConciIio satis constat ex epistola Nicolai praeposita Concilio Romano, ex qua depromtum diximus canonem a I.
cau. a. qu. 1., cui addi Potest canon Io. cau. xx. qu. 3. Praeterea acres epistolas
missas a Nicolis in causi a Lotharii fuisse deprehendimus ex epistolis ad eundem Regem missis, & editis, quae fere consonant cum iis, quae nuper ex Ivode, ScGratiano relata sunt; demum quae legimus in dicto Catione 39. cau. a . qu. 3., eadem fere scripsit Nicolaus au Bulgaros nuper ad fidem conversos cap. si . ibi: Si liceat uno tempore habere duas uxores exquiri ιis , quod si non Iura , scire cupitis , aput quem inventum fueνit, quid exinde facere debeatis . Duas tempore uno habere uxores nec ipsa origo humanae conditionis iamissis, nec lex Chrisianorum ulla permiserit Denique hoc tam immane scelus es, ut homicidii quidem precatum , quod Cain in Abel fratrem suum commist, septima generatione cataclismo vindicatum suerit; adulterii autem flagiticim, quod Lamech omnium primus in duabus uxoruus perpetravit,
nonnisi sanguine Coristi abolitum extiterit, qui septima ta septuagesima generatior se-
eundum EvangeIium luxerit in mundum.
De epistolis ad CaroIum Regem.
Antonius Augustinus in lib. a. de emendat. Gratiani dial. 1 3. principio inquirit. quinam sit Carolus ille Rex, ad quem Nicolaus scripsisse fertur, concluditque non alium esse, quam Carolum Calvum, qui Reκ Francorum post mortem Ludovici Imperatoris salutatus erat, eratque memorati Regis Lotharii Patruus. Ad hunc itaque Nicolaus epistolam misit de caussa Lotharii, Carolum precatus, ut nepotem Re8em ad meliora capessenda tonsilia adduceret, & rejectam uxorem revocaret. Est haec numero so. in editionibus recentioribus Conciliorum, atque incipit: Nunquam δε- Drem generat. Initio laudat Sanctus Pontifex Caroli Regis pietatem , ac religio-nsm, quod eo usque dimissae Theulbergae caussam tueretur; deinde vero Iugere se profitetur, quod accepisset , Carolum Regem nonnihil indulsisse nepoti adversus Theuibergam ipsam, eamque ob rem Reginae caussam videri pene desperatam , can. . quod tamen Nicolaus ne eveniat, Principem obtestatur: Sc subdit: Excellentia α - γ. vestram nolumus ignorare, adeo Lotharium Regem Theuthergam conjugem suam diversa P '
Uictionibus subdidisse , ta innumeris pressuris contra praesita juramenta subegisse , Aonobis eoacta nune scriberet, Regia se velie exui dignitate , seu copula, ta sola privata vita fore contentam desiderare. Cui nos βν smus non estων hoc seri poste, nis eandem
vitam eonjux ejus Lottarius Hegerit. Hinc supplere juvabit priora verba canonis 26. eau. 27. qu. a. Quae vcro sequuntur in eodem canone, pertinent ad epistolam Nicolai ad memoratum Lotharium, quae est in recentioribus coIlectionibus num. 13. , in qua Nicolaus Lotharium monet, ne sibi facile persuadeat, libere alteram uxorem ducere, quoties conjux dimissa monasticam vitam profiteretus; non alito
enim. permittitur conjugium justum dissociari, quam si uterque conjux pari vitae motaastinae professione obligetur; & ait ad eam rem: Nam licet scriptum si et quol
307쪽
2 8 Pan secunda . Captit LXXVII.
Deus conjunxit, bstmo non separet, Deus tamen, non homo. separat, sando divini amoris intuitu eκ consensu utriusque conjugis matrimonia dissoluuntur . Si ergo hoc modo vis, nθs grato permittimus an o , celeremque pra bemus ostensum ; aliter autem feri mutuam vestram separationem prohibemus. Prosequitur Nicolaus in epistola ad Carolum , & refert Lotharium meditatu fuisse nova judicia, novasque contentiones, accusantem in his adulterium conjugis, cujus caussa eandem jure dimitteret. Discussam jam, diremtamque fuisse caussam,& Τheuthergam fuisse innoxiam declaratam ait Sanctus Pontifex, nec amplius redesinita novis judiciis fieri locum posse. Huc pertinet canon 6. Cau. 6. quaest. q. , cujus verba integrae epistolae omnino respondent. Huic vero subdit non constitisse
Lotharium, qui ut conjuSem magis, ac mass Iorqueret, ad singularem mon machiam caussam voluit provocandam, juxta mores illius aetatis , qua receptum erat aliquando, ut in mallo , seu in campo , ut Gebant, Congrederentur accusat
res, & accusati, testes utriusque litigatoris, aut qui delegati ab illis essent, Mobjecti criminis probatio ab exitu pugnae penderet. Improbandam asseruit Nicolaus hujusmodi judiciariam sormulam in caussa jam definita Theulbergae, inquiens: -- nomachiam vero in legem astumi nusquam praeceptum fuisse reperimus; quam Ister quo fidam iniisse legerimus , Aut Sanctum Dauid , eae Goliam sacra prodit historia, nusquam
tamen ut pro lege teneatur, alicubi divina sancit auctoritas , eum boo hujusmodi se,ctantes Deum solummodo tentare videantur. His emendabis Gratianeum canonem cia. Cau. a. qu. s. Hunc eundem canonem refert Regino in lib. a. de ecclesias. discipi. cap. 77. cum hoc superadscripto breviario : De pugna duorum, quod nostri campum adpellant, quod pro imputato adulterio solet exerceri. Ex epistola Nicolai Papae ad L artium Regem. Huc etiam pertinet Canon Φ. Cau. 33. qu. 2.; etenim eandem ma
teriem prosequens Nicolaus poli pauca ita scribit , unde emendandus erit GraiiDnus: Praeterea Me de ιonjugii sedere , sue de adulterii crimine judicium si agitandum, nulla ratio patitur, Theutrirgam cum Lothario mile legalem inire confictum, vel legis rimum controversae subire certamen , nis prius ad tempus fuerit suae potestati reddita, s consanguineis propriis libere sociata. Inter quos etiam locus providendus es , in qua nulla si vis multitudinis formidanda, ω non sit deficile testes producere, vel ceteras personas, quae tam a sanctis canonitus , quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi
Alia est Nicolai epistola per paria exemplaria mita ad Ludovicum Germaniae , Se Carolum Calvum Reges, quae incipit Credimus ex Dei dono , atque est 27. in . reeentioribus Collectionibus . Erat autem Ludovicus Caroli frater, & memorati Lotharsi patruus. Uarumque Nicolaus exoravit, ut Lotharium in meliorem frugem revocarem. Eodem tempore conquestus est apud ipsos, quod cum Sanctus Pontifex Concilium Romae celebraturus esset, nemo ex Episcopis in regno tiam Caroli, tum Ludoviri, tum Lotharii consistentibus Romam convenisset, licet vocati, licet etiam non breve tempus fuisset illis constuinum , neque omnes ita detineri pose , ut saltem ex singulis Provinciis buli non accederent. Et post haec ita inquit: Reprehensibile denique valde esse con ι, quod subisιulsi , dicendo majorem partem hμ- scoporum omnium die noctuque cum Melibus tuis, contra piratas maritimos invigilare ,
ob id ue Episcopi impediantis venire, eum militum Christi si Christo servire , miliis mero Deiai secula ; scut scriptum es : Nemo militans Deo implicat se negotiis Dola
308쪽
De Nicolae. 299 Christi, nis ut vaeerat orationi r Haec sunt , quae habentur in can. I9. cau. 23.
Quod legimus in can. 3. cau. 33. D. a. perperam tributum est apud Gratianum Can. r. Nicolao Papae ad Carolum Regem scribenti , quemadmodum jam animadverte- έβη runt Corretiores Romani, suspicati ex canone sequente inscriptionem irrepsisse . Facilius huic conjecturae parendum videretur, si nonnulla similia non retulisset Gratianux sub nomine Nicolai Papae in can. a. cau. a. qm a. Porro haeC verba sunt Isidori Mercatoris, qui in praefatione suae collectionis multa tradens de iis , qui Per calumniam accusantur juxta ea, quae commentus est in epistolis vetustissimis Pontificibus adscriptis, haec habet inter cetera . fumis ta ecclesiastica historia ab Eusebio Caesariens Episcopo consecta de muliere qua iam , quae pro castitate a marito accusabatur, ait : Praeceptum , vel interilissum eis ab Imperatore Iege lata , ut primo per mitteretur ei rem familiarem libere diutius ordinare , tum delude respondere objectis . Haec omnes leges tam ecclesiasticae , qvam M vulgares , publicae quα principiunt. Et post nonnulla ex Sanctis Patribus, & canonibus Conciliorum depromta concludit : Si enim de mulieribus, s secularibns hominibus haeo constituta sunt, multo magis ecclas
dicis viris , ω sacerdotibus sunt concessa. Quis fuerit in his Isidori scopus, nemo non videt; cum enim sibi agendum praecipue proposuisset de Episcopis accusatis, quemadmodum in omnibus fere a se confectis epistolis recinit, nihil antiquius habuit ,
quam eo etiam reserre aliquot vetusta monumenta , quale erat quod ex Eusebio descripsit. Ceterum huiusmodi exemplum parum, aut nihil valere Poterat, ut Gratianeo proposito accommodaretur. Narrat Eusebius lib. q. histor. eccles. cap. II., duos suisse conjuges lasciviae pari, & intemperantiae deditos, uxorem deinde sacro baptismate Deo sacratam curavisse, ut maritum a vitio revocaret. Maritus e . contrario pervicax Alexandriam perrexit , ibidemque eo etiam gravioribus vitiis animum inquinavit. Religiosa uxor verita, ne pessimo viri exemplo maculam de ipsa contraheret, a marito divortit I quamobrem iratus maritus eandem apud publicos Ethnicos Μagistratus accusavit , quod Christo nomen dedisset. Ipsa uxor interea supplici libello Imperatorem obtestata est, ut prius rei familiari procurandae, atque administrandae sibi facultas daretur, ac deinde rebus domesticis constitutis accusationi se responsuram esse pollicita, cui annuit Imperator. Quid vero commune habet cum hoc exemplo , quod apud Gratianum agitur de uxore dimissa a viro absque caussae cognitione Τ Qui conseret sententiam memorati can nis 3. cum ceteris sententiis canonum in eadem caussa , & quaestione descript rura, facile intelliget, quam procul in hac parte Gratianus a proposito consilio
De epistola ad Lugovicum Regem.
I.udovicus Germaniae Rex, & Lotharii Regis Patruus, de quo superius actum c. . ,ε.
est ad can. i p. cau. 23. qu. 8. is idem est, ad quem Nicolaus epistolam scripsit can. a. sum. s s. quae incipit Θllabarum vestrarum, unde depromtus est canon I 6. cau. a. γ'
qu. t. Ibidem sane nihil aliud exhibetur, quam caussa Lotharii Regis, a Nicolao Pontifice Ludovico Patruo etiam commendata. Verba dicti canonis x6. cur epistola ipsa optime consonant. Tribuitur quoque Nicolao ad Ludovicum Regem
scribenti canon 8. dist. 96. Sed cum iste canon potius referendus sit ad epistolam ' ζ'
309쪽
3ss Pars secunda. Cant L VII. Nicolai ad Michaelem in Oriente Imperatorem, commodius de eodem sermo inferius erit instituendus.
De epistola ad omnes Episcopos in Regno Ludovici.
caη. 4. Refert Gratianus in can. 4. eau. sto. qu. 3. epistolam Nicolai ad omnes Epi-ς- scopos in Regno j1m memorati Ludovici constitutos; 8c quidem Gratianus Ivo-y nem secutus videtur, qui in parte 6. decreti cap. 336. eandem epistolam exhibet sub hae inscriptione: Nicsaus Papa I. omnibus Episcopis in Regno Ludovici: Cum vero apud Ivonem nunnulla sint aliter edita, juvabit cadem hic adnotare: Praesens Clericus .... nomine Atho . . . ut post suum discessum praesens situs ejus Lambe
tus in locum ei succetiret . . . inter octauum, ω undecimum annum . . . voIuntatem
illius escultam induit . . . . Episcopus eum cum gaibusdam aliis hidem Lamberto absque ....henedictione monasticum illam induere fecis habitum , ut fertur, invitum . . . permanere voluit. Super . . . sed idem Oericus Atho . . . . ut suus filius verus Monachus fuisset , cst in locum ei successisset. Sed sub teliscatione jurejurando Irmabat,
quod . . . I nachico habitu violenser induiss fuerit, asserens, quia nunquam regulam aliquando promist . . . palla aliaris involutum ivxm obtuli . . . regulae unquam subactum suiise Monachum. Super his . . . Clericus Atho . . . 9uod enim quis non elegit . . . uuapropter consutilus agitur . . . materna illud c quod absu hereditate
privare . . . regulic se subdat tac. Apud alios Collectores , ne in ipsis quidem amplissimis recentiorum Collectionibus, hoc ipsum monumentum minime legiIur . Ego vero plurimum de eo dubito, ne λrte falso tributum illud fuerit Nicolao. Nam quoties conferatur cum aliis Nicolai epistolis, ac praesertim cum epistola stripta ad Episcopos in Regno Ludovici constitutos numero s8. apud Ι abbeum , quae iu-cipit Gasflemuι quidem, perspicue liquebit, omnium styiuin a itylo illius plurimum
dissonare, ut nulla sit epistola, quae cum illa quoquo modo conveniat. Praeterea non video, quae ratio esse potuerit Nicolao, cur in caussa privati cujusdam Μωnachi , in qua quaereretur , num quis in Monasterio consistere necessario deheret , an posset relinquere monasterium, universos in Regno Ludovici sive in Germania constitutos Episcopos excitaret; neque enim consueverunt leviores istae controversiae in majoribus Synodis , N plurium Episcoporum discuti ; quod magis
magisque confirmatur ex eo, quod in Conciliis illius aetatis, quae sane plura celebrata feruntur, nihil hujusmodi gestum adparet , quamquam in illorum actis nonnullas aliis caussas diremtas perlegamus; verosimile autem non est, in eisdem Conciliis nihil omnino exhiberi de ii .c controversia , quoties eadem fuisset Germanicis Episcopis auctoritate Nicolai Pontificis commendata. Demum si cacoenis Gratianei integram sententiam consideres , ne illam quidem invenies dignam Pontifice Maximo: Siquidem proponitur ibidem quidam adolescens invitus , Npaterna auctoritate impellente additius Μonasterio: declaratur is solutus ab ornat vinculo, quod ejusdem voluntas defecerit, interea tamen teneri videtur ad vitam communem ducendam inter Canonicos regulares. At jure quaereres ab actior canonis, cur ille profiteri debeat Canonuorum regularium vitam , de qua nunquam cogitavit, quando Monasterio non obligatur, cui paterna voluntate fuit
additius 7 Imo nec satis quidem constar, utrum paterna voluntate suerit adole
310쪽
De Nicolas. 3.1lcem idem Monasterio addictus, cum in principio epistolae, auctor asserat ita Nonasteria aedificata fuisse, ut Patre decedente , ut legit Gratianus, aut distedente, ut legit tuo, filius ia Patris locum succederet. Qui ergo dicet obstrictum Μonasterio filium, oportee etiam suppo at obstristum Patrem, contra quam ex ipso contextu epistolae deducatur.
De epistola ad Episcopos in Concilio apud Convicinum
Cum Romanus Suessionensis Episcopus in Concilio habito in Convicino villa - ..
prope Silvanectum circa annum 863. accusatus fuisset de variis criminibus , ac dis. i.
praesertim quod ipse Presbyterum injuste deposuisset, bona dissipasset Ecclesiae, &Hinemari Rhemensis Archiepistopi, suique Metropolitisi praeceptis obstitisset, dum
agnosceret brevi se in eadem Synodo, cui in marus Praeerat, esse damnandum. forte etiam deponendum ab Episcopatu, Romam ad Μaximum Pontificem antestatentiam Concilii appellavit. Haec interposita appellatio Hi marum, Se su D fraganeos ejusdem Epistopos a proposito non dimovit , qui Rothadum damnave runt, deposuerunt, eidemque dejecto successorem dederunt. Id aegre admodum
tulit Nicolaus, qui objurgatis Episcopis Silvanectensibus tandem post plura gesta in Romano Concilio Rothadum in priit ina jura restituit. Quid scripserit Nicolaus
ad memorati Concilii Antistites, exhibetur in epist. 32. , quae incipit Scriptis ἐμDilue fraternitatis, ad quam pertinet can. a. dist. ro. Inter cetera Silvanei enses Antii lites, ut justam sententiam depositionis assererent. ajebant ex juris Imperialis Principiis non posse interponi appellationem, an equam sententia abs judice inferiore dicatur; quod fecerat Rothadus ad Apostolicam Sedem provocans, antequam sententia in Provinciali Concilio pronunciaretur; deinde ebant etiam ex principiis Imperialis juris non esse recipiendam appellationem a sententia illorum, qui electi Welut arbitri fuerint; Epistopos autem in caussa Romadi iudicaturos electos specialiter fuisse. Nicolaus e contrario ab his Principiis recedendum esse contem dens sta scripsit: Insuper autem , ta ad imminutionem Apastolicae. ω summae Seduprivilegioνum , quibus vestrorum quoque Ecessarum privilegia Irmare deposcitis, Imperatorum leges proponitis , quibus quas probibentis ι, adstruere non hahuisse appellationis
vocem Roκbadum nitimini, cum constet consitstionibus mundanarum legum , ω I eratorum non omnibus ecelsasticis controversis utendum esse, praesertim cum inveniuntur
ecclositae, ae canonicae sanctioni obviare. Ad quod ostendendum duorum heroum, Innocentii scilicet, id Gregorii satis sufficiunt testimonia. Sanctus Innocentiis quidem in decretati epistria sua ad Alexandrum Antiochenum Episcopum ait: Nam ναεd sciscitaris, inquiens , utrum diviss imperiali judicio provinciis, ut duae metrepoteι fant, se duo
metropolitani Episeopi debeant nominari. Non ergo visum est, ad miliaitatem necessita- sum mundanarum Dei Ecclesam commutari, honoresque , ac flivisonem perpeti, quas pro suis caviss faciendas duxerit Imperator. Beatus autem Gregorius scribens ad Theoclisam Patriciam inter cetera , I enim , inquit, Feligionis caussa conjugia debere dissolvi dicunt, sciendum es , quia res Me humana concessit lex, tamen divina prohibeat. Ecce quemadmodum Imperiali judicio non possint ecclesastico jura dissolvi ; ecce qualiter quod lex h mara concessu, lex divisa probibeat. No quod Imperasorum Iezra , quibat saepe E