장음표시 사용
311쪽
3ost Pars Secunda. Caput LXXVII. eusa circa b ereticos utitur , sepe circa Urannos , atque circa pravet quo que defendituri dicamus pretius renuendas; se quod eas evangelicis, apostolicis, atqse canonicis decreris , quibus postponendae sunt, nullum posse inferre praejudicium adseramus . Post haec ad suam reni laudat Nicolaus itatuta Concilii Sardicensis, quae habemur in can. 7.cau. 6. qu. 4. Interea ex his omnibus supplere poteris memoratum canonem x. diit. xo quem ut commode interpreteris, te juvare admodum poterunt alia monumenta , seu nonnullae Nicolai epitiolae in eadem caussa modo ad Episcopos, modo ad Principes, modo ad Rothadum ipsum directae , seu nonnullae epitholae Episcopo. rum , ac praesertim Hincmari Rhemensis ad Nicolaum , seu acta Conciliorum illius aetatis, in quibus discussa videtur ejusdem Rothadi controversia, junctis iis, quae Interpretes numero multi in eandem rem abunde scripserunt.
De epistolis ad Hincmarum Rhemensem Archiepiscopum .
Ex iis, quae superius de Rothadi Suessionensis caussa disserui, satis liquet subortas
aliquas fuisse simultates inter Nicolaum Pontificem, & Hincmarum Rhemensem Archiepiscopum , qui conm Rothadum Suffraganeum suum acerrime pugnavit , quemadmodum & adversus alios Clericos, qui deinde ad Nicolaum Pontificem appellaverunt. Cum vero Sanctus idem Pontifex agnosceret, Hincmarum potestate sua vividius, quam par esset, uti, ac bletropolitani privilegio, ita eundem redarguit in epistola , cuius initium est Epistolam Beatitudinis tuae , edita inrer acta Comcilii Suessionensis 3. anni 866. r 9uamvis haec ne nos arbitreris ad discrimen quo ιibet tuae sanctitatis, vel dignitatis exaggerasse, cum meliora esse vulnera diligentis , quam frau/ulenta odii oscula non nescias: sed ne adeo in privilegistrum tuomm defenso. nem, ves elationem immoderatius erigaris, ut Apostolicae Sedis jura quo uomodo temere tetigisse videaris. Nam mala consuetudo, quae non minus, quam perniciosa corruptela..itanda es, nis estius radicitus exeliatur, in privilegiorum jus at improbis astumituκ , Et incipiunt praevaricationes , ta variae praesumtones celerrime non compressae pro legibina venerari, ω pr ilegiorum more perpetuo celebrari. Ex his supplebis verba canonis 3. dist. 8.Alia est Nicolai epistola ad Hincmarum Rhemensem, & ceteros Archiepiscopos,& Episcopos in Regno Caroli Regis Ecclesias constitutas regentes, quae incipit: nium nos portare onera, atque eli numero 7 o. in Labbeana collectione . Ibidem Nicolaus conscios eos Episcopos reddit de ambitu , ac perfidia Graecorum , qaecum nuper Photium, expulso Ignatio, in Sedem Constantinopolitanam intrusissent, moliebantur a Romana Ecclesia divertere, imo & doctrinam Romanae Ecclesiae , disciplinamque damnare. Adversus eosdem Graecos Nicolaus Hincmari, aliorumque Antillitum animos inflammavit, quorum alacri studio futurum sperabat , ut Urientalium auias cohiberentur: ex hac epistola depromtus est canon s. dist. Ia., quo exhibetur Nicolaus urgere, ne quisquam quae a Sanctis Patribus tradita sunt, patiatur infringi. Inter cetera vero, cum Graeci libellum fidei a Legatis Sedis Apostolicae Conlintinopolim accedentibus postulavissent, ut Romana exhibita dogmata Iibere, perspicueque damnarent, non potuit id non aegre serre Nicolaus, ita inquiem in eadem epithola: Libelus autem nos ab tuu ca' exigere, ei suscipere, non aste
312쪽
illos a nostris requirere solare, consuetudo hue usque euioAta demonstras. Cum enim Christi munere, propter Primatum Ecclesiae Romaηae in Beato Petro concessum nemini st de Sedis Apostolicae judicio judicare , aut illius sententiam retractare permissum; conflat nimirum eos ab his nullum jus possidere libellos exigendi, quos habere fas jadicandi
uulti jubentur canone , nullo probantur exemplo. Haec eadem fere sunt, quae Gratianus retulit in can. 3 o. cau. 17. qu. 4. , quem Propterea ex integra epistola non tam
supplere , quam emendare juvabit. Ad memoratam Rothadi caussam, quam Himmariu discusserat, non obstant c.. introducta appellatione ad Sedem Apostolicam, pertinet alia Nicolai epistola ad e ...Hinc marum, quae incipit Si coram tuae prudentiae oculis ; ibidem enim Nicolaus qu. o.
totus est, ut redarguar Hincmariam cprasi veterum Canonum violatorem , atque eo spectat ex illa epistola depromtus canon a 3. cau. 2. qu. 6., cui jungendae sunt Romanorum Correctorum notae, quas non universi probant; etenim in editis epistolae exemplaribus pol Dema canonis verba ita exhibentur, ta canonica Patrum deis uberatione pristino tandem, ta proprso decorarentur honore. Antonius Augustinus in lib. 2. de emendat. Gratiani dial. 12. inter incerta Ni-- , coles monumenta recenset canonem 21. Cau. 3. qu. s.; verum licet eadem ipsa e . i.
Gratiani verba in editis Nicolai epistolis desiderentur, nonnulla tamen similia pas- qu, P. sim apud Nicolaum leguntur. In epistola ad Hincmarum Rhemeusem 29. , quae incipit Sanctitatem vestram, loquens de caussa Rothadi Episcopi Suessionensis ad Summum Pontificem appellationis caussa devoluta, ita scribit Nicolaus: Siqui mi-dratur illius esse calumniatores eum preabiero illo, qui dejectionis Usus caussa extitit,
Romam pariter cum sepe memorato Rothado omni remota occasione, indesinenter occurrant.
Hoc autem expresse decernimus, ut ps xxx. dies, postqvam hac nosra epistola ad vos delata fuerit, aut praefatum virum Rothadum omnino restituatis pristinae dignitati, aues juste. vos in eum Q e putatis , Romam cum eodem vos , vel vester Iegatus vestram vicem is omnibus ferens , ut utriusque partis caussam ad liquidum sciamus, adveniat . De eadem Rothadi damnatione scribens in epistola 32. ad Episcopos Synodi Silvanectensis , asserit se nihil definire ullo modo posse, incognitis rebus, prius*uam universa , quae gesta essent, veraciter audivisset; imo se scripturis ex partibus missis non satis credere, proindeque se judicare nou posse, quousque nemo partis illius, qui objectis annueret, vel renueret, Pontificem adivisset, addens: Nam accusatores, quoiaeumque voluerint, dicunt, ta scimuι jusum mediatorem non esse, qui se unam pa levi audit, ut alteri parti nihil reservet. Addere his possumus similem Nicolai sententiam, quae legitur ia canone Ia. Cau. 3. qu. f., ex quibus Om ibus cum Perspicue liqueat, tradi saepissime apud Nicolaum, nullam posse proferri sententiam . nis coram Iudice praesentes adsimi & accusatores, & is, qui de crimine accusatur. quid aliua elaborandum superest, ut investigetur curiosus, num memoxMus canou i. st Nicolai nomine recipiendus ΤRursum Antonius Augustinus expendens canonem Ioa. cau. xx. qu. 3. in dies. η- ο
33. lib. a. de emendatione Gratiani nihil aliud concludit, quam illum inter incerta capitula esse recensendum. Hodie vero edita est epistola bicolai ad Hinemarum Rhemensem in recentioribus collectionibus in appendice L. num. 18., cujus verba cum paullo aliter describantur, quam sol apud Grati num, juvabit hic integra reserre. Scribit Nicolaus: Excellenti mus Rex Carolus apostolatum nostrum consuluit,
quid agendum se se bis , qui cum Ingeli de saepe da naca communisant femina ,
313쪽
uoniam eos eum excommunicatis , fastoribus smut prius vincula anarhematis rei ueri constat adprilios . uuapropter nune Beatitudini tuae injungimus , ut super hoc nostra auctontate freta curam de his sumeνe audeat. Et quia desta divinitus Sanctitas sua . valde novit, aliud e se ex necelsitate, aliud ex ignorantia , atque aliud, quos ex sudio delinquitur, sudque poserius duobus prioribus frictius se puniendum , idcirco solerere invigiles, Et cauta d6cretione Iugulorum mores dijudicet , furuenus hi, qui ex necese state, vel ignorantia deIinquunt, auctoritate nostra per te absolvantur , s tamen i a eorum ignorantia, ta necessiis vera, non smulata, vel non ex voluntate processerit,
qualiter bene nosti. Plerique sunt, qui postunt quidem , sed noluηι recta nose . 4Unde' Psalmista in hujusmodi: Noluerunt, inquit, intelligere, ut bene agerent. Illos autem, qui s visio suo obligantur, eae contemptu in erdicta nora postponunt, nonnis digna satis. factione praeveniente, volumus a te prorsus absolvi. Erat ingelirudis Matteisedi quom clam Comitis filia nupta minui etiam Comiti, relictoque viro in regno Lotharii cum pessima sui nominis fama vagabatur. Iniquum hoc exemplam minime ferens Nicolaus, propterea ad Carolum Regem epistolas scripsit, ut Lotharium nepotem suum Regem moneret, ne diutius sineret in Regno suo libere adulteria perpetrari, quemadmodum liquet ex Synodo Tullensi anni η6o. , & ex Hincmaro de divortio Lotharii; imo & idem Nicolaus in Romano Concilio 3. anni 863. Can. 4. eamdem Inget trudem se anathematizavisse cum fautoribus suis professus est. Videantur ad hanc ipsam rem epitholae Nicolai s 3. ad Ludovicum Regem Germaniae , s ad Epistopos in Regno Caroli conititutos, una cum epiitola Arsenti P piscopi Hortensis, & Legati Apostolicae Sedis ad omnes Episcopos, & Fideles Galliae , Germaniae, ac Neuitriae, item epistola x. appendicis x. ad Carolum Regem ilia Veneta Labbei editione.
De epistoIis ad Episcopos Galliat.
Vix est, qui non noverit, quam acres sub Nicolao I. suerint Gallicanorum Ep II' ' seoporum contentiones invicem subortae, quibus occasionem primum dedit Ro- thadi Suessionensis jam iuperius memorati caussa, quasque fervidiores etiam reddis derunt nova dissidia concitata inter duos Hinc ros Rhemensem, & Laudune sem Episcopos, patruum, ac nepotem. Agebatur de accusatis Episcopis, & eorum caussa in provinciali Concilio Iscutienda, non solum usque ad definitivam sentet,. tiam, sed etiam usque ad Kntentiae executionem, non obstante introducta ad S dem Apostolicam provocatione. Rothadus in primis temporibus Nieolai in Comellio provinciali damnatus appellaverat, postulabatque , ne quidpiam, appellation pendente, innovaretur; neque deerant ipsius caussa patroni: deinde Hincmarus Laudunensis in C cilio apud Attiniacum damnatus temporibus Hadriani II eadem fere Rothadi vestigia presserat, ae nonnisi serius pacati Gallicanorum animi quieverunt. Emerserant tunc epistolae decretales, auctore Isidoro Mercatore, vetustis-fimis, ac sanctissimis Romanis Pontificibus adscriptae, quibus caussae Episcoporum praesertim criminales, quasi caussae majores, ita reservatae Sedi Mostolicae demo strabantur, ut locus Provincialium Episcoporum judicio fieri vix posset: hine tam Rothado, quam Hin no Laudunensi nihil antiquius fiui , ut suae caussae firmum aliquod Patrocinium quaererent, quam eas epistolas Producere, quibus suorum Me-
314쪽
Pirte saltem eluderent. Constant haec perspicue ex actis memorati Concilii apud Attiniacum, & ex capitulis Hincmari Rhemensis adversum Hiacmarum Laud nensem scri Ptis Inter cetera vero argumenta , quibus Hincmarus Rhemensis νεe cum eo plures Gallicani Antistites utebantur, ad vindicandam plenissimam suOrum Concili urn auctoritatem , duo haec potissima producebastur. Primum , quod illae epistolae ita singulares eram, & caussis, pro quibus scriptae fuerant ,.speciali jure accommodatae, ut generalem visciplipam perpetuo, & in unaquaque Pro vincia servandam minime constituerem. Alterum, quod eaedem epistolae in co dicibus canonum ad usu Ecclesiarum editis non continerentur. Nicolaus, qui Rothadi caussam' jam susceperat , e converso adversus Gallicanorum EpiscopOrum sententias scribens, probate non potuit rationes illas; hinc postquam demo stravit caussas Episcoporum velut majores reserendas esse ad Apostolieam Sedem, ostendit praeterea , quam infirma essent objecta Gallicanorum adversus epistolas lit-doriana , quas non quidem Nicolaus idem produxerat, sed ab EpiscoPis Provo cantibus ad Sedem Apostolicam, praesertim ab Hincmaro Lugdunenti, productas accepMat. Huc spectat epistola , quae incipit sta amois sngular- Eccisarum, Nicolai ad universos Episcopos Galliae, & resertar inter acta Concilii Romani VII. anni 863. in reeentioribus Conciliorum editionibus . Ex eadem duro rius est canon a. dist. a f., cujus priora verba ita legenda erunt. Si enim ipserum su
haudiendum 'est Romanorum hontificum, de Quibus antea institutus erat sermo . quod Gratianus expressit deerato ceterorum σε Ia tractatorum approbansvr, veι re
probantuν , ita ut quod Sedes Apostolica prebat, hodie teneatis accepιum, ta quosius repuIit, Maenus inocax habeatis, est quanto potius , qua ipsa pro ca buic . Ide, pro profanis dogmatibus repeliendis tae. Post illa verba se perbibeant ita sequitur in epistola Nicolai : Nam nonnulla eorum scripta penes Nos babentur . - nos solum quorumcumque Romanarum Ponti eum , verum etiam priorum de creta in suis easdsis praeferre noscuntur. At nunc, abi suis animis resultare, M pririlagia tanto nos , ut in fui status incolumitate pres ηι , Haborare non celsam , quaηιο universae Eecissa profuisso, prodesse, ae profutura semper esse probamur. Dignum ergo es, uι ubi universa fabricae moles innititur, ibi sinum , validumque bubeatur in emi ι fundamentum. Porra I ideo non esse decretales mi ira priscorum Ponti csm
Romanoriam admittendas dicunt in. In vers Ergo doctrinam nonnulla .Gratianus a
iecit , pro quibus ita erit legendum i Ergo doctrinam eorum, M sanatones de codicibus suis eradam, ur quid Me. Ex hac integra epistola liquet. Nicolaum quidem Sedi Apostolicae reservatas dixisse caussas illas ecclesiasticas, in quibus ageretur dodeponendis Episcopis, at ad id demonstrandum non quidem argumentis usum fuisse, quae ex is orianis epistolis depromerentur, sed potius aliunde hausisse, Nquidem . Aravissima argumenta . Quod si de vetustorum Pontificum epistolis nomnihil attigit, non . eo mentem convertit, ut illas velut indubias prorsus , & sirmissimas habendas censeret, sed quod nosset Gallicanos Episcopos generaliter omnes decretales Maximorum Pontificum genuinas etiam, & germanas contemne rem, quoties in Codice canonum non legerentur. Licet autem parum Veresset, aut nihil Christianae Reipublieae ad epistolas Isidorianas veluti eccaesiasticae disciplinae praesidium confugere , cum incertis, aut falsis monumentis numquam Ecclesia ob stabilitatem M opus habuerit, intererat tamen quamniaxime Praejudicium illud
315쪽
ab animis fidelium, ac potissimum Episcoporum averruncare , qui Putabant,
nihil recipiendum esse, nisi quod in canonum Codice expressum contineretur . Quis enim non noverit, exinde etiam nonnihil videri potuisse detractum non solum sanctissimis ecclesiillicorum virorum monumentis, verum etiam ipsis sacris lite iis , quemadmodum egregie Nicolau3 argumentabatur. videativir ad hanc
rem, quae inferius traduntur ad canonem I . Cau. 3. qu. 9.
Antonius Ragustinus in Dialogo. 13. lib. 2. de emendatione Gratiani expendens. CanOhem a. cau. is. qu. 6. ita scribit . Ex epistola ad Episcopos Galliae ebe dici- . tur; apud Petrum Ciaconium in incertis collo atur . . B. Nus sam extare adscripserunt Co Romani Correctores, qui notant eae ea probari auctoritatem epistolae primae Alexandri . ε' primi . A. Debuissent prius, csjus esset hoc caput, probare, nam ex ineertis incerta probatio elicitur. Nieolaum relatas epistolas ab I , Dro Mercatore non improbare dubium non ς'. Tria hoc in loco pronunciat vir eruditus. Primum inter incerta Nicolai monumenta illum canonem recenseri: deinde Correctores Romanos ex eo Perperam probare auctoritatem epitholae t. Alexandri I., demum Nicobium I.
Pontificem non improbavisse epiliolas ab Isidoro Μercatore edixis. Quod spectat ad primam Antonii Rumidini observationem, non repugno ; imo de dubitationi tum ejusdem Antonii Augultini, cum Ciaconii vires adduntur, sive ex eo, quod inser monumenta hae usque edita sub .Nicolai momine idem .canon locum non habeat, sive ex eo, qiod quae de Episcopo Treverensi ibidem traduntur, non satis congruere possiant Theutgaudo tunc temporis Episcopo Treverensi, utPore qui suis negotiis ita implicabatur, cum palsim in Synodis, & epistolis Pontificiis una cum Gunthario Episcopo damnaretur, ut non posset aliose, suosque Clericos divertere una cum illis, qui proponuntur eodem obligationis genere colligati , sive demum ex eo potissi nam quod verosilinile non eit, Nicolaum ad Episcopos Galliae scribentem inniti voluisse auctoritate Alexandri l. juxta illas epistolas, quae ex Isidori Mercatoris ossicina prodierant noverat enim perquam abunde, Gallicanos Antiitites parum, nihilque deferre hujusmodi monumentis; si enim in gravissimis caussi , ac controversiis, quae apad Gillicanos Anustites concitatae fue rant, ipse Nicolaus abit inuisse dignoscitur a referendis singularibus Isidorianarum Decretalwm capitulis, quod de illorum auctoritate dubitare nosset Gallicanos Antistites, quid comminiscitur Gratianus , aut . quisquis Gratiano auctor extatit, epitiolam ad Gallicanos Antii tites scriptam, in qui Nicolaus demonstrat se Alexandri Papae decretis adhaerere, illis inquam decretis, quae edita fuerant a Medicatore, SI quotum vi Gallicani Antistites se minime premi candide profitebamur' Non aliud in hac sua epit tota Nicolaus obtinui: Iut a Gallicanis, quam ad veterem quaestionem acrius Gallicanarum animos concitare, suas lue, quas proponebat semaentias, novis ambagibus involvere. Quod spectat ad alteram Antonii Augustini notam, qua tradit Romanos Correctores ex hoc Nicolai monumento velle pribare auctoritaten; epistolae i. Alexandri I. Pontificis , atque in hac parte in eo peccare A quod ex incerto fragmento velint probationem certam elicere, non possum viro erudito adsentiri , cum nihil tale ex Romanorum eorundem Correctinrum obstruationibus colligi possit. Munt illi. tantum, Nicolaum 'citare episolam Alexatari L , de qua notaverant supra dis. is. can. s Romanorum. An vero in his verbis .voluerint iidem Correctores asserere, Nicolaum revera probavisse Alexandri I. epistolam, ego satis non video; cum aliud sit a Nicolao epistolam Ale-
316쪽
De Nicolao. o Txandri citari; aliud Alexandrinae epistolae firmari auctorItatem : deinde Romani
Correctores non definiverunt ibidem a Nicolao I. revera laudari epiliolam Alexandri l. , tantum indicaverunt, quaenam esset epistola Alexandri I., quae hoc in loco sub Nicolai nomine laudabatur. Demum quod attinet ad postremam Antonii Augustini notam , asserentis Nicolaum non improbavisse epiliolas Isidori Μercatoris, quousque consistamus in eo, quod Nicolaus nihil adversus earum auctoritatem desi. niverit , non obsisto; at si eo usque redigenda res sit, ut tradatur, Nicolaum probavisse , ac confirmavisse auctoritate sua epistolas Isidorianas , nullo modo adsentiri possum I etsi enim improbaverit , confeceritque gravi lsimis argumentis Galli. canorum Antistitum sentem iis, qui Isidorianas epistolas ideo rejiciebant, qui ia Codice canonum non habebantur, non tamen exinde ea omnia confirmasse intelligitur monumenta, quae posita erant extra Codicem cancnum , sive germana essent , sive commentitia I cujus rei gravissimo argumento est , quod Nicolaus nunquam. dignoscitur inter contentiones, quas 'gravissimas habuit adversus Gallicanos Antistites, earum epistolarum proposuisse auctoritatem, & ex illis deprom-sisse sententias, quae ceteroqui saeptisune ejusdem proposito fuissent accommodatae .
De epistola ad Gallionem Effiscopum Senensem.
Quae apud Gratianum 'memoratuY epistola Nicolai ad Gallionem, aliis in collectionibus melius dicitur scripta ad Henilonem, seu Wanilonem Archiepiscopum Senonensem, quemadmodum habetur in integra epistola edita a Cordeso in Ap. pendice opusculorum mi mari Rhemensis , & in recentiori hus I abbei editionibus in x. Appendice epist. 23. , & in actis Concilii Senonensis anni 86 a. Epistolae argumentum hoc est. Heri mannus quidam Nivernensss Episcopus weni Ionis Senonensis Metropolitae suffragat eus tali identidem Be corporis , & animi infirmitate corripiebatur , ut rebus ecelesiasticis non tam parum consulere, quam gra illimum detrimentum adferre palam diceretur . Deducta caussa fuit ad Concilium Suessionense a. anni 813. , in quo cautum est, ut Metropolitanus quasi Uisitatoris officio fungens ad Nivernensem Civitatem accederet, ibidem negotia omnia ecclesiastica peracturus, atque interea Herim annus in urbe Senonensi manerer, donec infirmitas perseveraret. Post aliquot menses celebrato eodem ani . Conincilio vermeriensi a. decreturmaest, ut Herimannus aestivo lapso tempore , quo nimirum magis aegri dine premebatur, ad suam Civitatem reverteretur, ibidem pastorale officium iiἡ irin suscepturus. Sed Menito anno 863. una cum suffraganeisseis Concilium celebrans hanc ipsam Herim anni caussam retractavit , Tequn discussa' suo , & Concilii nomine ita ad Nicolaum Pontificem scripsit , que admodum ediidit Petrus Delalande ex Codice . Floriacensi . Sugerimus mansuetisnmae Pate nitati vestrae, .in nostra Diorces in oppido, quod Noemum dicitur, esse quemdam Episcopali incio praeditum nomine Herima,num , qui frequenter adi sinitus , Mdis expectatus, ut retiaIesceret, implere non suscit ipsum oscium mente non integra. Diciis . autem Melahiades Papa decrevsse , nequis unquam Pontifex sne consensu Papae Romani deponeretur. Unde supplicamus, ut statuta issius integra, sicut penes vos h b8ntur , nobis dirigere dignemini , ut hinc dictis iura reormari , aut sicut B.
Gregorius doctor fecit de Ariminens Epistypo simili incommodo laborante sequamur, aut
317쪽
Aut S. Getasius docet, removendus si mente perculus. Quo verum ab Ise dubietate . sciamus , expetimus, θ' eoestamus vestrum judicium, ne in temeritatis calumniam adι- quarenus incidamus , sed vestro instituti moderamine veritatis, P νectitudinis tramitem nullatenus deseramus. optamus sanctitatem vestram in Christo bene vasere . His respondit
Nicolaus in primis laudans Heni Ionem, ejusque suffraganeos, quod non, sicut quamplurimi, Gallicanis Antistitibus fecerant , Apostolicae Sedis auctoritatem contemnerent , sed ad illam potius confugerent ubi caussa deponendi cujusdam Episcopi versaretur . Deinde ad Herimanni caussam veniens , monuit Episcopos, Me illum dejicerent, sed potius infirmum adjuvarent, sublevarentque, ne pondus ponderi superadderent ; ac tandem ita conclusit: Indicatis autem illum supeν quibusdam excessibus fuisse frequenιer accusatum: pr. quibuι quia ex parte tuus persona dees, nos uni parti ad viterius discrimen credere procul dubio non m fimus, quamvis nee usque adhue qui fuerint tui excessus dixeritis, nec utrum sana erat mente idem Antis es , nee ne, cum ipse excessus 'perpetrabor, evidenter ostenderitis I fati sue actieramur , quamlibet interim infirmitatem ad pomam peccati , quam ad ipsum pertinere peccatum, cui magis eonmendum si, ει compatiendum, quam puniendum , -ι aliquomodo feriendum Eie. Ita exhibet Labbeana editio, contra quam in aliquibus verbis ediderit Cordesius in Appendice Hincmari Rhemensis; nam pro illis verbis: Cre. re praeul dubio' non polsumur, quamvis nec inque sdhuc qui fuerint si i excessus . . . .
nec ne cum ipse excessus . . . arbitramur ... Wι aliquo. modo feriendum Me., stri
rint excessus ... nec cum ipsos exces=- . . . . arbitremis .... veι etiam aliquomodo ferendum este. Hinc supplendus erit, emendandusque Gratiani canon x4. cau. 3. qu. g. Atque ex his ita descriptis firmissimum argumentam deducitur ad osten. dendum, quod superius jam aditraxi ad canonem a. diit. xy., nimirum Episco. Pos quidem Gallican s contendentes de auctoritate Synodorum Provincialiam proposuistis in Conciliis Mereatoris epistolas, de quarum vi inter ipsos disputabatur; nunquam tamen harum auctoritate se fretum crediditis Nicolaum. Videmus enim Senonensis Provinciae An illites sub Henilone congregatos non ausos fuisse χωtentiam ferre in caussa Herimanui Episcopi, veritos ne adversus decretalem epistolam Papae Μelchiadis aliquid facerent, imo & epistolam ipsam Μelchiadis a Nicolao postulavisse. At Nicolaus quamqu'm illos laudaverit , quamquam eis dem gula agendum emet in caussa Herimanni rescripterit, de epistola tamen Μel-'chiadis ne verbum quidem .cit, facturus sane, in ea firmum agnovisset exedicendae distiplinae praesidium o neque enim commodior alia ei offert occasio potuisset, qua Μelchiadis sententiam in medium proferret , & execui a demandandam Pronunciaret, quam ubi de ea proferenda suerat requisitus , Si ab iis , qui ad
exequenda Melchiadis mandata paratissimi videbantur . . ' ἡ Quod Gratianus retulit in canone Ia. Cau. 3. qu. 9. minime legitur in memo. i rata ad inentionem epistola, sed potius nonnihil simne Iegitur in epistola. ad Epi. qu. 9 scopos sysodi Silvan sciensis apud Convicinum congregatos, ex qua superius uixi- de Piomium esse canonem a. dist. ro. Agitur ibi de caussa Rothadi, quem, postquam ad Sedem Apostolicam provocaverat , inauditum damnandum esse volebant .
Eam ob caussam scribit Nieolaus de Odone Episcopo, qui 'nihil adversus Rotha. dum objecerat: Quamquam s objecisset, nihiι ad damnationem jam disti Rothadi με-sceret , cum neminem partis ullas, qui objectis uti annuerex, vel renueret , nostram consum
318쪽
De Nicolao. 3oyren farre adii μ praesentiam nam accusatores quaecumque voluerint dicunt , ω f iamus justum mediatorem non esse, qui sc unam partem audit, ut alteri parti nihil resemet. Ceterum haec etiam consonant cum . sententia epistolae Nicolai ad Henilonem, quemadmodum perspicue liquet , si canones xx. & 14. cau. 3. qu. 9. invicem conferantur: ac proinde hinc occasio esse potuit Collectoribus , ut dicto canonix 1. etiam Nicolai epistolam ad wenilonem inscriberent . Quod vero' in eodemeanoae legitur in vers. His ita praemisia usque in finem, cum pertinere nequeat
ad mussam Herimanni, qui nunquam Apostolicam sedem adire proposuerat nec enim id moliri gravis ejus sinebat infirmitas , proinde relarri non potest ad epistolam Nicolai ad Henilonem , Se suffraganeos ejus . Potius a Collectore haecae ina fuerunt ex aliis Nicolai sententiis, qui pissim in suis epistolis ad Gallicanos Episcopos scribit , non. esse impediendos Sacerdotes , ne appellationem ad Sedem Apostolicam interponam, suasque caussas demum apud eandem Sedem definiendas proclament.
De epistola ad Girardum Episcopum Turonensem. '
. Canonem 1 o. cau. 2. qu. g. , quem Gratianus descripsit ex epistola Nicolai ad inrardum Turonensem Archiepiscopum, Ivo Carnotensis in parte 6. decreti cap.
429. laudavit ex apistola Nicolai ad Alraesum Archiepiscopum Turonensem . Ba- : Iulius in notis ad Gratianum adjectis Antonio Augultino ait, in Codice Victori- no legi nomen ADardi, in alio Codice Victorino rerentiore legi nomen Archalia, in Sangermanensi Arardi, Ae tu Coibertino in arti. Nullam ex his editioni-hus probandam esse jure optimo subdit vir eruditus, arbitratus legendum potius esse nomen Herardi, utpote quem 'certissimum est fuisse Turonensem Archiepiscopum temporibus Nicolai, & perspicue demonstrant ejusdem temporis monumenta; Subiit autem ι Flodoardum in lib. historiae Rhemensis cap. r. memorasse varias Hi mari epistolas Episcopis scriptas , atque inter ceteras Herardo T renensium Anti ut de quibusdam Apostatis ad Ecclesam redeuntibus, ει aliis pomitemtibus suscipiendis. Sed haec parum prodesse videntur ad investigandam auctoritatem epistolae Nicolai ad Herardum, unde depromtus dici potest memoratus canon Io. Sane inter epistulas , quae huc usque sub Nicolai nomine editae sunt, desideratur ista : ac tantummodo inter acta Concilii Suessionensis III. anni 866. aliae Iegitur. epistola Nicolai ad Herardum Archiepiseopos , seu ad omnes Episcopos Provimeiae Turonensis, quae incipit MuItorum a partibus Galliarum . Ex hac vero epistola
nonnulla facile deduces ad interpretationem memorati Canonis I . Cau. a. qu. .,
quum integrum ejus archetypum non habeamus . Refert Nicolaus, se a Gallicanis pluribus Romam confluentibus accepisse, Hincmarum Rhemensem dejecisse quosdam Clericos ab Ebbone ordinatos . Item se ab is maro conscium factum suisse, quibus de caulsis iidem Clerici jure dejecti haberi deberent, imo Ae acta Concilii, in quo dejecti fuerant, perlegisse .. Deinde subdit prudentissimus Pontilax , se qui- , dem paratum esse ad subveniendum oppressis , attamen non posse. facile adcsuci, ut statim dejectos Clericos restitueret in gradum suum , nisi primum Hincma. rum audivisset, a quo deiecti proponebantur. Ait Nicolaus inter cetera: Verum nur nec hol isterim justi camur, nec pro hoc quemliba condemnamsι; nec facile voremisorum Disitired by Corale
319쪽
31 o Pars secunda. Caput LXXVII. .
istorum spernimus , nec reserentiam jam dctyi fratris improvide reprehenssimas . LIIus qui lem , se obturare aures ad clamores pauperum , ides humilium , dignoscamur ; hoc vero, ne de incognitis immature judicare quidpiam videamur . Hinc de Herardum , &Hinc ararum hortatus est , ut rursum caussas dejectorum Clericorum discuterent, de clementer de illis sententiam reformarent. Quoties igitur sententia canonis Io. Cau. a. qu. t. eam interpretationem accipiat, quae maxime congruat eum sententia memoratae epistolae Nicolai ad Herardum, ego non dubitaverim , quominus idem canon Nicolao recte sit tribuendus ; quoties vero ita canon intelligatur, ut a sententia memoratae epistolae procul recedat, ego non facile eo deve
nero, ut in diversis ad Herardum scriptis epistolis contrarias Nicolai sententias agnoscam . Hinc aurem intelliges , quid significent ea Gratiani verba Presbyter paupes nec non illa suae paupertatis eas fa I etenim sicut in memorata epistola Nicolaus eos appellavisse pauperes profitetur , qui humiles essenti , ita paupertatem dixit humilitatem, sive animi demissionem. Pro illis Gratiani verbis r Clari emendatione
legit Ivo : celeri emendatione .
De epistola ad Rodullam Archiepiscopum Bituricensem.
Primum abs Iohanne Cordesio in Appendice opusculorum H cmari Rhemensis, deinde a Binio, Sirmondo , ac receniluribus Collectoribus edita est epistola Nicolai, qσα incipit: Susceptis sanctitudinis true literis directa ad Rodulfum Bit ricensis Ecclesiae Archiepiscopum . Eum in primis Iaudat Nicolaus, quod erga Sedem Apostolicam maximam devotionem exhibeat , brevibusque deinde verbi si ejusdem interrogationi satisfacit septem subjectis capitibus . Caput primum pedi itinet ad ossicia Corepiscoporum , de quibius tune praesertim in Gallia crebras scivimus subortas fuisse disputationes. Caput secundum aliter habetur in Labbeam Collectione, aliter apud Cordesium; nam in editione Veneta Labbema in prima
Appendice epist. I9. eadem omnino habentur , quae legimus apud Gratianum int an. 3. Cain s. qu. 3., dummodo Pro illis Gratiani verbis provocaverim, vel f eue. lςgamus provocaverint per appellationes., vel f haec. At apud Cordesium haec tantummodo verba leguntur: Primates autem ni/iι privilegii babere prae ceterii, ni quantum sacri canones concedunt , prisca consuetudo tuis antiquitus contulit, di ni-mua, ita ut secundum Nicaenas regulas suis privilegia seruoruν Ecelasis ; praeter β. Apostolica Sedes aliquam Ecelsam, vel Restorem ipsus quolibet speciati privilegio δε- inmeriι honorare . Apud Ivonem in parte s. cap. 36. eadem Omnino leguntur Verba, .quae sunt apud Gratianum neque omnino illa repugnant cum adjunctis temporis illius, S provinciarum Gallicanarum , cum non ignotum sit, Bituri- censem Ecclesiam jura Primatus super plures Gallicanas Ecclesias ex plicavi me. Videatur ad hane rem epistola Philippi Prineipis ad Innocentium III. , quam edidit. Balvetius in lib. 4. de concord. Sacerd. S Imper. cap. 13. In capite 3. eadem leguntur verba, quae habentur apud Gratianum in can. ra. dist. 23., ubi sane notanda est disciplina Romanae Ecclesiae, quae nono saeculo vigebat, juxtae quam sicut non Diaconorum , ita nec Presbyterorum manus sacro Chrismate inuugebantur. Ceterum in Ordinatione Epistoporum erat in usu , ut manus novo. rum Aut istitam Chrismate consecrarentur, quemadmodum deducitur ex Concilio
320쪽
De Messo. Carisiaco anni 3 18. can. i s. Hinc autem forte illud evenit, quod Graeci temporibus Nicolai occasionem arriperent, dicendi se auctores esse quodammodo sacri Chrismatis, & ab ipsis per totum mundum tribui , quemadmodum idem Nicolaus conqueitus e it in Responsis ad consulta Bulgarorum cap. 94. Quae habentur in capite s. apud Nicolaum , leguntur eisdem verbis apud Gratianum . in Can. 6. Cau. 3 o. qu. I. , dummodo animadvertatur, postrema verba sive ε
apud Labbeum, sive apud Cordesium ita haberi: delicta ignorantiae meae ne memi- eris. Temporibus Nicolai plures matrimonio juncti, ut occasionem nanciscerentur a conjugibus recedendi, uxores suas cogebant, ut primae uxoris filias in Sacramento Confirmationis exciperent , quemadmodum viceversa uxores maritos ad idem peragendum inducebant , ut praetextu 1piritualis intiae cognationis ab illis diverterent , & nova conjugia contraherent , uti colli8i potest ex Flodoardo , qui in lib. s. capia M. refert , Hincmarum Remensem. scripssse ad Lupum Episcopum Catalaunensem pro quodam , qui dolo deceptra suerat, ut intantem proprium ad cathecbie dum teneret , item quid de hac re bnodua decrevxvit. Iam olim in Comedio Compendiensi anni 737. cautum fuerat, ut siquis privignum, vel privignam in sacramento Confirmationis suscepisset , a congressu conjugis abstineret , non tamen novas nuptias contraheret irem in Concilio Cabilonensi Il. anni 813. statutam fuit ν ut siqua mulier filium desidia , aut fraude susceperit in Sacramento. Confirmationis, ageret, enitentiam, quamdiu viveret , non tamen a marito di-
vermet . Hanc ob rem Nicolaus Gallicano Antistiti scribens. illud potissmum voluit , ut quae in Consiliis Provincialibus statuta fuerant prudentissime, sine disecrimine sanctissime custodirentur . . . In cap. 6. ejusdem epiliolae leguntur Verba canonis F. Cau. 33. qu. 2. , dummodo tamen deleas verba ilia sne judicio, quae tum in editione La ei, tum in ciη. s. editione Cordesii desiderantur, quamquam habeantur apud Ivonem. Forte perii. 'μ' 33'nent illa ad cujusdam ignoti G sisgraphi additamentum . Quod autem in eodem
canons laudatur ex regula decretalium Leonis Papae, resereqdum est ad canonem 4 cau. 33. M. quemadmodum alii jam recte animadverterunt . Demum in capite . epistolae ita legimus in editione Labbeana a I'oreo .Gloria in excelse. Des Gn.s
ab Episcopiι in Coena Domini inter Midarum solemnia more nosta dicenda est. Pallio Oreo Apostolico eadem die titi illis solis est licitum , quoui solis ab Apostolica Gn . permissum . Vis consonat editio Cordesii, dummodo pro postremis verbis is a . substituas : Quibus est ab Apsolica Sede permissum . Gratianus haec eadem retulit In
De epistola ad Rhadoaldum Portuensem , & Iohannem Ficolensem Epistopos.
Cum Lotharii & Τ umergae dimissae conjugis controversa Francorum Eccle- eis fiam maxime turbaret, illius caussa misit Nicolaus legatos Apostolicae Sedis duos, eous i. Rhadoaldum Episcopum Portuensem , & Iohannem Epucopiam Ficolensem . Non qu sunt haec nomina in Ecclesialticis monumentis obscura; nam scimus, Rhadoaldum,
nominant alii Odoaldum Episcopum Portuensem subscripsisse Concilio Romano anno A1x, nec non Iohannem Episcopum Ficol sem calii legunt Ficoclem