장음표시 사용
101쪽
VIII. Quae autem ipse in Labbeo, & in
ubicio vellicat, a nemine unquam pro autographis venditata fuerunt: at neque Doubletus in loco a Germonio indicato ullum diploma Dagobertinum ,
in quo cerui ad sancti Dion ii sepulchrώm bisorιa
narratur, exhibuit libro tertio pag. 63σ. historiae Abbatiae Sandionysianae. Et Mabillonius si alicubi scripsit, genuinum diploma autographum nullum a se visum Dagobertinis antiquius, haud tamen propterea scripsit non reperiri: cujusmodi sane est charta Lambeciana, quam serius acceptam edidit in libro quincto pag. 376 . Immo alibi disertissimis verbis assirmavit, Dagobertinis longe antiquiora a se visa, & manibus suis contrectata, praecipue vero in Itinere Italico, cujus lectio Germonium errores suos dedocere poterat. IX. Porro in diplomate, quod monasterio sanctimonialium Lindaviensi ad lacum Potamicum Ludovicus Pius Imperator creditur concessisse, dc de cujus sinceritate praeter Conringium, Baiurius, Mabillonius, ic Tenzelius dubitarunt; si tot sinceritatis notae concurrunt, quot pridem viri cruditi adnotarunt, ut sent forma characteris atque sigilli, Ludovici Pii monogramma, & Notarii recognitio omnes tamen & singulas easdem notas statim exsufflat unus turpis anachronismus Moguntini metropolitae Rabani Mauri, cujus postulationibus diploma illud dicitur impetratum fuisse a Ludovico , quum nonnisi
102쪽
LIEx I. CAPUT UI. TS nonnisi integro septennio a morte ejusdem Imperatoris Rabanus Maurus ex abbate Fuldensi sedem
Moguntinam inscenderit, nempe anno quadrage simo septimo supra octingentesimum: quod unum etsi alia definitent, satis superque erat ad detegendam inepti mangonis institiam & levitatem : nisi tamen idem diploma est transsumptum, ut vocant, non autem autographum I de proinde ab exscriptore olim interpolatum, atque alicubi animo simplici restitutum, quum serie in autographo Ludoviciano literae aliquot temporis injuria periissent. Ut ut sit, ejus defensionem contra nonnihil virulentam striptoris heterodoxi Censuram suscepit Maximilianus Rasilerus Societatis Jesu presbyter eruditus libro edito Constantiae anno MDCxo. licet eandem Conringit Censuram aliis de caussis iniquam esse ostendistet etiam Mabillonius in libro tertio de re Diplomatica, capite tertio num. I. quod minime dissimulavit Rassterus in Defensionis suae capite primo. Pro iis, quae contra diplomatumiorthographiam & stilum se congerere minitatur Cermonius, in sequentibus capitibus ei sua verba reddemuS.
103쪽
Linguae Latinae propagatio. Austriae in Neustriae in Galliam in in Italiam appellationes introductae. Francorum in Langobardorum lingua. ebaracteres Teotisci. In Gallia uno tempore lingua Francica , Latina , in Gotisca. Natale solum Caroli Magni. Varia characterum Romanorum fortuna. Attilae studium in Gotbiea
lingua propaganda. Anuli Gilderici Regis,
monetarum Franciae inscriptiones. Rescente in dies gloria Romanorum, imperi a civiatas non solum jugum, v rum etiam linguam suam domitis gentibus per pacem societatis imponere voluit , ut ait sanctus Augustinus in libro undevicesimo de Civitate Dei capite septimo. Hinc trans Alpes victoris gentium populi idiomate barbarae nationes ad jura& mores Romanos pedetentim edimatae: quanquam non illico linguae provinciales omnino antiquari potuerint , nam Ulpianus I. C. qui floruit sub Alexandro Severo, D. de legatis & fideicommissis L. xI. libro tertio aflirmat, suo aevo fideicommissa
104쪽
LIEER. I. CapuT UIL 7s non modo Graeco dc Latino, sed de Punico de Gallico sermone relinqui potuisse. Quum vero Franci sive Sicambri omnium Germaniae gentium claris. simi, primis sedibus suis, quas trans Rhenum inc lebant , relictis, Belgicam, Celticam, dc Aquitaniam, tres Galliarum provincias a Gothis pridem devictas occupassent ; has bifariam divisas, suae linguae Francicae sive Teotiscae propriis nominibus Oosteretita,
de Nester ita indigitarunt, nempe regnum orientale, Ac occidentale: non a ventis, ut aliquibus visum, sed a situ coeli Sc cardine, ut notat Godefridus Henschenius in Commentario praevio ad VIIam
sancti Sigeberti S. II. die prima Februarii. Idque tractum a gentiliciis vocabulis Ooster oriens, Veseroccidens, 5c riita regnum et quae Franci latindiantes, ex Olivario inedio in historia Comitum Flandriae parte prima pag. 293. sive Celtici scriptores ignari linguae Francicae, ut putat Johannes Aventinus in Annalibus Bojorum libro tertio, pro Nesyria & Oopria, primo mustraseam bc Austraseam , de postea
breviore vocabulo NeUrsam de Austriam appellaverunt: quod animadvertit etiam Wol angus Lazius in Viennae suae libro tertio capite undetricesimo. Utramque vero unico vocabulo Franciam dixerunt, Burgundiae interim de Aquitaniae suis nominibus
relictis, sorte quod Austria dc Naustria primae in
Gallia Francorum sedes fuissent, dc ante Burgum diam de Aquitaniam ab iisdem occupatae, ut non
105쪽
uno in loco observatum a doctissimo Hadriano Valesio. Eandem ob caussam Gothi, qui in Italia regnarunt, appellati Ostrogotbi a situ orientali, nempe respectu ad illos, qui regnantes in Gallia de in Hispania ad occidentem, dicti sunt propterea Nestrogotbi,& corrupte a Latinis Wisigotbι , quemadmodum adnotavit scriptor summus Hugo Grotius in pro- legomenis ad Historiam Gothorum, Vandalorum,
ΙΙ. Quod fatum Galliam Transalpinam , idem
prorsus te nostram Transpadanam & Cisalpinam percussit, quam post Gothorum illuvionem Langobardi& ipsi natio Germanica aeque ac Franci, a se Occupatam bifariam diviserunt 3 Uenetae provinciae Au-sriae nomen, Insubriae vero Sc Liguriae Neustriae appellationem imponentes, antiquis nominibus suis interim Istriae dc Tusciae, quas posteλ occuparunt relictis, quemadmodum sua Burgundiae de Aquitaniae Franci reliquerant. Hoc ex legibus Langobar- dicis alibi nos observavimus, ostendenteS caput A striae hujus Italicae Forum Iulii civitatem Carnorum exstitilla : quae urbs Austriae nomen non ita pridem adhuc retinebat, & per multa saecula vulgo Zc inveteribus chartis retinuit. Ejus autem originationem
ignorantes nostrates historici, a Rosimunda quadam Austriaca per ipsos conficta eandem sic dictam literis prodiderunt. Neustriae vero Italicae metropolis fuit urbs Ticinensis, in qua residebant Reges Lango-
106쪽
bardorum. Haec ideo accuratius examino, quia a nemine ante discussa.
III. Hinc immaniter lapsum apparet Wolff- gangum Laetium dum Austrassiam illam Francicam usque in Italiam exstensam fuisse credidit, atque ideo a Paullo ecclesiae urbis nostrae Foroiuliensis Diacono agrum Uenetiis proximum Austriam appellatum, fuisse in libro quincto capite undequadragesimo de Gestis Langobardorum . quippe Austriae nomen toti ferme Venetiae non a Francis, scd a Langobardis inditum fuit: quorum Rex Luitprandus in fragmento praefationis ad Ieges suas apud Berna dum Saccum in historia Ticinensii libro decimo capite quarto diserte nominat Austriam, Neustriam dc Tusciam, itemque in Codice Lindelabrogii pagina σ17. & s s. Austriam, diriam Sc Tusciam. Ita etiam Austriae dc Neustriae meminit Rex Desi-dcrius in diplomatibus pro monasterio Brixiensi sanctae Iuliae in Bullarii Catinensis Cornelii Margarini
tomo altero pag. I 2. S: I7. Serius deinde Austriae nomen inhaesit orientali Francici Imperii limiti in confinio Norici & Pannoniae. IV. Porro tam Franci in Galliam suam ulteriorem , quam Langobardi in nostram citeriorem,& Transpadanam irrumpentes non solum antiquitus rempta provinciarum nomina immutarunt, sed Sclinguam Romanam horridis nec prius auditis vocibus , vocum inflexionibus inquinaverunt, ut Ca-
107쪽
8 VINDICIAE DI PLO MATUM.pitularia Francorum, Sc leges Langobardorum locupletissime evincunt: immo de characteres ipsos latinos utrobique desermaverunt ; unde pro scriptura Romana apud nos primum Gothica de dein Langobardica obtinuit: apud Gallos vero Merovingica
seu Francogallica, sic dicta quod sub stirpe Merovet Regis ex literis Francicis sive Teotiscis, de Gallicis
sive Latinis coaluisset: quarum una,praecipue a Transalpinis adluic passim usurpatur, nempe , quae ab illis proferri solet, ut B. populi enim illi septentrionales, ut linguam, ita Ze characteres proprios a Romanis diverses habuerunt, ut erui posse videtur ex
Agathia, qui eos vestitia Iingua a Romanis diverses appellat in libro primo pag. I 3. regiae editionis . Si autem linguam, utique de characteres proprios , ic a Romanis diverses, Francos habuisse necesse est ; si tamen ullos habuerunt ante Ulphilam, qui Gothicos primus invexit, ut dicam. V. Idipsum de Danis suis ostendit Olaus Wormius, de Saxonibus, de Anglosaxonibus Henricus Spelmannus, aliique. Monaclius Olfridus Rabani Mauri discipulus in praefatione ad Euangelia lingua Teotisca a se rythmice conscripta id diserte de Francis suis his verbis testatum reliquit: Lingua haec, ait, meluti agra lis babetur, dum a propriis nec scriptura , nec arte aliqua ullis est temporibus expolita . Haec eadem lingua Francica adhuc saeculo decimo rudis erat, ut scribit Johannes Stumpssius io
108쪽
LIRER I. CAp UT VII. 79 Chronico Helvetico loquens de Nothero monacho
Sangallensi, qui sub abbate Ternardo psalterium in
linguam Francicam rudem adbue inconditam convertit.
UI. Hanc linguam Francicam, in quam sub Arnolpho Imperatore Psalterium transtulit Noth rus, suam Germanicam fuisse assirmat Ioachimus Uadianus in libro altero de collegiis de monasteriis Germaniae. Quare Franci lingua veteri Teotisca ut bantur , quae ex Gothica omnium linguarum septentrionalium antiquissutia originem duxit. Ex Gothica etiam profluxit vetus Cimbrica sive Runica, Suecica, Danica, Norogica , Istandica. Illam eandem G thicam , & veterem Cimbricam strenue ab orco revocarunt Wormius, Arrerimus , Ionas, Stephanius,&Junius. Nunc vero ex literis Viri in literaria perinde atque in Batavorum Republica Senatoris Gi berti Cuperi ad inglia chium Musarum aeditimum Maudibus literariis insignem , audio illustremini nem Sperlingium Regi Damae a consiliis totum in
eo esse , ut examinet veram scripturam Gothicam, quam nemini adhuc perspectam fuisse arbitratur. Laurentius Noelus , Lambardus , Delmannus, Sel-denus, elochus promoverunt Anglosaxonicam. Francicam sive Teotiscam egregie excoIuerunt Gobdastus, Freherus , Lindenbrogius , Opitius ,-idem , qui supra Franciscus Iunius Francisci filius in observationibus ad Willeramum. VII.
109쪽
VII. Franci ergo propriorum characterutria ductus ic lineas cum verborum serdibus in Galliam invexerunt: quorum integram syllogen ex uno Gregorio Turonensi congessit Isacius Pontanus in Originibus Francicis 3 ne quid dicam de Carolo Cangio, qui non modo Francorum, sed omnium gentium, barbaras dc exoticas voces, unde linguae latinae nitor squaluit, laboriose, de apud infinitam posteritatem victum conatu enucleavit. Hinc popularis noster Venantius Fortunatus Charibertum Regem Chlotarii I. filium veluti ortum ex Sicambris seu Francis peculiari idiomate utentibus, prodigii instar reputavit latinam linguam calluisse. Certe praeter Ot-sridum, qui Euangelium, aliaque nono saeculo Francica lingua si ve Teotisca conscripsit, barbariem linguae Teutonicae ad regulas grammaticales reducere conatus, ut de eo scribit Trithemius ; de praeter Wil-laramum abbatem, qui undecimo saeculo idem praestitit de Canticis Canticorum, quos auctores typis vulgatos habemus; longe ante in sermonem Gothicum translata fuerant Euangelia: quorum codex vulgo argenteus appellatus, quod literis argenteis mille ab hinc annis fuerit conscriptus, in apertum prodiit Dordraci, dc deinde Amstelodami apud Ianilonios anno ΜDCLXXXIri cum observationibus Francisci Junii, &Thomae Mareschalli, addito alphabeto Gothico . Runico, 8c Anglosaxonico, necnon Glossario Gothico: ubi Junius inter se conseri linguas septentri
110쪽
nales, & innumeras vocum originationes detegit. VIII. Hano Gothicam translationem tribuunt Ulphilae Gothorum episcopo, qui literas Gothicas ad Graecarum imitationem sub Valentiniano& Valente Imperatoribus primus invenit, ex Socrate libro quincto capite tricesimo tertio, & SOZomeno libro sexto capite tricesimo septimo Historiae Ecclesiasticae. Eginhardus de linguis suo aevo in Gallia vigentibus haec scripta reliquit loquens de Carolo Magno: mensibus juxta patriam linguam nomina imposuit, quum ante id tempus apud Franeos partim latinis, partim barbaris nominibus appellarentur: de Gerardus in vita sancti Adalhardi cum eodem Carolo educati, apud Bollandum tomo primo Januarii pag. II 6. num. qa. Rui si zulgari, inquit, ides Romana lingua loqueretur, Omnium aliarum putaretur inscius: si vero Teutonica, enitebat perfectius': si latina , in nulla omnino absolutius . IX. Hinc patet, tres omnino linguas uno tempore in Gallia viguisse; patriam nempe, quae
duplex erat: Francica, cujus in palatiis erat usus,& Romana sive rustica & semibarbara a Romanis Gallis orta, ut notatum a Cangio in praefatione ad Glossarium num. xxxm. Reliquae erant Latina, Barbara, quae Teutonica &Teotisca appellabatur, cujus mentio est in canone decimo septimo Concilii Turonensis anno decimo tertio supra octingentesimum celebrati. Singularum vero specimen antiquisi