Maseá¸µeá¹® middôT meTalmûd Bavlî hoc est, Talmudis Babylonici codex Middoth sive De mensuris templi, unà cum versione Latina ... Opera & studio Constantini l'Empereur de Oppyck ..

101쪽

loca quaedam S. Scriptiirae litis frentur ex iis quae ad hunc descriptuna locum , quem ex Josepho et ira νὶερον nuncupare posusemus,pertinent. PrimumIosephus nos docet manifeste totuni hoc citra iερον non hypaethru sede parte porticibus affabre factis ornatum titille, quibus ab injuria caeli immunes esse possent qui ulterius non progrediebantur. Ainis inquit eodem

το υ cpὐ κεσαν , μονολι, λύο. της μαρμάρου κεδώνοις φοι-τ α μααν ούρας ον υ duplices porticus omnes, quas columnae sustinebant quin, o vicen is cubitis altae, desingulissaeis marmore candido: laquearibus autem cedrinis tegebantur. Itaque cum Ἀρὰ quod

templum reddunt frequens mentio fiat in Evangelistarum scriptis, non sunt eorum verba semper de ipsi templo proprio

dicto accipienda: nam Servator in templo isto populum no a docuit, utpote inde exclii sum; sed vel in atriis vel hoc exterio. ri loco quem Ioseph sicut SI Euangelissae εροι vocant, scit primum ut atria secundum quod tam attigi l ερον dicuntur Sanccum Servator in templo docuisse cap. 8. Johannis legitur, quo mulierem in adusterio de praehensam Pharisaei ipsi adduxerunt; alium locum praeter hunc, qui erat caetra atria, designari credere neque, quandoquidem c Iosepho observatum jam fuit, impuris atria adire fas non fuisse. Qui in atrio docuerit Christus, dicetur postea pergo ad nomen generale 'p)ma, quom πν ρον primum templum etiam designari autumo quia praeter varia . . testimonia a Reg. 13. i.&ci quibus illius nominis usus extenditur, alicubi bene observat id ipsum D. Κinachi , cum inquit, pDdma' pa mons domu si uni emum vocatur domissanctuari, Quocirca nihil impedit

quominus istud a Reg. II. 2 3 ivnd In receptaculum lectorum,

fuerit in eodem illo primo sancto, ut vocatur ex Iosepho; quamvis in domo Dei fuisse dicatur quia hoc nomen lati sitim rpatet. Nam lectorum usum ab interiori atrio religiose arcu ille Iudaeos, demonstratum fuit cap. i. ecl. 8. Ideoque sublesto Fo arς 2-

102쪽

argilmento nituntur, qui ecco quod Ieho sebali nepotem schum in domo Dei occultaverit, in aede sacra vel proximii maedem incessis ei adjectis moniales virgines habita sic contendunt. Etenim ut nihil dicam de Iehosic bae matrimonio Juncta cnim erat viro sacerdoti Iojadae; nec de honestate , quae minime permittebat ut virgines Deo sacrae monas suas cum facerdotibus haberent communes foeminis interiora ista loca adire non dabatur: ac ne quidem Iehosebam eo penetrasse ex illo loco evinci potest, saltem si Iudaeis in suis ceremoniis Mritibus fidem habere velimus. Verum spectemus alia. In codem loco. i. inter ambitum templi sive murum motis Matrium collocari debet, eo judicio, exedra illa a Reg. 23. ii tibialebantur equi quos Soli consecraverant, quibusque Soli orienti Obvvam procedebant, prout ista idololatria eXHebraeis&profanis auctoribus liquet. Qesia secus sentientes in eo decepti videntur, quod ob exedram domum significare, quae in sub urbi is civitatis est et, existimaverint cum tamen appendicem alicujus structurae passim designet cujusmodi hic varias fuisse, i. exedras sive cellas aut conclavia,e cap. i. huius tractatus liquere potest. Deinde significatio ζὰ mn, quod a Reg. 23. legitur errori causam praebuisse videtur quia cnim hoc nomen Chaldaeis taburbia significat, ideo isto loco idem designare creditum fuit. Sed si quis conferat i Chron. 26.i8. intelliget facile, tropum istic agnoscendum esse: nam o mi in singulari csset 'mo, quod idem esse cum Ia iri per literarum via cnallagen quis non videt iniqui a P in Chronicis locum hunc de quo agimus designat. Quemadmodum enim suburbia extra civitates sunt, carum veluti partes cxteriores quae civitates a pecingunt pari modo extra atria omnia, intra templi ambitum, i murum extimum locus erat ipsa cingens atria aedemiaque iis inclusam, instar suburbiorum quorundam ubi porticus columnis distinctae Variaque receptacula suburbanarum aedium velutis peciem praebebant. Verum quidem est . . Chr.

ille

103쪽

T. II. Sect 3. 47Cap. 26. q. s. strictitis accipi. i. pro parte spatii istius occidentali ac non per se sed quia ibidem per marest ringitur ad latus Occidentale. Caeterum in eodem spatio, sed meridionali fuit, ο φυλακιον , cujus crebra in Novo est sit mentio etiam libri diuer variis cap. ubi cum varia nobis gazophylacia proponantuc istud inprimis ad rem praesentem facit

quod cap. cet. 6 describitur distor duernfin pna Dp indue Utaram ) π pna patrue diaria e zHon rati, d)Ι dueis fi)fzna irv pza tyn, duo receptaculi erant in Ianectuario, unum receptaculum silentiam altertim vasorum receptaculum silentium erat, in quod timptes peccari Pomo nam conferebant cum silentio, pauperes vero bonorum ij inde alebantur cum silentio. Sic tu enaga Zophylacium pauperum erat in primo ερω, ut inhaereret atrii muro, adeoque inter utrumque stet locum qua ratione ad 1a atrium Iudaei illud retulisi mihi videntur. Nam quod in t pn statuatur, nihil est cur quemquam moveat quia supra

docui totum montem aedis eo nomine venire Han C sententiam praeteres Chr. 28 ir exigunt Marci verba S et D Joen cap. i. se et I huius libri admittit vero Iosephu S. Mar. cap.ra. vers/s haec legimus, καθίσας I, σῆς καπναμὼ ζ γκ ρίγλαι, λαξ dcc sedens Iesius e regione gazop ticii, videbat circ.

ubi conte disse Servator legitur quod tacite non praetermisissent vel aequis animis passi fuissent Iudaei, si in atrio factum fui he quandoquidem docent in , In f, u a d p Π, sedere in atrio non concem recibus familiae Davidis isti vero Iudaeorum magistri Servatorem nostrum regem quamvis esset

non agnoscebant. Deinde ech. I. cap. l. inter loca Levitariana

excubiis assignata fuit a porri receptaculum obtilion e atqui Levitas extra atrium excubias egisse constat. Denique illi sententiae non adversatur Iosephus λώσ λογ. . κε p. ιδ cum de atrii porticibus ait, αἰ α μεἶξ των πυλων A F τειχους ενδον ἄροαμώ α. πωτῶν - ο φυλακιων, quae sic reddo sorticus interportas, muro aversae intro, antegazophticia Nam Iosephus cum antea diceret

104쪽

H. diceret 2 Λίτου - ῆι ν ta τὸ cnρον ρόν, per hoc procedenti-bm adsecundi sinctum, d prius exteriora quam interiora describeret, stiladebat satis, se cum ex humani corporis situ loca desci beret hominem spectast ut oculos ad interiora loca conVertentem. Quapropter ubi dicit τῶν αἰοφυλακiων, aΠ te set 'lacia fuistb atri porticus hoc sibi vult, cum qui se a templi ambitu ozophylaciis convertit ad atrium, i locum interiorem habere ante se atrii porticus unde a Zophylacia mille porticibus exteriora consequi videtur. Atque idem de nummulariorum mensis S vendentium cathedris udicium cst, in hoc extimora est fuisse in ratione intelligendum quod de bobus S ovibus ejectis νῶρῆ de mensis ibi eversis tradunt Euangelis ae Matth ai. Ir Ioli. 2. I SI I . Ubi quae de anua talibus habentur, aptis Midoneis ad sacrificia in templo peragenda ,satis percipiunt qui ad ceremonialem veterum cultum attendut denti mulariis magis ambigi posset, quo spectarint. Invenio tamen in libro d)Ιpo e a JAM etiam in ἱεροδ nu-mularios fuisse adeo ut cum de venditione ac emptione, tum de re numaria ficile probari possint quς ad Euangelistaru testimonia illiis randa faciunt. Sane tabernas in quibus usui necessaria mercarentur plurimi agnoscit Gemara Talnaudis Babylonici variis locisci inter alia libri di i xv cap. I. annotatur R. Ismaelis moribundi prophetia, orba s)ad - a sera a fis Dan: pue ii dan quadraginta annis antequam vasaretur Aedes, migravit supremmsenatino consedit in tabernas. Idem dicitur in addis in Gemara sol edit Venetae I facie priori sub finem, Id tueri viri an, murran,Prana ira Pad ba,

et iis remm sensim omnimode ab exedra lapidum caesorum loco ubi olim habebatur senatus ad tabernas, se a tabernis ad Ieru . salem. Quasi dicerent, ob populi peccata senatum is una paulatim locum sanctum dereliquisse quemadmodum Talnaudi-stae ibidem enarrano. Unde videmus inter atrium S Ierusalem aliaque circui acentia loca, fuisse osticinas vel tabernas,

apud

105쪽

liquiilet nimirum in hoc exteriori inter atrium S ambitum, extimum spatio, quod speciatim stad c mons aedis indigetatur. Ita enim R. Nathan qui jussi cognominatu Π, rapuer ino pus 'an D rvd da pioru id locus erat extra exedram Apidis caesi in monte aedo, cui nomen tabernae. In quibus quid ageretur indicat Elias, 'a Ri unet inzd od ira in domue n)rro pub' pue diari, an firi: si pati, id di ilino, autems semira vocare locum apertum ad spatia libera, ubi vendunt merces, tabernam sic domus ubi mutuant pecuniam cum faenore dicitur taberna Ubi videmus posterioribus verbis etiam numulariis locum assignari quorum genus

quoddam nobis in diuer proponitur, idque sub unius nomine qui prae caeteris pius S iustus fuerit, uti erunt. Sic igitur audi or infit c. s. se . I. ru in Sisin )z snvs rva Dpd d)amvr ' Ιβ, hisunt praefecti quisuere insan Zuario, Ioannes lius Pinch spraefectus tesseris, sec. Deinde subjungit sect. q. et a para fion, v I pnirim i rmnino in dam fido uerso)fiala a Si ora a n Sapni os in il irrat Uz d a d in fido di si uersir rura a pn si mors fir vis of pila di, quicunque quaerit libamina adii Ioannem, tu es Fis numariis praefecfusi est cui dat nummos, o vicissim tesseram accipit deinde compellat chi iam qui praeeu libaminibuου cui tradii tesseram, accipiens vicissim libamina vesperi conveniunt ut, chba profert tesseras, orearum loco numos accipit. ubi etiam emendi vendendique consuetudo observetur . Alibi etiam in eodem libro varie explicatur, qui in templo pecuniam tractaverint ad quae mensis opus fulta. Quin &numulariorum &τ m mensarum expressa fit men

bant in orbe Ierusalem , ut vult Barten. 2S autem die ad mensa sedebant in templo. Ubi consideranda Maimonidis verba: panno S ab oli ob tue 'ari ilia Sarno uoue do artio inue ob bio, mensa, i ad mensam quae eis ante numalarium sive trapezitam qui

106쪽

supere accipit scit pecuniam. sic vocant eum, quipermmat

pecuniam, trapezitam inMisera . traditionibu Vero Matth. 2I J Ioli. a. quae capita jam produxi naentio fit κ&λλυσις - , sectio s. capitis hujus I. Schchal. negligenda non est, quum ab iis qui sichim permutantistimulariis persolvendos cste su abi lege sanciatur in pauepautem Graecum GPυC Qerivetur. Dc ducunt autem uel a Sp, ac si leve S ille ac minutulum quid dicas nati est syllabica adjectio , quae istum in vicinum a permutat. Adeo ut rabi videatur esse λεδον tenue minutulina illaid de quo Luc. a I. a. nam Heb. Que pa . vel quae potior s)ntentia sicli sacri partem es e affirmant. i. adsimiliti etiamsi ad posteriora tempora respiciamus quinquentimulos sive deutas ut vocant Belgae, cupos criorem numerum, i. 8, amplectimur. Unde liquet quid muliercula ista in pauperes contulerit. Sed de lais satis: ulterius progrediamur.& quum varia quae ad primum ερον pertinent percurramus, portam quoque insignem, cu)us cap. i. Misia speciatim S distincte non meminit, contemplemur quia Vers S. cap. IO. l. I. Reg. hinc lucem mutuatur cum alias non appareat, qUI tantopere extollatur asstensii ille quo re ad domum Dei ascendebat. Verum quidem est reges etiam per Orientalem portam ingres sitiis e templum, unde factuna ut haec porta I Chron. 9. 8 porta regis nuncuparetur attamen portam habuerunt propriam in Occidente, eamque mirandi operis. Nam quum

profunda vallis inter urbem S occiduum tenapii latus dehisce -rct, ut pene ad prospectum oculi caligarent, aggesta terra eam explere neces e habuit rex Salomon quo aditum sibi in tem plum pararet per eam portam , quae illic in primo erat ερῶ, SI cum aliis quibusdam a Iosepho his verbis describitur, θεω ,οις μέρεαζ icόλου πιλο si φέ ων. ἡ εἰς τα βασίλ α τε - αιν, ἡ λοιπὴ θ εἰς ἀί-22 GmMν Occidentales autem ambiim partes quatuor portas habebaΠt. Harum una in regiam ducebat,inte me

107쪽

Hrema in reliquam urbem. Atque inter laas posteriores ctiam S urbem occurrebat vallis, ut Iosephus ad icit. Inde jam perspicitur quare una ex illic Chron. 26. 6 dicaturporta injeriri sin aggere scendente puta quod terra injecta agger ad ascensum

commodum crcuerit SI ascenderit. Imo hinc locus alioqui dicticilior in Esaia cap. 6. ver. 13 illustratur quoque riuum cnim dicitur, Sicut querciae or robur, quae in injectu salumen

in eis; si ad commemoratam portam oculo con VertamUS,COnvenientillimus sensti se nobis offeret . Nam si subaudiatur porta m. d. in porta injectus cujusmodi ellipsim cum Esl. s. t. tum alibi observarunt interpretes prophetia haec fuerit mens: quemadmodum ad portam inJeinus, quae in templi ambitu sita ex in)ecta terra quo vallis sui ecta impleretur nomen habet, omnia firmabantur, quo minus dilaberentur , robotibus aliis que arboribus firmissu is sic semen sanctum habitans in templo spirituali impiis etiam crit instar statuminis alicu)us. Quoiectant verba Doctoris nostri Mat. . . r. Nisi contraci uissent dies illi afflictionis non fuisset servata, a caro se propter

electos contrahentur dies illi. Caeterum Acha rex impius quum

regi Assyriae , cu)us ope ab Israelitarum S Syrorum regibus liberatus fuerat, gratificari vellet, hunc accestum ad Dei aedem amovit quemadmodum de alia ad Dei cultum pertinentia in idololatrae illius gratiam summovisse legitur a Reg. 6. IS. In ter quae fuit operimentum sabbathi, radet arm quod in cum finem confectum videtur, quo populus diebus sabbathicis magna frequentia confluens, quem porticus quandoque capere non poterant, sub illo tegmine ab inJuria caeli tutus esset. Non me fugit qui Iudaei citatum para graphum explicen verum variis de causis quas addere prolixum nec necessarium, qtria proposita enarratio cum vocum significaturi antecedentibus omnibus congruit maxime nondum arridere potuit. Porro quae hic annotata fuere de regis ingressi per portam orien-

1 talem

108쪽

talem dc occidentalem, non ita accipi velim, ac si nunquam ipsi alia porta patuerit nam fuit cum δί alia via exiret. Sic a Regum II. 9. rex Ioaschus e templo ad regiam deductus dicitur via portae cursorum. Quae porta quo loco fuerit docet

comparatio vers. s. c)usdem capitis cum 2 Chron. 23. q. ubi Cadem porta collocatur inter portas d)zzo, quas ad meridiem fuiste existimant; sicuti portam id sive ni id cujus ibidem fit mentio, ad Orientem fuisse statuunt. ae tamen ita accipienda non sunt quicquid Iudaei quidam sentiant quasi praedictae

pori in atrio fuerint; sed in ambitu extimo. Etenim duo regiorum custodum e sacris ministris desumptorum hordines ibi

describuntur, quorum unus circa regem, alter abi remotior ad extrema templi latera sive montis templi ambitum invigilarent, ne quid adversus regem ab Hathalia moveretu .

Atque ex ipsa historia liquet portam qua de agimus ad posteriorem ordinem pertinuisses, eamque poli chrsre sve sateia

lites nuncupari, quod hi ad illam vicinasque portas ita excubias agerent,ut medii inter illas ambitus portas, atrii murum subsisterent. Denique hoc ex Josepho addam, cum in primo praeter porticus S ruaria receptacula multum spacii, ut jamc parte vidimus, vacuum fuerit, totum hoc fuisse variegatum lapidibus diversis: υποι θρον απαν huius spatii gram λιλτο-ιν- δαπῶν λίθων καὶεροωμον. i. totum ob d os attum variabatur,omnium generum lapidibus pratum. Hactenus Varia quae inret 'o stricte sumpto in Sin continebantur expedivimus, adeo ut ad ymbi redeundum videri queaci Verumtamen quia huc collimo, ut ea inprimis annotem quae a S literas penatius intelligendas faciunt, nec quemquam latere potest quaedam ab Euangelistis in tres Σολομα νῆ' porticu Solomon gesta perhiberi; ideo quamvis de primis porticibus jam actum sit, distinctius de hac parte quae a Salomone nomen habet dicendum est. Itaq- de loco dubitari posthi istius porticus: nam quia primum tem' pluma Salomone solo conditum fuit, ratio non apparet cur

109쪽

T. II. Se 7. M Jῆ haec porticus potius quam illa dicatur Salomonis,&postquamc diruto aliud templum extructum fuit, quaeratio ioVis porticibus unam prae reliquis a Salomone denominari suadeat, non statim apparet Verum enimvero rem expedit paucisJosephus, cum depopulo , qui opificum otium averstabatur nec pecuniam quae aliis tandem praeda fieret repossitam habere Volebat, ita loquitur χα ολ λογ κ κες η. mi et τόν βααλ. τἰωαίμπλικί - αἰ πιεγειρα . L QPεξωθεν Ἀροῦ -

gi orientalim in auraret porticum erat autem porticus exserioris templi i. r ad dit apparet l. 8. c. a. profunde alti imminens, proinde siti ix muris quadringentorum cubitorum, axis quadratis conservecta valde candidis Longitudo autem cujusique saxi erat cubitorum viginti , altitudo vero ex Opis Salomonis regis. Quibus verbis multa docemur, primo Salomonis dici, quod reliquis porticibus eversis haec sbia ex illius operibus ideoque&porticibus remanserit. Deinde tibia quaenam fuerit nimirum in prima templi late sumpta hac voce regione filisse primam porticum orientalem valli orientali eique profundissimae

imminente IT . Tertio, cur discipulorum unus admirabundus his verbis compellet Servatorem Marc. 3. I. ιδάσκαλε, δε -

Γάι ibi, Magi Dr, a sic quales lapides hic enim ut alia mittam formai magnitudo, qua ipsis admirationem moVebant, ob oculos ponuntur. Denique, quis locus designetur cum Ioh. io .ri tum alibi, ubi porticus illius fit mentio nequis existimet, cum Christus intemplo in porticu Salomonis ambu lasse dicitur, eum in porticum templi quae Sancto adhaerebat ultra sacerdotum atrium fuisse ingressum. Atque haec quidem de iis quae in prima regione conspiciebantur dicta sunt, ad atrium no conscramus, quod cnήον ερο , ut vidimus Josepho dicitur ubi nostra Milha de gradibus, quibus ad atrium Go mulie -

110쪽

mulierum ascendebatur, verba facit atque illorum occasione quaedam multis totius structura partibus communia proponio. Gradus autem inter etiam σολο dc τὸν Δ προν hic numerantur duodecim quibus dimidii cubiti altitudo latitudo tribuuntur, ut S reliquis omnibus, si eos qui ad porticum templi sive pronaum erant excipias. At Iosephus, tuum ei in pluribus cum auctore nostro conveniat, hac in parte longe ab eodem recedit. Si enim verba illius, cum de Herodis templo loquitur, bene expendas, invenies primo numeri diversitatem, quum pro duodecim substituat quatuordecim mec hos ubique quia secundum circuitum alicubi dicit fuisse σοι πιν βαθμῖm λ ρος, paucis gradib cansilem, Cum iamcn I respectu is, quibus plures in hac ejus descriptione non ponuntur, pauci non sinat. Cu)us causa est quae secundo notetur differentia graduum, ut ipse agnoscit, inaequalitas trientales enim facitiis qui latera claudunt depressiores: ut haec verba edocent quae in graduum atrii Israelis descriptione adhibet, ' πὰς

αλὰ α τήν τε βαθριων - βωχύπροι, namque i is quinquegradibus, qui ad alius portas ducebant, erant breviores. Quae Gelenius male vel vertit vel saltem distinxit, quasi gradus, quorum ibi meminit Iosephus, a gradibus aliarum portarum superarentur grabibus quinque: quem sensum Graeca constructio non ad .

mittit, nec etiam graduum numerus. Etenim isto loco, i. ἁλωτ ε κε p. ιδ. gradus illos quindecim cum quinque alijs confert, quorum antea mentionem fecerat, sicuti ex attenta

collatione liquet a lateribus dextro sinistroque atrii Israelis SISacerdotu collocaverat adeo ut plane impossibile fuerit, hos gradus ab illis, qui tantum quinq; erant, quinq; gradibus su- berari. Tertia differentia inprimis observanda, cum Josephus illitudincin quinque graduum i secundum Misaajoth, duo-um cubitorum cum dimidio inter atrium virorum4 Sacer

dotum non collocat cum hujus libri auctore sed in lateribus atrii Israelis sive virorum ubi locum fuisse latum decem cu

라틴어 텍스트