장음표시 사용
171쪽
C A P I T. IIL Se . . iis Iudaeis videbatur illicitus, &quidem ex illo generali interdicto, ne ferrum agitaretur super altaris lapides vetit. 27. s. Hinc Hasmonae quum lapides altaris, quos reges Syriae ipsi
dicunt Graeciae, sed illum errorem in notis ad Danielem satis refelli prophanarant, omnino auferre vellent, ita locuti nar
ci in ' frange cisios nam lupuies terras dixit Misericors,
Detu27. 6. Secabimus eos nam non agitabisspereasferrum,dixist sericors. Quasi dixissent, quum Deus in altaris lapidibus ferri usirinterdixerit, Mintegritatem requifiverit quo plane lapides prophanari rejician , fiangamus & ferremus eo dem tum ipsa Dei Iege erunt inutiles. Sed rationem cxpendamus, cur Deus integros lapides in extruendo altari adhiberi voluerit quia auctor noster Deum adferri usum quendam respexisse arbitratur, puta ferro occidi homines Verum si haec ratio admittatur, fiat ut dixit quidam sim o ris permiatim adegoriae fac e literae alio nos deducunt, si accuratius attendamus. Cum Moses populum Deut. .is. I 6 ad legitimi cultus observatione adhortaretur, cinprimis imaginibus illi omnibus interdiceret, hoc utebatur argumento Deum nulla imagine, cum illum alloqueretur, visum fixisse. Hic para-
graphus opimaevi perspicue illustrat illa Exod. ao verba quibus ferrum prohiberi Iudaei docent. Commatis ar. Sesseqvi hic penitius introspicienti apparebit sensus, si cum praecedenti Deut paragrapho fiat collatio.' d. Dcus, E coelo Deus locutus vobiscum,sed absque imagine ; ideoque ne facite deorum argenteorum S c imagines de ne sculpatis imagines in altari ullo, ut fieri ab idololatris solet: lapides incultosvi rudes adhibete. Sic verba ista accepit Abarben et doctis suis in Exo commentariis, ubi inquit ista sues fio a desint cxx simia dirasa ripa , , ratio istim praecepti haec eis ex sententia Magistri Doctoris perplexorum, ne Israelitae eo devenirent, ut in Lipidibus a forma-
172쪽
formarent imagines. Quod exerim citat id Maimonides scripsit Doctoris perplexorum laic libri titulus lib. 3 cap. s. ubi
non tantum istitis legis hanc statuit causam, Deum noluisse ut heliquis gentibus, qui sua altaria uris ornarent, similes essent Israelitae;sed etiam sequentem legem explicat hanc lege mintelligo ascendito per gradus ad altare meum ut non deteganturpudenda tua disiud. Sane haec L. ideo in eodem contextu Exod. zo sequitur scum praecedenti conjungitur, quiae dem spectat non tantum enim ad honestatem in sacris vel inprimis observandam pertinet; sed ad vitandam idololatriam.
ii a i , dbari nostri ,1 ρὰ byda nam, diu, sed o lavd Iam priadem nostipe vulgatam rationem cultira 'horis istis temporibm,quae consi ebat in rere ne turpitudinis. Ideo praecepit Deus Sacerdo- tibin, ut facerent femoralia ad tegendam carnis turpitudinem cum lacris operarentur. Item, ut non scenderet Sacerdos ad altare, quamvι Iam tectas, per gradus ne detegatur inquit 'urpitudo tua ad istud. Ubi recte observatur, Deum, cum idololatriam,
quemvis imaginum cultum prohiberet, etiam speciatim elioris idololatriam abominatum misso. Sed quo haec vercipiantur melius Maimonidis priora verba ob brevitatem obscuriora plene intelligantur, de Pelioris cultu quaedam ad- 'da sunt quandoquidem inde quidam Scripturae paragra-plii lucem mutuabuntur. mum .as. capite liquet, Israelitas
Pelioris cultu Deum diram provocasse idque technis Bileami, qui hostibus hoc consilii dederit, ut Israelitas ad idolola triam allicerentiactum fuisse agnoscet qui Num. e. 1 '
cap. 3I. φ. 76 Cum Apoc. cap. r. versi . contulehit. qui eonfirmat Onhelo paraphrastes Hierosolymitant: num. 24. nam hic Bileam consilium suppe ni huiusmodi
tribuit verba, quibus Balahum instigaveriteriri se u
173쪽
desumsit ut SI alia multa e libris Talnaudicis iam in Gemara Hierosolymitana famosi illius capitis In editionis Venetae fol. 28 facie secunda, sacris literis convenienter idem Bileamiconsilium enarratur quamvis aquae intercurrunt, singulasque consilii circumstantias ibidem expressas pro certis vendi. rare nolim. Videmus saltem quod de Bileam consilio Apoc. 2.14. dicitur, quamvis totidem verbis a Mose expressum non sit, Iudaeos etiam antiquissimos perspectum habuisse iam cum illic idololatria S scortatio coimungantur utramque suasisse Bileamum in Gemarais a legitu . Ad scortationem quod attinet, Bileam in haec verba Balahum allocutus fertur inretion iam si a prostituite suas euras adfornicationem. Deinde
ibidem subjungitur, lini in parra o)ps dii nus cis, studini dii, Infipvvd p)vn resondit ei, an a cultabunt mihi isti'regessit rostitues iam tuam primo; deinde iei videntes auscultabunt tibi. Arome
tandum in casstra Israelitaru abducta fuerat, fuisse dicitur na .uris qui primarius nationum paternae familiae inter Midianitas erat: non quodTZur cum Balahi de fuerit, sed consilium Moabitarum regi suppeditatu, Midianitarum princeps secutus fuerit in commune enim utraque gens consulebat, ut ex initio C. 22. Num patet. Sed idololatriae actus videamus S cum aliis eo praetermisso qui Apoc. 2. Ioannotatur,hunc ex illa Gemara intueamur qui magis ad negotium nost rum pertinc U. Filiae Midianitaria Israelitas invitast narrantur, S quum amore accensos concubitumque cxpetere observarent , dixisse ferun- tur zvsa rv ni disiceri etsi ara te a lege Moses atque insuper e sinu idolum Pelioris eduxis e, idque adorari antequam sui copiam facerent voluis.. Quum vero Israelitae primum dCtrectarent, eas regessisse dicit Gemara, ne gravarentur quandoquidem sola pudendorum detectio sufῆceret:P choris enim
cultum vel eo solo peragi posse, si quis vel in privatis aedibus
174쪽
vel in templo coram illius imagine pudenda a nates denudaret. Itaque pronunciarunt Iudaeorum magistri ut illic re, fertur Uriam fides raro uexaue inta Uiro, , quis denudet seipsum coram duo Pehoras hic incusem ejus quom exemplis quibus da ibidem illustrarunt, quae narrate supersedeo , quia ista honestae aures audire non sustinerent. Quam commode edictis deo amore mulierum 2 apostasia, ac discessione lege, M pudenda denudatione explicari possint Prophetae Hoc A. o. verba, dicere nihil attinet: saus hoc manifestum est,e
ba haec legenti, Ipse venerunt ad idolum Pehoris, o separarintsi
adpudorem , is fuerunt abominationes prout amaverunt. Indectiam liquet, quid Maimonides sibi voluerit verbis supra citaus eundemque recte observasse, Deum cum ab idololatria populum suum revocaret, hoc summopere cavisse, ne in sui cultu vel minima cultus Pelioris umbra remanereta atque hanc fuisse causam cur gradibus ad altare suum ascendi non permiserit, ne pudendorum locus ullo modo detegeretur , quod in Pelioris nefario cultu quam turpissime fieri solebat. Non videtur praetermittendum,obscoenum istumPelioris cultum paulo secius in Rera Gemara, i. Babylonica, explicari ex sententia glossatoris nam 'um non exponit perdue detegere, quemadmodum in Hierosolymitana istud verbum explicatur; sed magis proprie sumi existimat utpote qui annotet in usi, et 11, pnno in bo, cult- 'boris es,ut crepitum ventris emittant
coram eo. Ubi propiu accedit ad proprietatem , . qua aperire significat. Verum cum Gemara Hierosblymitana longe sit antiquior Babylonic atque etiamPelioris cultum plenius explicet, ejus authoritas hac in parte apud me praevalet: sed haec ad ea, quae hunc abominandum cultum in Istaelitarum hist ria respiciunt, suffician .
175쪽
- ----- tinerent . ad quos mactabant, , , ctimas. Receptaculum poparum e-
ta , ....... u , --- l haberent,rdines eorum tres e
cyn quae inter columnas erant. ANNOTATI NE S.
Scire convenit, Iudaeis ficti scia quaedam dici din 'in' snctitate inctitatumNe sanct unctorui alia vero diue d)o planculevia quorum illa censebantur holocausta, victimae pro peccato 5 reatu,nec non eucharistica totius coetus haec vero reliqua eucharistica quaecunq; in priori genere non cotinentur. Pro prior itaq; victimarum genere annuli parati erant ad septentrionem aliaris, ut ibidem priora saltem mactarentur animalia ex legeLev. I. II.Mactabit eum adlatira altaris aquilonare: cui similes alias ad hanc rem proferre solent qui sacrificiorum ritus inter Iudaeos conscripsere. Porro annuli isti, quamvis Hebraea vox id exigere videatur, no erant proprie integri annuli; sed potius dimidiata annulorum segmentata quorum singuloru cum duae essent extremitates, una pavimento affixa permanebat altera demum immisso animalis collo eidem pavimento annectebatur. Hac ratione nitradunt, Vel Unus mactationi par eraU. In eodem altaris latere opis, i iis qui victimas mactabant & pelle nudabant caeteraque peragebant,locum paraverant in quo nam H, nonnemo explicat
176쪽
o pu is fies, Mi A. d. in isto loco, quamvis aliis locorum vicinitas tantum significari videatur, quod admodum est verisimile)non , ut habet editio Vcneta, sed Merant columnae, caeque ut addunt interpretes lapideae, atque humiles erano Eas enim fuisse dicunt ac si dicas pumiliones quo depressas non altas fuisse significen σ His octo columnis quadratas trabes imposuerant, quase Vitruvio transtra dicere possumus: adeoque binae columnae singula transtra sustineban . Itaque si singula transtra quadrata fuere, male in nitidissima editione Veneta legitur aera pro pura ut ira pro Tua quemadmlodum habet editio alia quae Venetiis quoque prodito. Quod de uncis subjicitur ita accipiendum es e vult R. Schemaja ut cum ipsi transtris infixi essent, minima animalia de infimis media de mediis; maxima animalia de summis uncis suspensa dicamus. Qia a deinde ferent, R. Sche- maja his verbis enarrat, runbio uero)ia )pe o)ns am po)dino inreti Q don, dii is, excoriabant , dissecabant,atque intesina
extrahebant in mens marmoreas, quae inferius inter columnas sitae erant. Ubi inter proprie non accipi, docet cap. . sect r. quia spatium columnarum a mensarum loco separatur adeo ut hoc tantum significetur, mensas directe e regione columnarum non fuisse, sed spacio ei respondisse quod inter columnas interciperetur. Atque in mensis intestina aliaque abluta tradunt, cum illa, tum hac ratione impleta volunt, quae Levit. I. 6. &9. acalibi passim ea de re praecipiuntur: quod enim
de intestinis abluendis ibidem Levit. l. 9. legimus , etiam inmensis istis factum as everat R. Hobadii addita quoque causa, ob quam marmor adhiberi in hoc cultu debuerit, ni Sines,n z fib. 'ad vidis sui put)ddo P dra pod)nranii 4, in mensis marmoreis abluebant intesina quia marmor rigidam figidam reddit carnem, con servatque eandem nefarieat. Caeterum observa
alibi etiam Midd. s. scct. r. intestina lavari solita unde in To-faphoth capitis F. hujus libri, ommus adla, ipsi, rid)n no)ra po
177쪽
III. Se 3. 6. I 2In ro 'd'Que ibi obrue ripara, intestina abluunt prima vice in conclavi lavantium, in occulto, quia valde sordida sunt e fercore Deinde iterum intestina, stomacho excepto, accuratius in hisce mensis abluebant : ut ibidem subjungitur Verum de toto sacrificiorum apparatu alius est dicendi locus haec tantum occasione altaris dicta sunto.
bitorum inter altares porticum,
-- ,- - -- ubi , retractio cubili,deinde arebia, trium cubitorum supremus gra-
masncic a ' Γ o' dis, uretractione culiti, retrabio Uzn ara cubiti, fuit areola 4 cubitorum. R. Iehuda inquit, supremus gradu pou retractionem cubiti, retractionem cubiti habebat areolam S cubitorum.
De hoc vase iis ejusque usu legantur quae Moses scripta
reliquit Exod. 3o. 18.4 9 cujus loco postea Salomon o mare fecisse legitur a Chron. . 2.3. . . una cum labris decem ut ex illo Sacerdotes ex hisce vero victimae abluerentu . Postea vero pro mari, a reditu ludaeorum ex illa o an captivitate, labru eos restituisse apparet e Maimonidis tract de n pndifrade j quae insinctuarium admitterentur, Cas sect . q. I . Quo autem simul, commodius ex isto vase abhiere pedes ac manus suas possent Sacerdotes, pro duobus epistonitici fecisse
178쪽
e, o sues, i, lim I iij fi 4 duodecim episeomia ipsi labro, cui non nisi duo erant. Qua sint m ita explicatur in Aruch,
briumse quibus e i fomiis scaturiunt aquae,ut cerdotes lavent ma- es pedessios. In Babylonica Gemara cap. illius 3 Codicis Ionaa similia habentur addita etiam ratione,quare La fuerint epistomia, haec vox placuit, quia Vitruvius hujusmodi lib. io.
illo confecta fuisse 9 ni duodecim ejusfratres Sacerdotes operames sacrisissimis, holocausi,sanctiscarent lavarent manus uas pedes uos unapupillati est, ut loquitur Maimonides sns: smul: ab oculorum nictatione desumpta phrasi in Rabbinorum scriptis usitatissima,ita utra sit contractum e constructos D quo- amodo dicere solentia Navi pu pupisium oculi Ni magis arrideat altera significatio, quas filiam designat uir fit in uni lia , idem tempus ac momentum significet, subaudito ac subintellecto temporis vocabulo,plenaque oratio sit,in una eademque temporis lia, pro eodem tempore. Quemadmodum Syri,cum aliquid eodem tempore clatim factum aut dictum significant, dicere solent mota in filio horae ejiuves temporis ejus sic Matth interpres cum dicere vellet Iesum eodem temporis momento alloquutum fuisse discipulos dixit,
eius quod ibi narratur xi. .eaden hora loquutus es cum illis. Ubi videmus filium, filiam temporis pro ipsissimo tempore poni sicut Chaldaei passim pro semine dicunt filium seminisa ut in paraphr. Onk. Genes T. 9. aliis locis plurimis.
ορος Καν ωπου diris hominta, quasi dicas ipsissimum hominem, verum veri hominis filium me de humanitate ipsius ullo modo dubi-
179쪽
C A ro T. III. Sen. Iasdubitemus. Sed redeamus ad epist omia quaeque de iis in producta Gemara traduntu . Et quo haec plenius percipiantur, observa duodecim Sacerdotes, praeter eum qui mactabat, occupatos fuisse in jugi sacrificio, quod quotidie bis peragebatur: ipsum vero fili unaΚatin etiam Sacerdotem fuisse:ideo dici epist omia 1 parasse pro fratribus Sacerdotibus. Sed ulterius
inquirendum quo modo aqua inderetur cum mari Solomonis, tum labro nam de utroque extant antiquiorum observationes. De mari aeneo in Gemara Talnaudis Hierosolymitatani cap. 3. de die expiationis sive , ou radiu dino rufi o, , in mare sive lacum Salomonis,canalis derivabatur a fonte He tam In textu quidem simpliciter Hetam verum fontem fit isse vel in ipsa civitate Ierusale vel in proximo, locent me verba Gemarae Babylonica in cap. s. )nai fol. quae praemissis quibusdam e Iosiae libro depromptis subi)ciuntur: nos nitra ita ara a )Ι pra s)- , rvi u)- )a pn,
inde disco ex iis quae citata ibidem quod hic exi maius fuerit locus, ubi aedis caretur scit temptu istud adfontem Hetam, quia
excelsus esset a dixerunt, Deprimam ipsum parumper verbo tenus, descendamus cum ipso parum, Arabismus similiter enim Arabes verba discessus&adventus Juncta cum c pro adducere, a ferre,abducere,&sinailibus usurpant,ut quum idcidiscesserunt cum puero, pro abduxerunt puerum , aliaque his similia adhibent. quemadmodum scriptum ea Deuter. 33. r. in Inter humeros ejus habitat Sensus est cum regio Benjaminitica esset omnium altissima, de exstruendo ad fonten He- tam ubi regio altior templo deliberatum fuisses sed cum in mentem veniret citati testimonii, quo ussi videbantur Iudaei ut in humeris non in capite Benjaminis ut explicat glossa id est , non in altissimo,sed paulo humiliori loco Templuna extruercnt promovisse paululum ut in sortem Iuda ex parte descenderet aedificium, Hinc videmus Hetam in Ben)amineo 1 fuisse
180쪽
ra H. fuisse extra templum ad Occidentem ejusdem si modo ea conserantur quae in praecedentibus de locorum istorum situ dicta fuere. An vero hic fons ab Hetam nomen habuerit,quod inde a civitate Hetam in tribu Itidae a Chr. II. 6. vel pago He- tam in Simeonis tribu i Chron. . 32 fluxerit, expendaturamplius. Ad labrum quod attinet, qui impleretur olim:in diuersas sententias abeunt Rabbini S quidem ea tradunt quae e sacris saltem literis confirmari nequeunt. Quida existimant circal brum aliud fuisse vas unde aqua in labrum deflueret, quod in labro pernoctare prohiberetur vas autem illud vocant vel ut in Tal Hieros legitur, o n. Quae jam in halacha nostra sequuntur nullam haberent difficultatem, nisi in Veneta editione quantitas male expres a fluisseU quo accedit succinctus brevisimus ac concisus sermo. Sensum brevibus exprimam inde graduuim, quibus ad templum proprie dictum
ascendebatur, quantitas, i cum altitudo, tum retrael ionum
latitudo apparebit. Si ad Hebraeae lingua phrasin attendamus, facile observabimus quatuor terniones graduum hic describi quamvis trium solummodo mentio fieri videatur. Norunt omnes qui linguam sanctam delibarunt, Hebr. continua substantivorum repetitione distributioncm exprimere cosuevisse, omissa utplurimum conjunctione, quandoque etiam interposita . Prioris exemplum habemus Num i p. a. c ccipe ab istas virgam, virgam id est, a singulis tribubus unam,singulas a singulis Pariter in hac halacha repetit eum cubitum, inuidem tribus vicibus hanc vocem bis collocata ita ut aliquoties occurrat in oris qua repetitione hujusmodi distributio notatur, singulas retractiones fuisse unius cubiti, i in singulis ternionibus quibus tres gradus continebantur duorum inferiorum graduum singulos habuisse singulas retractiones unius cubiti. Ubi corrigenda editio Veneta, quae proins habet mons, errore manifesto manifesto, inquam, quia cap. a. sect . q. dicitur verbis expressis, omnes retractiones fuisse dimidii cubiti