Maseḵeá¹® middôT meTalmûd Bavlî hoc est, Talmudis Babylonici codex Middoth sive De mensuris templi, unà cum versione Latina ... Opera & studio Constantini l'Empereur de Oppyck ..

61쪽

T. L DEI. I. receptaculum est,rmio, id est veli, a loco nomen obtinens, quia erat e regione veli, quod vel portae Adyti obducebatur. vel portae temptimam re, D etiam legitur in Gemara capitis I. Tam id Talnitidis Babulonici verum enim vero ubi accuratius perpendo quae 1 Chron. 6. habentur de hisce custodibus,

nec non ad eoru imitationem hos posteriores recentioris templi ordinatos fitisse, quamvis non usquequaque, sicut jam Obiervatum fuit, merito mihi con)icere videor, pro legendum 'N di, levi ac perficili mutatione di in I, SI in . Autor enim Chron. ubi de simili ordine disserit, ponit a n, quod Maimonides exponi illa πε ac si quis diceret , versus exterior, quia, ut subdit, hunc locum sibi extra Atris muruna sc occidentem versus custos assignatum habebat. Conlecturam confirmant Iudae , qui ista voce 'ia 2 vocisque Elymologia hanc a em confirmare annituntiir. 7 Remotius ab Adyto crat receptaculum ultimuin , ut 5 prius a tergo ipsius: unde 'Bica, δί posticum voces a Festo huc non incongrue arcesiuntur, quod uterque locus post Adytum compareret, ille propior hic remotior : quocirca S infli ou posteriora dici us videtur, propior scilicetra d' d. De quo quia palmina ejus crebra fit mentio ut caetera melius percipiantur, haec e losepho rerum iudaicarum scriptore accuratissimo ac fide dignissim, ubi scribarum παρο μαῖ sive incuria codices vitiati non sunt, observari velim. Cum in colle Moriae tantum spacii non esset ut praeter templum templi atrix, hisque ulteriorcs alii circuitus de quibus in sequentibus contineri possent Sabim On μεγαλια εμφορησας ς ιυ ας,οι - βάθ ανήρον Iibus expletis, tam profunia, ut ad prospecti oculi caligarent , aggesta ad quadringentos cubitos Ierra, eas vertici montis in quo templum exstruendum erat aequavit: atqEe hoc modo factum est, ut 3 exteri-

62쪽

exterior area cumsolo templi fer1ne aequaretur. Totan hanc planitiem Voeariliatmax o quia ' praecipita ejus est structura, maximeque praecellens. His addendum ex eodem scriptore nobilissimo, hunc montem tractu temporis ampliatum fuisse, ut elus planities magis magis' promoveretur ipsi promoVenda structurae: prout videre est ἁλω πως λογα ε. κες ιδ Tοῖς,εξῆς ο ἀοῦ-

posterioribu seu er aliquid aggeris accumulante populo coaequatu coris Atior erisus est. Hinc jam liquet quid sit mons domus

S murus montis domus, quorum passim a DAM meminerunt quippe montem partim naturalem, partim artificialem cingebat murus indeclivibis ejus lateribus circum quaque. Adsequentium enim intelligentiam omnino obscrvemus Oportet, si e multis dubiis nos expedire velimus planitiem montis non fuisse omnimode planam ac aequalem ut nulla ejus pars CX tu beraverit; sed latera ferm omnia fuisse depressiora, praesertim ab orient adeo ut paulatim ascenderetur ad ipsum tem phim, vel etiam templi adytum, quemadmodum videre est EZech. 42. . in quem ascribenda duxi verba Talnaudicorum principis Rabbi Salomonis archi mirn m, alia )t vi abis oro,tues vi i , quia mons paulatim assurgit a parte orientali vocat scilicet locum templo ab oriente proximum j v ab inferiori, sic. parte quia, ut inquit alius, a xv occidentalis templi regio erat suprema. Ad illum murum qui montem cingebat primas agebant cxcubias cum in portis, tum ad interiores illius quatuor angulos e quibus si de aliis quibusdam h c sectio

ne contentis udicium fiat, omnia erunt perspicua . . a S E C T. 2.

63쪽

ANNOTATIONES.

In Misina pro praefecto est ni verum nota est Hebraeorum distinctio qua, cum ab o fi distingunt nisi hunc dicunt proprie significare :s i lia a Si ad , magnum rerumque dominum ac capula quia, ut alia testimonia praetercalan, lud. 7. I . Gideon dicitur nisi vir praeli , ita est , praefectus Parimodo , ut inquit R. Schema ja, di vir montis templi , esto nil duri visa ura praeferisu omnibus custodum extubjs:

quamvis male ejus munus ad Atri custodes restringat, cum haec Misina, ipse praefecturae titulus , ali)que Hebraeorum Magistri per totum montem ejus imperiti in custodes extendant. Huic praehicere dicit α δοιος riptas, quae propriὰ funalia significant, quod varijs funibus inter b unctis ac colligatis constent cujus origo pasci Talna udicis posterioribusque Rabbinis in colligandi significatu pallina adhibita st Ante quam progredior, VOX 'p' explicanda venit, quaei conam ludaeis olim usitatam denotat quam ut pernoscamus,sciendum, Iudaeos praeter quatuor illa ultimi supplici genera in tractata Za edrin cap. sis t. descripta, nimirum pSipo lapidationem,ddira combustionem, a soccisionem, id est, capitis amputatio

s ieret, his verbi compeltabat praefe-

risus, Pax tibi. Si eum dormire animadverteret, baculo percutiebat eidemque illius comburere velaimenta

permissum erat. Hinc ilia verba, Vae

mox in atrio magno'voxLevitae vapulantis, cujusvestimenta comburu . tar, quod excubiari ' tempore dormierit. Ita refertu Eleazar suus Iacobi Semel in Venerunt avunculum meum dormientem, ideoque ve-

64쪽

s M ID DOTII.

nem, ac denique o strangulationem. quae eadem Childaeus Ruthae interpres, quem post conscriptum Talnaud vixisse exe)us traditionibus Talniudicis coni)cio, paulo secus recenset; nam enarrat, aft nu , id si viribus obrutos fuisse p)is u , id est, combustos igne, Mi sueto id est occVos gladio,

ter haec, inquam irrogasse S alias ipsis personis poenas , quae levioribus delictis responderenσ Quemadmodum cap. 2.&o tractatus almudici de plagis distincte docemur ibi

cap. a. una cum causis late describitur exiliunx, , quo urbe alijsque locis vivebat extorris, qui enumeratis ibidem delictis tenebatu . Capite vero tertio supplicij, quo de agimus,causae, ratio ac modus recensentur scilicet plagis quadragenis una minus fuisse caesos, qui criminum cap. 3. recensitorum rei essent, assirmant Talnaudici secto istius cap. II. 'i dura fimesos fi z ou a 6, id est, quo plag. gebant ei' quadraginta una minii, quia dicitur numero quadraginta . At Iudaeorum Magistrorum pars hic hallucinatur turpiter: primo Comungunt quae sacra pagina separavit. Unde hunc fabricantur sensum, singulis quadragenas una minus plagas fuisse infligendas quasi Deut 23. 3. dictio ultima id numerin, ita cum prima voce sequentis versus du)a si quadraginta combinanda sit, ut ambae in unam enuntiationem coalescant, atque haec emergat sententia ; numerum quadraginta plagarum semper servari debere, nisi ut in traditionibus excipiunt, reus par rendo non sit. Atqui expresse Vers . sancitur, pro peccati reatu vel malori vel minori poenam infligendam ess e quod Aben Ezra recte observat, atque sibi hanc expositionem placere a tetur sed propter αυδμως autoritatem ab ea recedit. Itaque hic est ultimorum vers 3. Verborum sensus, quem his Maimonidis verbis exprimere lubet rana fi 'ir, HS di I, Io S irι hi, a mi, id es , mens legisatoris est,ne reuου plagis innumero caedatur, sed intra notum sedesnitum numerum quem

et Ires

65쪽

vero ' . . tantum cavet, ne plaga quae pro ratione delicti CrescunU, numerum quadragenarium excrescant, idque in finem, quem DEus ibidem subjicit Secundo, unam plagam qua fronte demunt, cum quadraginta Ordina Verit summus Legislator sane quis non rideat hanc bellam doctoris cujusdam minime eorum minimi rationem quam hic redditicii Dcvs praecipiat infligi quadraginta , cum intelligat triginta novem: dura sis vi, o Q quia numerus trigintanovem in ausi Psive persicit , ut postea dicamus quadraginta. Nonne merito dixit Servator Matth. s. q. 3. Διατί -υμῆς PDCoia rara E- ωπλίω His et δοα υμων id est, riareo vos transgredimini praeceptum Dei propter traditionem vepram 8 Sed tempus est ut verberandia percutiendi modus explicetur, quem verbis libri sino cap. 3. supra allegati, quam meis enarrare malo. Sect.

fessu apparitor omisimenta arripit, insuperque habet, e lacerentur, sive dissantur, donec cor velpartem anteriorem denudet. Lapidi a tergo constituto in ens licior e vituli corio confecItim manu tene age um c in utrumque lorum erat quadruplum uae-quepraeterea corrigiae laxae dependebant. Manubr, age i longitudo palmi erat unius, aequalis flagelli latitu ini: Ius autem extremum adluentis rerumίilicum pertingebat. Cum percutitur,plagarum pars tertia in igitur ventri duarumque restiquarii partium

hanc humerus dexter, alteram inser accipit. Ita Hebrae illud D in In rcddere solent Necsanti, vel sedenti plagae insit tur; sed reclinati quia dicit Legi tor , Miciendum curet cum

B judex,

66쪽

judex, percutiendoque lictor una manu uas omnes exerit vires. Hinc non tantiam Misita stiperior, quae sipue menainit illustratur; sed & alii scripturae paragraphi, ut praeter Deut 2S. Vide re licet a Cor is ubi inter alia Paulus, cum sitas conanicinorat passiones ' το 'ουδιειων πινο κις τεμα,υνῶ as μι- ελαύον. Iudaeu accepi quinquies quadragenas plagas una minus. Per gamus ad Misnam secundam. Verum ne nimis properemus, huic dubio occurrendum erit, qui fieri potuerit ut justa poena nunquam quadraginta plagas superarit cum in delicta plurima, morte non videatur fuisse animadvertendum, quae tamen major essent, quam ut quadraginta plagis expiarentur. Re spondent, Tibi no stras m opili Occeptis p issanatur enuoque vapulat qui generalis fuisse ritus videtur quamvis Iudaei restringant ' Porro vapulabant qui dormirent sed non quovis tempore vigilare tamen tenebantur:quia nocte in suas vigilias distributa ijs poena irrogabatur qui vices suas vigilandi non servassent i reliquis dormire etsi non quovis loco licebaτ. Haec habentur in capitulis Tosaphoth Codicis Tamid.

67쪽

I s. Primum de portarum loco inquirendum, fuerintne in muro atrium mulierum cingente,an vero in ambitu extimo cum prius Hebraei quidam asterant posterius vero loca quaedam Ioseph scriptoris accuratissimi quae hac S sequenti sectione citantur exigere videantur, quae ex posteriori tantum sentcntia inter se S cum Misina conciliari possunt quod deinceps observandum. Itaque , o existimo tropico significare hoc loco parietem, quem Latini in sacris aedificiis vocant templi ambitum Iosephus πρῶτον αλβολον quamvis S latius hac Voce utatur nonnunquam nuncupat: ἡ ρροωὶ υρνὰ quodam Aeschinis loco dici posse existimo verba ejus haec sunt ξω ττα δηριο ελ η quamvis non ignorem secus blaec ab aliis accipi vocemus Templi ambitum, scilicet e X timum, adeo ut dum in verbis Misinae subintelligatur, ac si dixisset, ad os vina quinque fuisse portas Iosephus cum portarum in hoc ambitu mentionem facit, ita infit: , 5 ἰς απρώοις μερεστ ζ ag ἔολου, τυλας ε ε αν Occidentalis autemporticm potius paries quatuorportas habebat. Et paulo post, T 3 τε ρον μετωπιν τὸ πος κε Τμ- ἔργων, εἰχε . . e αυ--λας si μεm . id est uartum autem la tu meridianum etiam ipsum habebatportas ab utroque angulo aeque distantes. Unde quidem ibi diversas fuisse portas, atque catenus posteriorem sententiam confirmari videmus; sed hunc carum numerum describere losephus videtur, qui cum Misia verbis convenire non videatur nam ad occidentem quatuor collo. cat, diversas etiam mani Graecus Ioseph contextus diserte de pluribus loquitur ad meridiem. Attamen si in memoriam ea revocemus, qua de alius loci i atrii portis antea dicta fuere,

misis plures portas, sed quinque tantum custodiis munitas Iosephum ab aliis Hcbraeis non ita abires, quin consensus ostendi possit, nemo non videU. Nam primo fuerit ad occasum una a prae

68쪽

prae reliquis eximia, de ita loquatur Misita, nihil impedit, quince thri Iudaeorum praemissa, etiam aliae inferioris notae ibidem fuerint. Cui secundo, hoc addatur, verborum Iosephi scopum,ut singulorum laterum portas describerct, citatis locis non exigere adeoq; varias portas hic annotatas, ibi fuiss)pra termissas. Si quis causam quaerat, cur Iudaei quidam has portas ad extimum parietem non retulerint, responsum inveniet ii tatam, Iudaeorum, his Davidis Κmachi expres a verbis: duera a dyrpo spin pro idit' o su id est, captivitate reduces quadantenus Templum ad carunt ad formam quam in futura Erichielis structara intuebantur. Hinc factuinta fuit, ut portas diversas in ambitu non agnoverint. Is i hypothesi consequens est ut S hoc addam murum templi secundi convenienter illi ab Ezechiele descripto adeo fuisse humilem, ut per orientalem ejus portam templum versus spectare Sacerdos ex Olivarum monte non potuerit quippe quae humilior fuerit, quam ut oculi, in adytum recta conjecti ad eam descenderent. Verum posita etiam hac, de utriusq; muria qualitate, opinioni non is am attingam quaes ionem, num mons Olivarum montem Moriae aequaverit, Ut praesupponere videntur scd postes portae orientalis in sexaginta cubitos teste Egechiele, assiirrexisse affirmare possctem quamvis interpretes alio Prophetae flectant verba. quod ad sequentium verborumidi veritatem sussicit de quibus posteae Porro nomen d uem Hebraei non explicant, tantum dicunt se nomen proprium, sed . Syram vocem esset constat, qua Pauli interpres usus fuit a Tim. 3. 6 quum eos describeret hypocritas, qui domos ingrediebantur muliercularum S quidem ei Sinda in mustelae instar, quae, ut traduntTalnauclici, , a,niba,n spino 'M jam occultatur, ac se prodit iterum. Itaque duplex ostium hoc nomine merito Venit, quod illac stato tempore postea egressuri ingredi soliti fuerint Iudaei,ut coram Deo comparercnt Ad p ait descendo, quod nomen Rabbi Nathans in

i ait :

69쪽

C A v I T. I. Secr. 3. 73Nathan cognomento Iustus inde huic portae attributum existimasse videri queat, quia Unus soli da peream homines ingrediantiu egredianturque, quod ii sit fora nacta Talna udicis.

Forte potius referendum ad illiid Di ieraclioth, rota infifra rnp, id est . eam aedem Dei non sciunt locum, cui duo sunt sibi oppιsita ostia, id es , transitum ac viam quandam, ut aede pro transitu utantur: nam si tollas quod habitantem significat, unde habitaculum, manet vox τω uit'non male respondens, quamvis Talnaudici aliter explicent notabiturquo ostium occidentale orientali ediametro oppositu Sed fra re pqua vox Graeca est, Verius ad io: σπῆα S in sit quo 'ri'Ppertinet, referemus. Nam teste Strida κηπα αν τῆκη πω πλις, porta quae in horto inde illis lGal. l. 2. de natur facult. cap. 6.το κηπ α Σ χωρῆν sic horti discedere da vero est nc homo, quod Chalaiae etiam pronuntiant dii scribunt quoque da Itaque o a z est porta postica, scit occidentalis qua egrediuntur ingrediunturque homines quod apprime huic Misi e loco convenit. Denique porta o dicitur ab humiditates nam, ut inquit Rabbi Schema ja, si, immodo 'o)d p ragonor-rhora Aborans in egrediebatur Tamen plerique legunt me, id cst, ab con ioci ob rarum ejus usum. Caeterum ut quod deporta orientali traditur melius percipiatur, facit traditio communis, quae stirmat, jus hs iis Iudaeos e Susan Metropoli reduces, anuam, quae referret formam civitatis usserim,

conficere, ut Persarum regis reverentia tenerentur, nec rebellarent quippe qui exilium hoc modo in memoriam re Vocarent. Sunt etiam qui aedificium apud portam istam, civitatem illam n serens fuisse asserant . 7 Postremo quod de vacca rubra sub icit Misita, satis illustrabitur, sic Num. I9 S tractatuo et haec paucula subjecero. Ob immunditiem separati, recipiebantur, ubi aqua cum junicis rus cineribus permista conspersi es ni itaque Junicem rufam postquam ad Sacerdotem adduxissent, educebant in Olivarum montem, ut combure- 3 retur

70쪽

retur atque in cinerem redigeretur, quibus aquae injectis coh-ficeretur aqua lustralis Caeterum, quandoquidem Deus an daverat ut junicis mactatae sanguinem Sacerdos versit anteriorem templi partem aspergeret, ait Misina, o mox quod Rabbi A. EZ sequentibus a Asia declarat verbis, in odi radid est, Sacerdos cum comburens junicem in Olivarum monte consisteret,intentissime oculos in aedisportum conjiciebat dum sanguinem aspergeret Mens Mus haec est, Sacerdotem intuitu esse januam templi, per,vel supra ambitus portam orientalem collimando, ut hac via eo visus pertingeret. Sacerdos Magnus quidem non comburebat; sed comburendam curabat ideoque Mima accipienda ut P.S. Num. 9. c. sic S. exponatur Vocat autem Misina hoc loco rimae v teste Bartenora duri)zn adjutores,accxpositore laimonide si daa res, quicquidnecessario huic operipe ciendo adhibebatur. Hinc patet cur Servator noster voluerit etiam pati in Olivarum monte emis tantequam caperetur cruento sudore ex animi illo angore phs omnibus venerando causa fuit Dei veritas, quae typum antitypo respondere per omnia voluit quemadmodum in monte Olivarum o iunice rufa aqua pharmacum confectum fuit sic in eodem exsanguine illo Christi rufo, S .Xsudante aqua confectum nobis vitale medicamen fuit. Caeterum cum praeruptus undique mons esset, quo commode in Olivarum montem transirent, dipyd ap tu o)ri P VzPurn ad 'et pax pontem fecere, qui a porta Ambiti in Olivarum montem deduceret, quo profunda interjace

zmaet ama ardoris istic succedebat ' porta