장음표시 사용
141쪽
solum particularia percipere ualeat, nam si parti culares faceret reuolutiones: hec efficeret M per aliquod particulare indiuiduaretur ideo ultra intelligentiam coactus est ponere animam i cstum ipsum perficientem.Notandum tamen est Q siquando comentator Auerois Avicennam mordeat circa lisci
presertim quia quandos ait phantasia ymaginatione celi animam Dui dicendum est Avicenam appellare phantasia Monaginatione: nihil aliud at ais Sisari particulam applicatione: qre eande uo Iuli esse coparatione is si ad fu qua es intellectus adtiui ad corpus nostrum. Intellectus aute actiuus in nobis aspeculativo intellectili multipliciter distinguitur:habet eni intellei tus adlatius formam quandam: quei prout est possibile uoluntaris p rationis principium obtinet: Speculatiuusucres fomam scibilitatis retinet prout scibile in nobis ualet scientiam causare: itaqtal:s activa forma potius compositionis si abstra stionis dicitur forma:& hoc ideo quia ipsa quoquo modo ab anima in exteriora mouetur Speculatiui uero intellectus forma poli' abstraetionis a materia dicitur speties bab exteriore re causata: qui scientis ipsi' dicitur causa nec realiam aliquo modo causans Ad hic omnes particularium actui operationes i in partialibus circus aliis temporis i loci i materiis partium circa qua est opus uersantur.eaque forma qua activus fruitur atellectus particularia ipsa cognoscitia non soluto
142쪽
ta materia ipsa coprehendit: uerum etiam una quaque materie partiui quinac super eum ordine fertumquem partes ad se inuicem habent ita adto
tius artificiat formam Pea uero formaque speculativi dicitur intellectus: ideo quia uniuersalium est, de materia nihil nouit . Ad hec intellectus adi iuus corpora ipsa mouet: ideoque uis mobilitatis i eius dispositio ab ipso in gana motum exequetia fluit:
quare non a corpore influxum capit:sed potius uice uersa Speculatiuus uero itellectus eo quod moves
non est i sed recipies nihil in corpus influit Dicendum igitur est Avicennam ideo uoluisse proximum celi motorem animam appellarsi quia celo impertit motum: ca particularia agnoscens 'ue celi partiti
motu medio consequutur: dignoscens y motus portiones non ea forma mediante que per astractione
ab ipso mobili capitur: sed ea potiusque rei mole compositionis est formi que si ab alio accepta fue/rici id per alium erit motum: quo mediante separa ta intelligentia &Ιuperior inferiorem mobili tuliere te mouetu ei imperti cs eas bonitates quas habet idoneas per motum recipi: ideo 'ro mobilis motus partibus i partiales he sunt Quando autem ait Auicenna proximum celi motorem ymaginatione exti mationeqfrui intentio eius non est ut illis ueluti sensibilis anime partibus potiatur: quandoquidem in eis deceptio inuenitur: sed ideo extimationem ei
inesse uoluit i quia a superiore intelligentia casto
143쪽
ni intentiones accipit qui per motum acquiri pos/sunta Imaginationem autem propter ea quia a lis anima quoquomodo rem ipsam immutat i ad κterioras illa itur que particulari nuncupatione dicuntur: ideoq3imaginationem habet atq3 exti mationem quatenus ad particularia que per motu reduci debeti celestis anima applicatur. ad hec ipsa celestis anima particularia nouit intellectu no quidem a rebus causato sed ipsa me ad res uertitur quatenus eas causat eiusq3 cognito talis est qualis esset uisio: si extra mittentes knihil intus suscipientes intueremum tunc enim uisio supra res esset age/retc in eis uisibilitatem id enim celesti anime eue/nit: q, eius scientia rerum sit causa vi propter id super res ipsas fertur N ab eis minime causatur . Decimi autem ordinis intelligentia materia existente di/sposita ad ipsius an inas introductionem ipsam animam creat. Aduertendumtamen est Q licet omnes substantiales fornis ab intelligentia decimi ordinis producntur ι sola tamen rationalis anima uere creatur: pro sui enim essentia accidentaliter solum materia ipsa requiritur illum ad creationis, introductionis modu i ita L q, talis intelligctia no crea, rei nisi materia eet dispolita ipsa in rationalis ala a
posseparata nullo mo materia id et, uisi copostii piaceeu suu in eoea copos haud qu habet: ad
hec eas retinet Pprietates extra cπ' quas in coporeipa habuerat imo side copori comunicatas i itideas
144쪽
eas purietates habet qbus unaaria ab si differteque a item he sint non bene ab Avicenna sexto naturalium explicatur Ali autem forme substantia/les ab ea intelligentia producunturi non tamen proprie creantur ι cum essentialiter pro eorum esseti mater a requiratur nec sine ea possint manere: cuncν Opus ipsum corrumpituri es ipsa substantial:s ac materialisio na marcescat. aictis dubitationes qui superius sunt adducis soluuntur. Et primo respondetur ad rationem quam contra se Avicena format
in secunda questione a. quod anima non sit separabilis a corpore.
id quod in oppositum obiicitur scilicet ql
omnis uirtus qui corporis adminiculo operae N d. Avicenna concederet i quod licet intellectus in specula bilium acquisitione coporis adminiculo egeatu tamen habitus speculatiuus in intellectu poten iis evistens conseruaturi nec e corporis accidentia ficere potest.Et si cum habitum speculatiuum possidet: non operari contingat rid erit quia ipse i maxime circa corporis uersabitur actiones id tunc a speculabilium negocio retri, actur.Cumq corpus ad pristinam reuertetur salutem ι tunc id quod acquisiuerat et suum opus exercere poterit. Anima quova copore separata sine oporis presidio suo opere fungi ualebita
145쪽
Nunc autem rationibus quibus in tertia questio γne probatum est animas ante corpus fuisse creatas respondemus is primo ad primam. no. Aequit si anima rationalis sit in corpore creata V propter hoc corrupto corpore ipsa marcescat: uerum si in corpo/re fieret vi secundum esse a corpore dependentiam sortiretur quod affirmare haud qua licet simul cucarnis moles ipsam deficere inferri posset C Ad secundam cum dicebatur, sicut se habent forme existentes in potentia Ni .ul'dicamus formas de materia non eductas i eas prius in materiaci potentia contincturis in hac ad se inuicem proportionales noesse hsc n. qus potestate in materia existunt i subie stum habent: in quo simul esse possunt quatenus inpotentia sunt tale autem subiectis in est prima materia per intelle stum ante omnem formam precocepta liquero qui de materia non educuntur id subiectiim nequa habent rideoc nisi actu existent es γse non possunt . in corporis gitur generatione ab intelligentia adhu producuntur.
Ad id autem quod a Pythagorasa Platone dici
tur passerendum cst eos alterius fuisse opinionis: nati omnes animas actu eodem tempore creatas fuisse arbitrati sunt: cuius oppositu opinatus e Auiccna.
146쪽
Adrationem quaris questionis probantem scili
cet creationem esse a Deo respondeamus:q, licet concedamus aliquid Nnihil in infinitum distare tamequia alterum κtremum pure negativum est i non dedecet aliquod finitum posse ex nihilo ta e termi/no Mi an e nullo subiecto machinari aliquid posse.Possumus etiam aliter respondere dicentes inter aliquid, nihil ne finitum esse discrimen i nec in finitum: ideoc assumptum negamus: distantia I est inter positiva eYtrema Reliquum est ut his rationibus respondeamuS: qui Avicennam urgebant circa modum multiplicationis animarum i quando a corpore seiungiatur.
DAd primam dicamus Avicenia ratione, non ipsius Avicenns sed Platonis sententis obstare: nam
cum Plato uoluerit omnes animas ante corpori S ge neratione3fuisse creatas i nulla multiplicationis causam in medium afferre poterit: uerum cum Avicenna in corporis productione animas creari asserat aliquam multiplicationis causam dare potest . Anima enim in corpore existens quasdam retinet proprietates qus nullis aliis animabus obnoxiis corpori con ueniunt: cist a se inuicem uslibet anim distingutur: quando autem a corpore separantur catacm re
147쪽
tinent dum separate sunt una quea anima ab
IAd secundam respondeamus dicentes unam animam ab alia distingui tum per materiam fetum etiam per supradietas proprietates.Sicu diuisio illa similis erit quantitatis diuisionia IAd tertiam sit talis responsio: q, id quod in an ibina rationali recipituri secundum esse est singulaγre: sed representandi modo est uniuersale . Argi mento autem est Sol qui quidem secundum esse
naturam singularitatis participat: secundum uero causandi modum uniuersalis naturam retinet: cum totius generationis uniuersalis sit causa. uel possit
mus dicere quod peties intelligibiles non proprie sunt in intellectu tanquam in subiecto sed in ipso tanquam in loco . ideo Sc cetera Ad id autem , quarto loco obiectoum respondeatur concedendo id summe simplex unicunq3 esse quod causa est simplicitatis alicuius per seu non autem per accidens: cuiusmodi intellectum agentem esse asserimus: cum decimum intelligentiarum se cundi ordinis sibi uendicet locum . Cum itaq3 ob lectio presertim super agentis intellectus actum fundetur: ipsum intellecti una agentem separatu, cinicum esse asserimus nec ex hoc habetur quin intel/lec' us potenti in natura determinatum sit ens atqetiam in alio alius: cum separatio in rebus maxime
ab aget sit intellectu id non ab intellectu potetis c iiii
148쪽
C Ad id quod quinto loco obiectum est i facilis es/set resposio Si id quod ex ratione infertur intellectum . s. agentem solum non multiplicari,affirme inus: Idalitem intellect ui potentie non contingi Intellectus. n. agensia non potentie est speties spe/tiertim: cum dum taxat sub agentis intellectus actu speties efficiantur intelligibiles.Sed aliter respondedo rationem aliquam habere efficacem negamus: nam intellectum naturam singularem haebere id ipsum quoq3omtatum intelligibilium spetiem est nodedecet quemadmodum exemplo liquet: nam lux in natura celasti indiuiduam naturam habet: que indistincte orianium colorum est spetics. IAd ultimam rationem cum dicebatur intellectu secundum Anaxagoram nihil habere comune es c dicendum in intellectus secundum sue potentilan bitum nihil habet comune: deoc omnium uniuersaliu est recepti' kl, ac de causa Aristoteles duo de ipso intellectu demostra ipsit . s. ncq corpus esse
neq3 uirilitem in corpore ipsumq3 omnia potestate elIe: A quod hoc modo nil, it habet comune i separatum i distinctum i multiplicatumq3 remanet.
Poste conclusum est intellectum non esse uirtute in corpore atq3 etiam superesse a corpore separatu creariq3 ab intelligentia decimi ordinis queri inde agit gubernatq3 inferiora hec simplicia atq3 com posita in sphera a struorum, passivorum existen
tia alunε intelligentia producta: qui qua dein se
149쪽
ipsam intelligit ut Avicenna sensit idemq3 eius imitator Algarael superest in presetiarum discutere num possibile sit rationalem animam sine semi/ne abs 3 generationc posse creari in quod hoc fieri nequeat his rationibus que ab Auero . viii Phusicorum comento xxxxvia adducuntur probe
Si enim id posset feci sequeretur eum hominem taliter genitum equivoce hominis appellationem suscipere cum eo qui ex semine genitus esset: hoc autem absurdum est: Sc illatio ideo est manifesta: quia cum materia altera fuerit Sc diuersa Sc agens diuersum iecesse est 6c formam diuersam esse si Secunda ratio. Si materies forme non essent appriate tunc quodvis ex quolibet generaretur hic in quolibet uniuersalitervi materis ociose bc frustra essent si Tertia ratio si possibile esset Q homo ex terra si/cut vermis generaretur. aut id semper fieret essetq3 necessarium aut in maiore parte aut in minore.Si primo tunc Oa ab homine no generaret homo. Si in maiore parte homo raro Sc a casu ab homine fieret.Si in minores tunc eadem speties tum casi tu natura prodiret: qui quidem opposita sunt: impossibile enim est eandem naturam pluribus modis co
Inoppositu e Avicena clad eius rei notitia est
150쪽
sciendum Q genita 8 ex cortu Ne putrefactione eiusdem sunt speciei:& unum quodc3 uiuens utrocyre modo cortu scilicet putrefactione seu univoceto seu equivoce potest gignuDeclaravit n.Avicenna in suis tractatibus de diluuiis: quid erit reparans terram M animalia simulhac fuerint per diluuium ignis N aqus uel per aeris pesteiuoluntate, pro pria vitasnto de animalibus dii tu est,mortifica/br ta atq3 extincta: voluit sellas elementorum uiri bus mixtas omnia fingere atq agentis intelligentiluigore perficere: consequenter eandem spetiem ex elementis absq3femmella posse creari, perconse/quens uuluam in generatione non de necessitate requiri sed ut melius generatio fiat i perfectiusq3embrio foueatur: et quia raro in elementis locus perfectus aptus generationi inuenitur propter repentinas ipsorum mutationes: uulua pro determinato loco cedi inest in generatiOms statuta est. Contingit tamen 6 sepe generationis cuiuscunq3 animalis locum in elemen
i, eontemperari uuncq3 asserit cuius animalis seme
in elementis conteperatum fuerit stellas producere formam: argumento autem sunt plurima que ab ipso adducutur signa suidemus eni3 inquit alicubi ex putredines mures gigni: bc demum per ortuita multiplicaria idemq3 piscibus videmus contingere. Visi sunt etiam serpentes in monumentisic tumul:s ex mulierum capillis presertim ob eorum longitudi neno eua uiscosa humiditate geniti rixam mare ac