장음표시 사용
151쪽
femmella constitutis denuo cortu multiplicati. Vnde .XV. animalium inquit: ctiam habui amicum qui fecit Scorpiones qui postea alios genuerunt scorpiones. Atq; id esse decet quod res per uirtutem genera/tiua,genita alio modori ex semine possit generari: Cu3 proprie generatio coseruand specie gratia fit: femella uero circa individuum uersetur: quod post gignere incipit: M si homines uel ob aeris pestem urpropria uoluntate quod possibile esset a generatione Immunekfrerentu morerenturq omnes: M paulo
post generaretur homo ille quidem eiusde speciei homines gigneret Lia species iteraretur factioq3 ac generatio ad speci 3 seruanda3 inuice3 se adiuuaret. Adl sc uisua est unius animalis caput uel alia pars atq3 etiam totum animal in alicrius animalis speci ei diuers uolua tinctum atq3 formatum .Quare Alberiug. viii .Physicorum inquit ex stellis ad homi γnis figuram parari posse materiam' sicut de Scrofis apparetalis enim quandoq3 catulos suos cum humani capitis figura pariunt: quonia3 stelis N propriequs arietis est monstruosa in luce profert. Visi sunt enim alicubi lapides humana N partiti forma suscepisses puta uirilis inebri similitudine atq3 femelle: Quare dea Albert' ita mineraliutinetes aio cum admodu3 iuuenis uenetiis esse M usda marmora acideret ornadi tepli gratia uidimus in una marmoris portione a Lisa remotis tabulis et coplicatis appaξ re regiu depictu caput cu coronavi toga barba . Sci
152쪽
uinis aut oesiaderam id a natura in lapide fuisse ictu figura autem consimilis heremiis cuiusdam cum gausape in eodem templi pariete extat quam re ipse uidi ta multa id genus cotidie uidentur: qui breuitatis gratia in mediu non adduco. Quod aute3 uirtute iudexu hec gigni possit Alberti extat auctoritas.Inquit enim perfectorum animalium corpora raro fingiatur in nube licet semel coligisse hoc Auicenna dicat: unius enim uituli corpus cecidit: quod stellarum uirtuti eo tempore uituli formam impri v mentium maxime tribui tritici uirtus earum in cO mixtis elementis diffusa pro uituli forma materiampr parauit: qua materia disposita agens intelligen/tia uituli substantialem formam produxi Eode3 igitur modos de homine non genito ex semine potest dici: uirtus enim celestis ac syderum uis in ele/mentis diffunditur materia inc ad hominis figura3 disponit ac pr parat: quo expedito agens intelligentia substantialem hominis formam producit: erit autem talis generatio nullo humans speciei indiui γduo existentes tunc enim omnis natura ad tale opus concurret: sicq tum tota natura tum etiam stelleelementorum mixtionem mouentushuius illius uespeciei mixtum plasmant.
CVt ergo uberi' declaret qliter hoc 3 dico raro 1
maiorec parte no scper faciat casuale effectu ur psequsda Avicens sciet fino obstatia opotet notar. ficu 3.n .eifcctu neq3seper neq3 propensius accidit:
153쪽
quomodocunq3 contingat, causa eius tale effectiim per se non intendente i neq3 ad ipsum per se ordina/ta semper causale erit: causaq3 eius casus fortunaue nuncupabitur: quare propter id quod raro eue
nil simpliciteria absolute casuale effectum appellari non debet: quia si sic iactitra alapide cadente illata causalis non esset: id . m. non raro sed frequentcreuenit: ex opposito solis defectus curaro cotingat causalis esset: hoc aut ueritati obstat: tale. n. effectua causa per se ipsum intendete prouenit: e quo concluditur.quod effectit in comparatum ad aliqua causam: a qua per se non solitum est produci i nec se in per i nec frequenter nec ab ea intenditur per accides est squia raro M ut in pluribus per relationem alicuuis ad suam causam intelligi debet: ita ut dicatur effectum illud in maiore parte euenires quod ad suum euentum causamdeterminata habes que in pluribus illud effemina producit . Raro uero id quod
ad suum euentum certam ac determinatam causam
non sortitur: sed tantum ex aliqua causa ad aliud effectit in ordinata prouenit i impedita tamen ne pro/prium effectum producat ex tali impedimento id raro contingit:
Ita his liquet quod illud raro is in minore parte
in se stabsolute casuale effectit in non producit sed tantum per relationem ad causam i ut paulo ante declaratum est ad rem igitur diceret Aurcenna quod hominisgeneratio ex materia in se iaci absolute ira.
154쪽
ra est.comparata autem geneneratio hic ad causam ipsam producentem non quidem rari sed stequens est id in maiore parte cum a causa tale effeci tam intendente fiatas prelibatis ad rationes Auerois re γspondeamus.
C Ad primam que uim ex eo recipiebat et , scili,cet alterius materis est altera formari dicamus et quod licet eorum qui ex putredine quec ex semi/ne gignivtur materia altera uideatur, alteraisit tamen eadem uirtute celasti ipsam preparante: caliduenim celeste tam a materia putrida ga semine com plei hitur:quo quidem calido mediante materia ip/sa pro hominis forma disponitur: que ab eodem agente causatur Vel aliter:* necessitas forme non dem a materia omnino i sed potius a fine summi debet: finis enim cum causarum sit causa ut habetur secundo Ph icorum s. v. methaphisici reliquis causis necessitatem tribuit si Ad secundam eodem fundamento patet respon/sio: materie enim utrorumq3 animalium a celesti uirtute a priatur: que quidem tum in semine tum in
6 Ad tertiam diceret Avicenna: Q hominis generatio exputredine raro dc minore ex parte contingit: nec e hoc sequitur eam a casu ac temere fieri ni uelimus ide esse raro cotingere quod a causa no deter
155쪽
minata proueniressi e comuniter argumelado illa, tio hec nihil valet hoc minore ex parte euenit ergo a casu rubian pauciores esset homines nigri talbi non Ppter hoc nigri a casu essent Ad potissimulgi Auero is fuda metu res podereti cocededo a possibile esse eandem naturam pluribus modis posse commu/nicari: id autem quod ex hoc uidetur sequiis anima/Iium a specie. que tum ex semine i tum e putredine generantur produci non posse negaret durit me enim ci Sc si materia altera uidetur 6 altera eade3 tamen speci est: quam identitatem ab eodem celebsti calore suscipit: nam talis celiuis equaliter in his materiis pro hominis generatione diffunditur.oc ex utrac materia humana natura ab eodem agente producitur.
I In presentiarum de rationalis anime partiwpe culemur disputemus irimum an ex intellectu agete ex eo si potentis intellectus dicit sit copacha: post hoc autem uidebim' nu agens intellectiis intelligetia sit abstracta: et cla sitique a sit. quomodocyab ipso an a principio omnis intellectio fluat si In primis arguam' rationale anima ex utroq3 in intellectu esse copositam i hoc modo .Primere essetiales c5positi partes iactus oc potetia sunt cum autea Iarationalis compositum quodda sint iocactu de
156쪽
potestate partes sibi erunt: sed potestativa pars est
intelleci us potentis' Mages principium actous:rationalis igitur anima, intellectu potentieta ex agente intellectu componitur. Confirmatur.Nam cum anima sit adius elisa
gis agereici pati conuenit: Cum ita intellectus potentis partem sui habeat, multo magis N intellectyagens ipsius pars erit. Sed huius oppositum asseruit Aristoteles dixit
enim efficiens in omnibus uenerabilius esse patien te: hoc autem de agente deq3 potentie intelleci u in/quil sed efficiens patiens eo quod sunt contraria nun in eadem natura conueniunt:Intellectus igie agens possibilis nullo modo eandem naturam uidentur posse sortiruex consequentic rationalis ani/ma ex utrovintelle stu componi non posse uidetur. Decundo cum nihil corporeum ex his partibus uideatur componi: quarum una in aliam agat alia abalia patiatur ni ex oppositis id sit compositum: quod ex inductione in elementis patet: nec aliquod in corporeum eo modo compositum uideri poteritide quo minus uidetur: cum igitur rationalis anima quid incorporeum sic ex agentibus patietibus a se inuicem partibus composita nequaqest: eiusmo/di autem partes sunt agens potentiec intellectus, ex agente igitur 6 possibili non est composita: M curationalis anime pam intellectus potentiesit: intel/lectus agens eius pars esse non potest.
157쪽
Sed priusq ad decisionem deueniamus aliud pro
positum perspiciamus. an A intellectiis agens sub γstantia sit separata si arguamu A non.
Diater mouens Minotum nullitin est medium: sed
agens intellectus est mouens: motum uero intelle stypotentis: inter hoc igitur non est medium: cum aut intellectus potentis corpori sit coniunctus agente3 igitur separatum esse est impossibile. Secundo. intellectu potentie in humana anima habet potestatem ut moueatur. Sed in Physicis dest in materia potestate non potest compleri nisi pagens Physicum ei conluctum: Intellectiis igitur agens non est substantia separataci quemadmodum nec possibilis. Tertio si agens intellectus substantia fuerit separata intelligibiles habens formasa aut semper his fontis possibilem intellectu afficiet i aut non semper. Si semper igitur intellectus potentis in se formas se γper habebit:&cum scibilium formas in intellectit potentis esse nihil aliud sis scire ex hoc sequetur hominem semper scire: quod falsum est Si uel oro semper quid nam obstabit quin agens telicet' in intellecti potent forma imprimat
In oppositum est Avicenna: luod probatur riti/demus. ns corporibu admotum mixt onis generationis alterationis augumentationis c natura
158쪽
lis mouens primum i simulq agens a miscibilium
alterabilium generabilium i naturaliteri augumetabilium materia est separatum. Et tale primunmouens est celum: a simili ergo uidetur u in his que copor no sui obnoxia suis spiritualia: primu moves
substantia sit separata cum autem mouens primum
intellectiis sit agens is igitur substatia est parata. I Secundo manifestum est id intelligentiam sepa/xata,essi cuius intelligere a rebus non causatur. Infltelligentiarum ni 3 scientia reru3 est causa: quo fit
ut ipsarum intelligere i ab eo quod est anime nostrei quod quidem a rebus summit originem distinguat. Cum autem is intellectus qui agens nuncupatur huiusmodi sita quod ideo patet quia si eius scientia a rebus causarcturis eas res ipse reciperet siccino agetis quidem sed potenti cognomentum summeret: sequitur igit hunc intellectu ab omni corporis mole immune esse: separate intelligentie nomen sortiri
Ut autem eorum dici a sunt pro Avicenna appareat ueritas: Mearius illi contraria sunt soluatur oportet scire quem intellectit in potentie nuncupa mus rationalis animi partem esse . quem aute agetem dicimus minime: undelicet rationalis ala quo quomodo presertim secundu3 eius potentias composita sit: non tamen potentie intcllectum compositionis rationem habere dicimus: sed potius simplicitatis. Nam quemadmodum transmutationis, notus principia tria sunt: materia scilicet imma id pri
159쪽
uatior nec oportet materii potentiam aliquid supra
priuatione ponchusa ex priuatione &materia nulluresultat compositum: ex quo materia simplex remanet: Ita eodem modo possibilis intellectus i potentia nihil supra sui priuationem Sc essentia3 addit: iupriuatio nullam dicat compositionea simplex igitpotentis intellectiis existita sicut. n. materia se pessusceptibilis est formarum ita potentis intellectus seipso intelligibilium Sicc eadem res poss bilitate Mintellectu signatur icitia in ratione qui quia priuationis est ratio nihil addit supra simplicitatem. Sed denuo ead n illa repetamus irius superius dicta sunt. Avicenna inquam duplicem separatis intelligentiis ordinem statuit. Primo quidem quandam posuit primam intelligentiam totius uniuersi motricem: omniumq3 entium primum principiunt. Secundo ordini decem dedicinelligentias decem aliis ordinibus distributas: quarum primam' luna trictu
dem est primu3 mobiles uniformiter mouere uoluit. Secundam fixorum syderum spheram.Tertiam SaturniaQuartam Jouas Qiunta, Martis. Sexta solis. Septimam Veneris. Octaua3Mercurita Nonam
aut Luri spheratinouere: De decima uero sic inquit decimaude intelliscita ea e qui sup aias nostras fluit:&hsc inferioris uuindi intelligentia est: qua3 quidem agentem dicimuri ex his rei te percipere possit m agentem intellae tam decimi ordinis intelligentiauee intelligentia,separatani: quare cu intelligen
160쪽
tie moueant non mois sicut optatum desideranter: sic dixit decimi ordinis intelligentiam mouere intellectum possibilem natur humans sicut desideratu desiderantem mouet: eo modo . ci, sicut si animaceluin mouet i prout agenti intelligentis conforme/tur.it M intellectus possibilis hominem mouet ut decime intelligentie conformetur hoc aute3 modo bonitates ab agente intelligentia in intellectum potentie ea uniuersalia: que a tali intelligentia dantur recipientem fluunt: intelligibilia . n. in inteliactum potentis ueniunt prout intellectus potentis ad agentem conuertitur intelligentiam ab ea scilicet petensatu desiderans.
PMo ad rationem prime dubitationis respondeamus concedentes actum istantiam essentiales copositi partes esse: negemuscpiationalem animam aliquo modo compositam esse: quoniam ipsam omni/no simplicem formam dicimus. Siquis tamen uelit concedere rationalem animam aliqlio modo exactitia potentia esse compositam i non propter hoc sequitur chanima in eo , actus illud sit agens quod de eo quod est uniuersale potestate faciat uniuersale in aetii: sed respectu corporis cur dat esse Lactus sumit
Ad id autems, pro confirmatione positum fuit: dicamus ipsi animi prout ad corpus resertur magis