장음표시 사용
171쪽
ra,felicitatem miseriam ue anima N indagatant se ecait: qui assertiva ratione intelle stuc potest prelicdunai; cu3 philosophus sit ea felicitatesqua sapientes affect ant cupit exqxere.Sed prius ad n accedam': que ipse supponit nos referre non ledeat: ait . . inini animata uirtute*pria ec oblecta meta lo/naritide3 illis contraria fastidia atq mala: ideo unaquanc uirtute, id sibi bonita est conuenies icipere: queude: apprehendere nihil aliud eos a stuperfectione,ipsa,adipisci nos nolateat similiter ab omni impfectione potentiam a tali obiecto inmune reddu et hoc in uno quo iesuu e manifestu: uerum perfectio alia ab alia nobilitate differt mam
cui nobilior est perfecti, ea maiora diuturniorc euirtus maior aut diuturnior uirtus uehemetiore delectationem percipit: ac maiorem conse turio γluptatem. Similiter presupponendum nobis est Q siquis perfectionem aliquam acquirat pro eius qua litate delectetur oportet: quando enim per sectioianeam non habet delectationem ex ea scaturiente percipere nequa potest quam quidem non percipi
ens eam perfectionem non queritu nec optat: arguimento autem esse potest ipsa res uenerea: nam prococepto habemus suma 1 ea uoluptate eci&tia frigide copteκionis homo eaino expetit: uoluptatest atqillecebras ei pprias omittes ad aliud iactitra fota Dsis licet id opulet allatatu aspirat Adcq ei illuminib' orbat' sit accidit pulci irrima illi oblata foma.
172쪽
Itaq3 putadu no e nulla alia preter asini uoluptate esse: Sed arbitrandii est deu gloriosae alia abstrac/ta summe nobilitatis esse at suavitatis:sed nostra dispositio ad illa eadem est 'us M eius qui nun audiuit ad armonica3 delectationem: cic si eum non fugit musice hominum animos hilarari: quod itidem nobis euenit: qui licet abstractorum suauitatem percipere non ualeamus:tamen ratione compulsi sum,mam in eis uoluptatem esse credimus.Postremo supponendum est, animam tum perseetionem tu etia3 eaque uirtuti non obstant eligeres eis deieci ari iii
a nullo impediatur: quod si aliquid ei impedimeto sit, ea reiicere atq3 potius eorum adherere contrariis idMsger ostendit dum sapores acidos malosq3 p/petit: formidolosusq3 itidem qui non reuidens ea
commoda que uultoriam committantur parta ui
toria non delectatur.Sicq3 recipiens uis quod saluti sue prosit i obsit ue nequit percipere du3 eius cotrarioest affecta nec illud potest percipere quo ui 3
opposito penitus exuatur: quo exuta percipitillud
nocivum is ad propriam naturam reuertit:&tuncque eius est uera perfectio nouit Sicut febriens ab eius lingua bile amota ea acida dulcia ue esse de gustat: qu pauloante bilis impediment, cuius sa/poris essent nequaq ualebat degustare: bilisq3 amaritudinem tangrena noctu ajgustu percipit . Sed nucunde abscessimus redeundum est iis ita constitutis: dicamus igitur eas animas separatas e terna sevi feli
173쪽
citate: quidum corpori erant anneve non uoluptatibus uenereis, non pecuniarum auiditati mec aliis uitiis incubuerunt:sed semper contemplationi dedite fuerunt: circa nobilia quesita semper occupate uite huius tempora transegere hoc ideo fecere qaeis non latuit alia compratione no trutinari lec tauoluptatem corpoream ea delectatio queae cibi gustatione accipituri que t ex eius odore appreheditur trutinetur.Itaq3 si eam consequi uolumus 'licitatem i uoluptatis rugum a ceruicibus nostris de ponere nos oportet: na3 qui contemplari uult Acirca corporalia uersatur rab his impeditur inecimittitur sortiri ea gaudia que ex contemplatione nascutur:& licet superius dictuin sit morales scientias utilitatem solumia non necem talem ad abstractorum cognitionem nobis conferre: id tamen oportet scire:
quod siquis perfecte felicitatis gaudio uelit frui: is nisi merito moraliu3 uirtutum id assequi haudquau potest:hε enim animam ipsam in natura propria seruanti sunt in causa ut anima coporalia spernat ire deseruiat corporee moli: que quidem anime substantiam occupat eamc fatuatinsulsa inc reddit: nec permittit eam proprii desiderii metriinisse sua
perfectione letari:quare morales uirtutes fiocipen/den de non sunt: sed omni studio ac diligentia per
rendi: ut anima humanu3 corpus optime guberneti ac regat: perfecta iri abstracti orum notitiam acquirere ualeat: cuius merito ingenti gaudio afficiatur :
174쪽
quod ei clieniet si a corpore illis uirtutibus imbuta speculabilibusq; plena discedet: 'uia tunc nihil
erit ci impedimento clariori modo dum corporierat annexa abstractorum totam nati ra3 percipietasicq3eeterna felicitate fructur. Sed si anima dum corpori est annexa i malas coryporis dispositiones acquirat: necula uersetur circa contemplabilia oc bona animi: quando ea corpore erit disiuncta quod non prius nouitu cognoscet: percipietq3 quod potuerat adipisci se non esse adepta3: atq3 etiam illud corporis. s. bona fuisse ei impedimeto me propriam attingeret perfectioneim sic lima/ximo afficietur dolore: cum nun iid ad quod nata erat i cosequi ualeat whic erit ei cruciatus eternuS. IS autem anima adiuncta corpori uicorporaliata materialia tum contemplabilia Sc intelligibilia sequuta fuerit: quando a corpore separabitur: corpo/rales affectus in ea inerunt: contrario sq: nature suseos esse pcipiet: a dum corpori erat anexa nequaci cognouerat: quare ex his orietur ei maximus dolor:
ta presertim cum nouerit quid ipsam impendiat ne ad proprium sus selicitatis ueniat locum . Sed cum dolor hic in ea accidentaliter insit non eode semper persistet loco: sed paulati remouebit donec anima innoxia efficiatur iri deinceps propriain Alicitate3 acquiretare hic erit illi dolori par quo assiciuntur felicitatis acquirende spem non animiserunt. I Eoiua uero anime hui desipientcs in hac uita fue
175쪽
re i quiq infantes mortem obiere letu nec uitia nec uirtutes sequute fuerint mec circa speculabilia tem λpus consumpserintaquando a corpore erunt abiun ch nihil cogitabunt nec ulla filicitate miseria ue afficientur: quare dei misericordia eis cosulet: bc hic dolor similis ei erit: quo anim que sunt in limbo afficiuntur. Sicq3 patet qui cruciatus qui lidolor animabus erit secundum Avicennam quando a corpo xibus erunt seiunc hocq3 modo ad uirtuccia conteplationem nos adhortatur ut summum bonum adi pisciuatiamuS.
I TRACTATUS III DE CAUSIS MIRABILIVM EFFECTU M.
Vnc aut id superest ut multa effectarius possibilia nouidetur declaremus possibilia ec: soluam'. pblemata quid quo primu est hoc . Quomodo possibilis sit prophetia tam somno si in uigilias ad us prophetluisse extendat
si Secundum.qus ad incantatione,pertineant: quomodo. s.ligentur homines impellanturq ad iram io diuini amicitiam i ac detrimentum Amagines cic5struantur quε quidem pacis discordueue inter aliquos causa sint i aliquorum sanitati s ritudinis ut tanus sit causa quare inter amantes discordiam qnc aliqs possit parare.quo modoq3 id fieri queata Terti.qui ad fascinationes: ude eueniatu ex aspectu atq3ituitu fascinatoris puer ut aliqd aliud D
176쪽
feetia no naturale incurrat:Et qamo multis die ate alloquutus fui cuiusda puellulsiqiis decim 3 septimum annum etatis agit matrem de quadam muliere querentein quod ex eius aspecti confestim puellula hec cicretur heiq3 succi agitarentur capitisc intesissimus dolor ipsam infestaret: nec solum ab ea muliere perpeti solitam esse filiam suam asseruit: uertia ab e: utae; mulieris sorore du erat superstes. Idccppuellula ipsa mihi narrauit. que quide3 proprio ingenio suesgritudinis causa3 optime nouitu cum eXaductu uis mulieris intuituc se pati cognosceret in tantum semel sester Sc quaten centies c illud experta retulitq3 mihi se cuiusdam uetule consilio sepsecu ruta ferre i merito cuius eo dolore no infestat ab eadem muliere perspecta: quod si contingat ei herbam hanc non habere se statim ex eius mulieris aspectu cieri ac patu unde hoc sit erit a nobis inuestigandulmsi Quartuntiquomodo antiquitus Idola mouebantur interrogata futuri prenuntiabant Quintum.quomodo homini contingat esse pha natico demoniaco ue.& quia quando uisi sunt homines ignari inscuc atq inculti de doctrina cic moribus uariis idiomatibus disputare nec non Sc futu/ra predicere unde hoc fuerit inquiremus.
ALITER PRAENUNTIATIO PROPHETIA VE IN SOMNO CONTINGAT
177쪽
Ed ut accessiis ad proposita solueda facilis sitque ad prophetarum naturam congruant i in medium afferamus oportet: 'uia tam uigilantia dormienti contingit esse prophete; deutro sigil, latim uerba faciemus . Nec profeci o mirum est ho,
minem tum dormientem tum etiam uigilantem futura prenuntiare: nam cu3 omnia que in mundo suci fuerunt ue ac futura sunt in creatoras angelorumcpintellectualium sapientia: nec non in animabusique celorum sunt angeli habeant esse: si es natur intellectuales qui in comunicanda humane anime propria bonitate sunt liberales i quod futurum sit in ea impresserint: illud tum uigilans tum etiam dormi γens ipsa prehendet i atq3 cognoscet:hocq3 ideo euenire his uerbis Avicenna testatur: qc humane; ani m maior cum separatis substantiis ci cum sensibilibus est oportio id in abstractis nulla est occultatio auaritia ue: quod si contingat humanam anima3qeu latere id non dantis causa accidit sed ipsius ani me recipientis qui corporea mole in qua est impeditur.uel id sibi euenit: quia his quibus deorsum pro matur est circumuoluta inquinata uexa quibus si fiat immunis ea meretur uidere ac contemplari qui
sibi abstractis substantiis largiantur: atqietia non mirum existit si animus in somno ab abstractis diuinitat suscipiat: eo ga animus tunc a corpore soluitur aliqualiter:cum dormiens aliqualiter sit stinilia morti iuxta illud poeti dieiuniaStulterid est som
178쪽
nus elide; nisi mortis inagς. Primum ergo negocium erit de ea prenuntiatio/ne prophetia ue loqui: que dormienti contingit in somnio.Triple quippe somnium ipse inuenio naγturs quidem etiam triplicis: naturale.f. animales celeste diuinum ue.Naturale id dico quod e complexione alicuius succi dominio accidit: quod quido somniii,corporis indicat dispositioncy Animale uero id uoco quod ex ea anime fortitudine: que alicui circa aliquod in uigilia fuerit causatur.Cunian motiones exteriores qui interdiu secundum uigiliam contingerunt ex spirituum contractione delitescat in somno exigus interiores motiones expergiscuntur.Talec somniiici pauce uel nullius est ueritatis: est.n. potius eorum qui animam interdiu sollicita/rent illusio: cuius rei inditium est: in famelicus sibi cibaria somniat preparari palestriaq3 strepitum sibi uidetur audire. Diuinum aute3 seu celeste somnium illud appello cuius causa sunt diuini animi quε orbium dicuntur motrices: nam lis aliquando formas sibi , celastibus corporibus similes in hominu3 fundunt imaginationes hoc somnium semper fere ueritati consonum est:& precipue quando anima nulli rerum obnoxia superioribus substantiis est applicata Huandoquidem tunc anima abstractorii ostetationcs ualet percipere: quod bifariam potest con/tingere: nam quidam sunt somniantes quibus clarissime animi sunt: nec quide3 melancolici sed optime
sunt coplexionis ac moderat nec Aristoteli co γ
179쪽
sciit mec etia ipsi Aueroi: quos hic reiicere no e loc' cu id in expositione libri de ala a nobis coposita asdiu fecerim',quo imaginatio itelligetie ualde iseruies quo fit ut soniale reuelatione 1,pria recipiat simitudinemipsoru sonia nullo uelamine tecta nulla id iget interpetratione: Qinda uero sutil magis imaginatione si intelligetia ualet: quo fit ut hi non proprie, sed methaphorice imaginet. 4sto' iniuitato obscurius custo imagines a uera rei similitudine sui magis distorte rideos ut a nobis intelligatur inγterpetre opus est callido.
Ea sonia qbus aliquid plagimus in fineuetis potissimu ut puta in mane,contingui na eo tepore ab omni accidetali cogitatione imaginatio est in munis: succi 3onis motiones suas peregeriit quo fit ut mens cu silenta 6 diurnis cogitationib' uacua sit tu a te obsequaturi magis seruiat talio tempore: ideoq3 huiusmodi somnia futurorum prenuntia sutinani festum est igitur qualiter hominum anime substantiis separatis in quiete iungantur
Sedusonia est interpetratur nuq recte id aget niei' anima fuerit eleuata habueritq3cu intelligetiis affinitate familiariteue: id sic euenerit tortuosas similitudines Sc o Dia dctegere poterit ac nudas: iuxta illud Aristotelis dictu exqsitissim'qdc,soniore coiector is es similitudinc rerea cutissime potest pspicere discerner: qualis fuit Ioseph ut inqt Auero is,in Pharaonis sonii interpetratione qlis uis' eDaniel dua Nabucdonosor sonium interpetraretur.
180쪽
Sed circa lisc magna insurgeret difficultas: na cuqus prinuntiantur ab intelici tuali natura dependeant necessario futura esse uidentur:& tamen ut uni γcures manifestum est,ia ipsemet Avicenna decla rat: qu pr uidentur prinuntianturq ad ipsum prenuntiante3 uel ad eius amicos uel necessarios seu acieius ciuitatem uel ad suum clima pertinent: qus omnlci potius contingenter euenire uidentur si necessa rio: nisi asseremus contingens ipsum frequenter non tamen semper habere accidentium incursus quosda:
merito quorum magis alteram partem opposita3pri figurari contingat. Eaetias difficulias hoc loco posset oriri: quam Averrois in eo libro in quo de somnos uigilia agit non parulfacit: dum inquit declaratu3 est in prima philosophia in abstraci cintelligetis uniuersales naturas percipiunt: nec his iis habent dissimilia porrigunt: unde impossibile est nientionem pribeant
omnino indiuidualem cum eam comprehendere ne qua ualeant: quomodo igitur indiuiduas formas
temporiri loco proprias agens intelligentia potest tribueret questio igit esset M difficultas: quomodo ab uniuersali natura particularia pernoscatur. Nisi diceremus iuxta Avicenni scientia rius Averroi uidet dissona: intelligetietur uniuersali modo particularia noscunt:animi uero cfloruique plura humans animi largiuntur particulari modo particu/Iatia ipsa comprehendunt: ut superius satis a nobis