장음표시 사용
71쪽
mus assequi concipiemus. Visum nonnullis, fines in uniuersum quantum sacram episcopi iurisdictionem porrigere: neq; ego auctoritatem defugio. Homines enim Romanarum ecclesiasticarumq; antiquitatu ex aequo periti, haec uestigia alibi lubentes sectati sunt: Cum rerentur, quod episcopis a ciuitatibus nomina indita, Augu- 1lae hic, alius alterius urbis uocatur Episcopus, satis esse indicio, Augus ae, rerumq; Augustanarum, quae territorio procul dubio con tinentur, inspectionem illi & curam demandatam. Qua ego Occa sone illos praeterire non debeo , qui quas urbes episcoporum ali quando dictas inueniunt , in episcoporum potestate suis te Opinantur: Recte si sacram sentiunt, sin aliam, quam profanam disserentiae caussa appellamus, nihil imperitius, cum eodem argumento episcopos ciuitatum paruisse imperio necessario sequatur, quod utique falium est, nam ut episcoporum ciuitates , ita uersa uice c1uisatum episcopi appellantur, nec Obscurus utriusq; locutionis sensus. Paulus Apostolus ad Corinthios scripsit, In omni loco ipsorum so nostro,nem, ille tamen profecto Corinthiorum dominus, sed ut significanter admodum Caietanus interpretatus, addidit ET NO ST RO, ut que
cumque locum qui est Corinthiorum inuocantium nomen Christi, explia caret esse etiam Apostolorum; quod est uerum, non solum propter unitarem chamatis ,sed etiam propter extensionem iuri ictionis e octolicae. Aliorum commentatorum sententias, quae uariae sunt, nihil necesse afferre. At quoniam comperi Carolo Magno Imp. Diuo S1mperto episcopo, Augustanae ecclesiae diarcesm, quam uocat, aucta,
nec non idem saepius uel ante uel postea fieri potuit, Vix Uinor te ritonj modum hac uia recte inuestigabimus, nisi primo loco de accessionibus sigillatim squod nunquam futuru uereor in considierit
Incredibiliter naq; errat, quisquis antiquas rationes, ad eu quI nunCest rerum s atum reuocat. Huic itaq; subsidio, alia ex rerum natura , temporumque conditione petita, adiungenda sunt. Κardinem palam est, septentrionem uersus prouinciae limitem Danubium haudquaquam transisse, neq; agros in hosnco astignatos es se, & si in eam Germaniae Magnae partem, iam episcopi religiosi iurisdicino porrecta : Ad meridiem ab alpibus 1nitium sumpsisse, neq; profecto ullum ueteranorum in iis quanquam in alpes quoq; sacra episcope nunc penetret) agros accepisse: quin ad hunc locum pCrtinet, quod Hygenus quodam dixit, Eupium multitudo limites occipere propter loci dis cultatem non potuit: Sed reficia est ut autolua,
72쪽
Reip. praestaret, aut sterilis esset u a caret Aggenus, Haec autem sunt loca quae soluta sita lego, pro , Insolutaὶ dicuntur , quae aut in saxosis es sterilibus locis sunt, aut iv faludibus, ubi nulla potuit exerceri cultura , quia dum non esset quod excoli potuisset, nullis necessefuit limitum regulis obligari , propterea soluta loca uocata Funt, Et quamquam
materia olim etia secudo Lyco ex alpibus deuectam, Hygeni uerbis consentanesi sit, quaS tamen sylvas colonia acceperit, non ausim definire, neq; eas extra territorij fines fuisse, absurJum. In Decumano, priscae diaecesis certiora indicia apparent: Adeo, ut intra fluuios , Lycum qui ab Oriente, & H1laram ab occidente constitisse, in dubium uenire prope nequeat: Cum Hilara Augusta nam a Constantienti diaecesi hod1em discriminet, nec caussa sit, cur fines uarias te existimemus, ab eo tempore quo ante Constantiam conditam, episcopi sedes V1ndon1siae fuit: Lycum ecclesiasti cam prouinciam altroversum tunc terminasse, etiam perspicuum, eo quod Simperto demum episcopo Auen tinus Diuo Udaltico norecte tribuit Nouoburgensem iurisdictionem Augustanae accen sani, Nouoburgensemq; ad Lycum peruenisse, annalium monu mentis testatum . Hoc est quod in uetusto manuscripto codice te gere memini, Simpertum Augustanam diaecesim Noricorum finibus auxisse: antiquum namq; Noricum quod1am semel indica uimus ad Oenum tantum, posterius ad Lycum usq; pertigit. Decumani ergo longitudo XXX. M. passuum, pluS minUS, COIIa plectebatur neq; tamen exacta ratio, fluuijs no usquequaque parallelis, iniri potest: Κardinis ab alpium radic1bus ad Danubii alueuM, pall. circiter L X X. Itaq ; tota territor1j area habuit decies cen tena passuum millia bis nullies, & id quod excurrit. CuSiculus Flaccus scripsit, interdum territoria fluminibus finiri, inter dum summis montium iugis, fieri potest ut de nostra colonia ne cogitarit quidem, eius nihilominus term1nos, uti Omnino habuere, exprestit. Legem deniq; de rerum diuinarum humanarumq; curatoribus, sacerdotibus & magistratibus nimirum, de curionumq; Ord1ne cauisse , nemo ambigere inducet animum:
Vnum ambigo, an priuata ista, an publica Augustaea cauerit, &fere est ut Augustaeam opiner. Seὰ quoniam totus hic locus ad colonicae reipublicae constitutionem pertinet , posterius exeque mur. Iam cum de legibus plura non occurrant, deinde admonedum est, Coloniam deductam iussu, uel utriusq; Neronis uel
73쪽
uel quod credibilius multo, alterutrius; Cum patrato bello, ordinandae & constituendae prouinciae, ambo tempus non triuerint. Ac malo equidem de Druso uerum esse, quod & plures tradidere auctores: tametsi antiquiores ne fallam in Ottone & Honorio Augustodunense nondum reperio. Sed bonum factum, conditoris memoriam, inserta imagine apud nostros homines nouare. Triumuiros qui deducerent salio alias numero fuisse sciens sum) arbitror lectos ex legatis, quorum opera Dio uictoriam partam pro didit ; neq; is honor cuiquam haberi poterat iustius. At hi ignoti sunt, nisi qua Augusti nummus suspicioni rimam adaperit, Tribunitia potestas cum anno DCCXXXI. V. K. Iulii primum instituta sit, sit ut annus eius IX. nummo inscriptus, ex iis dem Κ. anni DCCXXXIX. quo Augustam deductam dixi
mus, sumat initium . Id temporis coloniam aliam deductam, ne mO opinor certo testimonio approbabit; eo minus leuiter coniece ro, si ad hanc coloniae symbolum bouem retulero. Notae II. UIR.
de P. QVIN. VARO. M. TITIO. L. COR. BALBO. a quibus coloniam deductam suspicor,aCcipi neque debent, neque
possunt, qui enim tres Duumviri Θ Verum nummum auctoritate Duumvirum, qui princeps coloniae magistratus, signatum Osten dunt. Quod idem uestigium san aemulatione Romani moris, quo Senatus auctoritas hisce notis S.C. ascripta Θ) in multis praeterea colonicis nummis, nec tamen omnibus, uarie spectatur. Nude inter dum , nullo adiecto nomine , ut Caisaraugustanis quibusdam ,
74쪽
C AE s A R A V G. II VIR. Binis nonnunquam additis nominibus, C. HEIO. POLLIONE. ITER. C. MVSia SID. PRISCO. II. VI R. quae ipsorurn Duumvirum essenihil ambigo:Temis tape Priam, exemplo praeter nostrum , Sebastae nummus, L. FABATO. T. TAURO L. PISONE.
Transcribunt urbi matres. Strabo lib. F, Tac. An. I .
COL. SEBAS. II. VI R. coloniae incertae alter, A P. PVLCHRO. T. TAURO. L. PISO. CN. F. II. VI R. quae
ad coloniae conditores audacter res ero. Nam cum Appium, Tau
rum & Pisonem, Consules sub Augusto fasti prodant, quid illis in
colonia simul rei esse potuit, prarier hoc unum, si in eius deduehio ne collegae Θ Extreme frigidum commentum est Appios, Tauros, Pisones alios a consularibus, totidem nominibus in colon1a una ali qua extitis te. Et ut ad nostra reuertar, P. Quinctilium Varum, qui post biennium Ordinarius consul cum Tiberio inijt, M. Titium Rufum, qui ante annos XVI. ex Kal. Maijs sustectus est,& L. Cornelium Balbu, siue maiore, qui susseetiis extremo anno D C C XIV. siue minore, qui ex Africa tritaphii egit Procos. anno DCCXXXV. VI. K. Aprilis, III. Viros Coloniae deducendae, agrisq; assigna dis, a colonis Augustanis hoc nummo posteritatis memoriae pie &
abiliter con- Cato in M. Coelium, In coloniam mehercules fribere nolim si trimmuirssim, patiatorem aut fescenninumSeruius notauit, transcribere hac in re solenne uerbum, ranscripti enim in colonias deducebantur. Ad colonorum numerum constituendum, in tanta ueterum scriptorum disperditione,& Omnis antiquae memoriar, quod toties conqueri ne
celle habeo, abolitione, etia haeremus. Aliqui ter mille missos scripsere ed hos similitudo nominis in errorem duxit, ut quae Strabo de Augusta Praetoria prodidit, ad nostram detorqueret. Alij duplum, uel paullo amplius uolunt, nam integram legionem, sine auxilijs, mistam conijciunt. Aut hic, aut null1bi, Taciti uerba locum habe re, Olim uniuerse legiones deducebantur,ctim tribunis so centurionibus, i, seis cui pue ordinis militibus, ut consensi ho charitate Rempublicamelicerent. Ego frequentes ad firmitatem prouinciae misios assentio, S numerum VI. millium non abiudico. Quod si quis, probabili submXUS ratione, de ampliore censuerit,in eius sententiam me pedibus iturum, ia nunc profiteor. Si enim anno urbis coditae CCCCL.
nomine grate commendatos interpretor. Nam costataria tu trirgulorum ornamenta, de legatione quae diximus probfirmant. A triumuiris uero colon1 scripti,
75쪽
nomine Tquorum prope ad internecionem deleto, proximo ALbam in AEquos sex millia colonorum scripta, quod Liuius annotauit, L μ si '- θsi anno D XXX VI. Placentiam totidem deducti, in quibus equites deducendi fuit caussa,ut opponerentur Vallis, qui eam partem Italiae te mlant, quod ex Pardiaino cognoscimus, Non est cur hic numerus in P . ora . in Vindelica colonia, quae coercendis prouincialibus recens domitis, tum reprimendis uicinis Germanis, praecipue Sueuis, iam tunc imminentibus instruenda esset, non exiguus existimari debeat: co potissimum, quod a militaribus praesidiis, per prouinciam dispositis,
auxilium non adeo magnum,eX Italia, interiectis alpibus , nullum Omnino, nisi serum admodum sperari poterat. Equites eadem quam in Placentia Paedianus causiam notauit, persuadet, deductos ut opponerentur Germanis, qui Gallis haud paullo acriores hostes essent. Colonorum nomina nemo expectabit. Si ex triumuiralibus tabulis maxime in promptu essent, huc attexere
odiosam diligentiam argueret.Indicabo tantum, monUmenta antiqua quae nostros commentarios sequentur, uideri nonnulla ad primos colonos pertinuisse, nonulla ad eorum posteros: sed ut illa quae legionem tert1am Ital1cam, multo post institutam respiciunt, non annumeremus. H ic placet subsistere, & putare animo,
quam foedas plerasq; his oriae labes antiquitatis inscitia asperserit,
quae leui eius cognitione rursus detergi possint. Ilio cremato AEnea profugum in Italiam uenisse, regnum constituisse, posteros Roma condidisse, omnium consensione conuenit. Neque discrepat, qui a Romanis descenderint, sibi eu reliqua Romanae nobilitatis decora,& Troianam orig1ne recte ac merito asciscere. Quin coloni Augu- 1lam asc1uerint, nihil caussae estinam cunctas gentes laudis appetentia uicere Romani, nec laus ulla, publico populorum cosensu que ac Troianae originis fama appetita est, eo usq; , ut multi qui uere non possent, per mendacium in eam inseri uoluerint, opinati credo quod Plinius enuntiauit, mentiri clarorum imagines erat ahquis 31.e. Nirtutum amor. Huius ergo rumoris cum nescio quid maiores nostros afflasset, neq; facile rationem inuenirent qua Troiani in has oras appulissent, excogitarunt inscitissimam narrationem , cuius uerbo ante meminimus, nunc uberius explicare nullum operae pretium: Multo labore assequuti, ut rem perspicue uera, a Troianis Augustanos Ortos, nemini unquam fuerint persuasuri. Neque uero Vindelicorum stirps ideo sublata sed mixta Romano san-
76쪽
guini, ueluti laeta arbor insitione aucta est, cuius rei symboluia i in limine horum librorum sub Drusi imagine expressum. Nam multas hoc genus colonias collocatas prior1bus ciuibus nequaquam pulsis, certu m. Exemplo ne longius abeam, Vbiorum oppidum, in quod colonia Agrippinae nomine deducta, non eo minus se ple-1iq, ciuium Vbios, origine Germanos ferebant, ita Tencterorum
Tatii bisi si V legatis apud Tacitum respondent, ut uobis, ceteris, Vermanis consanguineis nostris uingeremur , Et mox de Romanis colon1s, Deductis obm stes nobiseumper connubium sociatis , qui , mox prouenere, hae patria est. IVec uos adeo iniquoi existimemus , ut intersci a nobis parentes , fratres, liberos nostros uelitis . Atque in libello de Germa nis, Ubi, quidem, quamquam Romana colonia esse meruerint, ac δε-bentius Agrippinenses conditoris sui nomine uocentur, origine non erubescunt. Porro colonos sub militaribus signis deductos, ut exercitus speciem praebere possent, Obscurius alli, aperte Hygenus significat, Cumsignis stes aquila, stes primis ordinibus ac tribunis deducebantur . Territorium aratro ambiri consueuisse, u1de-
CV P-i tur innuere Cicero, cum in Casilini deductione Antonio portam Capuae, aratro circumducto, uomere poetae perstrictam,& florentis coloniae territor1um imminutum Obijcit. Sequebatur territorij diuisio& assignatio. Nam agro, qua ratione prius dIFesus u centu ctu est, centuriato & limitato utroq; uerbo Festus utitur singulis
titionis morem pluribus uerbis Hygenus, tum uno aut altero exemplo prosequitur. Neque tamen Inquit Siculus Flaccus , omnibus aequaliter datus, sed mystcundu militiam modus es datus. Permagna autem territorij portio, colonis neq; divisa, neq; assignata. Excipua enim primo loco, quae complectitur caput legis Augustaeae, quod ultimum ex Hygeno posuimus, & hic paullum mutatis uerbis, ex Flacco repetimus, cu luce antiquariis tenebr1s collatione inferri existimemus, Eui agri delubris sepulchrasuepublicis, quistis, itineris, uiae, actus,ambitus, ductus, aquarum, qui publicis utilitatibus seruierint,ad id usi; tempus quo agri diuisiones ferent, in eadem conditione essent qua ante fuerant. Subseciva deinceps, quorum duo genera, Flacco &Frontino; sue cum in extrema assignatione centuria expleri non potuit, siue cuin in media assignatione,& inter ipsas centurias, sparia sUperfuere: nomen manavit, quod a rel1quo corpore sublecta cflent quodammodo. Euenit hoc autem ideo, quoniam militi uetera-
77쪽
noq; cultura a gnatur ,si quid enim amari incerti ian inertis 3) sis est,id signatione non datur. Vt Aggenus prodidit , haec aliquando auctor diuisionis aut bi reseruauit, aut aliquibus concessi, aut Re .autpriuatispersonis. Vespasianus pleraque uendidit, reliqua Domitianus, ijs qui tunc possi ferent donauit: Quod praeter agrarios istos scriptores, Suetonius memoriae consignauit. Ad hoc, Subsecivorum itidem conditionis erant, Relicta & Extra clusa: sic dicta quae in as. signationem omnino nunquam uenerunt, siue ob locorum asperitatem, uti de Subsecivis diximus, siue quod conditori quacumque de caussa ita collibuisset . Haec si intra coloniae fines sita, territorio certe accensebantur, sed nisi alicui aut homini, aut urbi, aut locis sacris & religiosis attr1buta essent, remanebant iure in eius potestate qui astignare potuerat, re inquit Aggenus , plerumq;proximiposse fres inuadunt, opportunitate loci irritati, agrum obtinent. Quasi Subseciva etiam Compascua ,siue loca quaeproximi quique uicini, id eri qui ea contingunt,pasiva habent, uti Flaccus: Tum fluviorum aliauei ad ripas utrimque spatium, eo usq; interdum, quousq, inundationes possent alluere , uti hic ipse Flaccus, & plenius Aggenus scriptum reliquere. Accedebant agri sacerdotum collegijs, dc ce ris sacris dedicati, in quibus quoque luci, aedes, templa: Agri uectigales, siue Pop. Rom. siue coloniae , Qui mancipibus locabantur, uel in annos singulos, uel in lustra,vel in annos centenos, ut fructus partem praestarent quinta aut septimam, aut etiam pecuniam pro soli ubertate, proximi quiq; possessores rursus a mancipibus conducebant, quod ex Hygeno affero: Agri praeterea prouincialium nonnulli, nam prouinciales non omnes pulsos, & patrimonio exu S, Siculus Flaccus ostendit, nec tamen omnibus persenis uictis ablati sunt agri,
nam quorundam dignitas,auigratia,aut amicitia,uictore duce mouit, ut
eis concederet agro vos. Omnia denus loca publica, quae Aggeni uerbis enumerare satius est,Loca aute quae sintpublica uideamus; Sunis luae,de quibus lignoru copia in lauacrapublica ministrata caeduntur. Sunt loca publica quae inpasiuissunt rencta, quibuscumq; ad urbem uenientibusperegrinis.Sunt in suburbanis locapubtica,inopum destinata funeribus, quae loca culinas appellant. Festo Culina uocatur locus in quo epulae in funere comburuntur Sunt stes loca noxiorum paenis defima ta. Capitales enim animaduersiones fere extra urbes, nisi quae spe istaculo in theatris & circis propositae. Huic rei in Augustano agro antiquitus Lyci fluminis insula, quae postmodum in continentem
78쪽
abijt, addicta: quod ex Afrae martyris actis iam olim obseruatum , in Vindeliciae tabula expressimus, Tacitus credo locum semitibuspoenis se situm Romae appellauit in Ex his locis, cum sint juburbana sine
ulla religionis reuerentia selent priuati aliquid usurpare, atque horti uis applicare. Sunt autem loca publica coloniarum, ubi prius fuere conciliabula , 6, postea sunt in municipj ius relata. Sunt f V alia loca pullica, quae praefecitarae appellantur. Nam h pomoeria urbium, de quisu, iam superim suo loco distulauimus dixerat POm aerium esse certae mensu M spatium ante urbis muros, aliquando etiam intra muros, pro pter fundamentorum custodiam, quod priuatis operibus occupati non oporteat, neq; ullo iure allenari possit ubtica se nosicuntur. Horum igitur omnium, cum nihil ad colonos priuatim pertineret, singulorum nomine portionem aliquam detractam necesse est: mul to maximam Subseciva & uectigales agros abstulisse crediderim, nam ad Lycum multa millia sterilis & amari soli iugera, & uectiga libus Augustu colonias suas largiter instruxisse, scripsit Suetonius. Hinc, quamquam rei dubiae nulla esse potest certa asseveratio, opinor tamen coloniS interdum minus, cum plurimum, ultra semis .sem agri colonici assignatum non esse. QUO Hygenum refero, muLtis coloni,s immunitas afri,uicit assignationem: aperte namq; agros immunes qui in assignationem non uenerunt, denotat, cum alii immunes assignati essent. Ac si integrum territorium millies mille passus bis millies comprehendisse recte disputauimus, assignationi nopius dimidio, passuum decies centena millia millies cessiste cosequetur. Pedum etiam rationem inde non difficulter inibimus: cum passus quinos pedes longitudine contineat, fit ut pastui quadrato, cuius s1ngula latera quinque pedum, pedes quadrati splanos quoq; &constratos appellabant, Varro pedes magnos) insint uiginti quinque, itaq; ex iuperiori summa proueniant, uicies quinquies millies mille pedum millia: quorum numerorum ratio, nisi meditato uix queat animo concipi: Iugera autem sad quae calculus reuocandus
est paullo supra octingenta sexaginta octo millia: siquidem iuge
rum Romanum, uicies Sc octies mille atq; Octingentos pedes complectitur. Vnde apparet, sex millibus colonis dari potuisse in singulos iugera centena, ut in uniuersum ducenta sexaginta octo millia iugera superarent, inter Centuriones, Equites, & BenemeritOS partienda. Nam Centurionibus & Equitibus, libera etiamnum Republica, liberalius quam ceteris militibus assignari consueuisse, i re quens
79쪽
quens testis est Liuius, idem postea in reliquis militarium dignitatu
gradibus Obtinuisse, Flacci quae attul1muS uerba fidem facium. Be de Bononia li. nemeritis eYtra ordinem fundi modum quantus conditori placuis set concessum, addito insuper priuilegio, ne quo ni unere coloniae obstrictus esset ; ex Hygeno It Augustica lege cognouimus: eo re
serenda Aggeni uerba, Legimus in quibusla locis ab uno mille is treceta iugera Di possiesse , Et quod Cicero Antonio ObljClt, Me inco tria. c . phit a. millia iugerum, quas tesanumfecisset; Rhetori duo, quasi dister tu a-cerepotuisset. Nam ut quis ana existimet, tam immodicas ullas diuisiones fuisse, quae tot mgcsaaslignarent uiritim, frus fra etate quinde centenis adhuc exempla qudeIo, nunc pyzeter unum Appuleii Saturnini , de quo auctor de uiris illi utribus, ut gratiam Uriam anorum
militum pararet , legem tulit, ut ueteranis centena agra Iugera In Afri
diuiderentur, aliud ad manus nullum est. Sed quod anno D L XIV.& DLXXI. in praepingui & Opimo Italiae solo , Bononiae & Aquilciae, quinquagena diuisa uiuenio, minus incredibile uisum tanto post, aetate qua prisca parsimonia ua laudabatur ut ridere tur, in transalpma prouincia, bello recens parta, . duplum eius fuisse assignatum. Atq; haec quae nos omnibus uestigijs indagamus , olim in Caesaris tabulario pinacibus delineata, & l1bris distincte perscripta, tu aeneis tabidis, quas in Capitolio fixas opinor, insculpta erant: Illas agrorum formas appellabant, ita Vlpianus , H o M .,
Lui tabulam aeneam legis formamue agrorum Continentem refixerit, uel rit. 3-t
quid inde immutauerit. lege Iuta secutitus tenetur. Plura eiusdem rei nomina adducit Siculus , Euamuis una res inorma, at dicunt pesticam , an, centuriationem, alj metationem, v y limitationem,aly cancellationem , aby typon; quod uisupra diximus, una res est forma. DuCanaris tabulario idem Siculus, Omnium enim agrorum,. diuiserum
m assignatorum, formas es diuisionem, sist commentarius principatus insanctuario habet: qualestumque enimformaefuerint ,si ambigatu
de earum fide, ad lanctuarium principis reuertendum erit. HygenuS ae iis libros nominat, atq; eorum exempla etiam jn cotonNS constiai ruta significati bros aeris, T typum totiusperticae linteis defcraptu. sanlineis 8 uenus est tua teis, ad aenearum scilicet tabularum exempla padumbratis,eode modo Constantinus de lege quada, Ercis tabulis, Chusi. C.
uel cerussatis,aut linteis mappis scripta se cundum seas terminationes; i zz. z Uriptis affinibus, tabulario Caesaris inferemus ' siqua beneficio con- cessa, aut assignata coloniae fuerint ,sine instoeoximo, siue inter alias ciuia