장음표시 사용
21쪽
inesse, Deumque divino prorsus modo in omnia
influxisse, quae in ipsis continentur. Hane autem opinionem ut veram assumpsit Christus; Ioan. X. 34. - Η. Tim. III. expresse dicitur. . . . Omnis Scriptura diuinitus inmirata: πασα γραφὶη. Quod argumentum nitinet omnium maxime decretorium ex universali Ecclesiae sensu, nemo duo
hilare potest, illud ad totam Scripturam pertinere sine discrimine in te di substantiam et accidentalis.
S. Clemens Rom. expresse ait. . . . In illis nihil injustum , neque fictum, aut simulatum contineri. . . .
Et quae ibi assert exempla non ad Religionis substantiam pertinent; sed ad historiam Judaeorum; loquitur enim de Danielis, trium puerorum Machahaeorum etc. historia. Patres Scripturas sine discrimine vocant divinas , oracula , essala Dei; et scriptore organa, instrumenta, plectra Dei etc. Adde decretum concilii Trid. jam citatum. Paon. II.' Si tum veteris tum novi Test. libri non essent quoad singulas partes inspirante Deo conscripti, sine suo fraudaretur inspiratio. Ergo etc. PROB. ANT. Ideo facta est inspiratio, ut certo nobis innotescat Dei voluntas; atqui hic sinis non obtineretur, si in quibusdam deficere posset inspiratio. Nam, si in sacro quovis libro una quaelibet falsitas reperitur, totius libri certitudo interit; ut observat Augustin. De consens. Ganget. lib. II. ωρ. XII. . - Fluctuaret passim et legentium et
audientium fides, dum ignorarent, quonam Spiritu , an hominis, an Dei quaelibet libri pateticula fuisset scripta; aut Deus debuisset ipse medium
22쪽
23 aliquod dare certum et insallibile partes inspiratas ab aliis secernendi, quod ab illo factum fuisse nulli hi legimus . . . Fateamur igitur , ait Melchior
gula quaeque sive Pagna sive parva a sacris nucloribus Spiritu S.' dictante esse edit n. Id a Patribus aecepimus, id si lium animis inditum, et quasi insculptum est; id itaque et nos Ecclesia praesertim ipsa magistra et duce retinere dctbemus. n. . .
OpaIcITUR I. Non datur conceptus inspirationis; ergo res est absurda, quam Sana Philosophia repellit. RESP. DIST. ANT. Non datur conceptus clarus et di stinctus , eOnc. Non datur conceptus ohscurus , qualis in hae materia susscit, nego. Cum inspiratio sit modus agendi in saeuitales humanas , a communi et naturali rerum ordine remotus, adeoque verum miraculum Psychologiae , non potest 'nobis nil late expertis non esse obscura. Verum si haec argumentandi ratio valeret, sequeretur omnem quoque, revelationem esse repudiandam ; omnis enim revelatio , etiam ea , quae retale ad
nos mediata dicitur, primum immediate fieri debuit iis, quos Deus tanquam legatos suos ad homines misit. Porro dieant nobis Increduli , quem ipsi conceptum habe ant rerum naturalium y An vel unius lanium substantiae in hoc universo existentis detur conceptus clarus et distinctus 7 Quanta non ipsi, et quam . Praeclara , suo saltem iudieio , disserunt de mentis humanae operationibus, de memoria, de modo colligendi ideas et judi-eia , de liberiale, de animi arietionibus; quamvis de his et aliis pene multis distinctam notitiam non habeant l
23쪽
Deum posse per insilixum supernaturalem ei immediatum ad Scripturas concurrere , nulla unquam sana philosophia negavit; quamvis modun, quo id fiat, et quae Dei. quae hagiographi in hoc negotio partes sint, accurate desiniri non possit. INSTAKΤ Ι. Conceptus theopneustiae ad in lautiam generis humani pertinet, quo lempore homines simplices et inculti, quidquid a communi ei quotidiano usu abhorrebat, e coelo descendere et immediate a Deo exire credebant. Haec superstitiosa opinio inter Iudaeos et Gentiles conservata, postmodum ad Christianos transiit; ergo nulli solido sundamento innititur. ΒΕsP. Explicent Increduli, unde oriri potuerit haec generis humani persuasio, si nullum unquam extitit Dei cum hominibus commercium; si nulli unqua suerunt sancti Dei homines, ut ait Petrus, qui Spiritu S.φ acti loculi sunt 3 Plures sunt Scripturae lexlus, qui specialem disini numinis inlluxum clare exprimum; et quantacun que sit neologorum, in contorquendo, ei evertendo Scripturae sensu peritia, nunquam tamen Propheticum , aut ApostolIcum munus ex causis naturalibus explicabunt. Aperia est Spiritus S. promissio a Christo Apostolis sacta; apertum, Christum et Apostolos eandem Scripturis originem et auctoritatem tribuisse , quam ipsis altribuit Synagoga. Sed fortassis Christus et Apostoli usi sunt argumento ad hominem' Verum quis noti videt ejusmodi agendi rationem Christi et Apostolorum characteri re- Pugnare8 Nam constanter adhibuissetat principium demon strationis salsum : Iudaeos in salsa opinione tonstrina Muta .omnesque , qui per eos instituti sunt Christianos in eandem Persuasionem auctor; late sua traxissetiti Adde, quod Paulus eadem argumentaudi ratione utatur, ad Gentiles scribens , qui tamen antequam Christiani fierent, Vetus Testamentum tanquam fidei regulam non aguove
24쪽
rant : item quod Christus cum Diabolo dIsputatis Seri-
plurie testimonia attulerit. An tunc sorte argumento da hominem usus est 3IΝsTANT II. Inspiratio, qualis ab orthodoxis ad mitistitur , Scripturas hominum doctorum ludibrio exponit,
et in Ossensionem inducit excultae rationis, quae eoneursum Dei supernaturalein non admittit, ubi virv naturales sussiciunt. RESP. AD I. Nos illos omnes, quos Scripturiarum cli- vina auctor; tas ostendit, non credimus sapientes clinitosque nuncupandos esse, sed Dei et Religionis contemptores. Scimus equidem Deum absque sapientissima causa media supernaturalia non adhibere; verum determinare velle, quandonam Deus ea adhibere possit, Summae audaciae esset. Lieet ratio nostra inspiralionis absolutam necessitatem non satis agnoseat; eius tamen cum persectionibus divinis convenientiam, et summam utilitatem nonnisi corea et obstinata impietas negare Potest. V.
INsTANT III. Quaestio, au Scriptura sit divinitus, i spirata , res facti est, quam necesse esset historicis argumentis probare; atqui eiusmodi argumenta salis firma et aut lieutica nulla habentur. Ergo etc. PROBAT. HIN. Neque Iudaeorum, neque Christianorum testimonia quidquam valere possunt: nam 1udaeos scimus avide omnia arripuisse. quae gentis et Iegis, ac Scripturarum suarum gloriam augere poterant. Idem postmodum a Christianis factum, qui tanquam homines in arte critim imperiti, et per plura saeeu Ia circa. numerum est
noui carum Scripturarum incerit, idonei in hac quaestion.
testes esse non POSSunt. Ergo et . ii inrap. Factum inspirationis excussimus eo modo, quo
laeta excuti iiDent. Quis si rit Iudaeorum rum in piratione sensus, et unde illa originem habuerit . e minars necesse nou est. Chri ii vi ut Aprimis
25쪽
Catholici Christi, Apostoloruiu , et Ecclesiae auctoritali
innituntur. Primos Christianos, cum de Scripturae sacrae Iibris agebatur, regulas critices non neglexisse, hoc ipso probatur , quod aliquorum inspiratio noti suerit ubique et ab omnibus agnita. Caeterum Ecclesiae omnes regulam sequebantur insallibilem, quam etiam nobis reliquerunt; id scilicet tanquam certum tenendum esse, quod ab Apostolis traditum est. Ex Apostolorum omnium unanimi doctrina ortus 'est sensus ille generalis totius Ecclesiae, quem eriterium esse in fallibile veritatis, Pur l. I. hujus
Demonst. prohatum est. 9BricITUR II. Plurima apud auctores sacros Occurrunt minuta, et ad naturales tantum hujus vitae necessitates pertinentia ; ut manifestum sit, plura ab ipsis fuisse humanitus scripta, sitie divina inspiratione. Rei hujus exempla asserri possunt ex Tob. XI. 9. - Ex epist. Ap. ad II. Timoth. V. IS. . . Penulam, quam reliqui Troa δε πω Carpum asser tecum , et libros, maxime autem
membranas ... Et alia hujusmodi quae passim in epistolis Pauli reperiuntur. RESP. Minima quaeque in Scriptura', ait S. Hieronymus in proemio super epistolam ad Philem. , sunt Deo tribuenda; ejusdem Dei parva sunt, cuius et magna; neque alius est vermium , alius AngeIorum Coudilor. Quae nobis videntur vilia, utilitate nota carent. Vel enim rem pingunt vividius, et nativam quandam se moni aspergunt simplicitatem: vel iuvant ad morumiostitutionem , eum mutuam fidelium Oharitalem nobis exhibeant, et Apostoli exemplo paupertatem et saerarum litterarum studium commendent in ministerio eodem la
INgri L Frequentes in Psalmis, aliisque Scripturae libris leguntur impreeationes, et viri qui . Deo inspirali dicuntur, maledictis onerant, et diris devovent
26쪽
hostes suos. Sed haee divino Numini adseribere sumina
impietas est. Ergo ele. BEsp. Quae adversarii nobis objiciunt, non sunt imprecationes aut maledicta proprie sumpta, sed vel admonitiones, et increpationes vehementiores, ex zelo et charitate ad malorum emendationem prolate quales eliam
in Evangeliis reperiuntur V. Matth. XXIII.); vel imis pendentium malorum praedictiones. Ita mero .rius in Psal. I., Atigusti in XLVIlL, Basilius in XXVII., Gregor. M. lib. XIV. Moralium. Hebraeis famigliare erat, ut imperativo vel optativo modo uterentur pro suturo tempore et vicissim CL Bossuetium dissert. de Psal. N.' I . Om. I. operum. - Bible ne Ao n. tom. VI. prcface suries Psa umes N. V. Bergier, die lion. Theol. voco 'recation. Cra mers poeti ache Ueherse laung der Psal.
u. B. III. Ah h. INST. II. Deus non potuit inspirare, quae a Iuditha
IIolopherno narrata sunt et Assyriis; quia falsa erant, et ad sallendum composila. Ergo ete. REsP. Non dicimus Iuditham inspiratam fuisse. eum Holopherno loqueretur, sed inspiratum fuisse auctorem, cum ea , quae iacta et dicta sunt, scriberet. INST. III. Evangelistae non raro in errores lapsi sunt, quos a Deo inspiratos fuisse nemo dixerit. Ergo etc. PROB. ANT. I. v S. Mattheus cap. II. 25. ait, Iesum habitasse ici civitate Nazareth; . . . ut adimpleret ', quod dictum est per Prophetas ; quoniam Nazaro s--cali
tiar . . . Verum nulli bi illud apud Prophetas legitur. u., Idem Evangelista cap. XXVII. s. pro Zacharia Ieremmiam posuit. 5.ς Marcus quoquo in Isaia Scrῖptum asis firmat, quod in Malachia legitur. Ergo et c. RESP. AD I. S. Hieronymus observat, Evangelistam PI rali numero.utir per Prophetas: quia verba quidem ista et quoniam Nazaravus pocabitur in nullo Prophetae-
27쪽
amu volumine reperi utitur ι at res ipsa per haec verba expressa passim a Prophetis fuit praenuntiata: nam vox Nazarinus , Natir Potest significare , vel hominem ab omni inquinamento segregatum , vel hominetia a fratrihus reiectum , vel salvatorem hominum. Vid. Isai. II. I. et LVI. AD II. Verosimile est, Matthaeuis pro more suo dixisse: Quod dictum est per Prophetam, . . . et Scribam aliquem attexuisse Ieremiae nomen. Haec coniectatio magnam vim ex eo acquirit, quod plurima exemplaria graecat, latina , Syriaca , et arabica Jeremiae nomen non
habeant. Vid. August. lib. III. de consensu Evangelistarum capite VII. Doctiss. Milium, I senium in Evangelia etc. - Eusebius Lib. X. Demonst. Eoangellam 2, ei Hieronym. Di Psal. LXXVII. pulant errore scriptoris pro Zacharia Ieremiam esse suppositum. AD III. Illud , quoque ex Marco objicitur, frivolumvideri solet his, qui latinam editionem passim ad graeca
exemplaria expendunt, in quibus legitur ... πσα 'εν σοῖ προφάταις. Verum probatissimi interpretes , et ipse Erasmus nostram lectionem l prohant, et graecam asserunt a Graecis suisse immutatam. Ubi nouPossum novilios istos interpretes nou ridere, ait Mel-
tanta sacilitate, ,et considentia e pravis Graecis emendant saliua mon Prava. - Igitur praeserenda videtur illorum sententia, qui dicunt Marcum duorum quidem Prophetarum Malachiae, et Isaias vaticinia attulisse , sed .unum tantum Isaiam tanquam illustriorem nominasse; quod eo facilius fieri potuit, quia Malachiae vaticinium in eo Isaiae quoad sensum continetur. IKsTANT IV. Quaedam in Seripturis haesitanter di cuntur a , ideoque a Deo esse non possunt: alia inspiraminem expressis vobis excludunt. Ergo ille.
28쪽
PE BAT. Asr. Ad I .m pertinent haec, aut similia apud Prophetas. . . . Si Jorte audiam ele. Ps. II. . . . IR quando irascatur Dominus. Ac lor. VIII. . Si forte remittitur etc. Aut cum particulae quasi, circiter adhibentur. . . . Iesus erat ine*iens quasi anno miriginta ete . . . Ad u.m illud Pauli I. ad Corinth. VII. . . Ceteris ego dico , non Dominus . . . et II. ad Corinth. XI. . . . Quod loquor, non loquor Secundiam Deum , sed quasi in insimentia. . . Ergo et c. BEsP. AD I. Probaret quidem argumentum ; si auctores sacri ex humana ignorantia ita dubitanter loquerentur a verum hoc ipsum contigit volenta Spiritus S.: ubi pari leuior quasi, circiter adhibentur, Signum est,
Deum non voluisse rem tam stricle determinare, ae do- terminari posset. Caelertim hunc canonem statuit Boni rerius Can. Xσ.-Vid. Menoch. Suppl. rom. III. edit. Venet. Pag. 56. in ....is Dubitationum particulis utitur Deus in Scriptura , rioli quod dubitet vel ignoret, quid futurum sit et sed vel ad indicandam humani arbitrii
libertatem, quae ex se est indeterminata, et potest alterutrum sacere: vel ad indicandam pauci latem eorum, qui rem de qaa agitur, facturi sunt. . . . . Verba PS. II. . . . Nequando irascatur idem sunt, quam ne ira
scatur aut alioquin irascetur in IIeb. Pen. 3.
ΑD. II. Plures et optime nolae interpretes putant, haec Vers. I u. verba; coeteris ego dico, non Dominus, ad praecedentia pertinere , non ad ea , quae sequuntur ;caeleris, ait Apostolus, de quibus dixi vobis , id est
non nuptis et viduis , Dominus quidem non praecipit ut sic permaneant: at ego consilium do. Porro quod consilium suum Paulus Spiritus Sancti consilium existi maverit, satis ipse indicat dicens ibid. v. 4O. ... Beatior erit, si sic permanserit; secundum meum consilium: puto autem , quod et ego Spiritum Dei habeam ...
29쪽
Iu Epistola II. ad Cor. ait quidem Apostolus, seqnasi insipientia loqui; sed ibid. cap. XII. mox su
iungit. . . Et si potuero gloriari, non ero ins*iens. . . . Quid ergo, sapiens, et insipiens y Nempe sapiens revera , et quasi insipiens. Nam haec quae stultitia esse viis debatur, flaudare quippe se insipientis hominis nota est , revera Dei erat sapientia , quia non ex vavitate , sed ex charitate gloriabatur. OsriciTu R III. Si Scriptura esset quoad omnes suas partes divina; ergo et divina essent omnia, quae in ea continentur praecepta, neque solvi Possent quacumque humana auctoritate: atqui Ecclesia plures ejusmodi leges ab Apostolis in Scripturis Ialas aut abrogavit omni no, aut solvit Dequenter per dispensationem. Ergo etc. BEsP. NEG. MAI. Praeceptum ' ideo divinum hon est, quia inspirante Deo scriptum suit, quemadmodum et alia multa, quae in Scripturis legulatur, ideo Deo tribui non possunt, quia movente Deo scriptis fuerunt consignata; narrantur enim a sacris auctoribus plurima impiorum hominum dicta et saeta , quae certe in Deum refundi non possunt. Quod praecepta attinet Apostolorum, quae in sacris litteris scripta sunt, discrimen sa-ciendum est inter ea, quae a Christo ipsi ac perunt, inter gentes evulganda, iuxta illud , baptizate Omnes
gentes, docentes eos seroare Omnia, quincumque manda-Mi Pobis: et ea quae ab Apostolis Ecclesiam gubernantibus edita sunt. Haec proprie humana sunt ei Ecclesiastica, ei quamvis maximae semper in Ecclesia auctoritalis suerint , mulationem tameu aut exceptionem patiuntur. Sic
' lex illa Apostolica de abstinendo a sanguine et sutacalo per Ecclesiae potestatem abrogata fuit. OBIIcITUR IV. I.ς Auctores sacri non affatu divino ad seribendum excitati suut, sed aliundet nam S. Mare
rus a fidelibus temporis sui ad illud inductus est; S.
30쪽
Joannes ab Asiae Episcopis; et S. Lucas aliorum . qiii ante ipsum scru serant, exemplo. u.' Si in scribendo fuissent divina inspiratione adiuti, nullus ipsis fuisset in scribendo Iabor: atqui ingenue fatetur auctor. lib. II. Machab. se negotium assumpsisse μlenum pigiliarum et sudoris. Ergo Elc. SP. AD I. Divinam operationem non excludunt piae fidelium postulationes. Potest enim Spiritus S. ejus-rnodi vota in cordibus fidelium excitare . aut ipsi scri Plori in oliva suggerere, quibus Polenter ad scribendum. impellitur. Utrumque conjungit S. Clemens Alexand. apud Euseb. s Lib. IV. Histor. ev. 3 . , S. Joanne scribit. . . . Use dioino s ritu afarus Euangelium
familiarium suorum rogatu conscrimit ... AI . II. NEG. MAI. Sicut gratia humanos conatus non excludit, ita nec in spirotio studium ei laborem. Videbimus sequente verborum delectum et structuram plexumque Scriptorum sacrorum , imprimis historicorum industriae fuisse permiSSum.
SCOLION. Etiamsi quaedam in Scripturae codici hus hodiernis reperirentur , quae vix , aut ne vix quidem conciliari possent; nihil exinde probaretur colatra divinam Scripturarum originem. Non dissitemur , potuisse in sacros codiees in levioribus quibusdam , quae ad si-dem et Salutem non pertinent, menda quaedam irrepere ex amanuentium oscitantia, vel imperitia, quod et auctoribus profanis contigit, quin exiti de opeium illorum auctoritas labefactetur. Illud iam pridem a S. Augia Glinos Lib. II. coni. Favistum caρ. V. J. Observatum sui l . . . , ibi l in Scriptu iis ) ait, siquid velut absurdum mo-- verit, non licet dicere: auctor hujus libri noti tenuit m veritatem; sed aui codex meudosus est, aut interpres erravit, aut tu non intelligis. .