장음표시 사용
61쪽
n Tales Graecismi minus elegantes sunt. I. Si in sinitiuiponaugur pro coniunminis, gerundyis, participiis v. e. ivsignuis iere pro instigauit, ut peteret, HI Gu N. Fab. CLXVI. Adflumen exiit, anguinem abluere pro sanguinem abhiturus Ha G. Fab. LXXXV III idoneus fιcere, pro ad faciendum. Ιl. Si constructiones Graecae Latinis substituantur. v. e. suibus ius rat, pro quos tu erat T A CIT. Ann. III 4 , ubi tamen adde I AC PERIZON. ad Sanct Minerti p. Ias. Ego audita tibi putaram, pro a te audita. I C ad Attic Epis XIII a . Monethune poena , latre me, deficit me. Quamuis haec omnia, si rarius S in loco adhibeantur, non eareant ve. . nustate. Con infra num LXIL not.' p Vix ullus est veterum auctorum, quin subinde Graeeismos adhibuerit , ut exempla docent, ollecta a S A C TIO in Mineri Lib. III. c. t2. p. m. 72T seq. Enimuero sitiit, qui ad affectationem usque graecissant, veluti SALLUSTIUS, TERTULLIANVS, ct e recentioribus LIP SI VI quos nemo temere imi
Aspecto X Quinta regula esto: Nomina colorum .is h. -O desinentia tantum non omnia malae
im δε- Neque ergo serenda in elegantiore Latinitate, albedi, flauedo, nigred , pro quibiis apud veteres legimus Assitudo Albor color albus, sanus, nigror, nigritudo, nigrities e. Vid. CELLAR Antibarb. p.
36. 22. G V NT HER Lat. Res P. I. LIV. p. s. CCCCLII p. 226. d. p. 369.
m. o. XI. Sexto notandum fusspecta esse adie- adi.egio Eliua pleraque in ALIS vel ABILIS, ut re inolii vel adverbia in ALITER vel ABILITER desinen-
62쪽
dementia, in quibus usurpandis de cautos uinis, σῶnos esse decet. r uerbiam
omine CELLARIVS laudato saepe libello recte pro-h-ιὸν seripserit. Abominabilis , aeternaliter , aeternalis aequaliter , amicabiliter, esialis, Uialiter , coin. . mensalis, costateralis, conditionaliter, curabilis, JUialis . aliter re alii, incessabilis, incessabiliter, in- curabilis, infernalis, inuiolabiliter, irreeonciliabilis.
Iegaliter, meridionalis, momentuliter, neutralis, ocu
lariter, partialis perpendicularite primordialis pro- porpionalis , totaliter , vernalis Proba tamen ilint extemporalis, pro quo falso diei ni temporanens, Vid.s v xu. . . . LXXXIR P E in m. Sa r. p. 3 coae-COLVΜELLA, de Re rust VIII, 14 rabiliter Wim C a L. Inst. IV 3 irrationalis ct i, rationabilis apud C EL S. I. SENE C. - α tari huam C a L. Deciam. IX. Magna quoque adhibenda est eautio in reeipiendis huiusmodi substantivis in V in desinentibus, eum nulla si forma, quae sub specie probatae Latinitatis magis decipere possit. Vide GVNTHER. Lat. P. I. LXXXX p - . .
XII. Parcius septimo in elegantiore stilo Ohisfisis, adhibenda sunt vocabulare phrpes ecclesiastia, aliis ducae elegantiorestilo aeque commode reddi voeabulasisses, Si quid ramen eiusmodi vocibus in ecclisos est mosita, rectius seceris, si eas adhibeas 'tquam si mutando profanus videaris. x
4 Multa in Latinitatem voeabula inuecta sunt a Patribuaeeelesiae occidentalis, ct maxime ab interprete illo seripturarum Latino, quem vulgatum vocari moris est. Ea diei solent ecclesiastes. Sed quum pleraque elegari tius possint exprimi non video eur studio barbaris.. mos consectari velimus Dabimus Operam, ut quo imodo pleraque elegantius exprimi possint, doeeamus. ABOΜIN ATIO , res detestabilis, res abominanda. ABSOL.
63쪽
ABSOLVERE eriminum vinetilis exsolvere. APOSTATA, religionis verae deserto , qui patriam religionem eierauit. BAPTISMVS, serum illud lauaerum BLASPHEMARE exsecrari. CANONIZARE, in eoelitum numerum referre.
CONSCIENTIA BONA vel MALA, is in
feloquisfacere, salua esui posse, religione impediasu, religios Vid. CIC pro S. Rose. Am. I, XXXIV. o Epis a Fam. IX, in Frequentes quoque veterihus sunt sormulae eonscientia factorum , recti, bene actae uitae, sceleris c. id CELLAR Antibarb. IRc ONYRITIO , admissorum criminum dehis emeruciari.
CRE AT UR A res ereata. Eleganter quoque LACTANTIVS ereaturam vocat opiscium Dei. CRUCIFIGERE, pro quo semper veteres habent miscis geresu gere,in crucem vere, tosiere.Vid. GRAE.viv ad VETON. Domitian X CELLAR. Antibarb. p. IO6. CRUX, piorum ealamitas. DAMNARE, DAMNATIO, DAMNATI, a remis suppliciis mactare Ca C. catilina, r3 sempiternis eruciatibus addicere, mancipare.
terdicere sacrorum commercis, elicere ecclesia, diris δε-
Ex AvDIRE PRECES a re preces, annue recDbus, vota rata habere, ELEEMOSYNA,sipem eonferreis egenos. ETHNICVS, paganus, profano cultui deditus, Deo iameiator,
PESTVM hoe substantiu praeter seriptoreseeelesa-Meos etiam poetae utuntur ast prosaici seriptores di
64쪽
sed Latinis veteribus idem ac forpice arcuari. Vid. PLIN. His Nat. XVI, 42. XLIo VITRVV sebites.
με. SENE c. s. XCRGENTILIS vide ETHNICUS. HUMILIS, HUMILITAs proba sunt, si denotentid, quod humi repit, vel paruum est. At quum seriis plores ecclesiastici humiles vocant, qui abieetius de se sentiunt, rectius substituere voces msdesus vel mode. sia, C E GL A R. rantibarb. p. I 66.
IEIUNARE eibos abstinere. NE P. Ante XXILIM POENITENS, improbur, impius, quinulisperemtorum sensu tangitur.
I pLERE LEGEM, Cic. Epis adfam. II, 7. mois A . Epis L so parere legi, sortiscere legi, ineusuipartes implere. LONGANIMI ΤΑs, Da lenta, lento gradu ad vinis dictam proredere, in ulciscendo tardioriremi r CIC pos redit adsenat. IX. A L. MAX. I, 1. MONIALIS, aera virgo. MINISTERIVM ord arari MUNDUS eclesiastico stilo modo pro implarum eo , tile, modo pro rebus humanis ponitur. OPERA BONA, sanctae βctiones, sanctimonia, pietasatis sudium. PROPHETARE, vaticinari, praedisere. PROXIMVS beemstite, ber Ninen men ch, eele'siasticum est. Latinius dicitur aliur, aster, homo hos minem c. eo ENITENT 1 A, hie Neve probatum est, ast sino. te die Tela rumi, ouist, ετάνοια , Latinius diees, emendatio vitae, redire ad meliorem memem, ad fru-
65쪽
gem redire. RESIPISCENTI A vero plane Gnlatinum est.
PECCATA REMITTERE, Unsere, veniam dare , gratiam delictorum Deere, remittere absolute. Vid. LIv. XXXIV, 32. MALVIFICO, fruo salus, saluum reddo, adsem piternam beatitudinem perduco. fCANDALUM, SCANDALIZo, impedimentum
pietatis, irritumentum malorum, corrumpere quem,peiorem reddere, OUcelerare alicuius aures. LIV. XL, 8. ineolis vocibus temerare aures, OVID. Tris. II,
sAECULARIS Latinis est entesinus annus, unde dixere ludi saeeulares. Ecclesiasticis haee vox notat profanum. aue ergo, voces e sacris profanis petitas nostrae religionis mysteriis litibus adplices. Id quod praecipue faeere soliti sunt olim BEMBVS aliique, qui se CICERONIANOS vocari voluerunt. Hi enim, quilui religioni sibi ducerent, ullo uti vocabulo, quod Ciceronianum non esset, Θεανθρωπον. heroa, quasi ex semitis Deum S ex semisse hominem, bapti uim aquas lustrales , angelos genses, sacram eueharistiam sanctificum crvsulum voeare non dubitarunt. Vid. IV L. CAES SCALIG. Poet. VI, p. 8oo. quo vitio nee alienus fuit eastae Latinitatis scriptori EBAST. CASTELLIo Vid. SAGITTAR de lectione e ranuat Ciceron. n. XXIV. sequ. p. 34.
inctauo III. Octauo eadem cura abstinendum est rabulis is a voeabulis quibusda , quae iureconfultis sertici lent in delictis,4 in vetustis auctoribus nullum reperiunt praesidium. .
Elegantissimam esse veterum iureconsultorum tantiim non omnium dictionem, lippis ac tonsoribus notum est, Vid. CAR AN D. DUCK desiis veterum iurecon- filiorum. Ast sequiore aeuo varia in iurisprudentiam inuecta sunt vocabula, quae ab antiqua Romanorum
66쪽
elegantia haut parum discrepant. Talia sunt, quae se
ADVOCARE pro ausam agere, adesse reo in periemis. Vid GR UNO V in Senec de lament. I, 9. C AN BIVM pro coli bo, commutationepecuniae. COMPLICES pro steteris velamentiae sociis, audaeiae satellitibus, atque adminiseris, ut vocat a C. Catilin. I, 3. o 4 PRUDENTIVS tamen in Rom. v. s. m. paganos nomina complicesserae impiae. DISPENSARE pro legibussoluere. IVR A MEN V Μ, pro quo semper apud veteres est iusiuravidum CELLAR Autibai s. p. a. o Curi Pin. p. 22l.
M ATRI VL A pro albo, indice. MELIORA RE DETERIORA RE pro melim
rem vel deteriorem reddere, in melius refer re. NOTORIUM, NOTORI E manifesum, mani fese, apertum, operte. id C ASAVB ad AE E. BEL L. POL L. Claud. cap. XVII. SALO CONDUCTUS, pro quo elegantius di. eitur, fidem publicam dari, Me publiea euocare, in. terpo stode pubseca aliquo ducere. Vid. SALLUS T. I . Beli. XXXII catilin cap. XLVIII. EPIT. LIV. LXV. TORTURA, pro tormentis vel quaesionibus. Non tamen est, cur quis in iurisprudentia abstinere velit avocabulis veterum Ictorum, si sorte illa in auctoribus elassiei praesidium non reperiant e. g. usurpatio pro inis terrupta sucapione, populor pro caussam agere, conis siluere, traditio breuio longa manu. Sunt enim haee de similia Latina , sed lenis propria, quemadmodum multa medie habe C E L SI S, multa architectoni- ea VITRUVIVS multa rustiea CAE TU VARRO COLUMELLA, quae Latina esse nemo negabit, quamuis apud ciceronem aliosque non legati.
67쪽
ὸhbis IV NORO omnium minime Latinitas Galbeisbtilis gantior polluenda est vocabulis philosophisi Philino maxime iis, quae medio aeuo reperit barbaraphici scholasticorum turba ubii Sim voeabula technica iam olim eluitate donata, quae nemo adhibere dubitauerit. Sed nee desulit, a stholasticis inuenta, qui data ueluti opera barbariem secta- . bantur. Non dicam iam de haecceitatibus, qui it tibiis, retalitate, indiuiduatione , quodlibet .soretis, aliisque verborum monstris. Vide PLEXI A CILexieon Philosophicum Hagae-comitis, C II ia CCXVL4. Sufficiat nounulla notare, quibus facilius adsuescuns
AEc I POLLERE pro aequari, aequiparara, eiusdem signiscationis vel notionis es. AFFIRMATIVAE propositiones , quas elegantius
aientes vocat CICERO Topic XL Negantia, contra. νia aientibus.
CAUSSARI veteribus sui caussam interserere selio. lastisis produci, generam coNT A DICTORIA vel CONTRADICTI.ONEM IMPLICARE dicebantur scholasticis,quae veteribus erant repugnantia inter se, vel non obae.
Dis CVRSVS pro sermone velisiogismo scholastieo.
rum sordes redolet. Veteribus discursus erat cursus iitro citro u actur, bas hin undier latissim id c ELLAR Antibarb. p. Iss. Non male de ultiore stilo meritus est vir doctus IS VERBVRG, eum nouae Cieeronis editioni indicem subiunxit verborum loquutionumque, quibus Cicero notiones philosophicas plerasque eleganter expressit.
Dpοὸ λ V. Decimo poetae quoque adeo faciles si ierunt in fingencis vocabulis, x in maxime epithetis, y ut veteres opponem soleant sermoni
68쪽
moni humano poeticum et Unde merito a propriis eorum loquutionibus abstinent, quotquot nipurioris Latinitatis amantiores.
x Metri caussa multum sibi indulserunt poetae omnes, in his etiam comtei, qui tamen non adeo seruierunt metro Plures eiusmodi vocesis formulas poeticas eoilegit CELLA R. Autilarb. p. 36.seqv. v. c. absque illa esset amare pro solere eluo vel clueo pro vocor, vominor caeli pro caelo es pro licet: sesum pro die: genitor ct genitri pro parentibus grates agere pro gratias agere letum pro morte natus velimitiis proslio:
obliuia, pro obliuiones potis vel sinu pro potes: salutari provocari venit pro est sequente participio in NDVS. y Epitheta deeomposita dithyrambie poetis familiarissima maxime deformant orationem v e sammiger, auricomus , pietaticultrix, incuruiseruicumpecus, erc. Vid. B U Crum de Comm. Rat. Dic lib. I. c. 13. p. 2O8.
XVI. Denique quum non cum Euandri e dem matre hodie loquamur, averito cauendum a que obse-
archaismis iocabulis obsoletis, a Immo ς 'Cicero ipse dicit Abiecta mobsoleta uerba abiiciat orator quibus tamen multos, nescio quamobrem, mirifice delectatos video b)
a Arebaismi sunt formae dieendi scribendiue veteres, quae iampridem ab usu recesserunt. v. e. olli pro illi aqua pro aquae : operam abutitur suam, pro opera sua abutitur, apud TEREN .prol. Andr. Tales ar ichaismi innumeri oecurrunt in columna Duilliana, aliisque lapidibus vetustioribus,nec non in fragmentis XII Tabularum , VARRONIS, FESTI, ENNos PACUNII, a denique apud PLAUT V Μ, TERENT IV Μ. SALLUSTIV Μ, LUCRETI
69쪽
v Sed talia obseruanda potias, quam imitanda sint.b Horum Deile antesignanus est IVSTV LIPSIVI, qui quum iuuenis stilo nitido plane ad Cicero. nianam dicendi rationem composito uteretur paullo post nouum sibi ipsi finxit dicendi genus, abruptima, histrionicum, atque innumeris refertum archaismis, ut saepe vetere quodam Grammatico, aut si mauis, Delio natatore opus esset ad soluenda illius aenigmata. Vid. MARES. Epis. I. 49.
ConeiηηL XVII. Sed sussicere haec iudicamus de pri-tsstem oro ma quam commendauimus orationis virtu- - te, ideri de ΡVRITATE: proximum est,
j.z ' ut de CUM IN NIT A TE dicamus. Hanc
orationi conciliant periodi ' Vnde tota illa ars periodica,quam tam pauci recte norunt, paullo diligentius hic videtur inculcanda
Vide Cel C. G. SCHWART ZII Diff. de Oratione Concinni, Altorpbii, To9. 4,' Unde periodis conclusa oratio CUM IN MA vel dimensa dicitur, cui opponitur oratio FN S A. Graecis illa vieitur καῖεςρ usu , haee vero εἰρομενη Viriusque discrimen luculenter extioni A MUST. Rhetor. III. 9.
Ouid e XVIII. M vero periodus, ut ait CICERO, q- o oratio in quoidam quas oris inclusa procurrens, quoadpersistat insingulis perfectis absolutisque sententiis d)
70쪽
d Praeeipua ergo periodi leges a potiores characteres notari oportet. Ex definitionibus enim patet, I omnem periodum ambitu quodam seu circuisugaudere,qui si absit, experiodo fit propositio logica CIC. Elis. ad fam. II, 4. ait: Μ. Fabio, viro optimo homine doctis o,familiarissime utor. Tolle ambitum, verba nimirum viro optimo o homine doctissimo, a non periodum amplius habebis, sed propositionem logieam. Deinde ex iisdem definitionibus discimus, II. periodram omnem itaprocurrere debere s Gnsus non nisi perfecta absolutaquesententia percipiatur. Hinc quando sAL- v s T. Bello Iugurtb op. X. ait concordia partiae νυ ereseunt, discordia maximae dilabuntur: ea qui dem non est periodus, quia singula membra separatim intelliguntur. Sed si ita diceres: tremadmodum concordia paruae res crescunt ita discordia etiam maximae dilabuntur haberes periodum euius sensus non nia perfecta absolutaque sententia percipitur. Ex inio porro patet, III, Fusamfert orationem, quae vel incisim vel membratimprscurrit Incisim loquitur . Ca C pos redit i natu VI. Cum hoc homine, an eum sipit Aethiope,s inforo consitisses, nssileredores interesse. Sine fusi, sine sipore, elingvem, tardum inbumanum, neglectum, Cappadocem modo abreptum de grege venallium dia ceres Membratim idem CICERO in Pison. XL. Occultus aduentu urtivum iter per Italiam, introitus in virbem desertus ab amicis, nusiae a natum e prouincia litterae, nuta extrinisaesiuisgratulatio, nuta triumpH
XIX. Ceterum periodus vel simplex est rotu- vel composta. Simplex est, quae uno constat membro vel colo, unde &,--λω voca ture suis, 3
e Vesperiodus simplex possit a propositione logie distingui accedere debet ambitus vel circuitus quidam. Hine adiici solet quaedam descriptio vel πεμασις, ut numerosior perfectiorque fiat oratio. Parum a propositione logica abirent illa Hortatus es, ut epimus in meas