Io. Gottl. Heineccii ... Fundamenta stili cultioris regulis perspicuis exemplisque selectissimis ex optimis auctoribus in usum auditorii adornata accedunt sylloge exemplorum et indd. rer. et verb ..

발행: 1733년

분량: 453페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

. nuas olligerem. Vt periodus inde fiat, O N. O , I x. addit anahitum quemdam vel circuitum Frequenter hortatus es, ut solas, SI LEVAS PAVLLO CVRATIUS SCRIPSISSEM, Olligerempublicaremque Propositio lugica esset pisolam tuam tam scidi. Ast ambitu addito, hane inde periodum ser-matii CICERO Epis adfami HII, is Epistolam suam, QUAE ACCEPI AB L. ARVNTIO, conscidi innocentem.

2Iς - Composita periodus est, quae eon-ρσω , sat pluribus ins s duabus autem pari

bus, quarum alteram σοι nν alteram -- vocare solent g a iterum vel bimembris, vel trimembris, vel quadrimembris est.

Colon siue membrum periodi est propositio, quae tamen sensum non absoluit, sed eumdem ad reliquae uΩque partis subiectionem suspensum relinquit. V. c. pud CICERONE Μ pro A. Caecin L prima oratio. nis periodus quatuor constat colis siue membris: Si quantum in agro locisque desertis audacia potes, Mntum inforo atque in iudieiis impudentia valeret inon minus nune in caussa cederet A. Caeci I. Aebutii impudentiae, quam tum in olfacienda cessit audacias. En qitatuor propositiones, quarum lilium per se de seorsim sensum absoluit, uniuersae vero coniunctim absoluunt periodum , quae ideo quadrimembris vel e-

ε A colis sitie membris differuntpartes, periodoriim comis positarum, quarum duaestuat, προτασις από-ις, vel, ut philosophi vocare solent, ANTECE DENS. CONSE VENS. v. e. apud IC. Epis. VIa. hane reperimus periodum bimembrema suisme verecundiae es transierit, eum bene auiter oportest esse impudentem. Hie prior pars duobus puniri notata, estgYοτασις vel antecedens, posterior, puncto

nota.

72쪽

notata, αποδοσις fu consequens De his duabus p .riodorlim compositarum partibus haec notamus L Gam Neresse aequales. saepe enim protos tribus, aut duobus eolis apodosis unico constat, saepe etiana haec illamajor atqui uberior est. v. c. I e ui ad Euum adme letati, missi ab Antiocho Commageno , senissent in eastra ad III Non. Septembres, iique mihi nuntiassent, regis Parthoru lium, -- eum esset nupta regis Armeniorumsoror, ad Euphratem eum maximis Parthorum copiis, intili Fumque praeterea gentium magna manuis se, phratemquejam tum transire coepisse, ieique Armenium Regem in Cappadociam issertim

Use factu, um , -- putaui, pronosraneoessitudine me hoea te seribero

oportere,

initim quatuor hie sint cola Due membra tria priora, eaque satis prolixa ad ruorem pertinent; postremunt idque breuius ἀποδοσιν absolitis. Ast paulla anto is XV, CICERO itainchoat epistolam Eis non dinis misi nimitabatur mytbo stransm phrasem cum omnibus ferecopiis: mo quod arbitrabar, M. Bibulonocos certiora

debis rebas vosscribi pose, statuebam mihi non necesse esse, publice scribere a.

quae de alterius prouincia nuntiarentur. Hi προτασις no ἀπόδοσις dilobiis membris eon. stat. Obseruandum L ἀποδοσιν nonnunquam antece dere προταιπιν V. CIC pro Milon. II

Negant, intueri lucem, esse ei, qui a se hominem occisum esse, fateatur. Hi ἀποδοσις inuerso ordine, priorem προτασις

posteruisem locum oecupat. Adhaee ilhid quoque obseruari meretur, III aherutri parti accedere nonnumquam veluti laciniam, quam μιαινοι νιν vocant ant, qui rhetores. v. c. a C. Herris R

73쪽

Sipotest sapeeunia με aratorum iniuria detrabs habeat hoc populus Romanus, PRAESERTIM IN ANTIS AERARII ANGUSTI

IS. Etiamsi postrema huius periodi verba tolleres, absoluta tamen futura esset persecta sententia. Ergo haeeae.. edunt, tamquam πισυναψιe Denique Iv. obseruandum , ad em προνοουσεως DUO PUNCTA ad em totius periodi VNI CUM PUNCTUM; ad em reliquorum membrorum, sintegris propositionibus eonsent, COMMA; aliquid ad perfectionem propositionis desit, SEMICOLON esse ponendum.

id quod fundamentum est totius interpunctionis. V. e. C1 C. pro Mil. LEs, vereor, indices, ne turpest, pro fortissis viro dicentem incipere timere, minimeque deceat, quum T. Annius Milo ipse magis de re salute, quam de sua perturbetur, me ad eius ea sum parem animi magnitudinem adferre non posse: tamen hae noui iudicii uoua forma terret sculos, qui, tiocunque inciderim, veterem consuetudinem fori, e prisinum morem iudieiorum minime vident. Hie ad finem secundi membri colon ponendum; ad finem postrenu punctum reliqua membra, quia perfectas propositiones continerit, commotibus notantur. Verum si ita diceres: Si quantum in me amoris ac diligentiae ; tantumi, te fidei prudentiaeque uisuri eater iam norum

laboraret. .

primum membrum exigeret emrcolon, quia non eon. . tinet propositionem perfectam secundum eston, quia ibi finitur προτα τις terthim punctum, quia eo clauis ditur periodus.

p.Visdus XXI. eriodus bimembris est, quae pro-εφ'-- ast aeque capodosi uni membri absoluitur. Eam formabis facile, si logicae propositioni vel

74쪽

sTILI RHETORICIS. svel cat Fam h vel conditionem i vel contrarium, k vel comparationem 3 vel aliud quidquam huiusmodi adieceris.' )

h Sie enim eatissa vel aetio a prolatin ipsa propositio dabit apodosin. v. e. Esto propositio logica Mitto tibilibrtim promissum. Si caussam vel rationem addideris. nascetur inde periodus bimembris , qualis est apud P L IN Epis. I. a. suis tardiorem aduentum tuum prospicis: librum, quem prioribu epistolis promiseram , exhibeo.

Ita&propositio logica multas ob eanssas Romae esse opso, addita ratione facile in hanc periodum bimem-hrem commutatur a C IC. Epis. adFam XV, 3. Maxime mihisui optatum Romae esse tecum, mutas obeausas: se raecipue, ut rein petendo mis gerendo consulatu meum tibi debitumstudium perspicere posses. i Addita conditione nascetur periodus conditionalis. Talis est illa Ca C. Epis adfam V1,I6. Si ibi ieeum nono multae o usae caussae amieitiae priuati=n essent: repeterem initia amicitiae exparentibus nos is. h Esto propositio logica Eruditionisperpetua es poss-μ. Adde contrarium, exemplo LIN. Epis. I, 3. ct eiusmodi habebis periodum Reliqua rerum tuarum poste alium dominum sortientur, hoc nunqtiam tuum

M sine esse. mel coeperit. Ita C IC. de Orat. I. i. Nam qui lacus quietis o tranquisiitatis plenissimus freoidebatur,

in eo maximae moles molesiarum turbulentissimae tempe te exsiterunt. citerum hic obseruari meretur , quod DEMETRIUS PHALER vel quisquis huius libelli auctor est, de de Hoquut XXIII. monilit, eas demum periodos

75쪽

6 P. I. CAp. II. DE FUNDAM.

dos hi his generis esse omnium elegantissimas, in quihus alterius membri verba singula verbis singulis prioris eoli opponuntur. Ita et I N. Paneg. IV:

De quaesitam domigloriam in publico; Hie in publieopartam domiperdidit. Eodem Exemplo dicere possis: Maiusprineeps eiura imperiiset eaussa natos Bonus imperium civium caussu insitutum existinat. Hie sibi opponuntur Princeps bonus ct malus I imperii caussa eu eluium aussa latum ct institutum. Eiusdem generis etiam haec periodus est i Neronis scelere nascentem Chris ecelsam innumeris vexari suppliciis. Constantini virtutesuppliciis uexatam veluti renasci

uidimus.

DComparatio non solum inter contraria atque opposita, uerum etiam similia institui potest Vnde periodos comparativas a contrariis merito distinguimus. Exem plo esto periodus PLINII in Paneg. V. At, scut maris coelique temperiem turbines νempe satesque commendant rita adaugendam pacis tuae gratiam illum tumultum praee isse erediderim. Eodem enim pertinent periodi concessivae, disiαυ-ctivas copulativae, aliaeque huius generis, quarum exempla passim exstant. Concessiva est illa CICERO.

Nis Epist. IX, 8. Eis munus stagitare, quamvir quis ostenderit, βρε-pulus quidem solet, nis concitatus: tamen ego exspectatione promissi tui moveor, ut ain

moneam te, non ut sagitem.

Disiunmua illa HORAT. Carm. III, 2 . Hunos in Capitolium, quo clamor vocat, o turba

fauentium; mel nos in mareproximum gemmas mittamus. i Cops

76쪽

STILI RHETORICIS. s

copulatis denique ille cic ERONI Epis M

Et abfui pro sens in Graeeiam , etposea, quam de medio cursu reipublieae sum uora

revocatus, nunquam per M. Antonium, quietus fui.

XXII Connectendi semiuias, quae in his m, Duc periodis adhibendae videbuntur, ipsia suppe-- ditabit materiae natura, ut adeo de illis non σρηο multum videatur laborandum i m 'si

I sie ipsa sine ratio dictitat, periodos e Dine pes

posse a suum, quia, quandoquirim, item asi conditionalesas contrarias a quum aut sine connexione statim a re ipsa comparatium a suodsi quemadmodum. sicuti oncessiuas ab et ametsi, quamuis, ut, tu equidem, quidem disiunctivas ab ant, vel eopti titias denique ab Et, Cum, sequente tum, non tantum, sequen

te verum etiam c.

XXIII. Ex periodis bimembribus facile p. indi

fiunt trimembresssime τρίκωλοι, si vel προ- vel induplicetur m de possunt bra , totidem esse periodorum trimembrium,quothimembrium, genera n

m Sie supra adsuit periodus bimembris onditionalia i mihi ieeum nono multae retusae ausiae amicitiae priuatim essent repetereminitia amicitiae exparentibus no . lam siue Ποτα- siueum in duo

tiae priuatim essent, neque iam ab ineunte δε centis eois Ma inter nos

mutuo incia exstiti Ais,

vepeterem initia amicis e parentibu nos,ir.

77쪽

6 . I. CAP. II. DE FINDAM

Si mihi tectim non e mustae e lusae caussae amiei. tiaepriuatim essent:

repeterem eatissas amicitiae nostrae a parentibus nosris. rvter quo magna semper atque arcta inprimi amisi ritas interces ni Dantur ergo periodi trimembres causales, aduer. satiuae comparativae coisitionales, concessivae, a siunctivae copulativae, c. Dabituus quarundam e. xempla Cone estiua est illa Cam uis. M. Tismet si nihil nibi fuit optatius, quam ut primum abs te ipso , deinde a ceraris omnibus gratissimus erga te esse cognoscerer: tamen asscior summo dolore, eiusmodi tempora postvamprofectionem consequuta esse,

ut et meam, et ceterorum erga te fidem et beneuolentiam absens experire.

Copulativam habet idem CICERO de Senea LMihi quidem ita iucunda butus libri eonfectio fuit, ut non modo omnes abferserit senectutis molestas. SMer Fecerit mollem o iucunda enectutem. Contrariae exemplum IDEM suppedita lis Ri . Non obliuione amicitiae nos, ae neque intermisone consuetudinis meae, superioribus temporibus nite nullas litteras misi se quodpriora tempora in uinis reipublicae nost=isqua

iacuerunt,

posteriora autem me a scribendo tuis inlusis is atque

acerbissimis ineommodis retardarunt. Ηuie eodem loeo statim subiicit eaussalem: suum vero di interuamis iam alis longuminisset, ex tuam virtutem magnitudinemque animi diligentius essem recordatus: nonputaui alienum insitatis meis Mee ad te δενι-

bere.

Subiungit hute eopulativam Q. te, P. Sexti, primi temporibus illis, quibus

78쪽

sTILI RHETORICIS. M

inuidiam avensis in crimen vocabare, δε- fendi et, quum in tui familiarissimi iudiei ae perieula im

um nomen contumeretur, quam potui, ιαu

ra 'orte tuamque caussam tutatus sum: exproxime recenti aduentu meo, quum reus aliter

institutam ostendissem, ac umbi laeuiset, sfuissem. tamen nulla resaluti tuae deis i. Ex his, qualia reliqua sint periodorum geneDa, facile

intelliges.

XXIV. Sed absolutissima omniumque Preladus magnificentissima est periodus quaiarim - quadria

rumque ratiocinationein continet, ob numerum propositionum auribus, quarum superbissimum est iudicium, quam maxime probatur. Constat ea, ceu ex ipso nomine adparet, quatuor membris, quorurn duo plerumque ad προτα- ac totidem ad α δεσιν referuntur p)o Non temere vllum est periodorum genus, quod totam ratiocinationem facilius capiat, quam quadrimembre. Qiiodie unico exemplo ostendi poterit. Μ,- Part. I Orat XXI ita disserit r&pro euius quisque propsignatione ac defensione plura perieulusubiit, plus excepis acerbitatum, pluribus quas ocellis acre sati cogitotus est, eo plusgaudii ex iis, qua ad retonendam atque -- plisseandam illius dignitatem pertinent, ad eum peruenire credendum es: dubiitare non potes , beati me pater, quin Caro Rex, te Pontifice creato, tanto ceteros eges eximia quadam percepta ex ea re gaussit magnitudinesuperauerit, quanto non hui et do memoriae, sed omniam aeta.

79쪽

tum aesaeculo um Regesgrauiae diutinna fusee. piorumprofessi apostolicae auctorisve laborumae discriminumperpessione superauit. berrima haee est periodus, sed iacile tamen ineluden.

ex eiusflkitate percipit. Carolas u plus periculisubntpro Pontifice. Plus ergo miseexerisfelicuate pereipiti Tam conser periodum, S apparebit, propositionis sub. ieelaum in primo praedicarum in secundo conclusio. mem in tertio adsiluituna inrinario membro conti

meri.

i, inium Zissicillimum stlioeperiodorum gemisci regi istis quasdam, de illis componendis suppeditare iuvabit. prsen euo tales periodi Uint ex quovis syllogismo,maxime si aerent niatoris propositionis probatio. Hine

N VAE ET VI a t. I. Orat. laudaturiis theologiam ita ratiocinatur:

Guaesientia rimime a mitionem Deiperdueihilus reliquis praeferendo, Ratio ed fruitione enim Deiposta spe emi ista, adquam ωaturati quodam desiderioferimur. Theologia homines adfruitionem Dei perduei V ergo resiluissiemiis praeferenda. Iride essino periodum quadrimembrem, in qua primum membrum probationem maiorisci secundum ipsam propositionem tertia conelutionem; ct postre. is denique adsumtum continet. Σερπασια eius talis est Nam Ἀο, momnifim, quae in immensa bae Uerum sniuersitate cerisuntur, numauodstis naturali

perscieini Di desiderio tenetur, et animuinoer, o Amisit ines disinitatis es res,

tanto

80쪽

STILI RHETORICIS. Q

tantoperfectior es, quanto propius ad illud, ex quo ductus es, exemplar aecedit idubitariprofecto nonpotes, quin e t omniumpra/saniis afacultas,

quae, quoad eiusferipotes, cum humanis diuina eo. pulando, mortalitatem nosram, quantum Eius imbessicisas patitur, diuinae naitirae armisima Ostigatione Gaincit. Secundo ct tune nascetur periodus quadrimembris, si duo membra opposita inter se compares, addasque diserepantiae rationem. CICERO pro A. Caecina L has inter se eontendit propositiones: A. Caecina cessis invifacienda audaciae S. Aebmii. Non autem in caussa eiusdem cedet impudentiae. Ratio Non enim infora tantum valet impudentis,quam

tum in agro locisque desertis audacia. Kξερταμ eius talis est: Siquantum in agro locisque desertis audacia potes,

tantum in foro atque in iudiciis impudentia valeret: non minus in caussa ederet Amaeei 4. Aebutii impudentiae,

quam in olfacienda eius cessis audaeiae. Eodem exemplo dieere posses: Si quantum in effringendis carceribus asutia potest, rantum ad effugiendam furcam audacia valeret: non minus iam hic fur earni es deluderet audaei quamlictoribus olim illasit astutia. Terii ct illa periodus quadrimembris est longe elegantissima, in qua duabus propositionibus totidem redditiones respondent, ct contra Talem periodum rhetores vocant ιαζομένην. Vid. AVsSIN. de BDqu. sacra o profuna II 6 p. 369. Talis est illa Da- NOS THEN. in Obnis

Equidem milippus quanto phira praetre ignitatem feriri

SEARCH

MENU NAVIGATION