장음표시 사용
131쪽
tis His TORIA B. ELISABETAE evr Paucis diutius ab hoc sermone Dionys. 6 . anni agens, omnibus rebus quae vel religiosii viru,vel boni in patresami lias, vel Rege decebar, rite perfectis, a Christo nato i313 mense Ian: excellit e vita, utroq; nomine clar', ctia apud exteras nationes, tu quod sexo quadraginta regnauisset annos, tum quod plurimis & maxime regijs virtutibus fuisset ornatus. Habebat Elisabeta annos; . Quae regis obitu sibi reddi, ei, subitis se abdit in coclaue cu. una de duabus mulieribus, quas vi sui'. memoraui, sibi studioru suoru locias delegerat;accipit ab ea demissecu eximio quodaanimi sensu vestem illam tot annis ante praeparatam, Sprius tiana exangue cadauer adornaretur more regio, quum habitu nouo piocessisset, multis stantibus, ut plerunque fit in funeribus regum. Quando inquit, me Dcus omnium rerum moderator Vo Iuli es e superstitem viro, cuius incolumitate continebatur mea, ipsa hodierno die statui, que corporense possum .eu animo & voluntate sequi, ut etia sine- collesti hoc quasi vitae praesidio manere, qCoad imperatoris iussu deceda, tame ita vivam, ut mors haec mea, magis videatur, qua vita. itaq; anim i mei habitum in posterum declaratura mortalib' . hanc tunicae,bsoletam,& squalida indu quavidetis, hoc me sun culo rudi S: informi succinxi, hoc linteo cadido velavi caput, no vi ad eam me cosera disciplinam, cuius propria sut haec ii signia, sed Mi in hac humilitate, Mobscuritate quodanaodo delitescens, pauid liberius, uti debeo, omniti Domino Se gubernatori Deo quan tu ab illo mihi afflabitur caelestis aurae, ancillari po
sim . Mirabantur omnes vel charitate aduersus virum,
vel studium abi jci edi sese, vel ardore animi ; tametsi R mo mirabatur, qua sic vixiliet ut illa su viro, pyst
132쪽
Ilius obitu ea quasi fundameta iacere reliquae suae vi
tae. Tadem ornatur funus,popa procedit,Regina,vi erat sortis & inuicta,etsi magnu qtienda & intolerandii dolorem capiebat, tali vitae socio & comite ab se auulso &abstracto, represso tamen animi tumultuantis motu prosequitur illu mortuu quem nunqua deseruerat vivia. Aedificarat Dionys. virginibus Cistemensibus Parthenonem amplissimia prope modicum aquae riuum circiter sex millia passuum ab Vlys spone iuxta vicum Odiuellas, quod inter vanandum ex ursiferi & immanis unguib mediaq; morte fuisset in eoi ioco diuina ope seruatus, que agris latis ac seracibus in perpetuit locupletatum,&asylum atq; perfugium facinorosis,& corpori suo post mortem receptaculuatq; sedem voluit esse. Huc delatum cadauer,&inclusum magnifico sepulchro, quod ipse sibi dia viveret,
is templo S.Dionys. nomine dicato faciendum curarat. Sed Elisabeta, cui mortes ille negotium dederat, ut videret ne quid ex testamento praetermitteretur, postqua iusta fuerunt Regio suneri soluta omni ornatu,apparatuque praeclaro, perdiu in eodem loco morata cu suis, facile declarauit quato in pretio & amore maritu vivente habuisse que ia sensu vitas carenta omni ope iuuar e niteretur, ut igne purgate libera'
re,si illo forte detineretur cruciatu,augere ieiunia,Orare Dou, ut pro sua bonitate praetermitteret,aut certe
remitteret de lictorsi parnas, solicitare caelites, ut illustra apud Deu gratia subleuaret, qui eos ta pie ac religiose fuisset veneratus, ab omnibus virginibus sacratis, ut idem facerent, postulare: multa sacrificia sin- lis diebus fieri iubere,ium per monach os omni mfamiliaru , tu per sacerdotes nulli addictos monasticae disciplinae: ingentes pecunias egetibus diuidere, suppeditare frumentit,praebere veste, caetera omniari tribu
133쪽
m NisTORIA B. ELIs ABETAE tribuere quae suppeterat ad cultu atque victu ; nihil
inittere, quod in illis tormentis acerrimis versanti aliquid praesi iij posset afferre. Sciebat apud Deu in xima esse in gratia caelestes, multa per eos impetrari saepe solere,i l lorii deprecatione magna ope& salute indigetibus ferre pose; ipsa porro erat ea pietate, Veetia si non esset necesse obtinere quicqua, sanctissime
tame coleret,ac veneraretur superos omnes,eorumque basilicas quavis longe distates adiret & ornaret. Infra fine igitur anni vertentis aestate proxima, quae secuta est interitu regis, partim ut obsequeretur huic animo suo, partim ut caeliis auxiliu, ac misericordia
imploraret,& exposceret marito mortuo, longa satiso difficile peregrinatione ilii praesertim aetati sus
cepit. Oppidii est in Artabris, quos veteres inter Calis Iaicas getes numerauerunt, non longe a Nerio pro ontor nominat extremit, non fama quidem belloru insigne, aut tectoria mag- nificentia, sed omni u pene gentili, exterarumq; nationia religione nobile ; Copostella vocant ciues, Olim Iana sum dictum fuisse,re incerta pro certa nonnulli tradiderunt. Si tu est in quata quada agri plani- Cie,magna copia perenita aquarii,& rerii fere omniti, ana nitate soli lata quata in ullis Hispania locis esse memoratur. In eo extremo teplum est maximum &ornatissimu a Callistor. Pont: Max. factum metropol. ubi conditum es dicitur S. Iacobi Apost. corpus. Est enim memoriae literis'; proditu,quonda Iacobum Ioannis Euang. fratre unum ex tribus charisiasina is Christi Opt. Max. discipulis in Hispania delatu, ad Astures,& Celticu promotori u venisse, omnes illa5 oras peragrasse , Caesaraugusta a dijsse magno labore vitaq; perieulo barbaros populos, & efferatos ad pa
134쪽
LusITANIAE REGINAE . Ir 9 ad parte . aliqua humanitatis, & vera religioneat, ii Jo veteri errore atque inhumana feritate traducere conante. Ibi diu multum laborantem,nullum vitae discrimen , millam capitis dimicationem recusantem, nihil fere tandem perfecisse: nouem tantum nactum esse iuuenes eorundem studiorum aemulos, ex his duos Caesaraugustae reliquisse , cum caeteris in Iudaeam re tentata&insecta reuertisse. Ibi cum inuidia ciuium suorum fuisset ab Herode Agrippa iugulatus, discipulos admonitu diuino in nauiculam 1mposuisse de nocte cadauer exanimum, cum eo praeter hominum expectationem superasse mare, superasse fretum Gaditanum, per atrocissimosque si eius Oceani, quos onerariae naues instar urbium se
re vix possunt, ad Iriam Flauiam appulsos esse, quod
nunc Padronum appellatur. Hunc siue quae de crudelitate nescio cuius reginae, taurisque feris,&' indomitis narrantur vera sunt, siue nulla eiusmodi regina fuit in illis terris,& nouis autoribus aliquid semper ad ijcientibus tota est illa fabula contexta: certum est tamen a discipulis non longe asportatum magistri corpus, ubi nunc Compo stellanum tem- . plum est, humatum fui sie licet, an iam tum Compo stella fuerit, non satis constet, atque ab eo fonte Christi doctrinam per omnem Hispaniam permanasse, & quod ipse viuus efficere non potui siet, per alumnos disciplinae suae perfecisse mortuum. In eo
loco multos annos a Saracenorum praesertim in Hispanias irruptione diuinus ille vir sine honore iacuit ignotus. Tandem Alphonso qui ob singularem amorem pudicitiae castus est appellatus, reliqui js Hispanorum imperante, diuinitus ostensus, pro illa Priscorum mortalium inopia templo terreo forna-
135쪽
si Hrs TORIA P. ELIs p ET AE is parietibus, & Episcopeo Iriensi Compostella in translato decoratus est. Verum id postea temptu ALPhonsus magnus Iapide quadrato a se magni fice aedi- ficatum, per decem septem Pontifices dedicandum curauit, in quos saepenumer b mirabiliter apparuit diuinum numen, Nam aliquot annis post Ranimi rorege, barbari graues Compostellanae direptionis S euersonis poenas pestilentia prope consumpti B. Ia- cobo persoluerunt: & rursus Vere mundo principatum obtincte, dum religiosissimam illam aedem violare conarentur, ingenti repente oborta luce territi Cim abscessissent, magnam parte alui profluuio forde perierunt, reliqui a Christianis invios saltus insidentibus ferro consecti . Quare omnes illae terrae S Iacobi facrae putantur, tantaque eius autoritas reli- gionis existimatur, ut non solum ex omnibus Hispa- niae partibus, sed etiam ex Gallia, Germania, Italia, ex Mitimis terris innumerabilis prope multitudo co- currat, ut ea vestigia contueantur, in quibus ille marinis Apostolus Christi dicatur aliquando constiti Lse, & apud omnes gentes illi felices, ac beati prηdia retur, qui sint ei regioni proximi; beati sumi qui sancti similemi Italiquando lumen aspexerint. sed hSCreligio eo maior illa tepestate habebatur, quod neq;
cmnia costimens Se obrues vetustas eam ulla ex par- te obscurarat, necdum exorti fuerant, qui ei Daenato& praecipiti furore instincti, antiquissimas acra corr- , turbare & euertere niterentur. Qua commota regina
praestans pietate, domesticὀs vocat, omnibusque rebus copa atis, nemini tamen detecto consi lio, dat se se in viam grauissimo anni tempore,maximis calori
US eque prius itiner1S comites quonam intenderet
insillexerunt, aut quo animo profacta fuisset domo
136쪽
suspicati sunt,quam D. Apostoli Iacobi aede sese pro.
cui aperiente venerantem illam aspexerunt. Est nai que tumulus terreus satis editus ad quatuor millia passuum ab urbe, unde turres excelsae templi se primu adeuntibus est edunt, & in eo defixa Crux, quam Venerantes qui pietatis ergo peregrinatur, ocu los ad urbem intendunt, orantque Apostolum cum in isto laetitiae fietu, ut volens, propitiuoque sospitet cultores suos. Eum locum statim ut attigit Elisabeta, ex mula desilirit, idem sec Ereca teri, onuiesq; pariter Apostolo consalutato quod reliquum erat itineris pedibus venerabundi confecerunt. Appetebant iam solennes D. Iacobi feriae,quae ante diem octavum kal. sext. agitantur. Eas cum expectasset, ante meridiano tempore
intemptu venit.Faciebat rem diuinam Archiepiscopus ornatu illustri atq; magnificor aderant ab omnibus sere terraru oris multi mortales religione loci, sanctitateque permoti . Tanto maior multitudo quam aut tum reliquo anni tempore concurrebat,aut nuRcilla ipsa luce concurrit, totam aedem compleuerat;
quanto & dies ille Caeteris celebrior, Sc prisca tempora erant meliora nostris. Procedit ante gradus altaris vidua praecellens humili vestitu, multa secum afferens permagni pret ij dona. Corona primum erat grandi pondere,eximio, ut illis temporibu artificio perfecta, multis & magnis illuminata gemis fulgen tibus, omni upretiosi simis, quas unquam habuisset. Deinde vestes plurimis margaritis pennisq; pulche rimisi& gemmis lucentibus mira arte distinctae,omnium quas induisset, vivente viro,tum prnatis finax, tum copiosissimae. Vndulata praeterea peri petasmata punicei coloris, in quibus opere vario & specioso
Lusitanotu, Aragoniorumq; regum insignia acu picta
137쪽
fraeno ex auro, argento, gemmisque clarissimis egregie facto, stratis'operimentis eiusmodi, ut omnibus , qui videbant, magnam admirationem comm Uerent. Caererum reliqua munera, tum si Iendore, tum copia facile superabat. Pontificalis ornatus sacrorum antiquo illo artificio undique persectus, & . omnibus numeris absolutus: quem cum caeteris r bus S. Iacobo dono dedit,excellenti munificentia r
gina sngentes pol is pecunias partini obtulit tempt i suinptus,partim viritim egentibus, mendici Lque diuisit, ut sacerdotes ipsi alij que magno natu
homines, qui propter vitae diuturnitatem multa vi- disse, ac meminisse possent, sua memoria negarent extitis equenquam, qui res tam multas, tam varias,
tam pretiosas Apostolo donaret. His ita perfectis, quum tu omnia sacra loca religiosaque visisset, &animi sui pietatem officioque debito satisfecillet Elisabeta, Compostellanus Archiepiscopus proficiscenti scipionem dedit & peram, iudicia quaedam ct insignia religiosae peregrinationis: quo illa ornatu mirandum in modum laeta reuertens domum, vix
dici potest quanta omnium mortalium studia in se
concitarit. Quacunque veniebat, incredibili concursu,admiratione, fauore omnium eius iter celebraba-
138쪽
LusITANIAE REGINAS. rasonant cum caeteris in eam ossicio pietateque certaret: tantum admirabilis virtutis & sanctitatis praecepta quaedam animo opinio famaque valebat etiam apud exteros suos de ignotos. Adoleverat iam tum
Risensus regis Ferdinandi filius, eius ex Constanti,
filia nepos, maturusque rebus gerendis regnum p trium a tutoribus acceptum obtinebat. Eam ob causam quocunque peruenisset intra minata oppidorum summa voluntate omnium accipiebatur cum tuis. Nam nec ab illa probitate,moderatione,sanctimonia quan uis magno esset instructa comitatu, ne in
bello quidem quicquam periculi metuissent artium praefecti: & regi suo tribui arbitrantes quicquid obsequi j eius auiae tali reginae tribueretur, publicis priuatisque officijs perquam diligenter fungebantur.
Anno vel 5 iam exeunte venit ad Dionysij se 'uIchrum, ut ei sacris iani uersarijs parentaret. Adfuit& Alphon sus filius, qui Lusitaniae regnum ex testamento possidebat, magna virorum nobilium & pr cerum frequentia stipatus. Conuenerunt eodem complures antistites religionis,plurimique honorati homines, quos, vivus & moriens liberalissimus, intini ficentissimusque rex permultis benefici jsorn rat. Praesto fuerunt ad mysteria precesque peragendas omnia sacerdotum Collegia, omnesque familiae Monachorum,ut in regi js funeribus fieri mos est. Si efrequentissimo conuentu instructa, ornatuque vias endo, maxima caeremonia, solenni lugubrique cai
tu, mu itis sacrificijs& assiduis pro mortuis precationibus iusta funebria regi mortuo, eodem quo sepultus fuerat
139쪽
fieri calices ad usum sacrorum Guc.
EGI NA praestantis animi omni-hus coniugat is pietatis ostic ijs in virum & viventem, & mortuum strenue defuncta, longe aliam viatam a superiore, quam caeteri semper admirati fuerant, ipsa numis mollem & delicatam exti- isse arbitrabatur, secum ipsa meditans, Con imbri- cam venit: ubi mii h b ante viduitati, si res ita sorte tulisset, solitudinique sua tranquillam, & ab arbitris remotam sedem comparat. Ac primum omnem mundum muliebrem,& regium ornatum, quo antea non ad venustatem formae, quam negligebat, sed ad matrimonij nece sitatem, cui parebat, usa fuisset, funditus dissipauit ac reiecit: aut verius ad meliorem usum translatum, ex profano sacrum S religiolum fecit. Habebat jurilnam vestem pretiosam tum stragulam, tum ad tegeo dum corpus auro bombycinoque textam, magnificis pictam operibus, omnem protulit in medium: e qua vestimenta sacerdotalia, caeteraque id genus ornamenta templorum maturuconsecta per Pontificem aliquem sacranda curauit.
Produxit &quicquid L 'insecti, imperauit
140쪽
Ius ITANIAE RS GINAg. ris eruces item tum maiores quae praeferrentur in pomapa,tum minores, quae in altaribus collocarentur Tu ribula porro, lychnuchos pensiles, &eiusmodi alia munera atque dona. Eorum partim in Parthenones Clarat instituto dedicari voluit, partitii caeteris Lusta tantae templis pro cuivaque vel religione, vel indigentia, uti cognorat,expedire, diuisit. Colonas vero regales pulcherrime factas, & monialia ex auro, atq; gemis, nonnullaq; alia nobiliora ornamenta Beati Dci reginae nurui suae, luabusq; neptii, postea reginis, Mariae Alson si filiae, α Leon orae matre Costantia natae, quae paucis post annis nupsit Aragonioru regi Al-
fonso,& quibus da alijs principibus foeminis cogna
iis suis distribuit, ut in illa vitae seueritate, quam cogitabat, humanitatem tamen in suos retineret. His quasi copedibus, quibus maxime retardari solet curasus animoria, ad summam&perfectissimam virtut5euo lare eupientiu, si actis & reiectio, miru est, quanto incitatior, quam antea ferretur, ita studia sanctio ris vitae. Primum sentiebat magnum prorsus esse in victus continentia praesidium ad omnes effraenatas
corporis libidines debilitandas & frangenda atque ad restinguenda incendia ab infestissimo humani ge-
neris hoste coniecta,cuius in umbilico vis omnisessu dicitur. Hanc olim a primis mundi originibus usque
ad uniuersam terrarum eluvionem, ac naufragium
animantium prope omni uim quum oleribus <ii pium fructibus homines victitarent, dominatam fuisse cognorat. Quicunque fere fuissent aliquando ad aliquod magnum munus obeundum a Deo electi ac destinati ; eis atque adeo parentibus . ipsorum, certa victus ratione praescripta, ijs rebus quae ad luxum pertinerent, timordictum esse.