Institutiones juris naturae et gentium in quibus ex ipsa hominis natura continuo nexu omnes obligationes et jura omnia deducuntur

101쪽

Quoniam homo seipsum cognossi et O. - debet, 4m antinam, corpus Ἐν,.jis. tum suum 3. os ); judicium de bonis

quale eo animi, corporis ac fontinae verum se

c. et , nec in iis fluuio ac Doris' res

bui, quod naturae fortunae N aliis imbuenaum, nec minus impe fectionem, quam perfectionem homo agnosere tene, tur, cum alias obligationi suae satisfacere nequeat g. 430. Quia vero ex sensu perfectionis voluptas oritur per ipsam hominis naturam voluptas ex perfe-

ctione sui satus sui percepta uticita non es f. 9 370 3 13

Dens Fortuna est concursus causarum mi--.'mi nime praevisus ad effectum nobis vel I. rem bonum, Vel malum, ac IGeo vel secunda, vel affuersa audit. Quoniam is que in potestate nostra non est f. o. atque eam admodum variabilem experimur; fortuna secunda nimum confidere non debemtus, nec adversa meliora aesperare, eamque aequo animo ferre omligamur, ne scilicet reddamur infelices culpa nostra II 8. II.). Quamobrem ne adverta praeter opinionem no ibis

102쪽

eum iis connexis jurisis. his obvenientia animum perturbςnt; adversa a fini testate non sunt, n Esrepraesntare debemus tanquam evenis posibilia, ne a nobis evitabilia in quo praeparati ad futuros easus contait.

Cum obligatio naturalis adeo neces m miniaria sit f. 8.), ut nemo hominum ab in ea liberari possit f. a. nemo hominum metu mali cujusdam deterreri debet, quo 'mnusfaciat, quod legi naturae eonvenit, nee Meyse adduci patiatur necesse est, ut faciat, uod legi naturae contrarium. Quoniam vero omne periculum a nobis inam nostro avertere debe-

mus β. 43.); nemo quoque nulla umigente obligatione subire debet peris ιlum ullum, veluti vitae, aut integritatis membrorum amittendae , aut statum suum imperfectiorem reddendi. In eas particulari, quid fieri debeat, do 'cet exceptio ob collisionem officiorum

Amor proprius est dispositio animi mam ex propria felicitate voluptatem perci ' Vt piendi a Glavero ui constanso per Test.. s Petua

103쪽

ICH Deo . lam erga alios petua voluntas omni studio id agendi, ut simus felices, ac per consequens Carivendi ne infelices evadamus. Quoniam itaque homo curae habere debet, ut sie

quoque diligere debet. Et sicuti appe litus generaliter determinatus est adfelicitatem animus quoque hominisi turaliter dispositus est ad voluptatem ex propria felicitate percipiendum M. cij. , coiisequenter amor proprius citus non es 3. 49 37. ratione immem dirigendus, ne felicitas apparens eum uera confundatur 9 43. II 8J. .

OFFICIIS HOMINI ERGA ALIOS

min, c um homo non modo se statumqueritate in suum perficere, ac impersectionem praCavere f. 43. , Verum etiam ad alterius ac statu ejusdem perfectio- nem conferre debeat, quantum potest, salva obligatione erga seipsum, quan

do alter ipsius ope indiget, is his

104쪽

υjuribus eum iis comteris. Is abstinere, quibus alier vel ejus status imperfectior redditur 3. 4. homo uilibet alteri uisunque debet, quod Abi, quatenus alter id non habet in potestate ιa, ipse autem citra neglectum νβicii erga sipsum hoc alteri praesare potes, consequenter incia hominis er ra alios eadem sunt , quae incia erga seipsum β. 37. . Haec itaque ad alios applicanda. s. 33 2uilibet igitur homo alium quemcunque ope ipsus indigentem juvare debet, 'Tu consequatur animi, corporis ac for- stunae bona, quantum in potestate sua..ηM et g. io .), per consequens cavere, si alii incidant in mala animi, corporis ae fortun et g. si.). Cumque lexivturae auxilium non restringat ad certa bona; auxilium nostrum alteri denegire non debemus in onsequendis bonis majoribus, quam quibus bifruimur: quod cum neri non posset, si alterii, videremus sua bona nemini invidendis honum, etiam quo ipse caremus pugnat invidia cum ipsa hominis natu

105쪽

6 P. I. c. V. De of . hom erga illas

N-οb Quoniam obligatio naturalis pro

μιοιώ gationi naturali non tisfacit, non ideo: μ' tibi permisum est, eidem nonsatisface', His re consequenter nec transgressionem aliorum legis naturae exemplo aliorum tueri ID

cet, nec officimn erga alimn ideo de te deberi, quia ipse officio erga te dees: quod cum intelligatur etiam de iis, quae lege naturae prohibentur officia humanitatis adhuc debentur etiam nos dedentibus 9 88. . f. 36. D -- Cum ossicia hominis erga alios ea.

.est dem sint, quae erga seipsum f. 33. I

aho is unicuilibet constans perpetua se debet voluntas, perfectionem ac felicitatem hominis alterius cujuscunque promovendi β. 3. 8.), consequenter cum in hac Vol tale Dilectis alterius, in dispositione autem animi ad percipiendam voluptatem ex alterius felicitate Amor consistatis.132. , quilibet alterum dii, gere atque amare debet anquamseipsum

f. cit., non vero odio prosequi 3. 10.3. 3 ι Qui nos diligit, Amisus; qui odio

106쪽

juribus cum iis connexis. 77

prosequitur, Inimicus dicitur. Quam ni eas obrem ominibus amici ese debemus, ne V

tuni inunici f. 136. , cumque officium erga alios non desinat deberi, quia ipsi desunt ossicio erga nos 3. 3s.); mnm, res etiam amare ac d digere debemus tamquam nosmetipsos 3 136. , non ro odisse. f. 38. Quoniam homines omnes sibi invi D. cem amici esse debent g. 13 .); usi μ' het opera danda es, ne alios Abi reddat i inimius, sed ut aliorum amicitiam a quiret. conservet cum tamen ab obligatione naturali nemo liberari possit 3. a.); amicitiae cauo non faciendum,

quod legi naturae contrariatur.

Perfectio animae in virtutibus in D. tellectualibus, moralibus consistit' min

=. I . Ias. . In his igitur propagandis 2' seduli debemus este, atque alios exempla M.

nostro virtutes intellectuales. morales Meere mad earum studium incitare 9. 136 consequenter exempla bona, quibus scilicet alios virtutes istas docemus is earum studium incitamus, aliis praebenda, mala vero, quibus alios vitia

107쪽

P. I. C. V. De osse boni erga alios vitia doces &ad ea perpetranda incistas, non prodenda d. I. - vh tia seducendui 3. it.).

3. I o. D. . Cum eas assiones omittere debemi, mus, quibus alier vel status eius -- ' versectior redditur, Mad persectionem alterius conferre, quantum possumas -- M.)- nemo impedire debet, quo minus alter perfectionem duum eonfe- quatur, nec impedire tertium, quo uenus in hoc eumjuvet. Intelligitur hoc de quibusvis animi, corporis ac fortinnae bonis 3.13 ., Patet etiam, nciri,nem imperire debere, quo minus, ab itero mala animi, corporis a fortunae arceantur, vel idem ab iis liberetur; multo minus sue perse alios, aliquo bono eundem privare cit.). Quia eadem sunt ossicia hominis ς'πε erga alios, quae erga seipsum f. 33 4

nemo integritatem membrorum corporis alieni quomodocunque vitiare, aus membro quodam, velsaltem usu ejus ab terum privare, necsanitati ejus, quod notare, sivitam recorpus alterius, quantum leo

108쪽

bis aegrotus convalescat curare debet f. II a. II 3. , consequenter nemo alterum vita privare, seu occidere debet

f. si ut ideo homicidium dolive cubpa commissumis. 7. , quorum illud δε- lostrem, hoc eulpo milicitar, At naturaliter illlicitum f. 9. . Et quia nemini jus est seipsum vita privandi f. II a.);

nec volentem occidere licet. '

Ex eadem ratione patet, nos quo M symque operam dare debere, ut alii fama Hρυ 2 Ieritastuantur 9. 26.133.). Quam obrem cum fama bona sit communis hominum sermo de perfectione, consequenter de factis&non-factis aliorum sermo I. 126.); non modo numquem que tanti existimare debemus . quanti meretur, verum etiam honorem meruetvm exhibere meritamque laudem re, hieme 3 Ias. , consequenter fa- , existimationi, honori ac laudi aliorum detrahere, hoc est, eam diminuere non debemus 6. I. , multo vinnts eo animo salsa in vulgus spargere, hoc est alios

109쪽

8 P. I. C. V. De iri hom erga alios senti modocunque facta Injuriaspecialiter di-ή citur, eaque reatis, quae fit facto quodam verbalis, quae verbis. Nemo igitur asterum injuriare debet I I a. I, is, Nascitur hinc Ius non patiendi, iv H' alter nos injuriet f. 9.), natura ideo

competens unde porro eodem modo, quo supra g. 9O 92. 93. , infertur, nobis competere jus famam no-- jtiis defendendis injuriantem puniendi, consequenter licitos esse actus, enuibus fama defendi ac suis poenae, qui

est emendatio animi injuriantis Metus incutiendus aliis, quos libido injuriandi incessere poterat β. 92. , obtineri nequit. D θηο Existimationi opponitur Ignominia, quae est iudicium aliorum de nostra imperfectione, consequenter eram igno miniam nonpariunt nisvitia, atque proptereafaciis quae eadem produnt; δε-fectus virtutum intellectualium .ia . ,

quatenus iidem culpae tribuendi 9 170:b idem, quod de his, de malis corpori

fortunae valet. Immo bonafortunae igno miniae sunt, quatenus eorum acquistiomitiis debetur. 9. 1 6.

110쪽

ω iuribus cum iis eo eris. Ihonore ac laude indignum esse, Con 2T,.

tumeliae sunt actus externi, quibus alteri ignominia assiciendi animo imper. με, sectiones exprobramus 'ituperitim v denique sermo, quo alteri defectus perfectionis imputamus. Facile autem patet, neminctu esse contemnendum, bdimnes continuelias, convicia, vituperium esse injurias specialiter se di 'ctas, consequenter naturaliter uicita Cum vi libertatis naturalis unicui. oue permittendum, ut in determinan et dis actionibus suis suum sequaturjudi emnanscium, nec is ulli hominum rationem M'

3. 80 Anistrum de aliorum action,

busjudicium verbis autfactis declarare, quamdiu nust contra jus tuum, liberitati naturali repugnat, consequenterea involvit jus exigendi, ne sinistre alter de te judicet, sue verumst iudicium tuum, Me minus.