Institutiones juris naturae et gentium in quibus ex ipsa hominis natura continuo nexu omnes obligationes et jura omnia deducuntur

81쪽

. Cumque nemo sit laedendus, contaquenter ab omni injuria abstihendum 9 88 ); bomines pacem colere obligantur, Wideo pax secundum naturam est, bellum contra eandem 3 38.), cui non natura, sed malitia hominum Oh, ligationi suae satisfacere nolentium is cum facit, seu injuria f. 98

m uel Ex antea dictis porro manifestum . r. praeter obligationes & jura consis nata dari quoque obligationes facto

jure ac hominum interveniente ortas juraq*is per eas acquisiti, vi quorum illae

obligationes contractae, haec Iura ac luz- appellantur. atet quoque, ne--in sei mn ab obligatione contracta liberare o se g. 97. , nec jus ideo quisitum, ea ea ortum β. 46. , invito auferri posse id Quod supra de obligatione connatavi de jure connato ostendimus 3 42. 74. . Cum itaque obligationes sint connatae, Vel contraine,&Jura vel connata, vel acquisita; genere jam constat, neminem ab ob ligatione a liberare, neejtis suum alicui invito auferri pose. f. IOI.

82쪽

universali in genere. . 39. IOI. Cum obligationes connatae teneant Dejure lamines omnes 3 7 . , contraitie ς' 'μ' praestationem obligasti β. oo.), Meodem modo jura connata omnibus horminibus promiscue jus ero acquisitum nonnisi ei competat, qui alterumsbi obligavit ad certam pricitationem 33 mi ); inde liquet dari jura, tam quae omnibus promiscue competunt, quam quae nonnisi uni in singulari, aut pluribus junctim sumtis in oppositione ad omnes spectatis, competunt, similiter obligationes, quae eodem modo ad omnes, plures conjunctim, vel unum in singulari pertinent. Hinc Ius commune dicitur, quod omnibus promiscue competit proprium Vero, fluod nonnisi uni aut pluribus coinjunctim, in oppositione ad ceterossemneS, competit. Et eodem modo intelligitur, quaenam obligatio communis , quaenam propria. atet amrem, jus proprium eodem excludere ceteros omnes, siluribus conjunctisu, proprium es, id inter ipsos commu-nnisi eum, quem tibi ad certam

83쪽

f. Oa. D. tu Status hominum naturalis, vel or Dnarius est, quatenus determinatur per

adriati sola JUra, obligatione connata; a- ventilius vero, quatenus determinatur

per obligationes contractas Jura aciquisita, vi solius legis naturae. Originarium itaque homo a natura sola habet; adventitimn vero nonnisfacto quodam humano interveniente. Facile quoque

patet, ad statum originarim pacem β. 99. , ouadventitium bel ripertinere 98. , quoniam bellum tendit adtollendam, vel delendam injuriam, belli causam 9. 98. bellum naturaliter permitti pacis causa f. 99 ), consequenter

necgerendum essenisepropterpacem Nimirum bellum gerere idem est ac per vim certare. Ne vero in discernendo statu adventitio ab originario subinde haesitetur, notandum est, posse homini competere jus in se spectatum in statu originario, cujus tamen eXercitium to cum non habet nisi in adventitio, quatenus nimirum isti locum facit factum alterius. Exemplum habes injure defendendi iuniendi, si originem utriusque curatius considere, j. 9O. 93-

CAPUT

84쪽

OFFICIIS HOΜINIS ERGA SE IPSUM

f. O3. Homo tum se, consequenter tam ani f. mam, quam corpus, tum statum 2r- 'suum perficere debet f. 3.), quan , mtum potest β. 7.). Dantur igitur in reascia erga animam erga corpus j quo-M ad Italis externum 3 47.), atque ea sum conjungenda , non uni eorum ita sudendum, ut negligantur cetera, cui amplior est acustatum rerumque usus 9 auxilium alienum mavus, is a. plura praefanda obligatur. I. O . Cum bona animi sint quae animam, ε corporis, quae corpus fortume, quae statum externum perficiunt quilibet suu studere debet, nate consequatur animi, corporis ac fortunae bona, etiae in potestate ipsus sunt s. o3. o.), Onsequenter sibi cavere a malis ammi, corporis atque formnaeis. I

85쪽

s P a C IV. De P. bom ergaseipsum D s Necesse igitur est, ut homo seipsum

otii ς' regnotat, qua animam, corpus Osatum suum, cumque cognitio siti cognitione aliorum promoVeatur, quatenUS. apparet, quarum prefectionum rim- perfectionum homo inatus ejus sit capax, quonam usu facultatum illae obtineantur, quonam non essu labus earundem in has inciditur, etiam

alios, eosne spectato edulus aliorum.

9 IO6. 'per . Usus facultatum animae consistit ins '' eliciendis actibus in consensu omnium usuum facultatum omnium animae tam superiorum, quam inferiorum perfectio animae consistit 3 9 in m

obrem cum homo se perficere obligetur g. 43 ), operam dare debet, ut aptussa non nredo ad quemlibet facultatum animae usum , sed etiam ad reducendum usus omnium facultatum in agendo adeo ensum, quemadmodum jam supra docuimus '. a. , consequenter Prandus est tam facultatum m-Guy,

qua in disseni us in agendo f. I.). Cumque promptitudo agendi habitus

86쪽

eum iis connexis juribus. 7

st homo obligatur acquirere habitus facultatibus Juis utendi, earumque u sad confimum reduc ui. 3. OT. Ac propterea homini competitjus ad m, o eo, qui ad consequendu'm iam faculta

iumstiarum Winsus istos ad comensum Disi reducendum necessaria sunt 3 46. .

9. C8. Quoniam Intellinus facultas est, res distincte repriesentandi, consequenter , s 'non tum a se invicem discernendi . o. quae rei eidem insunt, verum etiam judicia determinata formandi, ut scilicet vi eorum, quae de subjecto sumuntur, eidem cpnveniat, vel repugnet praedi catum, recte ratiocinandi operam dare debemus, ut acquiramus habitum

in objecito cognoscibili obvio ea distinguendi, uae eidem infunt, iudicia determinata formaridi, recte ratiocinandi. Quoniam vero hoc fieri nequit, nisi valeamus attentionem conservare, hoc est, essicere, ut objecti, de quo cogitamus, nobis magis conscii simus, quam aliorum, quorum cogitatio animum una subit, vel subire poterat, superiis resectamus, hoc est, attentionem

1 nostram

87쪽

s ILL CIV. De c. hom erga si in nostram successive ad alia aliaque dirigamus, quae objecto insunt cm quo rque habendum, ut omnem attentionis gradum, quantum datur, inhabitum resectendi acquiramus. f. O9. D. Ο Appetitus hominis generaliter de- - . terminatus est ad bonum appetendum, s.ha; 4 seculias aversandi ad malum aversan- faculta dym. Quamobrem ciam perfectio appe- is ab rami consistat in determinabilitate non nisi per bonum verum facultatis autem aversandi in determinabilitate nonnisi per malum verum ex adverso illius --. perfectio in determinabilitate per bonum apparens, quod ex voluptate praesente, sed nocua aestimatur, hujus intem imperfectio in determinabilitate per malum apparens, quod ex molestia

pnesente, sed minus nocua aestimatur; operam dare debemus, ut appetitus nunquam feraturis in bonum verum, nec aversandifacultas abhorreatissa malo

vero, consequenterfludendum, timnum verum verumque malum ab apparente semper discernere valeamus. Et quia usus omnium facultatum consentire debent f. o60 opera inprimis, dam

88쪽

Et tum iis connexisIuribus. 98m est, ut appetitum sensitivum ad sensim cum rationali, me voluntate, aυersationem sensitivam itiden ad comum mn rationali, seu noluntate,

consequenter, cum voluntas ioluntas ab actibus intellectus, appetitus sensitivus laversatio sensitiva ab aft,hus sensuum imaginationis pendeant, intellectum is repraesentando bono vel malo ad consemum cum sensi

imaginatione reducamus. g. IIO.

Ad appetitum sensitivum & aversa ma tionem sensitivam referuntur ajectus, 2 ' qui in appetitionibus Maversationibus is,. vehementioribus consistunt unde porro conficitur, operam dandam esse, ut in eos ad actiones legi naturae convenienter 'diriga us, hoc est, regamus, atque iis resessamus, ne in actus externos, egi naturae contrarios, adquos tendunt, erumpant, hoc est, eos compescamus , os ), sicubi contingit eos nobis impedimento esse in agendo, quando eorum regimen nondum in potestate est, ut extingtiantur, uti Iubito ori-mr, hoc est, sedentur inde liquet, habitus quoque volet talis o nommatis

89쪽

6 P.LCIV. Del m. hom. ergasi uistis actiones legi naturae convenienter determinandi acquirendos se. 9 III. Oris Patet etiam, hominem obligari acthie' i consequendum eorumscientiam, quae arer,dis bona di mala vera ab apparentibus ,scernenda 3. U9. Uad recte agendum

f. 2. De cor Constat corpus humanum CX Orga

ni vitalibus, tiae vitae ac speciei conser-

eois vationi destinantur siseriis, quae sen- δε βη sationi ac pendentibus inde actibus ima' ginationis ac memoriae inserviunt, Vel externa, extus in corpore conspicienda, vel interna, intus latentia; denique motoriis, quae ad motum localem corporis ejus ve membrorum eX- ternorum faciunt. Perfectio igitur comporis, qua vivi, consistit in aptitudine se conservandi & speciem suam propagam di; quasentientis, in aptitudine ideas rerum sensibilium materiales producendi; quas moventis denique, in aptitu

dine appetitio .iibus4 aversionibus animae convenientes motus producendi&situs tam totius corporis, quam mem' brorum

90쪽

ω cum iis eo exis juribus ' Ibrorum 40s externorum determinandi β. 9.). Ex his simul sumtis enascitur aptitia lo conservandi harmoniam inter animam corpus, in qua Perfecfio corporis consistit cui cum accedit pers chio animae, quam ipsa haec harmonia

exigit, Perfectio hominis prodit , quae,

cum ex principiis Theologiae naturalis constet, hominem tum quoad animam atque corpus repraesentare Deum, in aptitudine Deum repraesentandi consistit ut scilicet in eodem conspiciatur

quasi imago Dei, rideo atheus pers monem hominis intime perspicere nyqueat. Cum perfectio corporis, qua

humani, supponat omnium membrorum integritatem, a posteriori autem constet, varios habitus facultatis loco-

motivae acquiri posse; homo utique obligatur, integritatem omnium membrorum corporis confervare, e eos habitus facultatis locomotivae acquirere, quibus ad recte agendum indiget f. IO6. a.), consequenter eorum depravatio bictura vitanda, adeoque corpressuum, ac ideo quoque vitam suam conservare debet, consequenter propricidiumsive